200146 Bijlage 1. Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 Handhaving openbare ruimte

Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 Handhaving openbare ruimte

Team Handhaving openbare ruimte Gemeente Leiden

November 2020 Versie 20201130

Inhoudsopgave

1

Inleiding ................................................................................................................................................... 4 Leeswijzer ........................................................................................................................................ 4 1.

Handhaving in 2020 en 2021 ........................................................................................................... 5 Het team .............................................................................................................................................. 5 Werktijden ........................................................................................................................................ 5 Taakaccenten .................................................................................................................................. 5 Wijkboa’s ......................................................................................................................................... 5 Senior boa ....................................................................................................................................... 5 Meewerkend management .............................................................................................................. 5 Werkwijze ............................................................................................................................................ 5 COVID-19 ........................................................................................................................................

5 Datagedreven en resultaatgericht ................................................................................................... 6 Communicatie .................................................................................................................................. 7 Opleiden, trainen en oefenen .......................................................................................................... 7 Veilige Publieke Taak ...................................................................................................................... 7 Samenwerking ketenpartners .......................................................................................................... 7 Clean Sweeps.................................................................................................................................. 9 Pakkans en heterdaad/ handhaven in burger ................................................................................. 9 Klachtenafhandeling ........................................................................................................................ 9 Overige taken ................................................................................................................................

10 Ontwikkelingen .................................................................................................................................. 10 In het team ..................................................................................................................................... 10 In het beleid ................................................................................................................................... 12 Gebiedsgericht............................................................................................................................... 14

2.

Jaarverslag 2020 ........................................................................................................................... 16 Covid-19 ............................................................................................................................................ 16 Jeugdoverlast ................................................................................................................................ 17 Leidse parken ................................................................................................................................ 17 Studenten ...................................................................................................................................... 17 Communicatie campagnes ............................................................................................................ 17 Drukte in de stad............................................................................................................................ 18 Hoog bezoek .................................................................................................................................. 18 Rol handhaving in coronacrisis ......................................................................................................

18 Schone stad ....................................................................................................................................... 18 Afvaloverlast .................................................................................................................................. 18 Hondenoverlast.............................................................................................................................. 19 Stichting het Zuid-Hollands Landschap (ZHL) ............................................................................... 19 Bereikbare stad ................................................................................................................................. 20 Parkeren ........................................................................................................................................ 20 Overlast van fietsparkeren ............................................................................................................. 20

2

Verkeersovertredingen .................................................................................................................. 22 Veilige stad ........................................................................................................................................ 23 Evenementen................................................................................................................................. 23 Overlast horeca en alcoholgebruik ................................................................................................ 24 Jeugdoverlast ................................................................................................................................ 25 Project Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) ........................................................................... 26 Aantrekkelijke stad ............................................................................................................................ 26 Overlast op het water .................................................................................................................... 26 Terrassen.......................................................................................................................................

27 Uitstallingen/objecten openbare ruimte ......................................................................................... 27 Markten/standplaatsen .................................................................................................................. 27 Bomen ........................................................................................................................................... 28 6.

Uitvoeringsprogramma 2021 ......................................................................................................... 30 Schone stad ....................................................................................................................................... 30 Bereikbare stad ................................................................................................................................. 33 Veilige stad ........................................................................................................................................ 37 Aantrekkelijke stad ............................................................................................................................ 43

3

Inleiding In dit gecombineerde jaarverslag en uitvoeringsprogramma staan de geboekte resultaten van 2020 en de te behalen resultaten voor 2021 van het team Handhaving openbare ruimte. Handhaving openbare ruimte werkt aan een leefbare stad, samen met al onze inwoners en partners. Nu en in de toekomst. Handhaving laat leefbaarheidsproblemen geen veiligheidsproblemen worden en draagt bij aan een: • • • •

Schone stad; Bereikbare stad; Veilige stad; Aantrekkelijke stad.

