210005 Bijlage 1. Wensen en bedenkingen Uitvoeringprogramma 2021 Vergunning Toezicht en Handhaving (VTH)

Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 Vergunning, Toezicht en Handhaving

Vergunning, Toezicht en Handhaving Gemeente Leiden December 2020 Versie: 20201224

Inhoud Inleiding ................................................................................................................................................... 3 De teams ................................................................................................................................................. 3 Team Omgevingsvergunning ............................................................................................................... 3 Team Bouwtoezicht en Juridische Handhaving ................................................................................... 4 Resultaten in 2020 ................................................................................................................................... 4 Resultaatgericht in 2021 .......................................................................................................................... 6 Werkwijze 2021 ....................................................................................................................................... 7 Prioriteiten ............................................................................................................................................ 7 Samenwerking met andere teams .......................................................................................................

7 Concern ............................................................................................................................................ 7 Ruimtelijke Ontwikkeling (RO) en Economie, Cultuur, Duurzaamheid en Wonen (ECDW) ............ 8 Klant Contact Centrum (KKC) .......................................................................................................... 8 Veiligheid .......................................................................................................................................... 8 Communicatie ...................................................................................................................................... 8 Datagedreven werken .......................................................................................................................... 8 Ontwikkelingen VTH 2021 ....................................................................................................................... 8 Omgevingswet ..................................................................................................................................... 8 Wet kwaliteitsborging ........................................................................................................................... 9 Procesgericht werken onderdeel Toezicht en Handhaving ...............................................................

10 Airbnb-verhuur ................................................................................................................................... 10 Prioriteiten in 2021 ................................................................................................................................. 11 Constructieve veiligheid ..................................................................................................................... 11 Brandveiligheid .................................................................................................................................. 12 Monumenten ...................................................................................................................................... 13 Klachten, meldingen en handhavingsverzoeken ............................................................................... 14 Beleidsspeerpunten ........................................................................................................................... 15 Regulering kamerverhuur ............................................................................................................... 15 Integrale controle illegale bewoning ............................................................................................... 16

2

Inleiding Het Jaarverslag en Uitvoeringsprogramma geeft inzicht in de uitvoering van de vergunningverlening-, toezichts- en handhavingsactiviteiten (VTH-activiteiten) door de gemeente Leiden in 2020 en voor 2021. Het is een nadere uitwerking van het VTH-beleidsplan 2016-2018. Dit beleidsplan is op 23 april 2020 door de gemeenteraad verlengd tot aan de invoering van de Omgevingswet. De VTH-activiteiten worden uitgevoerd door het team Omgevingsvergunningen en het team Bouwtoezicht, Juridische Handhaving en Veiligheid. Het onderdeel veiligheid van het laatste team valt buiten dit programma omdat het geen taak heeft in de VTH-keten. Vergunningverlening betreft het verlenen van vergunningen, grotendeels, op basis van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Hieronder vallen vergunningen voor activiteit bouwen, monumenten, brandveiligheid en gebruik op grond van bestemmingsplan. Tevens worden vergunningen afgegeven op basis van de Algemene plaatselijke verordening 2020 en de Huisvestingsverordening. Onder toezicht wordt verstaan het, door daartoe bevoegde ambtenaren, controleren van verleende vergunningen en het controleren van naleving van de geldende wet- en regelgeving door burgers en bedrijven binnen Leiden.

Onder handhaving wordt verstaan het toepassen van bestuursrechtelijke handhavingsmiddelen zoals bestuursdwang en last onder dwangsom teneinde de overtreder te bewegen de illegale situatie ongedaan te maken. Doorgaans begint handhaving daar waar toezicht ophoudt. De reguliere taken zijn onder meer vastgelegd in de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, de Woningwet, Wet Ruimtelijke Ordening, de Erfgoedwet, Erfgoedverordening Leiden 2017, bouwverordening 1992, Bouwbesluit 2012, de Huisvestingswet 2014 en Huisvestingsverordening, onderdeel woonruimtevoorraad, Leiden 2015, Algemene plaatselijke verordening 2020 en de Algemene wet bestuursrecht.

De teams Team Omgevingsvergunning Eind 2020 bestaat het team Omgevingsvergunning uit:  3 administratief medewerker  4 frontoffice medewerker  2 procesregisseurs  3 junior wabo-coördinatoren/plantoetsers  6 wabo-coördinatoren/plantoetsers  1 senior wabo-coördinator/plantoetser  2 juristen  1 senior  1 RVT-manager

Taakvelden Dit team is verantwoordelijk voor alle werkzaamheden die behoren bij het onderdeel aanvragen vergunning (zowel Wabo, Huisvestingsverordening, onderdeel woonruimtevoorraad, Leiden 2019 en Woonschepenverordening2009). Dit kan zijn van een informatievraag bij de frontoffice, een vooroverleg over mogelijkheden bij een (ver)bouwplan bijeen procesregisseur of de behandeling van een aanvraag vergunning bij de wabo-coördinatoren. Een deel van de Wabo-coördinatoren is op basis van inhuur aan het werk. De grote hoeveelheid aan aanvragen kan niet door de huidige bezetting worden afgehandeld. Gelet op de fatale termijnen bij de behandeling van de aanvragen vergunning is een extra inzet van externe medewerkers noodzakelijk.

