210133 Bijlage 2 Voortgangsrapportage november 2021

VOORTGANGSR APPORTAGE GEMEENTERAAD

HERHUISVESTING AMBTENAREN

november 2021

Introductie In mei 2021 ontving u de zesde voortgangsrapportage over het project Ambtelijke Herhuisvesting. In deze voortgangs­ rapportage werd u geïnformeerd over de verbouwing van het stadhuis (deel I) en het formele verzoek tot uitstel dat de aannemer van de verbouwing heeft ingediend. Over de verbouwing nam u in 2016 een Kaderbesluit (Rv.16.0071) en in 2018 twee uitvoeringsbesluiten (stadhuis, Rv.18.0092). Daarnaast informeerden wij u in deel II van deze rapportage over de projecten die hiermee samenhangen: de restauratie van de raadzaal, de invoering van Het Leidse Werken en de restauratie van de gevel, de toren en het carillon van het stadhuis. Deze projecten hebben een aparte aansturingslijn, bekostiging en verantwoording van de middelen, maar er wordt nauwlettend zorg voor gedragen dat al deze projecten goed op elkaar aansluiten.

2

In deze zevende voortgangsrapportage informeren wij u over de voortgang van het project en de belangrijkste ontwikkelin­ gen sinds de vorige rapportage, namelijk de stand van zaken van de bouwwerkzaamheden aan het stadhuis (pagina 8), de planning en de financiële stand van zaken (pagina 11). De opbouw van deze rapportage is wederom dat deel I zich richt op de verbouwing van het stadhuis en deel II op de hiermee samenhangende projecten. Vooralsnog is er wederom nog geen sprake van een scope­ wijziging van het project door Coronamaatregelen te treffen in het stadhuis. Dit betekent in de praktijk dat het project wordt uitgevoerd zoals in de opdracht staat. College B&W

Inhoud DEEL I • Planning, ambities en doelen herhuisvesting.......................................... 5 • Verbouwing stadhuis............................... 8 • Financiën.................................................11 DEEL II • Restauratie raadzaal...............................19 • Het Leidse Werken................................. 20 • Restauratie gevel, toren, carillon.......... 22

DEEL I In Deel I van deze voortgangsrapportage wordt u geïnformeerd over de voortgang van de verbouwing van het stadhuis, de financiën en de vooruitzichten van de verbouwing van het stadhuis.

4

Planning, ambities en doelen

mei Definitief ontwerp tweede verdieping gereed

februari Start verbouwing stadhuis

30 januari Sleuteloverdracht stadhuis

2020

5

april Definitief ontwerp restauratie raadzaal gereed

2021

1 april 2022 Oplevering verbouwing en start inhuizing stadhuis (inhuizen, inrichten en klaarmaken voor ingebruikname duurt ongeveer 3 maanden)

najaar Werkzaamheden raadzaal gereed

eerste kwartaal 2022 Werkzaamheden tweede verdieping gereed

juli Start werkzaamheden raadzaal en tweede verdieping

2022

zomer 2022 Ingebruikname stadhuis

Ambities en doelen herhuisvesting Stadskantoor Ambities en doelen • Optimaal faciliteren van klantgerichte, flexibele werkwijze. • Invulling geven aan onze duurzaamheidsambities. • Efficiënt gebruiken van de ruimte. • Realiseren van fijne en gezonde werkplekken voor mede­ werkers.

AMBITIES EN DOELEN

DUURZAAMHEID

6

Uitgelicht: duurzaamheid • Duurzame mobiliteit: centraal gelegen Stadskantoor is goed bereikbaar met OV en fiets. • Pand heeft energielabel A++. • Duurzame inrichting, duurzaam design: - Hergebruik van bestaande materialen (glazen wanden en plafonds); - Vloerbedekking en afwerkingen Cradle to Cradlegecertificeerd; - Akoestische wanden van gerecycled kunststof (PET). • Duurzame stadsontwikkeling: bestaand, leegstaand pand krijgt nieuwe functie. • Vergroening interieur.

Ambities en doelen herhuisvesting stadhuis Ambities en doelen • Een plek waar inwoners van Leiden graag komen: een hart van de stad. • Een fijne en gezonde plek om te werken. • Een inspirerend voorbeeld van een duurzaam monument. • Een monument waar noodzakelijke aanpassingen zorgvuldig en respectvol zijn ingepast.

