210136 Bijlage 27 aansluiting Nachtegaallaan Rijnsburgerweg

Bijlage 27 aansluiting Nachtegaallaan - Rijnsburgerweg

Onderwerp

Fietsverbeteringen Nachtegaallaan – aansluiting Nachtegaallaan op Rijnsburgerweg; advies na participatie en enquête.

In het project Vogelwijk – Raadsherenbuurt is na het kaderbesluit bekend geworden dat de gewenste afsluiting van autoverkeer op de ontsluiting Nachtegaallaan - Rijnsburgerweg tot weerstand leidde bij de bewoners woonachtig in de Vogelwijk. Om tot een goede oplossing te komen is in overleg besloten om de ontsluiting Nachtegaallaan en Lijsterstraat op de Rijnsburgerweg in het project mee te nemen. Bij de participatie van het voorlopig ontwerp is de kruising Nachtegaallaan zonder autoverkeer aan de bewoners gepresenteerd. Dit leidde wederom tot veel weerstand bij de bewoners en is om tegemoet e te komen aan de bewoners een 2 variant uitgewerkt met verkeersoptimalisaties maar met behoud van autoverkeer. Beide varianten zijn als geheel uitgewerkt in een wethoudersbrief om de gemeenteraad hier over te informeren. Met de bewoners en het wijkcomité Vogelwijk is de afspraak gemaakt om beide varianten uit te werken en deze via een enquête op Doemee aan de bewoners en verkeersdeelnemers van de Nachtegaallaan voor te leggen. In deze memo zijn beide varianten met hun specifieke kenmerken uitgewerkt en is op basis van de verkeersveiligheid van voetgangers, fietsers en automobilisten en het belang van het speerpunt participatie uit het collegeprogramma een advies opgenomen.

Kaders voor verbetering In het rioolproject Vogelwijk is een voorstel gedaan voor fietsverbeteringen op de Nachtegaallaan. Bij de aansluiting van de Nachtegaallaan op de Rijnsburgerweg (figuur 1) zijn naast een meer comfortabele wegverharding, specifiek twee verbeteringen voor de fietser op de route te benoemen: - Verbeteren (opstel)ruimte voor fietsers en bereikbaarheid drukknoppaal; - Verkorten wachttijd voor fietsers.

Figuur 1: Huidige aansluiting Nachtegaallaan op Rijnsburgerweg

Pagina 1 van 4

De gemiddelde wachttijd voor fietsers kan gehalveerd worden van 28 seconden naar 14 seconden als er geen auto’s meer uit de Nachtegaallaan rijden omdat fietsers uit de Nachtegaallaan en de Warmonderweg dan tegelijk groen licht kunnen krijgen. De 2 Varianten Deze verbetering zijn in een memo uitgewerkt (inclusief VISSIM-simulatie van de aansluiting met de Lijsterstraat) en zijn in april in een wethoudersbrief aan de raad aangeboden. Zoals in de wethoudersbrief aangekondigd, is er een enquête gehouden onder de bewoners en verkeersdeelnemers. In deze enquête zijn twee mogelijke alternatieven voor de Nachtegaallaan voorgelegd: -

Variant 1  de Nachtegaallaan ingericht als fietspad en dus verboden voor auto’s Variant 2  de Nachtegaallaan ingericht met meer ruimte voor de fiets, maar wel met uitrijdend autoverkeer.

Variant 1: Fietspad, auto’s verboden

Variant 2: Meer ruimte voor de fiets, wel auto’s

Aan de enquête hebben 400 personen meegedaan. In totaal stemde 31% voor variant 1 en 69% stemde voor variant 2. De bewoners uit de Vogelwijk hebben in totaal 262 stemmen uitgebracht, waarvan 37 stemmen voor variant 1 (14%) en 225 stemmen voor variant 2 (86%). De fietsers hebben in totaal 73 stemmen uitgebracht waarvan 18 stemmen voor variant 1 (15%) en 55 stemmen voor variant 2 (75%). Variant 1

Aantal stemmen 123 (31%)

2

277 (69%)

