210034 Bijlage 1 Ruimtelijke kaders JvH-nov 2020

Jan van Houtkade – Inventarisatie ruimtelijke kaders t.b.v. herinrichting Gemeente Leiden SO/RO/Stedenbouw 24-11-2020 [DEFINITIEF]

Jan van Houtkade 2019

Inleiding Dit document omvat een inventarisatie van het vigerend ruimtelijk beleid dat op de documentdatum als uitgangspunt geldt voor het herinrichtingsproject Jan van Houtkade. Als het beleid te weinig concrete handvatten geeft omvat dit stuk ook aanbevelingen voor mogelijke uitwerking.

Beleid Structuurvisie Verder met de Binnenstad In Verder met de Binnenstad (VmdB) zijn de algemene uitgangspunten voor ontwikkelingen in de binnenstad vastgelegd. Met betrekking tot de Jan van Houtkade is relevant: Visie De openbare ruimte moet ervoor zorgen dat niet alleen de bew egende mens zich prettig voelt, maar heeft een nog belangrijkere taak voor de (bijna) stilstaande of stilzittende mens. Naast een verkeersfunctie heeft de openbare ruimte altijd een verblijfsfunctie. (…) De negatieve uitstraling van het gebruik door auto’s en OV moet zo veel mogelijk w orden teruggedrongen. Verblijfskwaliteit moet voorrang krijgen boven de gebruikskw aliteit van de doorgaande verkeersstromen. De kw aliteit van de openbare ruimte moet minimaal even hoog zijn als die van de gebouw de ruimte. De kw aliteit en de uitstraling van de openbare ruimte moet aansluiten bij de historische binnenstad. (…) Water speelt een belangrijke rol in de kw aliteit van de openbare ruimte. De oevers van het w ater moeten zoveel mogelijk bruikbaar zijn voor recreatie. Het w ater moet voelbaar zijn in de stad. Waar de ruimte schaars is moeten de groengebieden recreatief bruikbaar zijn.

Mogelijke uitw erking Meer voetgangersruimte, zitgelegenheid Gemotoriseerd verkeer te gast

Woongebied (p.40)

Omdat w oningen vaak geen of beperkte buitenruimte hebben is de straat een verlengstuk van de w oning.

Groene Singelroute (p.67-68)

ex aequo Visie Leidse Singels

Huizen Jan van Houtkade hebben royale tuinen. De w oningen daarachter veelal niet. Inrichting bepalen op basis van behoeften w ijkbewoners. Principes Singelpark volgen

Levendaal –w est (p.90)

(…) buurt met veel historische kw aliteit,

Historische structuur als basis, gebruik

Openbare ruimte (verharde ruimte, groen, w ater, spelen, p.28-36)

Hoge kw aliteit inrichting openbare ruimte – niveau binnenstad (>Handboek)

Verbetering toegankelijkheid oevers

Groenberm recreatief bruikbaar maken

1

Jan van Houtkade – Inventarisatie ruimtelijke kaders t.b.v. herinrichting Gemeente Leiden SO/RO/Stedenbouw 24-11-2020 [DEFINITIEF]

De conserverende stad (p.93)

gelegen in de conserverende stad, waarbij de historische structuur een goede drager is voor nieuw e ontwikkelingen. Langs de singel een afw ijkend ensemble van parkhuizen met voortuin, die een eenheid vormen met het groen, het w ater en de bebouw ing aan de overzijde. De groenstrook langs de singel is hier relatief smal, maar door een goed ontw orpen profiel heeft het dezelfde allure als de rest van de zuidelijke singelrand. Prettig en groen ingerichte dw arsstraten, w aaronder de Doezastraat, verbinden de singelzone en het Van der Werffpark met elkaar. De historische kw aliteit is hier voelbaar.

maken van analyse erfgoed.

