210058 Bijlage 5 Kaderbesluit herontwikkeling Werninkterein

PARTICIPATIEVERSLAG WERNINKTERREIN

37

Overige aandachtspunten

•

Eenrichtingsverkeer • Iemand vraagt zich af of er is nagedacht over eenrichtingsverkeer? Voorbeeld: naar het Werninkterrein toe via een brug en van het Werninkterrein af via Amphoraweg / tunnel? • Groote Vink • Er komen meerdere reacties op ‘De Groote Vink’. Iemand oppert het alternatief van een gecombineerde ontsluiting via de (omgelegde) Amphoraweg en een brug aan de westkant, bij ‘de Groote Vink’. Er wordt gevraagd om de brug naar ‘de Groote Vink’ opnieuw met de provincie en het waterschap te bespreken. Ook wordt er gesproken over een fietsbrug richting De Grote Vink. Door deze dicht tegen de spoorbrug aan te bouwen, blijft het zicht voor de scheepvaart goed. Het geeft bewoners een snelle route richting station De Vink. Zodat trein een alternatief voor auto wordt. • Naast een brug heeft iemand het ook over het onderzoeken naar de mogelijkheid voor een tunnel vanaf het Werninkterrein naar ‘de Groote Vink’. Dit zou de bezwaren van de provincie effectief van tafel vegen. Geen woonwijk maken • Iemand trekt de conclusie dat uit veel commentaren en voorstellen blijkt dat het Werninkterrein ongeschikt is voor grootschalige woningbouw en buitensporig kostbaar wordt i.v.m. verkeersmaatregelen. • Het Werninkterrein kan beter in zijn geheel worden bestemd als bedrijfsterrein. Een idee is om bedrijven vanaf een andere locatie (bijv.

de Rooseveltstraat) te verplaatsen naar het Werninkterrein en woningen te bouwen op deze andere locatie. 38

PARTICIPATIEVERSLAG WERNINKTERREIN

Als een nieuw bedrijventerrein niet haalbaar blijkt (gaarne aantonen), maak dan een heel ander plan. Iemand oppert het idee van een sport- en recreatiegebied. Ook restaurants en winkels worden als optie genoemd. En kleinschalige seniorenbouw met gezondheidsvoorzieningen. Op de vrijgekomen locaties Dobbedreef en Schubertlaan zou volgens iemand woningbouw gerealiseerd kunnen worden. Neem dan ook meteen het voormalige Crescendoterrein aan de Saffierstraat mee in de planontwikkeling.

Bedrijven vanaf Amphoraweg verplaatsen • Er wordt een suggestie gedaan voor het verplaatsen van de bedrijven op de landtong naar elders in de Leidse omgeving (Rooseveltstraat, Cronesteijn, de Waard, of Leiderdorp De Baanderij). Dit zou vele verkeersproblemen van de Amphoraweg oplossen. Immers zo wordt de mix woonwijk/bedrijventerrein vermeden. De combinatie woonwijk en bedrijventerrein wordt als negatief bestempeld. • Doordat met deze optie dure verkeersmaatregelen worden bespaard, is er geld om bedrijven te verplaatsen naar andere locaties. Autoluw en fietsvriendelijk • Een aantal mensen vraagt om de nieuwe wijk autoloos te maken, zodat er in het geheel geen auto-ontsluiting hoeft te komen. Andere mensen vullen aan, dat er dan wel parkeeroverlast ontstaat in de omgeving. • Men ziet dat voor een wijk die autoluw moet worden dé fietsontsluiting naar de binnenstad door onze wijk loopt; onder het motto: in-twee-minutenaan-de-tappas. De route over de Morsweg is ook de koninklijke weg om andere Leidenaren te verleiden om naar Transvaal 4 te komen.

•

•

Iemand noemt dat variant I en II favoriet zijn. Daarbij wordt de wens uitgesproken dat de fietsers dan ook op koninklijke wijze met een prachtige brug over de Dr. Lelylaan worden gebracht. Die brug wordt van zelf het visitekaartje voor de duurzame wijk. Zoals de bewoners van de Transvaal voorstellen: ontwerp een mooie fietsbrug over of onder de Dr. Lelylaan. Naar het voorbeeld van de andere tunnels in de omgeving.

verbeteren). Dan zou een enkele ontsluiting op de Dr. Lelylaan, in combinatie met een fietstunnel naar de Hoge Mors, een goede optie kunnen zijn.