AMBITIES EN DOELEN

DUURZAAMHEID

7

Uitgelicht: duurzaamheid • Hergebruik van materialen tijdens verbouwing, zoals marmer. • Verbeteringen op het gebied van energieverbruik: - Bodemopslagsysteem (WKO): warmte van koelsysteem in de zomer wordt opgeslagen voor gebruik in de winter; - Ledverlichting, waar mogelijk met bewegingssensoren; - Thermische isolatie: vervanging achterzetramen en dakisolatie. • Efficiënter indelen van de ruimte. • Optimaal benutten binnentuin: groen, biodiversiteit, gebruik hemelwater.

Verbouwing stadhuis Voortgang De renovatie en verduurzaming van het stadhuis begint in de afrondende fase te komen. De bovenste drie verdiepingen zijn voor het grootste gedeelte gereed. Daarnaast zijn alle installaties aangebracht, is de nieuwe lift aan de Vismarktzijde geplaatst en is de nieuwe lift aan de kant van het Stadhuisplein begin november 2021 geplaatst. De meeste werkzaamheden dienen nog plaats te vinden op de begane gronde en de 1e verdieping. Op de begane grond zijn dat dan het plaatsen van de nieuwe keuken in het werkcafe en de afwerking van plafonds en vloeren. De afwerking van de vloeren op de begane grond en een deel van de 1e vedieping met zogeheten terrazzo vergen nog een behoorlijke inspanning. Ook de tuin aan de binnenkant van het stadhuis, de Binnen­ hof, begint vorm te krijgen.In overleg met de stadsocoloog is een aantal aanpassingen gedaan om een hogere ecologische waarde van de beplanting in de Binnenhof te bereiken. Het groen en de bomen worden in het najaar van 2021 geplant. Zoals reeds eerder gerapporteerd zijn onderdelen die in slech­ tere staat waren dan aangenomen in het bestaande gebouw in overleg met de afdeling GVM additioneel uitgevoerd aan­ gezien dat voordeliger was om tegelijkertijd mee te nemen. De uitwerking van de extra werkzaamheden op de tweede 8

(monumentale) verdieping zijn uitgewerkt tot een Definitief Ontwerp (DO) en worden additioneel op de bestaande bouwvergunning ingediend. Deze werkzaamheden worden uitgevoerd door diverse partijen, waarvan sommige delen worden uitgevoerd door de huidige aannemer. Op dit moment worden de voorbereidingen getroffen om einde 2021 hiermee te kunnen starten. Het gebruikersoverleg met de interne gebruikers van het stadhuis vindt regulier plaats. Tot en met oplevering en ingebruikname wordt met dit overleg een soepele overgang van bouw naar ingebruikname beoogd.

Vooruitblik De aannemer van de verbouwing van het stadhuis heeft op 13 september 2021 een formeel verzoek ingediend tot uitstel van de opleverdatum van de verbouwing van het stadhuis naar 1 maart 2022 voor einde werkzaamheden en oplevering per 1 april 2022. Er is ingestemd met het verzoek tot uitstel oplevering met een aantal voorwaarden om te zorgen dat de aansluitende werkzaamheden als inhuizing gegarandeerd plaats kunnen vinden. Een van die voorwaarden is dat de boetedatum 2 maanden is opgeschoven, van 1 oktober naar 1 december 2021. De periode tussen 1 maart en 1 april wordt gebruik om de overdracht soepel te laten verlopen. Mocht de oplevering op 1 april 2022 niet worden gehaald, treedt het boetebeding weer in werking met een verhoogde boete. Door de uitloop van de werkzaamheden is ook de financiële prognose aangepast, zie de paragraaf financiën. De integrale planning van werkzaamheden voor de herhuis­ vesting tot en met ingebruikname wordt gehanteerd om met alle deelprojecten binnen het stadhuis (raadzaal, 2e verdieping, niet- fysiek) te sturen op de opleverdatum en de datum waarop het stadhuis in gebruik genomen wordt. Vertraging door de Coronamaatregelen hebben niet tot extra vertraging in de planning van de aannemer geleid.