Woonachtig/elders/fietser - 20 woonachtig in de Raadsherenbuurt - 37 woonachtig in de Vogelwijk - 11 wonen elders - 55 fietst regelmatig over de Nachtegaallaan - 28 woonachtig in de Raadsherenbuurt - 225 woonachtig in de Vogelwijk - 6 wonen elders - 18 fietst regelmatig over de Nachtegaallaan

400

Verkeersveiligheid Verkeersveiligheid is een belangrijke afweging bij de keuze voor variant 1 of 2. Er heeft in het verleden (voor 2014) een dodelijk ongeval plaatsgevonden en dat zorgt ervoor dat een deel van de wijkbewoners een zeer verkeersonveilig gevoel heeft bij het kruispunt Lijsterstraat - Rijnsburgerweg. We hebben helaas geen verdere data over dit dodelijk ongeval in onze database en kunnen de exacte oorzaak van dit ongeval dus niet achterhalen en dus niet beoordelen of de voorgestelde aanpassingen voldoende zouden zijn om de (waarschijnlijke) oorzaak van dit dodelijk ongeval aan te pakken. In de wijk is sinds 2014 één ongeval geregistreerd (15 jul 2019, fietser gewond na aanrijding met een bestelauto). Op het kruispunt Lijsterstraat-Rijnsburgerweg is sinds 2014 één ongeval gebeurd, zonder

Pagina 2 van 4

gewonden (22 feb 2019). Op het kruispunt Warmonderweg-Rijnsburgerweg zijn sinds 2014 twee ongevallen gebeurd, zonder gewonden (5 mei 2014 en 9 dec 2020). Geconcludeerd kan worden dat de wijk, inclusief de Nachtegaallaan met aansluiting op de Rijnsburgerweg, nu niet verkeersonveilig is. Uit tellingen blijkt dat de auto intensiteiten op de Nachtegaallaan dermate laag zijn (424 mvt/etm en 30 mvt/spitsuur) dat het op andere straten in de wijk niet te druk wordt als het voor auto’s verboden wordt om via de Nachtegaallaan de wijk te verlaten. Ook uit de VISSIM-simulatie blijkt dat auto’s de wijk via de Lijsterstraat veilig en vlot kunnen verlaten. Het aantal auto’s op de Lijsterstraat neemt toe van 721 naar 1.145 mvt/etmaal, wat zeer acceptabel is voor een erftoegangsweg (30 km/uur zone). Daaruit kan geconcludeerd worden dat de straten niet significant onveiliger worden als gevolg van extra autoverkeer door de wijk als de Nachtegaallaan afgesloten wordt voor autoverkeer. De verkeersveiligheid voor fietsers en voetgangers op de Nachtegaallaan wordt bij variant 1 verbeterd omdat fietsers en voetgangers de rijloper tussen de Merelstraat en de Rijnsburgerweg niet meer hoeven te delen met auto’s. Ook bij het uitrijden van de wijk als het verkeerslicht groen wordt, kan er bij variant 1 geen conflict meer ontstaan tussen auto’s en fietsers.

Opgemerkt moet worden dat de voetgangers langs de Rijnsburgerweg in variant 2 de Nachtegaallaan kunnen oversteken over een zebra en met een verkeerslicht en in variant 1 niet. Bij de nadere uitwerking kan overwogen worden om dit ook aan variant 1 toe te voegen. Bereikbaarheid Ook de bereikbaarheid van de wijk is een belangrijke afweging van de keuze voor variant 1 of 2. Met de VISSIM-simulatie is aangetoond dat de wijk aan de noordzijde veilig en vlot bereikt en verlaten kan worden via de Lijsterstraat bij een verbeterde inrichting. Deze verbeterde inrichting wordt bij zowel een keuze voor variant 1 als ook bij variant 2 uitgevoerd. Door het uitbuigen van het fietspad ontstaat een opstelruimte voor auto’s tussen het fietspad en de Rijnsburgerweg zodat die de weg gefaseerd over kunnen steken. Door het verwijderen van een parkeerplaats op de Rijnsburgerweg wordt het zicht verbeterd. Aan de zuidzijde is de wijk via de Blauwe Vogelweg in- en uit te rijden. In de huidige situatie wordt deze weg met regelmaat in de spits door het halen en brengen van de leerlingen bij de school geblokkeerd. In het ontwerp is dit opgelost door aan de oostkant (tegen het Bos van Bosman aan) een strook aan te brengen voor de wachtende taxibusjes. Door het straatparkeren op te heffen en deze strook voor de wachtende taxibusjes te maken, blijft de weg van vijf meter breed beschikbaar.