Effecten op omliggende wijken • Iemand hoopt dat er goed gekeken wordt naar het effect van verschillende opties voor de omliggende wijken. In de Hoge Mors wordt op dit moment nieuwe woonruimte ontwikkeld op de plek van het Robijnhof. Dit leidt logischerwijs ook tot meer verkeer (rond de Amethistkade). • Iemand vraagt, indien een tunnel een concrete optie wordt, dan ook te kijken naar een betere verkeerssituatie in de Hoge Mors en meer specifiek de Amethistkade (ook autoluw). Het mooiste zou zijn als de tunnel onder het spoor uitsluitend voor fietsers bestemd wordt, zodat het autoverkeer niet toeneemt in de omliggende wijk • Iemand vraagt zich af of er ook is nagedacht over eventuele gevolgen zoals sluiproutes die mensen gaan nemen met de toenemende verkeersdrukte in de wijk. • Iemand vraagt waarom de nieuwe woonwijk niet alleen vanaf de Amphoraweg kan worden ontsloten. • Iemand geeft aan dat voor de verdere uitwerking behoefte is aan meer inzicht over de verkeersintensiteit, vanuit de nieuwe wijk, op het bedrijventerrein en op de route Dr. Lelylaan-Churchillweg. Dit met name in combinatie met andere ontwikkelingen in de stad (bijvoorbeeld ‘autoluw centrum’ en het plan om de doorstroming op de Dr. Lelylaan te

PARTICIPATIEVERSLAG WERNINKTERREIN

39

9. Samenvatting: advies voor de gebiedsvisie Uit de vele reacties blijkt dat mensen actief betrokken zijn bij de toekomst van het Werninkterrein. Daarnaast zijn er ook zorgen geuit. De volgende punten worden vooral genoemd: Inclusief en bijzonder wonen Veel deelnemers vinden het belangrijk dat er plaats is voor verschillende groepen en dat er (in ieder geval voor een deel) betaalbare woningen in de wijk komen. Zo is voor jongeren en starters ook plek in de wijk. Ook worden woningen voor senioren vaak genoemd als prioriteit. Wat betreft het type woningen zijn appartementen en rijwoningen in trek, maar ook bijzondere woonvormen zoals wonen op het water, containerwoningen en tiny houses. Groene en duurzame wijk in verbinding met het water Een groot aantal deelnemers heeft een sterke voorkeur voor een groene wijk. Het realiseren van een park, veel groene buitenruimte en wandelpaden is erg populair. Daarnaast is er interesse in bijzondere duurzame en groene woonmilieus met bijvoorbeeld groene gevels en daken. De verbinding met het water wordt ook erg belangrijk gevonden, zowel qua sfeer, als voor wonen (aan het water, waterwoningen) en recreatie (haventje, stadsstrand, horeca, (watersport). Een wijk met karakter Wat betreft het karakter van de wijk vindt een gedeelte van de deelnemers het belangrijk dat het industriële verleden van de wijk doorleeft in de nieuwe wijk.

Dit kan door het behouden en herbestemmen van gebouwen en objecten, maar kan ook terugkomen in de architectuur van de nieuwe wijk. Toch is er vooral veel animo voor een groene, natuurlijke (woon)omgeving met een verbinding met het water. Deze twee hoeven elkaar echter niet tegen te spreken. Ruimte voor horeca, recreëren en werken Er is vanuit potentiële bewoners, organisaties en omwonenden veel animo voor recreatiemogelijkheden in de nieuwe wijk. Een park, stadsstrand en haventje worden genoemd, maar bijvoorbeeld ook een plek voor de roeivereniging of een skatebaan en een speeltuin. Bij een mogelijke vestiging van een roeivereniging moeten er wel afspraken komen over het voorkomen van overlast. Veel deelnemers zien ook graag horeca terug in de wijk, maar sommigen zien juist liever geen horeca. Naar winkels is minder vraag, deels omdat mensen dan een leegloop verwachten in het winkelcentrum Diamantplein. In de wijk kan daarnaast ruimte worden geboden voor (kleinschalige) bedrijvigheid.

40

PARTICIPATIEVERSLAG WERNINKTERREIN

Verbinding met omliggende wijken en met de stad Dat de ontsluiting van de toekomstige wijk een uitdaging is, wordt door veel deelnemers gesignaleerd. Naast de technische uitdagingen van het maken van ontsluitingswegen, wordt ook vooral de verwachte toename van verkeer in aangrenzende wijken en op het ernaast gelegen bedrijventerrein als probleem gezien. De ondernemers van de Amphoraweg zijn dan ook bezorgd over een toenemende drukte en een onveilige verkeerssituatie. Verschillende types ontsluiting worden geopperd, zoals een brugverbinding of een tunnel onder het spoor. De verschillende opties hebben voor- en nadelen voor mensen die er direct in de nabijheid wonen of werken. De ontsluiting van de wijk wordt echter niet alleen gezien als een probleem dat opgelost moet worden, maar ook als een kans om de wijk met zijn toekomstige functies in verbinding te brengen met de omliggende wijken en met de rest van de stad. Door goede fiets- en wandelverbindingen kunnen we, volgens de deelnemers, de ambitie voor autoluwe wijk het beste waarmaken. Placemaking en tijdelijk gebruik Verschillende deelnemers noemden de mogelijkheid van placemaking en tijdelijk gebruik, bijvoorbeeld door kunstenaars of tijdelijke horeca. Zo kan de potentie van het gebied ook nu al benut worden. Meedenken en meedoen Er is veel animo om mee te denken over de toekomst van het Werninkterrein.