3

De gemeente kiest er in algemene zin voor om in het kader van de stimulering van het naleefgedrag de nadruk op de vergunningverleningsfase te leggen. Door betere informatie vooraf over wel of geen vergunningplicht verhoogt de kans op minder illegale (ver)bouwen/of gebruik van een panden dus minder inspanning van toezicht

Team Bouwtoezicht en Juridische Handhaving Eind 2020 bestaat het team Bouwtoezicht en Juridische Handhaving uit:  1 administratief medewerker  1 integraal toezichthouder  4 bouwinspecteurs (waarvan 2 voor project kamerverhuur)  7 senior bouwinspecteurs  1 administratief juridisch medewerker  1 junior jurist  4 juristen  2 senior juristen  1 senior  1 RVT-manager Taakvelden Dit team is verantwoordelijk voor het toezicht op de door team Omgevingsvergunning verleende vergunningen, het toezicht op de bestaande bouw en de behandeling van de door burgers en collega’s ingediende klachten over illegaal gebruik/bouw. Er wordt toezicht gehouden op basis van het in 2016 vastgestelde Leidse toezichtsprotocol. Het protocol is afgeleid van het landelijke toezichtsprotocol en geeft een indicatie van het aantal toezichtsmomenten per categorie bouwwerk aan. Bij klachten /meldingen wordt eerst informeel contact gezocht met de overtreder ter voorkoming van juridische handhaving. Een groot deel van de klachten/meldingen wordt daardoor in het informele traject afgehandeld. De dossiers waar de overtreder niet tijdig de overtreding ongedaan maakt, worden doorgezet naar de juristen. Het handhavingsdoel van de gemeente is het voorkomen van overtredingen, het beëindigen van overtredingen, het ongedaan maken van de gevolgen van overtredingen of een combinatie hiervan.

De toezichthouders/bouwinspecteurs zijn verdeeld over vier wijken De wijken komen overeen met de wijken van de wijkregisseurs. Het voordeel van de wijkindeling is dat de inspecteur beter op de hoogte is van wat zich in zijn/haar wijk afspeelt. Daarnaast is het voor de interne partners duidelijk tot wie men zich kan wenden bij (bouwgerelateerde) problemen in de wijk. Met de bestaande formatie kan het reguliere werk worden opgepakt. Voor extra werkzaamheden zoals het project kamerverhuur is extra formatie ingezet zodat alle reguliere toezicht- en handhavingstaken uitgevoerd kunnen blijven worden.

Resultaten in 2020 Een belangrijk resultaat dat in 2020 is geboekt, is de livegang van de nieuwe IT omgeving VTH aan het einde van het jaar. Deze IT omgeving VTH is specifiek voor de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Implementatie van het systeem heeft veel inzet gevraagd. Alle werkprocessen zijn doorlopen, waar mogelijk geoptimalsieerd en in het systeem gezet. Het werken met de nieuwe IT omgeving VTH is ook een belangrijke voorwaarde voor de voorbereiding op de Omgevingswet en de aansluiting op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).

1. Totaal aangemaakte dossiernummers 2231 in 2020 tot 28 oktober 2020 2419 (aantal heel 2019)

4

Soort

Binnengekomen

Afgehandeld

Reclamevergunningen

9 (12)

Verleend 4 (9) Geweigerd 0 (1) Vervallen 6 (3)

Woonschepen

1 (2)

Registratie ontbreekt

Legalisatietoets

28 (55)

28 (55)

Geregistreerde frontoffice vragen

202 (261)

202 (261)

Vooroverleg

226 (230)

Registratie ontbreekt

Wabo melding

658 (544)

658 (544)

Wabo regulier

1080 (1292)

Verleend 790 (913) Geweigerd 27 (52) Vervallen 166 (195) Niet ontvankelijk 102 (119)

Wabo uitgebreid

27 (23)

Verleend 16 (20) Geweigerd 0 (1) Vervallen 7 (9) Niet ontvankelijk 3 (5)

Overig

0 (2)

Onttrekking

Verleend 483 Geweigerd 21 (heel 2019 moratorium)

Totaal geregistreerde afhandelingen 2513 (2189) Onderdeel

Onderwerp

Aantal 2019 (jan. t/m dec.)

Aantal 2020 (jan. t/m nov.)