9

Financiën In april 2015 heeft u met de vaststelling van de Nota van Uitgangspunten (Rv15.0025) opdracht gegeven tot het uitwerken van een plan voor het stadhuis en één aanvullende locatie. Hierbij is ook vastgesteld dat de structurele huisves­ tingslasten van het verbouwde stadhuis en de aanvullende huisvesting, samen niet hoger mogen zijn dan € 6.900.000. Dit financiële kader is bestendigd met het Kaderbesluit Ambtelijke herhuisvesting (Rv16.0071) van juli 2016. Dit taak­ stellende budget is in de achterliggende jaren gedaald, met name als gevolg van de renteherziening, taakstelling op de voorziening onderhoud en de indexatie van de prijzen naar prijspeil 2019. Dit resulteert in een beschikbaar budget van € 6.190.000. Hierbij is wel vastgehouden aan de doelstellingen en ambities zoals geformuleerd in de twee raadsbesluiten. Ook na verwerking van onderstaande voorgestelde mutaties in het budget, blijven we vasthouden aan dit door de raad vastgestelde plafond. Exploitatielasten project ambtelijke herhuisvesting Als gevolg van de vertraging in de oplevering en ingebruik­ name van het stadhuis zal de exploitatie van het Stationsplein een half jaar langer doorlopen. Bij het Uitvoeringsbesluit stadhuis (Rv18.0092) is in de begrotingswijzing uitgegaan van het stoppen met afschrijven en de exploitatie van het Stations­ plein per januari 2022 en te starten met het afschrijven en in

11

exploitatie nemen van het verbouwde stadhuis per januari 2022. De vertraging in de oplevering door de aannemer levert dan op dat de afschrijving van het Stationsplein doorloopt tot januari 2023 en de afschrijving van het stadhuis start in januari 2023. Als voordeel van de latere ingebruikname van het stad­ huis zijn de totale exploitatielasten in 2022 € 415.000 lager dan begroot. Het voorstel is om dit voordeel in te zetten om het krediet stadhuis op te hogen om de nadelen ten gevolge van de vertraging en de nog lopende discussies met de aannemer over meerwerk ten laste van het project te dekken. Ten opzichte van de vorige rapportage van mei 2021 is er als gevolg van bovenstaande ten aanzien van het structurele exploitatiebudget dan het volgende gewijzigd: • De afschrijving stadhuis start vanaf januari 2023 en exploitatie vanaf 1 juli 2022 in plaats van afschrijving en exploitatie vanaf januari 2022; • De afschrijving Stationsplein loopt door tot januari 2023 en exploitatie tot 1 juli 2022 in plaats van afschrijving en exploitatie tot januari 2022; • De totale exploitatielasten van het Stationsplein en het stadhuis liggen in 2022 € 415.000 lager dan in de begroting voor 2022 is opgenomen; • Als gevolg van de vertraging heeft de gemeente te maken met vertragingskosten ten aanzien van de eigen plankosten en kosten die ten laste komen van de gemeente voor de

architect, installatieadviseur en directievoering en toezicht. Daarnaast heeft de gemeente verplichtingen die zijn aan­ gegaan ten aanzien van meerwerken en de nog lopende discussie over de verdeling tussen de gemeente en de aannemer van de gerealiseerde vertragingskosten en recent ingediende meerwerken die nog beoordeeld moe­ ten worden. Ook dit levert naar het zich laat aanzien tot meerkosten ten opzichte van de eerdere verwachtingen. • Om deze extra (te verwachten) kosten op te vangen wordt voorgesteld om de post onvoorzien van het krediet stadhuis op te hogen met € 415.000. Met het ophogen van de post onvoorzien kunnen de vertragingskosten en de ingediende nog te beoordelen meerwerken en naar verwachting nog in te dienen meerwerken worden afgedekt. De structurele kapitaallasten stadhuis zijn dan € 20.750 hoger. Aangezien de kosten voor dit aanvullend krediet ook afgeschreven moeten worden, wordt voor­ gesteld om het incidentele voordeel van € 415.000 op de exploitatie ambtelijke herhuisvesting in de reserve afschrij­ ving investeringen te storten. De hogere kapitaallasten van het aanvullend krediet à € 415.000 wordt dan gedekt door een jaarlijkse onttrekking aan de reserve afschrijving inves­ teringen.