Dat blijkt uit de hoeveelheid aan ideeën, wensen en aandachtspunten die op verschillende manieren zijn aangeleverd. Mensen zien graag dat hun moeite en hun ideeën serieus worden genomen en dat zij goed op de hoogte worden gehouden. De inbreng nemen we mee bij het uitwerken van de gebiedsvisie voor de wijk. In het vervolg van het proces blijven we actief de omgeving betrekken en hopen we op evenveel interesse om mee te denken en mee te doen bij de ontwikkeling van het Werninkterrein.

PARTICIPATIEVERSLAG WERNINKTERREIN

41

10. Reacties op concept-gebiedsvisie Op 13 en 15 april 2021 vonden er twee online bijeenkomsten plaats over de ontwikkeling van het Werninkterrein. Op beide bijeenkomsten werd de concept-gebiedsvisie gepresenteerd en werden de uitkomsten van het verkeersonderzoek toegelicht.

De avonden hadden het volgende programma: •

Toelichting stand van zaken door Carlo Cornelis, projectmanager gemeente Leiden;

•

Toelichting verkeersonderzoek door adviesbureau Megaborn;

•

Toelichting gebiedsvisie door stedenbouwkundig bureau BURA.

•

Wordt er rekening gehouden met het hondenlosloopveldje in de Hoge Mors als daar een tunnel komt? Antwoord: “Goed dat u dit meldt. We hebben nog geen tekeningen van de weg, die maken we graag samen met omwonenden. Dan kunnen we met dit soort aandachtspunten goed rekening houden.”

•

Het verhaal is autogericht, maar wordt er niet nagedacht over een autovrije wijk? Antwoord: “We maken van het Werninkterrein een autoluwe wijk: een wijk die ingericht is voor voetgangers en fietsers en waar auto’s te gast zijn. Een echte autovrije wijk lijkt ons hier niet realistisch: het ligt niet naast een station of bij een goede openbaar vervoerverbinding.”

•

Klopt het dat alle varianten uitgaan van een fietsbrug over de Dr Lelylaan? Antwoord: “Ja, tijdens de participatie is naar voren gekomen dat de kruising van de Dr Lelylaan en Amphoraweg niet prettig is voor fietsers. Dat blijkt ook uit het verkeersonderzoek. Met verkeerslichten is dat niet te verbeteren, daarom hebben

De presentaties van deze avonden zijn terug te vinden op doemee.leiden.nl. Tijdens beide avonden konden mensen vragen stellen en een reactie geven. Hieronder vindt u een beknopt overzicht van de vragen en reacties met de antwoorden die op de avonden zijn gegeven. Vragen en reacties over verkeer •

Wij wonen hier 3 jaar. Ik ben bang dat onze huizenprijs daalt als er veel verkeer langs ons komt.

42

PARTICIPATIEVERSLAG WERNINKTERREIN

we besloten een fietsbrug te maken. Zodat er een directe verbinding is met de binnenstad en het station. De brug maken we zo dat het toegankelijk is voor iedereen, die wordt niet te steil, bijvoorbeeld.” •

Als er een tunnel onder het spoor komt, wordt die dan goed verlicht of bewaakt? Antwoord: “Er zijn normen hiervoor, ook in het kader van sociale veiligheid. Er moet nog een ontwerp gemaakt worden voor de tunnel. Dan vragen we ook inbreng van omwonenden.”

•

Waarom is de brug langs De Vink niet de 2e voorkeur? Antwoord: “Dat is het wel, maar daar zitten een paar voorbehouden aan. De uitwerking is afhankelijk van de medewerking van de Provincie ZuidHolland en ProRail.”

•

Is er gedacht aan een combinatie van een autobrug naar De Vink en een fietstunnel naar de Hoge Mors? Antwoord: “Daar hebben we naar gekeken en dat zou eigenlijk onze favoriete oplossing zijn. Maar de kosten hiervan zijn 2x zo hoog als het budget dat er is. En daarom is dit geen optie.”

•

Hoe wordt de veiligheid op de Amphoraweg gewaarborgd, bijvoorbeeld in combinatie met het laden en lossen van de bedrijven daar? Antwoord: “We willen niet al het verkeer van de woonwijk over de Amphoraweg. Vandaar de combinatie met de tunnel, daarmee bieden we twee routes aan voor het verkeer. Maar dan nog willen we niet dat fietsers over de Amphoraweg gaan, vandaar de nieuwe fietsroute langs het spoor. Voor het autoverkeer maken we een eenrichtingsweg langs het spoor, van de Dr Lelylaan richting het Werninkterrein. En terug moet de auto wel over de Amphoraweg. Het ontwerp daarvoor maken we samen met de ondernemers van de Amphoraweg.”

•

Zijn er al gedachten over de inrichting van de Hoge Morsweg? Antwoord: “Als we een tunnel maken naar de Hoge Mors, dan moeten er fietspaden en fietsstroken komen bij het noordelijke deel van de Hoge Morsweg vanaf de Smaragdlaan. We gaan dat verder ontwerpen als het besluit voor variant 1 is genomen. Dan komen we ook terug bij de inwoners.”