Handhaving kan dit niet alleen. We verwachten dat de openbare ruimte van de stad zo wordt ingericht dat deze uitnodigt tot correct gebruik. Bijvoorbeeld Beheer levert met hun dagelijkse werkzaamheden een grotere bijdrage aan de doelen. Handhaving is het sluitstuk van een gemeentelijke aanpak. Handhaving ziet toe op de naleving van zowel gemeentelijke als landelijke regelgeving, gericht op het waarborgen van de leefbaarheid in de openbare ruimte. De inzet van het team Handhaving openbare ruimte is zorgen dat mensen zich aan de regels houden. Deze uitgangspunten voor Handhaving liggen vast in de Visie Handhaving openbare ruimte 20202023. Het Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 zijn anders dan andere jaren vanwege het coronavirus covid-19 en de maatregelen die sinds begin dit jaar van kracht zijn om verspreiding van het virus tegen te gaan. Toezicht en handhaving op deze maatregelen hadden in 2020 de hoogste prioriteit voor het team en zullen naar alle waarschijnlijk ook nog veel inzet vragen in 2021. Leeswijzer Hoofdstuk één bevat het algemene deel over het team in het afgelopen jaar en de ontwikkelingen die het komende jaar gaan spelen. Hoofdstuk 2 is het jaarverslag over 2020 op de vier thema’s schone stad, bereikbare stad, veilige stad en aantrekkelijke stad. Hoofdstuk 3 is het uitvoeringsprogramma 2021 op deze vier thema’s.

4

1. Handhaving in 2020 en 2021 Het team Het team bestaat eind 2020 uit 45 personen waarvan: • • • • •

37 Buitengewoon Opsporingsambtenaren (boa’s); 3 Fietstoezichthouders; 2 Operationeel managers; 2 Planners/ medewerkers Handhaving Informatie Knooppunt 1 RVT-manager;

Daarbij wordt door het team extern ingehuurd bij G4S voor handhaving op parkeren (19240 uur per jaar, circa 10 fte). Werktijden Maandag t/m zaterdag van 7.00 – 23.00 uur Zondag van 13.00 – 21.30 uur Bij evenementen, drank- en horecacontroles of andere activiteiten die hierom vragen kan langer doorgewerkt of eerder begonnen worden. Vanuit de politie ligt het verzoek of structureel tot later doorgewerkt kan worden. In de huidige formatie en bezetting is het niet mogelijk om structureel langer door te werken, ook niet als dit alleen voor bijvoorbeeld de avonden en nachten in het weekend zou zijn. Taakaccenten Alle boa’s werken als ‘brede boa’ en zijn inzetbaar op alle thema’s en taken, echter wel met speciale aandacht voor en aanvullende kennis van bepaalde taakaccenten. Taakaccenten zijn bijvoorbeeld jeugd, markten, water, afval, Fiets Fout Fiets Weg, etc. Wijkboa’s Vier boa’s zijn aangewezen als wijkboa. Zij zijn de vooruitgeschoven posten in de wijk en functioneren als eerste aanspreekpunt namens handhaving. Zij hebben bijvoorbeeld geregeld contact met bewonersverenigingen en met ketenpartners zoals politie. Senior boa Eveneens vier boa’s zijn senior boa. Zij zijn de vraagbaak en coördinator/chef van de dag. Binnen het team hebben ze als meewerkend voorman/-vrouw een voortrekkersrol.

Meewerkend management Het management van het team (de RVT-manager en de twee operationeel managers) heeft ook opsporingsbevoegdheid. Zij zijn allen boa en draaien regelmatig diensten mee.

Werkwijze COVID-19 Het afgelopen jaar heeft natuurlijk voor het grootste gedeelte in het teken gestaan van coronavirus (COVID-19) en de maatregelen die getroffen zijn om verspreiding van het virus tegen te gaan. Vanaf maart 2020 zijn de verschillende maatregelen steeds opgenomen in opeenvolgende Noodverordeningen COVID-19 van de Veiligheidsregio Hollands Midden (Noodverordening). Elke wijziging in de maatregelen zorgt voor een nieuwe Noodverordening. Ten tijde van het schrijven van dit Jaarverslag en Uitvoeringsprogramma (november 2020) is de 18e Noodverordening van kracht. Toezicht en handhaving op de maatregelen uit de Noodverordening is onder andere belegd bij de Buitengewoon opsporingsambtenaren (Boa’s).