12

In onderstaande tabel van de ontwikkeling van de structurele huisvestingslasten vanuit het project ambtelijke herhuisvesting is het volgende opgenomen: 1. In de kolom “Voortgangsrapportage mei 2021” is het struc­ turele financiële beeld vanaf het jaar 2022 opgenomen zoals we die hadden bij de voortgangsrapportage van mei 2021 nadat het stadskantoor per 1-1-2020 en stadhuis per 1-1-2022 na de verbouwing in gebruik zijn genomen en het Stationsplein buiten gebruik is gesteld per 1-1-2022. De totale structurele lasten vanaf 2022 bedragen dan € 6,19 miljoen (incl. nog € 25.000 onvoorzien). 2. in de kolom “Voortgangsrapportage nov 2021” is het financiële beeld voor het jaar 2022 nadat het stadskantoor per 1-1-2020 en stadhuis per 1-7-2022 na de verbouwing in gebruik zijn genomen en het Stationsplein buiten gebruik is gesteld per 1-7-2022. De lasten voor het jaar 2022 bedragen dan € 5.775.000 (incl. nog € 25.000 onvoorzien).

13

3. In de kolom “Mutatie” is het verschil berekend voor het jaar 2022. Dit levert een voordeel in de begroting op van € 415.000. 4. In de kolom “Structureel vanaf 2023” is het structurele financiële beeld vanaf het jaar 2023 opgenomen waarbij rekening is gehouden met de ophoging van het krediet stadhuis met € 415.000. Daarbij is uitgegaan van dat het stadskantoor per 1-1-2020 en stadhuis per 1-7-2022 na de verbouwing in gebruik zijn genomen en het Stationsplein buiten gebruik is gesteld per 1-7-2022. De totale structurele lasten vanaf 2023 bedragen dan € 6,19 miljoen (incl. nog € 25.000 onvoorzien). De ontwikkeling van de structurele huisvestingslasten vanuit het project ambtelijke herhuisvesting ziet er ten opzichte van de vorige tussenstand (mei 2021) dan als volgt uit:

Tabel 1: Overzicht structurele huisvestingslasten na ingebruikname en besluit over beschikbaar stellen extra krediet Stadhuis 2022

VGR Mei 2021

VGR Okt 2021

Mutatie

Structureel vanaf 2023

Kapitaallast Onderhoud Facilitair Energie Totaal

1.487.750 300.000 640.000 150.000 2.577.750

230.000 300.000 320.000 113.250 963.250

-1.257.750 0 -320.000 -36.750 -1.614.500

1.508.500 300.000 640.000 150.000 2.598.500

Stadskantoor 2020 Kapitaallast Onderhoud Huur Energie Facilitair en servicekosten Totaal

705.000 20.000 1.690.000 180.000 850.000 3.445.000

705.000 20.000 1.690.000 180.000 850.000 3.445.000

0 0 0 0 0 0

705.000 20.000 1.690.000 180.000 850.000 3.445.000

0 0 0 0 0

536.500 272.000 125.000 266.000 1.199.500

536.500 272.000 125.000 266.000 1.199.500

0 0 0 0 0

Stationsplein 2022 Kapitaallast Onderhoud Energie Facilitair Totaal

14

Totale huisvestingslaten Toezegging bijdrage project aan GVM m.b.t. UWV Verhuuropbrengst Stadskantoor / alternatieve dekking Reserve Afschrijving investeringen Algemene dekkingsmiddelen (Geldleningen) Onvoorzien/buffer risico’s Jaarlijkse structurele huisvestingslasten

15

6.022.750 270.000 -125.000

5.607.750 270.000 -125.000

-415.000 0 0

6.043.500 270.000 -125.000

-2.200 -550 25.000 6.190.000

-2.200 -550 25.000 5.775.000

0 0 0 -415.000

-18.800 -4.700 25.000 6.190.000

Stand van zaken investeringskosten stadhuis De ontwikkeling van de investeringskosten stadhuis ziet er ten opzichte van de vorige tussenstand (mei 2021) als volgt uit: Tabel 2: Overzicht krediet stadhuis na besluit over beschikbaar stellen extra krediet Stand van zaken stadhuis