Barbra Verbij Fotografie PARTICIPATIEVERSLAG WERNINKTERREIN

43

•

Op de slides staan een aantal rode strepen in de wijk. Waar staan die streepjes voor bij de Vondellaan en Constantijn Huijgenslaan? Antwoord: “Dat zijn voorgestelde maatregelen in de agenda Autoluwe Binnenstad. Daar wordt nog verder onderzoek naar gedaan. Wij hebben rekening gehouden met deze potentiële maatregelen bij het doen van ons verkeersonderzoek.”

•

Is er ook over een fietsbrug over De Vink

•

Wanneer gaat in heel Leiden betaald parkeren in? Antwoord: “We kunnen het Werninkterrein alleen autoluw maken met een lagere parkeernorm en deelmobiliteit als er in de schil (straal van 500 meter) er omheen betaald parkeren is ingevoerd. In de parkeervisie staat het plan om dit in 2023 in te voeren.”

•

Hoeveel tijd kost het om een tunnel te maken? Antwoord: “We hebben eerste gesprekken gehad met ProRail om zaken voor te bereiden. In de loop van 2023 of 2024 moet deze gerealiseerd kunnen worden.”

•

Is variant tunnel met combinatie Amphoraweg nu het advies aan het college? Antwoord: “Ja, ambtelijk geven we dat advies aan het college van burgemeester en wethouders. We maken er een notitie van, die we ook delen op doemee.leiden.nl. Uiteindelijk maken het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad de keuze.”

•

Wordt de hele Hoge Morsweg aangepast? Tijdens de online bijeenkomst werd het antwoord gegeven dat de hele Hoge Morsweg moet worden aangepast. Dit is echter onjuist. Het gaat alleen om het gedeelte tussen de Smaragdlaan en de Haagse Schouwweg.

langs het spoor gedacht? Antwoord: “Daar hebben we zeker over nagedacht en daarop kwam bezwaar van de Provincie Zuid-Holland en ProRail. Voor fietsbrug gelden dezelfde eisen als voor een autobrug.” •

•

44

Ik maak me zorgen om de veiligheid van Diamantlaan en Smaragdlaan. Het is een 30 kilometerzone, maar het wordt nu als racebaan gebruikt. Antwoord: “De Diamantlaan is relatief druk. Voordeel is wel dat er al een vrijliggend fietspad ligt. Neemt niet weg als daar te hard gereden wordt, dat je maatregelen moet nemen om de snelheid te minderen.” Het parkeren bij het winkelcentrum Diamantplein is nu al een probleem. Daar komt het Werninkterrein nog bij, dus wordt alleen maar erger. Is daar al over nagedacht? Antwoord: “We hopen dat mensen meer gebruik maken van de fiets. Het Werninkterrein wordt autoluw, dat betekent dat de auto niet nabij de woning geparkeerd is. We hopen dat dat stimuleert om de fiets te gebruiken i.p.v. de auto.”

PARTICIPATIEVERSLAG WERNINKTERREIN

Vragen en reacties over de gebiedsvisie •

Wordt er ook nagedacht over kindvriendelijkheid bij de ontwikkeling van het gebied? Antwoord: “Gezinnen met kinderen is één van de doelgroepen voor het terrein, dus die krijgen in de wijk ook een plek voor ontmoeten, spelen etc.”

•

Jullie geven aan dat het winkelcentrum Diamantplein profiteert van de tunnel. Maar dat gaat niet op als je op het Werninkterrein ook een supermarkt maakt. Antwoord: “We willen op het Werninkterrein geen concurrerende functies voor het winkelcentrum. Wel kleinschalige voorzieningen, die ook door bewoners van de Hoge Mors gebruikt kunnen worden. Bijvoorbeeld kinderopvang of een kleine horecagelegenheid.”

•

huur zijn dit betaalbare woningen tot 1.000 euro per maand. En omdat wij subsidie hebben gekregen van het Ministerie van Binnenlandse Zaken, houden we ons aan de eisen die zij stellen tot de prijs van koopwoningen. Zij hanteren de Nationale Hypotheek Garantiegrens en die was in 2021 325.000 euro.” •

Wat is de ambitie ten aanzien van bomen in het plangebied? Antwoord: “We willen met verschillende sferen in het gebied werken. Het zuidelijke deel is bijvoorbeeld een wat groener gebied. En voor binnenterreinen van de bouwblokken moet ruimte zijn voor voldoende groene inrichting.”

Er wordt gesproken over betaalbare woningen. Maar wat wordt daar onder verstaan? Antwoord: “Dat zijn sociale huurwoningen, de huurprijzen zijn landelijk vastgelegd. We bedoelen ook middeldure huurwoningen, dat is bij Leiden gereguleerd in de Woonagenda. Voor

Barbra Verbij Fotografie

PARTICIPATIEVERSLAG WERNINKTERREIN

45

•

•

Gaat de hele wijk rondom de Amphoraweg parkeren? Antwoord: “Er komen parkeerplekken in de openbare ruimte en in de gebouwen. Daarmee zouden er voldoende plekken moeten zijn, zodat er geen gebruik hoeft te worden gemaakt van de Amphoraweg.”