Toezicht op

Verleende vergunningen

937

1329

Cat. I Cat. II

844 (waarvan 215 monument) 67 (waarvan 13 monument)

1217 (waarvan 322 monument) 86 (waarvan 17 monument)

Cat. III

15 (waarvan 3 monument)

16 (waarvan 4 monument)

Cat. III+ (asbest)sloopmelding

11 (waarvan 1 monument) 426

10 (geen monument) 515

351

300

24 5 79 33 5 10 113 2

9 3 64 17 7 4 85 5

8

5

Constructie-adviezen Toezicht Bebouwde Ruimte Handhavingsverzoek Informatie algemeen (woon)klachten Gaslekkage BAG Afwijking vergunning Illegale (ver)bouw en sloop Stilleggen (ver)bouwwerkzaamheden Kwaliteit Bouwbesluit

5

Bestemmingsplan Kamerverhuur Brandveiligheid Horeca Woonschepen Wob-verzoek Bomen Asbestcalamiteit Handhaving openbare ruimte Fiets Fout Fiets Weg/wrakken Gemeentegrond/objecten openbare ruimte Wegslepen auto/aanhanger Pleziervaart Bedrijfsvaart Afval Terrassen Projecten

Project Binnenstad / gevelreclame Kamerbemiddeling Woonoverlast Adresfraude/onrechtmatige bewoning Onderhoud monumenten

23 29 20 1 6 12 2 -

15 62 14 3 7 -

332 187

146 67

8

1

42

9

2 5 86 2

1 2 64 2

2 / 15

4/7

2

1

-

-

Naast de reguliere werkzaamheden zijn in 2020 de volgende zaken opgepakt:  Vergunningverlening, toezicht en handhaving op gevelreclame is opgenomen in de reguliere werkzaamheden van de teams en hoeft niet langer projectmatig aangepakt te worden;  Het project regulering kamerverhuur is verder opgepakt. In 2020 heeft het zwaartepunt gelegen bij de vergunningverlening van kamerverhuur;  Verschillende teams binnen de gemeente houden zich bezig met illegale bewoning. Er wordt gekeken of illegale bewoning integraler kan worden aangepakt. Daarmee wordt onder andere beoogt dat meer mensen zich laten inschrijven bij de gemeente. In 2020 is begonnen door (op papier) leegstaande panden te controleren waar wel nutsvoorzieningen worden gebruikt.

Resultaatgericht in 2021 Het Uitvoeringsprogramma VTH 2021 maakt concreet hoe we dit jaar een bijdrage leveren aan de gewenste maatschappelijke effecten die de gemeente wil bereiken. Deze maatschappelijke effecten worden in de programmabegroting genoemd. In 2021 levert de VTH-keten een bijdrage aan de volgende missies uit de Programmabegroting 2021: 

De gemeente Leiden staat voor een optimale ruimtelijke ontwikkeling van de beschikbare, schaarse ruimte van stad en regio die gericht is op een kwalitatief hoogwaardige woon-, werk- en leefomgeving voor iedereen (programma 6 Stedelijke ontwikkeling).



Cultuur, cultuurhistorie, sport, recreatie en evenementen vormen een belangrijk deel van het stadsklimaat, dragen bij aan de ontwikkeling van alle Leidenaren en maken deelname aan het maatschappelijke leven voor iedereen toegankelijk. Dat is van grote waarde voor de versterking

6

van de aantrekkelijkheid van de stad voor bewoners en bezoekers (programma 8 Cultuur, sport en recreatie). Aan deze missies zijn doelen verbonden waar handhaving een bijdrage aan levert in de vorm van concrete prestaties. De doelen en prestaties zijn inclusief nummering uit de Programmabegroting 2021 overgenomen: Doel 6A2 Ruimtelijke kwaliteit van de bebouwde ruimte 6A3 Veilig bouwen en veilig gebruiken van bebouwde ruimte 8B1. Het Leids verleden wordt duurzaam ingezet als onderscheidende kracht: kennis en collecties op het gebied van cultureel erfgoed zijn bruikbaar voor diverse groepen en het cultureel erfgoed wordt behouden voor toekomstige generaties.

Prestatie 6A2.1 Behandelen verzoeken om omgevingsvergunning 6A2.2 Het voeren van vooroverleg 6A3.1 Toezicht en handhaving op veilig bouwen en gebruiken 8B1.3 Toezicht en handhaven monumenten

Leiden staat met al haar erfgoedkennis en – collecties nationaal en internationaal aan de top (ambitie I); Leiden wil haar historische omgevingskwaliteit behouden, benutten en versterken voor een aantrekkelijke, vitale en toekomstbestendige stad (ambitie II); Leiden bruist van erfgoedbeleving voor en door bewoners en bezoekers (ambitie III).

Werkwijze 2021 Prioriteiten In het VTH-beleidsplan worden, op basis van een risicoanalyse, de prioriteiten voor de VTH-keten gegeven: 1. 2. 3. 4. 5.

Constructieve veiligheid Brandveiligheid Monumenten Klachten, meldingen en handhavingsverzoeken Beleidsspeerpunten

De inzet en de verwachte resultaten op deze prioriteiten worden in het laatste hoofdstuk per prioriteit aangegeven. Ten opzichte van het VTH-beleidsplan en het Uitvoeringsprogramma VTH 2020 zijn alleen de beleidsspeerpunten gewijzigd. In 2020 was gevelreclame nog een apart beleidsspeerpunt en werd dit projectmatig opgepakt. Zoals eerder gemeld is dit niet langer een project, maar is vergunningverlening, toezicht en handhaving op gevelreclame in de reguliere werkzaamheden opgenomen. Het project regulering kamerverhuur is in 2021 wederom een beleidsspeerpunt. Een nieuw beleidsspeerpunt is het werkenderwijs steeds intetgraler aanpakken van illegale bewoning en andere controles.