5

Per 1 december 2020 is de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 (Twm) inwerking getreden. Deze wet vervangt de regionale noodverordeningen. De burgemeester heeft bevoegdheden en verantwoordelijkheden ten aanzien van het verlenen van ontheffingen van landelijke regels, het geven van aanwijzingen en bevelen en handhaving inzake de bestrijding van het coronavirus. Toezicht en handhaving op de Twm en de bevoegdheden van de burgemeester liggen onder meer bij het team Handhaving. Vanaf maart was toezicht en handhaving op de Noodverordening de grootste prioriteit voor het team. Dit heeft veel inzet gekost. Tegelijkertijd hebben covid-19 en de quarantainemaatregelen ook grote invloed op de bezetting van het team. Ook is op sommige onderdelen de situatie in de stad veranderd door covid-19. Verwachtingen en doelen uit het Uitvoeringsprogramma Handhaving openbare ruimte 2020 zijn om deze redenen niet of maar ten dele bereikt. Naar verwachting zal ook 2021 nog (grotendeels) in het teken staan van covid-19. Handhaving openbare ruimte zal ook in 2021 nog veel inzet moeten plegen op naleving van de coronamaatregelen. Toch willen we ook voor zover mogelijk reguliere werkzaamheden oppakken. Deze zullen grotendeels bestaan uit het inhalen of alsnog uitvoeren wat in 2020 niet gelukt is.

In hoeverre er ruimte is voor reguliere werkzaamheden, zal afhangen hoe de situatie rond covid-19 zich zal ontwikkelen. Datagedreven en resultaatgericht De te behalen resultaten worden jaarlijks in het Uitvoeringsprogramma vastgesteld. Een deel van de inzet wordt van tevoren ingepland via een jaarkalender en thematische plannen van aanpak. Jaarlijks wordt verantwoording over de resultaten afgelegd in het jaarverslag. Alle beschikbare data uit eigen systemen wordt door het Handhavings Informatiekknooppunt (HIK) verwerkt. De informatie van het HIK, informatie uit de stad en van onze partners (bv. wijkplannen, beheerplannen, de gebiedsscan, etc.) en de werkervaring van onze medewerkers zijn de inbreng voor het Handhavings Uitvoerings Programma (HUP). Dagelijks wordt afgewogen of hetgeen vooraf gepland stond ook daadwerkelijk prioriteit heeft. Voortschrijdend inzicht maar ook verzuim of uitval kan leiden tot een heroverweging. Het afgelopen jaar en het komende jaar zijn handhaving op coronamaatregelen de belangrijkste prioriteit geweest. Ongeveer 20% van de inzetbare handhavingscapaciteit blijft vrij voor onvoorziene taken. Deze inzet is niet beschikbaar voor nieuwe taken, maar voorziet in een structurele behoefte om in te kunnen spelen op (dreigende) calamiteiten en actualiteiten.

Nieuwe taken zullen gewogen moeten worden tegen de bestaande taken, tenzij daar extra bemensing voor beschikbaar gesteld wordt. 2020 in cijfers Besluit bestuursdwang Combibon sanctie (mulder/BSB): bekeuring Waarschuwing DHW inspectie (Drank/Horeca Wet) Fiscale naheffing (Parkeren) Fiscale waarschuwing Melding aan gemeente Scanauto inspectie Waarneming en informering Totaal interventies

okt. 2018 – sep. 2019 170 5552

okt. 2019 – sep. 2020

2130 426

4251 351

22103 720 1897 56664 19475

22243 92 2085 59936 26018

109146

121740

95 6669

Het aantal bekeuringen, waarschuwingen en totaal aan interventies is behoorlijk gestegen ten opzichte van het voorgaande jaar. Hoewel bekeuringen en officiële waarschuwingen schrijven niet het doel is van handhaving zegt het wel iets over de inzet van het team.