•

Er wordt gesproken over 5 hoge punten van 50 meter. Maar kan dat ook aangepast worden in 2 gebouwen van 70 meter? Dan kan je hetzelfde aantal woningen kwijt. Antwoord: “Er mag niet hoger gebouwd worden dan 50 meter. We moeten nog wel onderzoeken waar we op het terrein tot die hoogte van 50 meter kunnen bouwen.”

•

In de tekening wordt uitgegaan van een tunnel naar de Hoge Mors, terwijl andere varianten nog wel mogelijk zijn? Antwoord: “Wij hebben in de gebiedsvisie rekening gehouden met deze variant omdat die de voorkeur heeft. Mocht er toch een andere variant gekozen worden, dan worden de tekeningen daarop aangepast.”

•

Er komt misschien een pakketpunt. Hoe zit dat in combinatie met een autoluwe wijk? Antwoord: “Dat punt is gelegen aan de plek waar ook het vervoer en auto’s (parkeren) een plek krijgen. Daardoor ontstaat er een punt waar alle auto’s samenkomen, ook om pakketjes te brengen. Overigens betekent autoluw niet dat het hele terrein onbereikbaar is voor auto’s, uiteraard is het terrein altijd toegankelijk voor dienstverleners.”

•

Vastgoedbedrijven kopen woningen op (verkamering), waardoor woningen niet meer betaalbaar zijn voor de inwoners. Is er voor het Werninkterrein nagedacht hoe dit voorkomen kan worden?

Is er nagedacht over het effect van de hoge gebouwen voor de mensen die er tegenover wonen? En kunnen ze geluidswerend werken voor de bewoners van het Werninkterrein. Antwoord: “Er wordt met verschillende hoogtes gewerkt op het terrein. De gebouwen aan het water zijn wat lager en aan het spoor wat hoger. Die hogere bebouwing aan het spoor kan bijdragen aan het tegenhouden van geluid voor de rest van het terrein. Bijna de hele dag staat de oever in de zon. Als we de bebouwing daar laag houden, dan kan men daar de hele dag van de zon genieten. Aan de kant van het spoor bouwen we wat hoger, maar dat heeft

46

minder impact op de omgeving gezien de oriëntatie en draaiing van de zon (die draait weg van de bestaande bebouwing).”

PARTICIPATIEVERSLAG WERNINKTERREIN

Antwoord: “We ontwikkelen het terrein zo dat de ondernemers daar ‘geen last’ van hebben en de bewoners van het terrein ook niet. Zo plaatsen we bijvoorbeeld een parkeergarage op de plek waar er geluidsoverlast kan zijn van de bedrijven.”

Antwoord: “Voor verkamering is er in Leiden beleid vastgesteld. Dat betekent bijvoorbeeld dat als er in een straat al een aantal woningen verkamerd zijn, dat daar geen andere verkamerde woningen bij mogen komen. •

•

Hoe denkt gemeente na over planschade voor woonbotenbewoners? Antwoord: “De vraag over planschade was gerelateerd aan de variant met de brug. Omdat we een andere variant adviseren, verwachten we dat planschade niet aan de orde is. Mochten daar specifieke vragen over zijn, dan kan men daarvoor bellen tijdens het telefonische spreekuur.” Er geldt een milieucategorisering voor het bedrijventerrein. Staan de woningen daar niet te dicht op?

•

Is er ook gekeken naar kinderopvang? Die is nu al overbelast in de directe omgeving. Antwoord: “Onze onderzoeken geven aan dat er qua aantallen inderdaad een kinderopvang moet komen. Dat adviseren wij daarom ook. Maar we willen geen school op het terrein. In de Hoge Mors zijn wel plannen voor een extra school.”

•

U gaf aan dat er een roeivereniging komt op het terrein. Maar er zijn er al twee in de buurt? Antwoord: “Die twee verenigingen kampen met ruimtegebrek. Eén van hen heeft daarom interesse in een plek op het Werninkterrein. We zijn niet op zoek naar een nieuwe roeivereniging. Hetzelfde geldt voor twee waterscoutingverenigingen. Die zijn ook op zoek naar een nieuwe plek en ook daarover zijn we met hen in gesprek.”

Barbra Verbij Fotografie PARTICIPATIEVERSLAG WERNINKTERREIN

47

•

Komen er plekken waar mensen langer kunnen liggen met boten? Antwoord: “De waterscoutingverenigingen hebben een vloot, dus als we die naar het terrein halen dan moeten die plekken hebben voor hun boten. We kijken ook nog naar wat waterwoningen. Of er ligplaatsen komen en voor wie, moeten we afstemmen met het lotingssysteem dat er in Leiden geldt. Dat moet verder onderzocht worden.”