Ruimtelijke verbinding w oningen-tuinen met singelrand/oever verbeteren. Inpiratie halen uit allure PlantsoenBoisotkade

Historische structuur als basis, gebruik maken van analyse erfgoed.

Singelpark Visie Leidse Singels

“Het talud langs de Jan van Houtkade is aanzienlijk verbreed ten koste van de overbodige verkeersruimte. Deze mogelijkheid doet zich voor als er voor de parkeerplaatsen aan de zuidzijde compensatie in de buurt is gevonden. De weg heeft een 30 km/u regime gekregen. In het groene gebied is een wandelpad aangelegd en zijn extra bomen geplant. Hierdoor wordt een promenadeachtige situatie gecreëerd en de relatie met het water van de singelgracht nog sterker. Restanten van de middeleeuwse stadsmuur en aanduidingen van de oorspronkelijke ligging zijn in het ontwerp geïntegreerd. Bij de oversteek van de Doezastraat is de verbinding tussen de Jan van Houtkade en de Boissotkade gelegd en domineert het verkeer en de verharding niet meer. Op de Boissotkade zijn de parkeerplaatsen verplaatst naar elders in de buurt en is de groene zone verbreed. Door de verbreding en vergroening van de taluds zijn de kades onderdeel geworden van de singels en heeft de omgeving een hogere kwaliteit gekregen. Ook is de middeleeuwse historie goed afleesbaar.” (p.39)

Beeldkwaliteitsplan Singelpark Algemeen: 10 geboden 1. 2. 3.

4. 5. 6. 7.

8.

Concreet genoemd in BKP

Maak één singelpark Neem het w ater als leidraad Maak spannende routes

Overal planten Bouw een botanische collectie op Werk samen Versterk de zeven singelgebieden

Creëer

Aanbeveling voor project Geen verduidelijking nodig Verbinding parkstrook – w ater verbeteren Niet alleen aandacht voor voetpad langs het w ater als onderdeel van het grote rondje, maar ook verbindingen met w ijkrondjes, beleving van de fietser, vanaf het w ater etc. Geen verduidelijking nodig Geen verduidelijking nodig

Boisot- en Jan van Houtkade vormen tezamen één van de zeven deelgebieden. Deze straten moeten in samenhangen vormgegeven en geprogrammeerd w orden. p91 “paviljoen als katalysator van het parkgebruik:

Geen verduidelijking nodig Beide parkdelen als 1 beschouwen > vergelijkbare inrichtingsprincipes hanteren Geen verduidelijking nodig

2

Jan van Houtkade – Inventarisatie ruimtelijke kaders t.b.v. herinrichting Gemeente Leiden SO/RO/Stedenbouw 24-11-2020 [DEFINITIEF]

ontmoetingsplekken Draag zorg voor basisvoorzieningen 10. Ontw erp aan grenzen en overgangen 9.

Jan van Houtkade (ruilen van boeken)”. (p61) “te w einig zitgelegenheid” (p61)

Geen verduidelijking nodig De Jan van Houtkade bevindt zich tussen tw ee reeds ontworpen ‘parkpleinen’ (Koepoortsbrug, Jan van Houtbrug). Ontw erp moet hierop aansluiten.

Deelgebied Boisot- en Jan van Houtkade (p 102-103) – inspiratie & opgaven

      

Singelpark op z’n smalst. op het zuiden kan de noordhelling van het water een intieme en zonnige strook worden (…). Behoud en herbeleving van de oude geschiedenis (…) gecombineerd met aangename plekken om een boek te lezen, om te genieten van de geschiedenis en een glas wijn te drinken. Met een meer compact verkeersontwerp zijn veel verbeteringen mogelijk. uitkijktoren Oostenrijk het meest opvallende gebouw dat kan worden geherprogrammeerd met een functie die het parkgebruik beter ondersteunt. Over de punt van de restanten van de Bourgondië-toren kan een parkpaviljoen worden gebouwd, dat de fundering laat zien. Programma dat de aantrekkelijkheid en identiteit van dit gebied kan versterken o leestuin met stoelen op het zuiden, o torenpaviljoens als boekruilpaviljoen en afhaalcafé;