6

Communicatie We communiceren gericht over acties van de handhavers en de resultaten die geboekt worden. Dit doen we op basis van het uitvoeringsprogramma. Door te communiceren over handhaving versterken we het effect van de handhaving en bevorderen we de naleving. Handhavingscommunicatie wordt preventief ingezet, maar vervangt vaak niet de handhavingsinzet. Afhankelijk van de doelstelling, de doelgroep en de mogelijkheden zetten we verschillende – en gerichte – middelen en mediakanalen in. We starten onze communicatieacties door van buiten naar binnen informatie te verzamelen, bijvoorbeeld door social media te monitoren en via contacten met wijkorganen, ondernemersverenigingen en wijkregisseurs. Deze informatie helpt ook om gericht te kunnen handhaven. De uitgangspunten zijn: - We halen buiten naar binnen; - We communiceren vooraf, tijdens en/of na een actie (bijvoorbeeld de Clean Sweeps); - We verwoorden een positieve boodschap; - We delen succesverhalen; - We spelen steeds in op actualiteiten en betrekken de pers zoveel mogelijk; - We laten zien wat handhaving inhoudt; Ook communiceren we gericht op bepaalde doelgroepen of locaties. Voorbeelden zijn het deelnemen aan het televisieprogramma De Handhavers, de Instagramaccounts van een paar boa’s (@handhavermike en @handhaverjohan), deelname aan het Facebookvragenuurtje van de politie.

Verder biedt handhaving de mogelijkheid om een dienst mee te lopen om zo een kijkje in de keuken te krijgen. Zo heeft afgelopen jaar het Leidsch Dagblad en wethouder Paul Dirkse een keer meegelopen. Dit heeft vervolgens tot positieve aandacht in de media geleid. Aan het eind van dit verslag zijn een aantal voorbeelden van posts van @handhavermike op Instagram te zien. Opleiden, trainen en oefenen Alle boa’s volgen de verplichte her- en bijscholing voor de opsporingsbevoegdheid en leggen examen af in een bepaalde module. Tevens volgen alle boa’s voor hun geweldsbevoegdheid de Integrale Beroepsvaardigheden Training (IBT) bij de politie in het kader van de Regeling Toetsing Geweldsbeheersing (RTGB). Het gaat daarbij om aanhoudings- en zelfverdedigingstechnieken. Verder vinden nog diverse andere cursussen plaats, bijvoorbeeld over bestuurlijk handhaven, ondermijning, vaartraining, omgaan met verward gedrag en EHBO. Door de coronamaatregelen zijn sommige trainingen uitgesteld of aangepast Alles was erop gericht om wel de nodige jaarlijkse examens te kunnen behalen om bevoegd te blijven, Veilige Publieke Taak De incidenten met wat meer impact worden nu geregistreerd in het systeem van Gemeentelijke Incidenten Registratie (GIR). Van oktober 2019 tot en met september 2020 zijn 35 incidenten geregistreerd (27 registraties in dezelfde periode het jaar ervoor).

Om collega’s op te kunnen vangen na incidenten bestaat het Bedrijfs Opvangteam (BOT). Het BOT bestaat uit alle leidinggevenden binnen handhaving (RVT-manager, operationeel managers en senior boa’s) plus 2 boa’s die allen een training ‘nazorg bij incidenten’ hebben gevolgd. Bij incidenten zijn er diverse aanhoudingen verricht, door de boa’s en/of door de politie. Verder is een aantal keer aangifte gedaan bij de politie. In andere gevallen is een stevige waarschuwingsbrief verstuurd naar iemand die zich heeft misdragen of hebben de leidinggevenden van handhaving personen mondeling aangesproken op hun gedrag. Dit leverde soms excuses en/of meer begrip voor de positie van de handhavers op. Samenwerking ketenpartners Politie We zijn trots op de samenwerking met de politie. Die samenwerking wordt nog steeds beter, op verschillende niveaus en verschillende thema’s. Zowel op managementniveau maar zeker ook de wijkboa’s spelen hier een zeer belangrijke rol. Ook staat de politie altijd in no-time voor de handhavers klaar als er iets aan de hand is en er assistentie van de politie nodig is, dank daarvoor aan de politiecollega’s.