•

Waarom wordt er niks gedaan aan goedkope koopwoningen voor alleenstaande starters? Dat is een probleem in Leiden. Antwoord: “Het moet een wijk voor iedereen worden, dus dat betekent ook dat er woningen voor starters gerealiseerd moeten worden. Er is niet in detail bepaald hoe het totaal aantal woningen wordt verdeeld in woningtypes. Maar als blijkt dat er behoefte is aan bepaalde compacte woningen, dan doen we ons best om die ook op het Werninkterrein mogelijk te maken.”

•

En waarom komt er nu weer hoogbouw? Terwijl uit een enquête blijkt dat 72% van de Leidenaren tegen hoogbouw is. Antwoord: “Op het Werninkterrein bouwen we niet hoger dan 50 meter. Wij denken dat dat vanuit stedenbouwkundig oogpunt acceptabel is voor deze locatie en in het Ontwikkelperspectief Mors is die bouwhoogte al vastgelegd.”

Barbra Verbij Fotografie 48

PARTICIPATIEVERSLAG WERNINKTERREIN

Reageren via doemee.leiden.nl Vanaf 16 april tot en met 7 mei konden mensen op het doemeeplatform reageren op de concept gebiedsvisie en op de resultaten van het verkeersonderzoek. Hieronder vindt u een samenvatting van de reacties. In dit overzicht is ook een aantal reacties meegenomen die via de mail zijn binnengekomen. Reacties op gebiedsvisie •

In de gebiedsvisie wordt gesproken over betaalbare woningen: woningen van € 325.000. Hoeveel vierkante meters krijg je voor dat bedrag? Een woning van 60 vierkante meter voor dat bedrag, vind ik niet betaalbaar. En worden er alleen appartementen of ook eengezinswoningen gebouwd?

•

In plaats van een groene en leefbare wijk, zie ik een betonblok van 26 tot 50 m hoog, waarin iedereen zit ingepakt! Is dit echt de bedoeling, is dit visie?

•

•

•

In plaats van een goede invulling vanuit hittestress zie ik hier een betonnen jungle aan de Rijn. Hoogbouw in plaats van laagbouw en veel mensen op een beperkt aantal vierkante meters. Plaats er mooie huizen met veel groen, maak een statement. Waarom is voor de tribune-opbouw gekozen? Dat was niet een van de alternatieven die eerder is gepresenteerd. Met de tribunevorm kijken we vanuit de Hoge Mors tegen een hoge donkere 'muur' aan, die tot in de middag in de schaduw ligt. Daarbij komen nog 4 tot 5 torens van 50m hoog. Dit betekent een grote aantasting van ons woongenot en het dorpse karakter van onze buurt. Ook vrees ik voor extra geluidsoverlast van de trein, omdat het geluid door de muur naar onze kant wordt gekaatst. Onze voorkeur gaat uit naar een gelijkmatiger hoogteverdeling van de bebouwing, waardoor een hoge muur vermeden wordt en wellicht geen hoge torens nodig zijn. Uit de gebiedsvisie krijg ik de indruk dat het voorstel voor de bebouwing volledige gebaseerd is op het effect en de beleving in de nieuwbouwwijk zelf en dat rekening gehouden is met het uitzicht vanaf de Haagweg maar er geen rekening is ge-

houden met de gevolgen voor de naastgelegen Hoge Mors. •

Waarom de sportvelden van VV Leiden niet onderbrengen op het Werninkterrein en op voor deze kleine vereniging is) woningen bouwen? Deze locatie ligt veel gunstiger en dan hoeven er ook geen kostbare ontsluitingsoplossingen voor het Werninkterrein te hoeven bedacht.

•

In de Ontwerp Omgevingsvisie Leiden 2040 staat voor het Werninkterrein een oranje ster: ‘Accent tot 55 meter toegestaan’. Maar in de schetsen die voor het Werninkterrein werden gepresenteerd zie ik geen accent. Ik zie in de eerste plaats een muur van pakweg 250 meter lang. Suggestie: keer het ontwerp om! Bouw die muur aan de Oude Rijn. En de laagbouw bij het spoor. Dan wonen er meer mensen aan het water, en wordt alleen het geluid van een enkele motorboot naar de omgeving weerkaatst. Ik pleit voor een ontwerp voor de wijk dat aansluiting zoekt bij de omgeving, en zich niet daarvan afkeert, achter een hoge muur.

PARTICIPATIEVERSLAG WERNINKTERREIN

49

•

Ik begrijp dat er veel woningen bij moeten komen, maar kan dat niet meer verspreid over de stad in minder te hoge bouwvormen. Het is voor mij belangrijk dat nu en in de toekomst de wijk aantrekkelijk en dus goed leefbaar moet zijn.

•

Een autoloos leven is een echte stap vooruit op het gebied van duurzaamheid en steeds meer mensen kiezen hiervoor. Steun deze trend en maak het Werninkterrein niet autoluw, maar autovrij (en ook geen parkeervergunning voor andere wijken). Dit kan extra gestimuleerd worden door de vraag naar werk van de bewoners te matchen met het aanbod van werkruimtes. En maak de wijk zelfvoorzienend qua warmte en energie. Voordeel is dat er minder ondergrondse infrastructuur nodig is, wat veel kosten scheelt. Een leuke innovatie voor Leiden Kennisstad.