Samenwerking met andere teams Concern Aanpassen APV en regelgeving rondom corona (opstellen, uitwerken en handhaven van noodverordeningen corona, deelname covid handhavingsoverleg).

7

Ruimtelijke Ontwikkeling (RO), Ontwerp en Mobiliteit (OM) en Economie, Cultuur, Duurzaamheid en Wonen (ECDW) Vanuit beide teams uit de VTH-keten wordt meegedacht bij het opstellen van nieuw beleid door de teams RO, Ontwerp en Mobiliteit en ECDW. Door in een vroeg stadium mee te denken maken we duidelijk op welke gronden we vergunningen verlenen, hoe we toezien op vergunningen en er op kunnen handhaven. Hierdoor wordt voorkomen dat er onuitvoerbaar beleid wordt gefomuleerd. Specifiek gaat het over de volgende beleidsontwikkelingen:  Horecavisie;  Bomenverordening;  Doorontwikkeling beleid kamerverhuur; vanuit Leiden is het initiatief genomen voor een ínterstedelijk overleg kamerverhuur’ waarin met 12 andere gemeenten en de VNG best practices worden gedeeld;  (winter)terrassen;  toerisme en leefbaarheid;  voorbereiding Omgevingswet (opstellen omgevingsvisies, ontwikkelperspectieven, omgevingsplan Leiden Zuidwest, etc.).

Klant Contact Centrum (KKC) Bij Bouwtoezicht en Juridische Handhaving komen klachten/meldingen binnen over mogelijk illegale bouw en gebruik van een pand. Veelal worden dezelfde vragen gesteld. Door periodiek overleg te voeren met medewerkers KCC wordt daar waar het kan een algemeen antwoord gefomuleerd. De vragen worden dan direct door het KCC beantwoord.

Veiligheid Samenwerking wordt gezocht bij meldingen van overlast waar naast strijd met de bouwregelgeving ook sprake is van een zorgcomponent. Denk aan horders. Door een integrale aanpak binnen het team Bouwtoezicht, Juridische Handhaving en Veiligheid wordt niet alleen de strijdigheid met de regelgeving opgelost maar ook daar waar het kan het achterliggende zorgcomponent.

Communicatie In 2020 waren we voornemens op twee momenten de werkzaamheden van het team meer zichtbaar te maken door een artikel in bijvoorbeeld de Stadskrant te plaatsen. In 2020 is dit door corona (COVID-19) niet doorgegaan. We kijken of we dit alsnog in 2021 kunnen doen. Op die manier weten inwoners wat zij van de gemeente op dit vlak kunnen verwachten. Over projecten wordt apart gecommuniceerd.

Datagedreven werken Eind 2020 is de nieuwe IT omgeving VTH live gegaan. Dit was later dan voorzien. Daardoor kunnen we pas in 2021 onderzoeken of we uit dit systeem informatie kunnen genereren die ons meer inzicht geeft in de workload die we als teams aan kunnen.

Ontwikkelingen VTH 2021 Omgevingswet De Omgevingswet komt eraan. De invoering van de Omgevingswet is voorzien op 1 januari 2022. De wetgever wil met deze stelselwijziging het omgevingsrecht vereenvoudigen en inzichtelijker maken. Bedoeling is dat onze inwoners betere toegang gaan krijgen tot de omgevingsinformatie, en wel langs de digitale weg. De wetgever beoogt ook een meer gebiedsgerichte benadering, met een meer faciliterende rol voor de lokale overheid. Gemeenten krijgen ook de mogelijkheid om meer naar eigen inzicht normen te stellen in de opvolger van het bestemmingsplan, namelijk het omgevingsplan. Ook komt er meer ruimte om vergunningplicht geleidelijk te vervangen voor algemeen geldende regels. Om te voorkomen dat de vergunningplicht op 1 januari 2022 onverhoeds vervalt, stelt de rijksoverheid een zogenaamde ‘bruidsschat’ aan gemeenten beschikbaar. In dat pakket is vooralsnog geregeld dat alle vergunningplicht doorloopt, totdat een gemeente zelf heeft besloten de vergunningplicht voor een

8

bepaald bouwwerk te laten vervallen of om te zetten in algemene regelgeving. Vergunningplicht zal in de toekomst vooral in het Omgevingsplan geregeld gaan worden. Versnelling van procedures is eveneens een ambitie die met de Omgevingswet bewerkstelligd moet kunnen worden. Vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet zal een groot deel van de bestaande gemeentelijke regelgeving stap voor stap opgaan in het Omgevingsplan. De uiteindelijke gevolgen van de invoering van de Omgevingswet zullen in de jaren na de inwerkingtreding van de Omgevingswet met name voor team Omgevingsvergunningen groot zijn. Bij dit team zullen de vergunningaanvragen vanaf de invoeringsdatum op basis van de Omgevingswet afgehandeld gaan worden. Concreet betekent dit vooral dat alle vergunningaanvragen binnen een wettelijke termijn van 8 weken moeten worden besloten. Om dit te kunnen realiseren is het noodzakelijk dat het vooroverleg een prominentere rol krijgt in het werkproces. Dit vooroverleg is noodzakelijk om na te gaan of een vergunningaanvraag kansrijk is om te worden verleend, zodat vervolgens over een evt. aanvraag binnen de in de omgevingswet gestelde termijn van 8 weken kan worden besloten. Bij het toezicht zal de eerste periode na inwerking treden van de Omgevingswet nog veel toezicht gehouden worden op vergunningen verleend op basis van de oude regelgeving (Wabo).