Mutatie

Bouw Meerwerk bouw Maatwerk Meerwerk maatwerk 2e Verdieping en raamdecoratie / gordijnen

19.762.000 1.264.809 957.000 0 0

19.762.000 1.374.619 748.022 0 950.000

0 109.810 -208.978 0 950.000

Bijkomende kosten

3.084.032

3.519.000

434.968

Interne plankosten

1.425.000

1.645.000

220.000

Onvoorzien/ buffer in het project

2.188.159

682.359

28.681.000

28.681.000

-1.505.800 0 0

-237.000

-237.000

0

28.444.000

28.444.000

0

Totaal LASTEN BATEN Totaal krediet stadhuis

16

Tussenstand per Tussenstand per 31 mei 2021 30 november 2021

Ten opzichte van de vorige voortgangsrapportage is het bud­ get onvoorzien met bijna € 1,5 miljoen afgenomen. Belangrij­ ke oorzaak daarvan is dat in de vorige rapportage het uitvoeringsbudget van ca. € 1 miljoen voor de 2e verdieping en de raamdecoratie / gordijnen was opgenomen onder de post onvoorzien en die in deze rapportage apart zijn opgenomen onder de post 2e Verdieping en raamdecoratie / gordijnen. Er is tot dusver voor ruim € 100.000 aan meerwerk van de aannemer geaccepteerd. Er wordt nog met de aannemer gesproken over een vergoe­ ding van de bouwtijd voor onder andere aangetroffen asbest en het oplossen van zaken in het pand die anders of slechter waren dan bij de start van het project was aangenomen. Tegenover deze bijdrage staat in de periode 1 december 2021 tot en met einde werkzaamheden (conform planning 1 maart 2022) een door de gemeente te incasseren korting op de aanneemsom (boete). De definitieve afspraken worden in een separate vaststellingsovereenkomst vastgelegd. De aanneemsom voor de opdracht voor het maatwerk is € 208.987 lager uitgevallen dan verwacht. Mogelijk dat in de uitwerking van het maatwerk tijdens de realisatie van deze werkzaamheden nog wijzigingen met financiële gevolgen optreden. Daarom reserveren we dit budget om eventuele

17

extra kosten op te vangen. Mede als gevolg van de vertraging lopen de gemeentelijke plankosten met € 220.000 en de kosten voor architect, toezichthouder en installatieadviseur met € 434.968 op. Deze extra kosten waarvoor tot op heden verplichtingen zijn aangegaan kunnen opgevangen worden binnen de post onvoorzien van het krediet. Voor de vergoe­ ding aan de aannemer van de extra kosten voor de uitloop van de bouwtijd en voor de recent ingediende nog te beoor­ delen meerwerken is naar verwachting ook nog een deel van het budget onvoorzien nodig. Om ervoor te zorgen dat er meer ruimte zit in de post onvoorzien is het voorstel om de meevaller van € 415.000 vanwege de lagere exploitatielasten in 2022 die ontstaat vanwege het later betrekken van het stadhuis in te zetten om de post onvoorzien met € 415.000 op te hogen in het krediet stadhuis. Tevens zal het boetebeding dat vanaf 1 december 2021 in werking treedt, worden gebruikt om de extra kosten vanwege vertraging af te dekken. Naar verwachting worden in de eer­ ste voortgangsrapportage van 2022 de totale kosten van deze meerwerken aan de gemeenteraad gerapporteerd.

DEEL II In deel II van deze rapportage informeren we u over de projecten die samenhangen met de verbouwing van het stadhuis: de restauratie van de raadzaal, de invoering van Het Leidse Werken en de restauratie van de gevel, toren en carillon van het stadhuis. De samenhan­ gende projecten raadzaal, invoering van Het Leidse Werken en restauratie van de gevel, toren en carillon van het stadhuis lopen binnen budget.