Opgaven (p103)

       

markeren van de historische torens en locaties benadrukken van levendige parkpleinen toevoegen van een rustig programma voor bewoners, zoals een leestuin ideale locatie voor waterkant voorzieningen toevoegen van een speelplek voor kinderen uit het gebied ruimte maken voor zonnige grasvelden op noordelijke helling boekenruilpaviljoen verkeersprofiel optimaliseren voor voetganger

Mobiliteit en parkeren 

  

In de Mobiliteitsnota Leiden 2020-2030 is de Jan van Houtkade aangewezen als ‘erftoegangsweg’: “(…) de stroomfunctie heel beperkt, uitwisseling en verblijf is veel belangrijker. (…). Fietsers en auto’s zijn gewoonlijk gemengd, voetgangers hebben normaal gesproken wel een eigen plaats. Profielen kunnen smal zijn, parkeren vindt vaak plaats op de rijbaan, zodat een snelheidslimiet van 30 km/h haalbaar en geloofwaardig is. Kruispunten zijn gelijkwaardig (…)” Bijzonderheid is wel dat er (lokaal) busverkeer aanwezig is en moet blijven. Fiets: het is geen hoofdfietsroute, maar fietsgebruik moet wel worden gestimuleerd. De Parkeervisie Leiden Auto- en Fietsparkeren 2020-2030 gaat uit van de ‘de juiste parkeerder op de juiste plek’. De parkeerplaatsen aan de woningzijde zijn nu voor vergunninghouders, aan de singelzijde vindt regulier betaald bezoekersparkeren plaats. Met de opening van de Garenmarktgarage in februari 2020 komt er in de directe nabijheid een alternatief voor het bezoekersparkeren. “In de binnenstad parkeren bezoekers in de parkeergarages, bewoners met vergunning kunnen op straat. Dit voorkomt zoekverkeer, en levert extra openbare ruimte voor de noodzakelijke vergroening op.” (Parkeervisie, p.10)

Verkeerssituatie nu en straks

Wegcategorie Voetganger Fietser

nu Gebiedsontsluitingsw eg (50km/h) Trottoirs aan w eerszijden Fietspad één richting naar w esten op apart fietspad.

project Erftoegangsweg (30km/h) Behoud. Route aan singel onderdeel maken van groenruimte Tw ee richtingen toestaan Geen apart fietspad, onderdeel van rijbaan.

3

Jan van Houtkade – Inventarisatie ruimtelijke kaders t.b.v. herinrichting Gemeente Leiden SO/RO/Stedenbouw 24-11-2020 [DEFINITIEF]

Geen fietsparkeervoorzieningen

Openbaar vervoer

Bus één richting naar w esten Bushalte nabij Doezastraat

Geen noodzaak tot plaatsen fietsparkeervoorzieningen tenzij dag programmering (bv bij Muurtoren Oostenrijk) Behoud Behoud, verbeteren toegankelijkheid, nieuw e abri.

Auto

Rijbaan één richting naar w esten Parkeren aan w eerszijden van rijbaan Parkeren vergunninghouders en bezoekers

Behoud Parkeren aan 1 zijde van rijbaan Parkeren uitsluitend vergunninghouders

Kadernota en Handboek kwaliteit openbare ruimte Enkele hoofduitgangspunten/principes/thema’s handboek/kadernota: rust en eenheid, historische kwaliteit, standaardisatie, duurzame inrichting, biodiversiteit, inclusiviteit, verkeersveiligheid, verblijfskwaliteit. Qua straatprofiel gaat het handboek in principe uit van rechte, consequente lijnen, tenzij er vanuit bijvoorbeeld cultuurhistorie, landschappelijke en/of verkeerskundige benadering aanleiding is dit anders te doen. Straat voldoet in zijn geheel niet aan de uitgangspunten van het handboek en in het bijzonder de binnenstadsstraat ofwel het profiel voor de categorie erftoegangsweg (deel II, par. 3.1.2). Onder andere de materialisering: trottoirs rijbaan parkeervakken verlichting

nu betontegels asfalt Klinkers keiformaat Hoge masten met bolarmatuur

handboek Klinkers w aalfomaat Klinkers dikfomaat Klinkers dikformaat Leidse lantaarns