Ook voor de Juridische Handhaving zal de overgang naar de nieuwe Omgevingswet geleidelijk gaan. De lopende dossiers zullen worden afgehandeld op basis van de oude regelgeving (Wabo). In 2021 moeten de teams Omgevingsvergunningen en Bouwtoezicht en Juridische Handhaving zich voorbereiden op de komst van de Omgevingswet. In eerste instantie heeft dit betrekking op de werkprocessen. Hoe zorgen we ervoor dat aanvragen voor vergunningen binnen acht weken kunnen worden afgehandeld. Hoe richten wij het vooroverleg verder in en welke competenties vergt dit van de medewerkers. En niet onbelangrijk hoe zorgen we ervoor dat onze werkprocessen goed worden opgenomen in onze informatiesystemen , zodat deze weer goed koppelen aan en communiceren met de Landelijke Voorziening van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).

Wet kwaliteitsborging Het is de bedoeling dat gelijktijdig met de nieuwe Omgevingswet, de eerste fase van de Wet Kwaliteitsborging in werking treedt. Dit houdt in dat de gemeentelijke Bouwbesluittoets wordt vervangen door een kwaliteitsborging op basis van toegelaten instrumenten, uitgevoerd door een marktpartij. Bij Private kwaliteitsborging ziet een Kwaliteitsborger vanuit de markt toe op het voldoen aan de bouwtechnische voorschriften. Vooralsnog is er landelijk alleen overeenstemming over de invoering van de eerste fase van deze wet. De invoering van de volgende fasen van de wet zijn afhankelijk gesteld van de ervaringen met de eerste fase. Gestart wordt met de vergunningen die vallen onder de laagste risicoklasse, gevolgklasse I. Gevolgklasse I bestaat uit de volgende categorieën: Grondgebonden eengezinswoningen, inclusief nevenfuncties (garage, kantoor aan huis), woonboten, vakantiewoningen, bedrijfspanden van maximaal 2 bouwlagen, inclusief een klein kantoor / kantine, Kleine fiets- en voetgangersbruggen (niet over rijks- of provinciale wegen), overige bouwwerken geen gebouw zijnde tot maximaal 20 meter hoog (masten, antennes, etc.) en verbouwingen van hiervoor genoemde bouwwerken. De nieuwe wet heeft zowel invloed op de werkzaamheden van de vergunningenverleners als toetser van het Bouwbesluit, als van de toezichthouder voor het toezicht op de verleende vergunning.

In eerste instantie zullen de gevolgen voor onze gemeente niet groot zijn omdat wordt gestart met de laagste risicoklasse; hoewel dit type bouwwerken veel voorkomt in onze gemeente, is dit een categorie waar we nu al beperkt op toetsen qua bouwbesluit. Het toezicht is, zoals opgenomen in het Leids toezichtsprotocol, in de meeste gevallen beperkt tot het afschouwen als de (ver)bouw gereed is. Als over enige jaren besloten wordt tot invoering van de tweede en derde fase zal dit zeker effect hebben op het werk van de teams Omgevingsvergunningen en Bouwtoezicht. De technische toetsing is dan niet langer een gemeentelijke taak en wordt overgedragen aan de kwaliteitsborger die de bouwer moet inhuren. Hoewel de gemeente bevoegd gezag blijft (en we dus ook moet kunnen blijven ingrijpen bij misstanden) zal dit betekenen dat er minder technisch toezicht nodig zal zijn op verleende omgevingsvergunningen. De verwachting is dan ook, dat als de tweede fase en derde fase van deze wet wordt ingevoerd en in combinatie met de omgevingswet, er een verschuiving zal plaatsvinden van toezicht op nieuwbouw naar meer toezicht op de bestaande bouw.

9

Hierdoor komt er meer (noodzakelijke) tijd beschikbaar voor klachten/meldingen en handhavingsverzoeken uit de stad. Bovendien krijgen we op deze manier ook meer ruimte om (handhavings)projecten uit te voeren. Bijvoorbeeld een tweede project “opheffen achterstalling onderhoud monumenten”, het leveren van bijdragen aan integrale controles in het kader de aanpak van ondermijning, en het opzetten van “clean sweeps” (naar voorbeeld van handhaving openbare ruimte) voor bijv. bepaalde straten of bedrijventerreinen. Daarbij moet worden opgemerkt dat het toezicht op verleende monumentenvergunningen niet valt onder de wet Kwaliteitsborging en dus bij gemeente zal blijven. Dit betekent dat een groot deel van het takenpakket van de inspecteurs voor de binnenstad en in de directe schil daarom heen in stand zal blijven.