18

Restauratie raadzaal Voortgang Op 10 juli 2021 is de vergunning aangevraagd voor restauratie en renovatie van de raadzaal. Na verlenging van de beslister­ mijn en een vervolgafspraak op 15 september 2021 met de Welstandscommissie en Erfgoed Leiden en Omstreken waar alle kleuren, stofferingen en materialen zijn voorgelegd, is de vergunning afgegeven op 13 oktober 2021. De periode vooraf en tijdens de vergunningaanvraag is gebruikt voor inkoop van de diverse onderdelen, zoals o.a. vervanging en verbetering installaties, onderdelen verlichting, productie en levering tapijt, schoonmaken wandbespanning en levering van los meubilair en aanbrengen van gordijnen. Voor een aantal onderdelen zijn offertes aangevraagd en dient nog een opdracht verstrekt te worden. Dit zal komende weken afge­ rond worden. Er is gestart met uitvoering van de werkzaamheden en dan met name het vervangen en verbeteren van de installaties in de raadzaal. Aansluitend zullen de interieuronderdelen geres­ taureerd worden, het tapijt worden gelegd en de tafels geplaatst, waarna de installaties voor Audio en Video (AV) aangebracht wordt. Het losse meubilair zal als laatste in de zaal geplaatst worden. De Europese aanbesteding voor de nieuwe AV-systemen in de raadzaal (en commissiekamer) is definitief gegund en zal in overleg met Griffie en het bouw­

19

team verder uitgewerkt worden. De werkzaamheden zullen in overleg met de andere bouwpartners ingepland worden in het geheel. Vooruitblik Er is een concept integrale planning opgesteld voor uitvoering van de werkzaamheden. Afstemming met de AV-leverancier dient nog plaats te vinden waarna de planning definitief wordt gemaakt. In afstemming met alle partners gerelateerd aan het totale stadhuisproject is bepaald dat het afscheid van de oude raad en installatie van de nieuwe raad niet mogelijk is in de raadzaal in maart 2022.

Het Leidse Werken Onze samenleving verandert snel. Inwoners en bedrijven stellen hogere eisen aan dienstverlening, ook van de overheid. Tegelijkertijd krijgt de gemeente steeds meer te maken met complexe vraagstukken die om een integrale (vraag-, gebiedsen/of procesgerichte) benadering vragen. Dit vraagt om een organisatie die meebeweegt en snel kan inspelen op de uitda­ gingen van nu en de vragen van morgen. Een slagvaardige en wendbare professionele organisatie die vanuit verbinding goed samenwerkt, met interne en externe partners. Mét en vóór de stad, met haar uitdagingen en vragen als vertrekpunt. Het thema van het organisatieontwikkelingsplan is dan ook ‘Leiden in verbinding, met elkaar en de stad’. Met Het Leidse Werken is de ontwikkeling in gang gezet naar een flexibele manier van (samen) werken. Door Corona is deze ontwikkeling in een sneltreinvaart gekomen. Medewerkers en leidinggeven­ den hebben ervaren dat veel van het werk prima vanuit huis gedaan kan worden. Ook hebben medewerkers zich in korte tijd de vaardigheden eigen gemaakt om op afstand met elkaar samen te werken zoals via MS Teams. Tegelijkertijd vinden we het nog te vroeg om voor onze kantoren de flexfactor van 0.7 te verlagen.

We achten dat voor de toekomst niet uitgesloten, maar willen eerst kijken hoe het (flex)werken in de kantoren in combinatie met thuis-/plaatsonafhankelijk werken in de praktijk uitpakt.

20

Voor het projectteam is na de eerste verhuisbeweging en de ingebruikname van het Stadskantoor de focus komen te lig­ gen op de voorbereidingen voor de tweede verhuisbeweging. Het gaat hierbij enerzijds om het voorbereiden van de huidige teams van het Stationsplein op Het Leidse Werken en ander­ zijds om de gebouwgebonden voorbereidingen zoals ICT en facilitaire voorzieningen voor het stadhuis. Op het Stationsplein is er inmiddels veel uitgezocht, opge­ ruimd, gearchiveerd en weggegooid. Team Documenten heeft het digitaliseren en archiveren van documenten afgerond en lege kasten zijn weggehaald. De verhuiscoördinator is gestart en zet hiermee zijn eerste stappen voor de tweede verhuisbe­ weging van het Stationsplein naar het stadhuis. Op het stad­ huis zijn de ontmoetingspunten voor de teams ingedeeld. De teams maken – ondersteund door collega’s van Het Leidse Werken - gebruik van de (digitale) leermiddelen die toeganke­ lijk zijn via het LeidsePlein. Vanuit de deelprojecten Facilitair en ICT wordt meegewerkt aan het finetunen van bestektekeningen, installatievoorberei­ dingen en ontwerpdetailleringen van het stadhuis. Dit geldt bijvoorbeeld voor de werkplekken voor de medewerkers, fracties en bestuur, de vergaderkamers en bijzondere ruimtes zoals de crisisruimte, de ontvangsthal en de meeluisterzalen