•

50

mensgroepen, duurzaam en autoluw. Er moeten duidelijke keuzes worden gemaakt voor een leefbare woonomgeving waarin mensen centraal staan. De natuurwaarden en behoud en ontwikkeling van biodiversiteit zou in deze gebiedsvisie moeten worden opgenomen en beter gewaarborgd. Ook wil ik de mogelijkheid inbrengen om duurzame waterwoningen in het plangebied in te passen via particulier opdrachtgeverschap. Er is een groep Leidenaars die hier belangstelling voor heeft getoond. •

Een groen en milieuvriendelijk karakter zou het belangrijkste speerpunt moeten zijn bij deze ontwikkeling. Het gaat mij in de concept-visie nog niet ver genoeg. Dit is een uitgelezen kans voor kennisstad Leiden om hier koploper van Nederland in te worden. De kans is groot dat het enthousiasme voor een groene wijk ook afstraalt op omliggende wijken en buurten.

•

Het lage aantal eengezinswoningen is een gemiste kans. Starters op de woningmarkt zijn vaak jonge mensen die een huisje willen kopen of huren en daar een gezinnetje willen stichten. Die doelgroep zoekt een huis met buitenruimte. En ook senioren hebben behoefte aan een buitenruimte waar ze kunnen genieten van de zon en waar ze aanspraak hebben van iemand die voorbij loopt. Denk aan hofjes etc.

•

Het eerder gepresenteerde model ‘Groen Leids Stadskwartier’ is door veel participanten benoemd als meest gewaardeerd uit de drie gepresenteerde modellen. Op de participatiebijeenkomst in april was daar ineens het model ‘Tribune aan de Rijn’. Dit model toont een ontwerp dat volledig afwijkt van het eerdere voorkeursmodel. ‘Tribune aan de Rijn’ voldoet op geen enkele manier aan

Bij Leiden past geen grootstedelijke bebouwing in dit gebied. Belangrijk is dat het een aantrekkelijk woonwijkje wordt waar men graag wil gaan wonen, met aandacht voor stadsgroen, diversiteit qua wonen, inko-

PARTICIPATIEVERSLAG WERNINKTERREIN

de in het begin van het participatietraject genoemde ‘waarden’. Waarden die goeddeels verwerkt waren in het eerdere model ‘Groen Leids Stadskwartier’. Ook over het nu gepresenteerde aantal woningen heb ik vragen. Moeten er 600 of 750 wooneenheden worden gerealiseerd, of kan er op basis van heroverwegingen c.a. ook volstaan worden met 450 wooneenheden? Participatie is voor mij uitgelopen op een grote teleurstelling. Ik vraag u daarom om nu een stap terug te doen en het participatieproces, zo goed als dit proces begonnen is, op een respectabele wijze te vervolmaken. •

•

Door de hoge bouwvolumes en het weinige groen, wordt dit nu geen ‘groen Leids Stadskwartier’. Daarom zou je hier aanzienlijk minder woningen moeten bouwen. En nog een idee: een culturele/ creatieve uitspanning "de Kalkbranderij" waar het goed toeven is, die herinneringen oproept aan het verleden en zo een bijdrage levert aan de historische erfenis van het Werninkterrein. Daarnaast verdient het de aanbeveling om de bodem van dit terrein op verontreinigingen te onderzoeken. Het belang van de bewoners van de Aquamarijnstraat is niet goed meegenomen in deze gebiedsvisie. De Aquamarijnstraat ligt direct tegenover het Werninkterrein aan de overkant van de spoordijk. Wij kijken dus direct tegen de bebouwing aan. Dit kan een ernstige aantasting betekenen van ons daglicht en woongenot. Bovendien

zal het geluid van de treinen weerkaatsen tegen de nieuwe flats en zorgen voor extra geluidsoverlast. •

U wilt het autogebruik ontmoedigen met een lagere parkeernorm. Ik kan me voorstellen dat dit voor de eerste bewoners tot bewuste keuzes leidt. Ik vermoed echter dat het autobezit op termijn toch weer oploopt. Dat betekent dat parkeren - na verloop van tijd - een issue wordt. Dan wordt de parkeerdruk verlegd naar de andere kant van het spoor. Om die reden vind ik een lagere parkeernorm een onverstandige keuze, ook al gelet op het woningaanbod dat u voor het Werninkterrein plant.

•

Dicht tegen het spoor aan gaat u behoorlijk de hoogte in. Kunt u inzichtelijk maken wat de beleving van die hoogbouw wordt aan de andere kant van het spoor, dus het gebied Hoge Morsweg en Aquamarijnstraat?