Procesgericht werken onderdeel Toezicht en Handhaving Voor het team Bouwtoezicht, Juridische Handhaving zijn in 2019 de werkprocessen in kaart gebracht, bewerkings- / wachttijden ingevoerd en er is stil gestaan bij welke stappen in het proces allemaal worden uitgevoerd en of deze stappen nodig zijn. In 2020 was het de bedoeling dat het team Bouwtoezicht en Juridische Handhaving nog enkele processen verder aan zou pakken om te verbeteren op efficiëntie en doorlooptijd. Door uitstel van de livegang van de nieuwe IT omgeving VTH is dit grotendeels blijven liggen. In 2021 pakken we dit verder op waarbij we rekening houden met processen die moeten worden aangepast door de komst van de Omgevingswet.

Airbnb-verhuur Eerder is door de gemeente de lijn aangehouden dat verhuur van woningruimte via Airbnb zonder vergunning is toegestaan tot maximaal drie maanden. Inmiddels ligt er een rechterlijke uitspraak dat verhuur van een woningruimte via Airbnb zonder vergunning niet eens voor één dag/nacht is toegestaan. Controle op verhuur via Airbnb wordt alleen op basis van meldingen of handhavingsverzoeken opgepakt, of wanneer het bij andere controles, zoals illegale bewoning, wordt geconstateerd.

10

11

Prioriteiten in 2021 Constructieve veiligheid Programmadoel en prestatie

Aanpak VTH

Doel 6A3 Veilig bouwen en veilig gebruiken van bebouwde ruimte

Prestatie 6A2.1. Behandelen verzoeken om omgevingsvergunning 6A2.2. Het voeren van vooroverleg 6A3.1 Toezicht en handhaving op veilig bouwen en gebruiken De gemeente Leiden heeft constructeurs in dienst die adviseren over de aangeleverde constructiegegevens. Vergunningverlening: - Constructeurs adviseren tijdens de vergunningverlening; Toezicht: - Constructeurs adviseren tijdens de uitvoeringsfase; - Uitgangspunt is dat er alleen daar getoetst wordt waar ook toezicht plaats vindt; - In het kader van de regionale samenwerking worden ook adviezen opgesteld voor de gemeente Leiderdorp, gemeente Oegstgeest en de Omgevingsdienst West-Holland. - Bouwinspecteurs controleren op de naleving van de voorwaarden in de verleende vergunning. Voor dit type toezicht wordt één toezichthouders beperkt ingezet bij de gemeente Oegstgeest; - Bouwinspecteurs houden toezicht op de bestaande bebouwing (illegale verbouw, achterstallig onderhoud) Handhaving: - Juristen starten een handhavingsprocedure op (dwangsom / bestuursdwang) indien zonder of in afwijking van de regelgeving wordt verbouwd, gebouwd of in gebruik gehouden. De invoering van de Wet kwaliteitsborging betekent dat een aantal werkzaamheden mogelijk niet langer door de constructeurs uitgevoerd hoeft te worden maar door private partijen wordt overgenomen.

Resultaat

De constructie van bouwwerken in Leidenis veilig en bezwijkt niet.

12

Output Randvoorwaarden Samenwerkingspartners

- Aantal uitgebrachte adviezen door constructeurs - Aantal uitgebrachte adviezen door constructeurs voor externe partijen Uitvoeringsovereenkomst voor advisering aan externen Omgevingsdienst West-Holland, Oegstgeest, Leiderdorp.

Brandveiligheid Programmadoel en prestatie

Aanpak VTH

Doel 6A3 Veilig bouwen en veilig gebruiken van bebouwde ruimte

Prestatie 6A2.1. Behandelen verzoeken om omgevingsvergunning 6A2.2. Het voeren van vooroverleg 6A3.1 Toezicht en handhaving op veilig bouwen en gebruiken Het toezicht op brandveiligheidsvoorschriften van met name gebouwen met een publieke functie wordt gedaan door de veiligheidsregio (Brandweer Hollands Midden). Dit beteft de voorschriften met betrekking tot het gebruik van het gebouw. Voor het toezicht op de bouwkundige brandveiligheidseisen treeds de veiligheidsregio op als adviseur. Vergunning - In het vergunningstraject wordt, indien nodig, advies gevraagd aan de veiligheidsregio; Toezicht - Tijdens de uitvoering van de bouw houdt de veiligheidsregio indien nodig op verzoek en in bijzijn van de toezichthouder, toezicht op de brandveiligheidsvoorschriften; - Voor toezicht op de gebruikvoorschriften brandveiligheid houdt de veiligheidsregio toezicht op de in het eigen jaarplan vastgestelde categorieen gebouwen. Vaak zijn dit complexe of risicogebouwen, bijvoorbeeld studentenwoningen; Handhaving - Juristen starten een handhavingsprocedure op (dwangsom / bestuursdwang) indien men zich niet houdt aan de regelgeving rondom de brandveiligheid. Bij levensbedreigende situatie wordt direct opgetreden zonder informeel traject. Intensievere samenwerking met Brandweer, vooral op verkamering en/of grotere panden waarop bestemmingswijzigingen komen en eigen vastgoed(beheer).