(voor raad- en commissievergaderingen). Hiervoor heeft onder andere met alle teams en (afvaardiging van) fracties afstem­ ming plaatsgevonden over kastruimte, ICT-benodigdheden en speciale voorzieningen om goed te kunnen werken. Om mee te kunnen in de nieuwe manier van werken worden de verga­ derkamers van het stadhuis ook voorzien van de AV-middelen om hybride te vergaderen. De bestellijsten voor het losse meubilair en beplanting zijn gereed.

21

Restauratie gevel, toren, carillon Tijdens de verbouwing van het stadhuis worden verschillende parallelle restauratiewerkzaamheden verricht aan de gevel, toren en carillon van het stadhuis. Deze restauratiewerkzaam­ heden vallen qua financiële sturing en verantwoordelijkheid volledig buiten het project Ambtelijke Herhuisvesting. Restauratie gevel De monumentale zandstenen gevel aan de Breestraat verkeer­ de in een matige staat voor wat betreft het voegwerk en de zandstenen delen. Daarom was restauratie van de gevel noodzakelijk. Het krediet voor de restauratie van de gevel is beschikbaar gestelde. De losse oppervlaktevervuiling is gereinigd met stoom en daarna is het oude voegwerk hand­ matig uitgehakt en geheel vervangen. Inmiddels zijn alle fases afgerond waarbij de vervuiling uit de poriën van het zandsteen middels laserapparatuur is verwijderd en de gevel weer kan ademen. De laatste handelingen onder andere aan de bordestrap zijn conform planning uitgevoerd. Gelijktijdig is ook het onderhoudsschilderwerk aan de voorgevel uitgevoerd. De werkzaamheden aan de gevel zijn inmiddels afgerond. Met de nu verkregen zekerheid over de opleverdatum van het stadhuis kan de afronding van het onderhoud van de buitenschil in gang worden gezet. Dit betreft het voorziene schilderwerk aan de buitengevels waaronder ook de zijde van de Vismarkt. Dit willen we combineren met werkzaam­

22

heden aan zink- en loodwerk dat nog aan de daken gedaan moet worden. Dit laatste is gebleken naar aanleiding van buiteninspecties en verder onderzoek wat met de uitvoering mogelijk was. Voor het inplannen van deze werkzaamheden kijken we goed naar de beschikbaarheid van werkterrein, het beperken van de hinder, voldoende marktwerking en natuurlijk de geschikte periode van het jaar voor dit type werk vanwege weersomstandigheden. Deze werkzaamheden zullen daarom nog plaatsvinden nadat het stadhuis in gebruik is genomen. Toren en carillon Aan de toren, het carillon en het uurwerk van het stadhuis wordt groot onderhoud uitgevoerd. Er is een restauratieplan gemaakt in overleg met een specialist van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, de beiaardier en het carillon genootschap. Op basis van dit plan is de omgevingsvergunning verleend. De aannemer neemt het groot bouwkundig onderhoud voor haar rekening. Het groot onderhoud aan het carillon en het uurwerk is in februari 2020 gestart. Daarna is een groot deel van de klokken en alle uurwerken gedemonteerd en in het atelier van de klokkengieter hersteld en weer teruggeplaatst. De toren heeft in de steigers gestaan om het voegwerk dat in zeer slechte staat was te kunnen vervangen, inmiddels is dat uitgevoerd en zijn de steigers

weer gedemonteerd. De verwachting is, dat nadat de laatste werkzaamheden aan de omlopen zijn uitgevoerd en de instal­ laties zijn aangesloten, de werkzaamheden einde dit jaar worden afgerond. Daarna kunnen ook de uurwerken en het carillon weer geheel in gebruik worden genomen.

23