Het feit dat er bussen rijden, betekent niet dat de rijbaan uit asfalt moet bestaan. Wel zorgen deze (zware) voertuigen in combinatie met klinkers voor een extra risico op trillingen en hogere beheerkosten. Een belangrijke discussie om mee te starten.

Groene Hoofdstructuur / Groene Kaart Onderdeel van het Singelpark en daarmee onderdeel van de GHS. Geen individuele bomen als bijzonder aangemerkt. Wel is de bomenrij als structuur op de Groene Kaart aangegeven. Met de bomenrij w ordt de rij aan de singelzijde bedoeld (hoofdzakelijk vleugelnoot met enkele paardenkastanje)

project Versterken groen-ecologische kwaliteit. Behoud bomen in de bomenrij. VTA analyse moet meer duidelijkheid bieden over conditie.

4

Jan van Houtkade – Inventarisatie ruimtelijke kaders t.b.v. herinrichting Gemeente Leiden SO/RO/Stedenbouw 24-11-2020 [DEFINITIEF]

Overige Ondergrond (nader te bepalen in project) Riolering

Gas

Elektra Water Archeologie Bodemgesteldheid

Nu Tuinen+w oningen (souterrains) liggen lager dan straatniveau. Waterafvoer via binnenriool naar gemeenteriool Hoefstraat Nu straatafwatering van singel af richting kolken naast fietspad. Geen hoofdriool aanw ezig in Jan van Houtkade Uitkomst klimaatstresstest hogedrukaardgasleiding onder fietspad/trottoir woningzijde. Mogelijk verouderd (<1975, Giskit) Middenspanning onder trottoir singelzijde Traforuimte nabij Koepoortsbrug Enkele w aterleiding (Bloemenstal) Hoefstraat tracé voor woningen ? ?

Toekomst / kansen / w ensen / te verkennen ?

Afwatering richting singel? ? ? ?

? ? ? ? ?

Erfgoed

1850: stadswal met poort en kruidtorens

1899: stadswal geslecht, diepere tuinen

Muurtoren Oostenrijk

Restanten/referentie muurtoren Bourgondië / inlaat St. Jacobsgracht

5

Jan van Houtkade – Inventarisatie ruimtelijke kaders t.b.v. herinrichting Gemeente Leiden SO/RO/Stedenbouw 24-11-2020 [DEFINITIEF]

Rond 1900: 3 bomenrijen

2019: 1 bomenrij

Aanwezig: Muurtoren Oostenrijk (rijksmonument) Inspiratie:    

verdwenen Muurtoren Bourgondië (nabij Sint Jacobsgracht) verdwenen inlaat/brug Sint Jacobsgracht (zichtbaar vanaf water, niet vanaf de oever) beleving van de stadswal promenade, meerdere bomenrijen

Conclusies / belangrijkste aandachtspunten      

Aantal en type te realiseren parkeerplaatsen Materialisatie rijbaan (klinkers vs. asfalt) Dimensionering rijbaan (1 of 2-zijdig fietsverkeer) Afwatering/riolering Inrichting en programmering groen (recreatie vs. ecologie) Mogelijkheden / beperkingen erfgoed (muurtoren, restanten, archeologie)

24-11-2020 Maarten Tjon Sie Fat Stedenbouwkundige team Ruimtelijke ontwikkeling

6