13

Resultaat

De fysieke veiligheid van gebouwen is goed waardoor het aantal branden in gebouwen is beperkt en bij brand is de schade en en het aantal slachtoffers beperkt.

Output Randvoorwaarden

- Het aantal uitgebrachte adviezen Fysieke veiligheid van gebouwen alleen is niet voldoende om de brandveiligheid te verbeteren. Ook het gedrag in een gebouw is van grote invloed hierop. Wie gebruikt en gebouw en hoe? Ook dit aspect wordt opgepakt door de gemeente (onderdeel Veiligheid) en de veiligheidsregio in het thema (Brand)veilig Leven.

Samenwerkingspartners

Veiligheidsregio Hollands Midden (Brandweer Hollands Midden)

Monumenten Programmadoel en prestatie

Aanpak VTH

8B1. Het Leids verleden wordt duurzaam ingezet als onderscheidende kracht: kennis en collecties op het gebied van cultureel erfgoed zijn bruikbaar voor diverse groepen en het cultureel erfgoed wordt behouden voor toekomstige generaties.

8B1.3 Toezicht en handhaven monumenten

Leiden staat met al haar erfgoedkennis en – collecties nationaal en internationaal aan de top (ambitie I); Leiden wil haar historische omgevingskwaliteit behouden, benutten en versterken voor een aantrekkelijke, vitale en toekomstbestendige stad (ambitie II); Leiden bruist van erfgoedbeleving voor en door bewoners en bezoekers (ambitie III). In de gemeentelijke organisatie, Erfgoed Leiden inbegrepen, is ook in 2020 alle deskundigheid en capaciteit voor het begeleiden en beoordelen van bouwplannen voor monumenten en van bouwplannen in het bescherme stadsgezicht beschikbaar. Vergunning - In het vergunningstraject wordt, indien nodig, advies gevraagd aan Erfgoed Leiden; Toezicht - Tijdens de uitvoering van de bouw houdt Erfgoed Leiden, indien nodig op verzoek en in bijzijn

14

van de toezichthouder, toezicht op de verbouw van monumenten.; Handhaving - Juristen starten een handhavingsprocedure op (dwangsom / bestuursdwang) indien een monumenten zonder of in afwijking van de regelgeving wordt verbouwd. Bij aantasting van een monumente waarbij een onomkeerbare schade dreigt zal direct een bouwstop worden opgelegd. Resultaat Output Randvoorwaarden Samenwerkingspartners

Weinig tot geen verwaarloosde monumenten in de stad en geen verstoringen van het beschermd stadsgezicht.

Erfgoed Leiden

Klachten, meldingen en handhavingsverzoeken Programmadoel en prestatie

Aanpak VTH

Doel 6A3 Veilig bouwen en veilig gebruiken van bebouwde ruimte

Prestatie 6A2.1. Behandelen verzoeken om omgevingsvergunning 6A2.2. Het voeren van vooroverleg 6A3.1 Toezicht en handhaving op veilig bouwen en gebruiken Voor verzoeken tot handhaving geldt een beginselplicht tot handhaving. Dit betekent dat in geval van een handhavingsverzoek en er een aantoonbare overtreding is geconstateerd, gehandhaafd moet worden. Het aantal meldingen en klachten zijn tijdens de coronacrisis gestegen. Verwacht wordt dat dit aantal in in ieder geval de eerste helft van 2021 niet weer af zal nemen. Vergunning - Een onderzoek bij team Omgevingsvergunning of de illegale situatie kan worden gelegaliseerd is onderdeel van het traject.; Toezicht - toezichthouders controleren of er daadwerkelijk sprake is van een overtreding.; Handhaving - Juristen behandelen het verzoek tot handhaving en starten een handhavingsprocedure op (dwangsom / bestuursdwang) indien sprake is van een overtreding.

15

Resultaat Output Randvoorwaarden Samenwerkingspartners

Klachten, meldingen en handhavingsverzoeken wordt allemaal binnen de afgesproken termijnen afgehandeld. - Aantal afgehandelde klachten, meldingen en handhavingsverzoeken - De doorlooptijden van klachten, meldingen en handhavingsverzoeken Diverse interne en externe partners (o.a. cluster Stedelijke Ontwikkeling, Omgevingsdienst West-Holland en de Veiligheidsregio Hollands Midden)

Beleidsspeerpunten Regulering kamerverhuur Programmadoel en prestatie

Aanpak VTH

Doel 6A3 Veilig bouwen en veilig gebruiken van bebouwde ruimte

6C1 Hogere kwaliteit en toename van de woningvoorraad Voor dit onderdeel is extra geld beschikbaar gesteld.