Barbra Verbij Fotografie PARTICIPATIEVERSLAG WERNINKTERREIN

51

Reacties op verkeer •

•

De spoortunnel lijkt mij een must om veilig en snel bij het winkelcentrum Diamantplein te komen of naar de Stevenshof. Een fietsbrug over de Dr. Lelylaan is mijns inziens minder noodzakelijk, omdat de fietstunnel in het verlengde van de Diamantlaan nauwelijks omrijden is en je zo ook snel bij het station komt. Bij de keuze van deze verkeersvariant vind ik het belangrijk dat er goed gekeken wordt naar het sluipverkeer door de Hoge Mors. Als de Smaragdlaan vastloopt, kan de Hoge Morsweg een alternatieve route naar de Haagse Schouwweg worden. Dat vind ik niet wenselijk, gezien de veiligheid van de bewoners en de kinderen en het rustige woonkarakter van deze straat.

•

De fietsbrug vanaf het Werninkterrein naar de Morsweg: jammer dat hiervoor tientallen volwassen bomen gekapt moeten worden die de vervuilde lucht van de dr. Lelylaan zuiveren, hittestress tegen gaan en vogels en insecten rust en voedsel bieden. En bewoners langs deze nu strook zien straks vanuit hun ramen kunnen de langsknetterende brommers en scooters! Dit moeten we niet willen! (reactie mede namens de Bomenbond Rijnland).

Reactie vanuit groep bewoners van de Hoge Morsweg •

Onze grootste angst is het sluipverkeer. Door het gegroeide verkeersaanbod kan de Smaragdlaan vaker verstopt raken. Dan is het een logische keuze om meteen vanuit de tunnel linksaf te slaan en de route Aqua-

52

PARTICIPATIEVERSLAG WERNINKTERREIN

marijnstraat – Hoge Morsweg richting Haagse Schouwweg te kiezen. Dit is een kinderrijke buurt waar rustig rijgedrag wordt afgedwongen doordat het zò smal is dat tegenliggers elkaar nauwelijks kunnen passeren. Deze straat is niet geschikt om sluipverkeer te verwerken. Daarom vragen wij om maatregelen die dit sluipverkeer onmogelijk maken. •

Daarnaast vragen wij aandacht voor parkeren. In de nieuwe wijk komen terrassen en waterrecreatie. Dit, in combinatie met een ‘autoluwe wijk’, kan voor parkeeroverlast in de straten direct achter de spoordijk zorgen. We willen dat de gemeente dit probleem aanpakt, temeer daar er nu reeds problemen zijn met de parkeergelegenheid bij het winkelcentrum, dat na de nieuwe spoortunnel meer klanten zal trekken.

Met deze inwoners van de Hoge Morsweg heeft naar aanleiding van hun reactie inmiddels een verdiepend gesprek plaatsgevonden over de verkeerssituatie. Daarbij is er afgesproken om hun zorg en de voorgestelde maatregelen te beschrijven in het kaderbesluit. Gesprek met ondernemers Amphoraweg In mei is er ook gesproken met de ondernemers van bedrijventerrein Amphoraweg over de impact van de ontwikkeling van het Werninkterrein op de (verkeers) situatie rondom 'hun' bedrijventerrein. Hun zorgen: goed functioneren van bedrijventerrein, laden en lossen en manoeuvreren van vrachtauto’s, dat de verkeersafwikkeling goed blijft en dat er voldoende parkeerplekken over zijn. De ondernemers hebben zelf een voorstel laten maken voor de herinrichting van de Amphoraweg. De gemeente gaat dit voorstel verder uitwerken tot een ontwerp.

Samenvattend advies vanuit deze reacties

Op de concept-gebiedsvisie zijn met name reacties gekomen vanuit de wijk Hoge Mors. Gevraagd wordt om meer rekening te houden met de huidige bebouwing, de inwoners en de verkeerssituatie in de Hoge Mors. Daarom gaat de gemeente de volgende zaken nader onderzoeken vóór het definitief maken van de gebiedsvisie: •

Het effect van de voorgestelde bebouwing op de bezonning van de woningen in de Hoge Mors. Daarnaast ook het effect van de voorgestelde bebouwing op mogelijke weerkaatsing van het geluid van de trein.

•

Beleving van de bebouwing aan de kant van het spoor: wat zie je vanuit de Hoge Mors van de nieuwe bebouwing? Hoe voorkomen we dat het één hoge wand wordt aan de spoorzijde?

•

Is er een risico op sluipverkeer door de Hoge Mors en op extra parkeerdruk?

Daarnaast wordt er door inwoners ook méér aandacht gevraagd voor groen en bomen, biodiversiteit, klimaatadaptie en duurzaamheid. Ook wordt gevraagd om een nadere onderbouwing van het ‘tribunemodel’: mensen herkennen de eerdere participatiestappen hier niet goed in. Ook met deze twee onderwerpen gaat de gemeente de komende weken aan de slag. Aan de ondernemers van bedrijventerrein Amphoraweg is toegezegd om het door hen voorgestelde ontwerp voor de herinrichting van de Amphoraweg verder uit te werken.

Barbra Verbij Fotografie PARTICIPATIEVERSLAG WERNINKTERREIN

53