Dit is voldoende voor het verkeer om ongehinderd de wijk in en uit te kunnen als de taxibusjes staan te wachten. Deze verbetering staat los van de keuze tussen variant 1 of 2 maar toont aan dat de wijk ook aan de zuidzijde goed bereikbaar is. Belangenafweging De Nachtegaallaan is tussen de Merelstraat en de Rijnsburgerweg over een lengte van circa 65 m zo smal (circa 3,75 m) dat voetgangers, fietsers en automobilisten gezamenlijk van dezelfde rijloper gebruik moeten maken. Er is geen ruimte om een apart voetpad aan te leggen. Volgens de richtlijnen van het CROW is dit geen wenselijke situatie in een 30 km zone. In het belang van de voetganger wordt daarom variant 1 aanbevolen. Hoewel er ook bij variant 1 geen ruimte is voor een apart voetpad naast het fietspad, en voetgangers dus op het fietspad moeten lopen, is dit vanwege het geringere massaverschil nog altijd veiliger dan de combinatie met auto’s. In het Beleidsprogramma Fiets 2020-2030 is vastgelegd dat de Nachtegaallaan een hoofdfietsroute is en dat Leiden inzet op meer groen licht voor de fietser bij geregelde (kruis)punten om zo het fietsgebruik te stimuleren. Als er geen auto’s de Nachtegaallaan uitrijden, kunnen fietsers bij het verkeerslicht twee keer meer groen krijgen zodat de gemiddelde wachttijd voor fietsers halveert van 28 seconden naar 14 seconden.

In het belang van de fietser wordt daarom variant 1 aanbevolen. Voor de automobilist is er met de keuze voor variant 1 één optie minder om de wijk uit te rijden. Bovendien vervalt de mogelijkheid om via een met verkeerslichten ‘geregeld’ kruispunt de wijk te verlaten. Hoewel aangetoond is dat de wijk ook veilig en vlot via de verbeterde aansluiting Lijsterstraat-Rijnsburgerweg verlaten kan worden, geven veel wijkbewoners aan dat zij het prettiger en veiliger vinden om via een verkeerslicht de wijk te kunnen verlaten. In het belang van de automobilist wordt daarom variant 2 aanbevolen.

Pagina 3 van 4

In het Beleidsakkoord 2018-2020 is enerzijds beschreven dat Leiden ruim baan geeft aan de fietser en de voetganger. Vanuit dit oogpunt zou gekozen moeten worden voor variant 1. Ook is in het Beleidsakkoord 2018-2020 opgenomen dat participatie door belanghebbenden bij de ontwikkeling van nieuw beleid en bij gemeentelijke projecten vanzelfsprekend is. De titel ‘Samen maken we de stad’ spreekt voor zich. Belanghebbenden hebben in ruime meerderheid aangegeven dat zij variant 2 willen. Vanuit dit oogpunt zou gekozen moeten worden voor variant 2. Advies Vanuit verkeersoogpunt wordt geadviseerd om te kiezen voor variant 1. De fietser en de voetganger krijgen in deze variant ruim baan en de gemiddelde wachttijd voor de fietsers wordt gehalveerd. Daarbij is aangetoond dat auto’s de wijk via de Lijsterstraat veilig en vlot kunnen verlaten. Vanuit het speerpunt ‘participatie’ uit het coalitieprogramma “Samen maken we de stad’ moet rekening worden gehouden met de 225 stemmen van bewoners uit de Vogelwijk en geeft in totaal 69% van de 400 stemmen de voorkeur voor variant 2. Tevens wordt bij deze variant voldaan aan de opgave om de opstelruimte voor fietsers en bereikbaarheid van de drukknoppaal te verbeteren en is de verkeersveiligheid van de voetganger op de Rijnsburgerweg door het zebrapad geborgd.

Pagina 4 van 4