Prestatie 6A2.1. Behandelen verzoeken om omgevingsvergunning 6A2.2. Het voeren van vooroverleg 6A3.1 Toezicht en handhaving op veilig bouwen en gebruiken 6C1.1 Woonvisie Leiden 2020-2030 en Woonvisie uitvoeringsagenda 2020-2030

Vergunningverlening - de aanvragen onttrekkingsvergunning en vergunning woonvorming worden behandeld. Tevens wordt informatie op hoofdlijnen verstrekt over het project. Toezicht - de toezichthouders controleren in eerste instantie op papier (data-match) of een adres al dan niet in aanmerking kan komen voor een vergunning. Indien nodig zal een 100% check buiten uitgevoerd worden; - Tevens behandelen de toezichthouders de meldingen vanuit de stad over mogelijk illegaal gebruik van een pand voor kamerverhuur. Juristen

16

-

juristen geven uitvoering aan de handhavingsprocedures en staan toezichthouders en team omgevingsvergunning bij met vragen rondom het project; - Voor verzoeken tot handhaving geldt een beginselplicht tot handhaven. Dit betekent dat er in geval van een handhavingsverzoek en een aantoonbare overtreding direct handhavend moet worden opgetreden.

In 2020 lag het zwaartepunt van regulering van de kamerverhuur op de taken van vergunningverlening. Het komende jaar wordt meer ingezet op toezicht en handhaving. Resultaat Output Randvoorwaarden Samenwerkingspartners

Alle kamerverhuurpanden die passen binnen het quotum hebben een vergunning. Aantal verleende onttrekkingsvergunningen en vergunningen woonvorming Eigenaren en huurders moeten op de hoogte zijn van de nieuwe regelgeving rondom verhuur van kamers en zelfstandige woonruimte LDN/LSO/EC (team Economie, Cultuur Wonen en Duurzaamheid)

Integrale controle illegale bewoning Programmadoel en prestatie

Aanpak VTH

Doel 6A3 Veilig bouwen en veilig gebruiken van bebouwde ruimte

Prestatie 6A2.1. Behandelen verzoeken om omgevingsvergunning 6A2.2. Het voeren van vooroverleg 6A3.1 Toezicht en handhaving op veilig bouwen en gebruiken Het grote aantal woningen in Leiden waar geen bewoners op geregistreerd staan was aanleiding voor een analyse met welke gegevens en met wie we aan een oplossing voor dit probleem zouden kunnen werken. Dat leverde al snel een flink aantal in- en externe contacten op dat bezig is met vergelijkbare en deels overlappende vraagstukken. In 2020 is besloten om al werkende steeds meer controles integraal op te pakken. Gestart is met de controle van panden, waarbij geen inschrijving bekend is bij de gemeente Leiden, maar waar bijv. wel elektriciteit wordt afgenomen. De integrale aanpak van deze controles komt neer op een combinatie van een zo goed mogelijke analyse van data, aanwijzingen, vermoedens, signalen etc. gevolgd door controles bij de woningen of bedrijven. Die controles en de verwerking van wat ze opleveren zijn arbeidsintensief. Ze kunnen effectiever worden gemaakt door verschillende controles in hetzelfde gebied te combineren. We hebben nu verdeelde verantwoordelijkheden en ook wel situaties waarbij wat we controleren wordt bepaald door waar we capaciteit voor hebben. En dat betekent soms dat we niets doen. In 2021 wordt er een vervolg gegeven aan de brievenactie, welke eind 2020 is opgestart vanuit het team

17

Burgerzaken. Een medewerker zal controles gaan uitvoeren waar, vanuit de brievenactie Burgerzaken, geen reactie op wordt ontvangen. Wij zijn van plan deze controles uit te bouwen tot een goed gecoördineerde permanente integrale controlesystematiek die ook breder kan worden ingezet en waar andere uitvoeringsprojecten hun controles kunnen onderbrengen. We denken hierbij bijvoorbeeld aan:  Controles op adresfraude (Landelijke aanpak adreskwaliteit): de geregistreerde situatie klopt niet met de feitelijke.  Controles op niet inschrijven in BRP  Controles op registratie niet ingezetenen: waar wonen deze mensen en zijn deze panden waar ze wonen veilig  Controles op illegale verkamering: bij 3 personen of meer die geen huishouden vormen is een onttrekkingsvergunning vereist.  Integrale controles vanuit aanpak ondermijning. Dit zijn integrale controles die kunnen plaatsvinden op allerlei terreinen met als doel om ondermijnende activiteiten zoals bijv. het witwassen van crimineel verkregen geld tegen te gaan.  Wanneer bij deze controles verhuur via AirBnB wordt aangetroffen, wordt hierop gehandhaafd. Resultaat Output Randvoorwaarden Samenwerkingspartners

Bewoners van panden staan goed geregistreerd. Aantal in- en uitschrijvingen op basis van controles Binnen de gemeente is een groot aantal teams inhoudelijk betrokken. Burgerzaken, Bouwtoezicht, juridische handhaving en veiligheid, Vergunningen openbare ruimte, Handhaving openbare ruimte, Werk en inkomen, Landelijke Aanpak Adresfraude. Qua beleid en ondersteuning zijn betrokken Economie, cultuur, duurzamamheid en wonen, Ruimtelijk ontwikkeling, Strategie, middelen en control. Beleidsonderzoek en analyse en accounthouder BSGR.