7

Het afgelopen jaar is de samenwerking nog verder verstevigd door toezicht en handhaving op de coronamaatregelen. Hiervoor worden ook de gegevens met elkaar gedeeld. Zo weten we of een overtreder al een waarschuwing of boete heeft gekregen van de politie en omgekeerd. Beheer en wijkregie en vergunningen Tussen team Handhaving en het cluster Beheer zijn nauwe contacten, zo zitten de boa’s onder andere bij de Integrale Gebiedsteam Overleggen (IGTO’s). Tussen de wijkboa’s en wijkregisseur van de gemeente zijn korte lijnen. Dit zorgt voor een soepele samenwerking. Ook is er dagelijks contact met team vergunningen openbare ruimte. Klant Contact Centrum Meldingen via Klant Contact Centrum (KCC). De handhavers behandelen meldingen van burgers die via het KCC binnenkomen. In onderstaande grafiek is het aantal meldingen openbare ruimte voor handhaving van afgelopen vier jaar te zien. Het aantal meldingen is ook in 2020 weer fors gestegen. Meldingen KCC 3280

3835

4272

4716

okt 2016 - sep okt 2017 - sep okt 2018 - sep okt 2019 - sep 2017 2018 2019 2020

Een blijvend aandachtspunt is dat het KCC buiten kantooruren niet bereikbaar is. In de weekenden en ’s avonds komen geen actuele meldingen binnen, waardoor handhaving minder daadkrachtig kan optreden. Mede gelet op corona-drukte heeft afgelopen periode het KCC geregeld wel gewerkt op zaterdag en als dit aan de orde was kregen wij de meldingen meteen door. Momenteel wordt binnen de gemeente een nieuw systeem uitgerold, Melddesk. Handhaving zal aankomende tijd ook aansluiten hierop en dan wordt het hoogstwaarschijnlijk mogelijk om digitale meldingen rechtstreeks naar handhaving te sturen zonder tussenkomst van het KCC. Op die manier kunnen digitale meldingen in de toekomst ook structureel in het weekend en ’s avonds worden uitgelezen. De meldkamer van handhaving is op die momenten niet bezet, dus de manier waarop we dan toch frequent de meldingen kunnen binnenhalen wordt nog bekeken. In het afgelopen jaar is wederom verder gewerkt aan de optimalisatie van het proces van de meldingen openbare ruimte. Het doel is de melding zo snel mogelijk op de juiste plek te krijgen zodat de melding zo snel en efficiënt mogelijk behandeld kan worden. In 2019 was de gemiddelde doorlooptijd van een melding al teruggebracht tot 3 dagen, terwijl dit in 2017 en 2018 gemiddeld respectievelijk nog 17,4 en 6,9 dagen duurde.

Hoewel we niet verwacht hadden dat dit gemiddelde nog verder kon worden teruggebracht is de gemiddelde doorlooptijd in 2020 toch nog gedaald naar 2,2 dagen. Sommige meldingen vergen nu eenmaal veel tijd vanwege bijvoorbeeld juridische termijnen die gelden voor het toepassen van bestuursdwang, of omdat vanuit efficiency oogpunt telkens een aantal boten die uit het water moeten worden getakeld worden ‘opgespaard’ voor een actiedag. Zorg- en Veiligheidshuis Hollands Midden In 2020 is de samenwerking en informatieuitwisseling met het Veiligheidshuis Hollands Midden (vanaf 1-1-2021 onderdeel van het Zorg- en Veiligheidshuis Hollands Midden) versterkt. Handhavers zijn dagelijks in de stad en kennen daarom veel overlastplegers die soms ook zorg nodig hebben. Informatie over deze overlastgevers wordt, indien nodig, sneller en beter uitgewisseld met het Veiligheidshuis. Komend jaar zullen we deze samenwerking nog verder versterken.

8

Clean Sweeps Tijdens een Clean Sweep vindt in een klein gebied in een periode van 2 weken extra intensieve controle door handhaving plaats, waarbij op allerlei soorten van overlast/ergernissen wordt ingezet. Doel is dat de norm weer duidelijk wordt gesteld en mensen zich aan de regels houden en overlast stopt. Het kan gaan over wrakfietsen, illegale reclameborden en andere uitstallingen, afval, jeugdoverlast, etc. En coronamaatregelen. Waar het zwaartepunt ligt qua thema’s hangt af van het specifieke gebied. Bij de Clean Sweeps wordt ook samengewerkt met Beheer en de politie, die dan ook probeert extra controles en schoonmaakacties uit te voeren. In 2020 zijn 4 Clean Sweeps gehouden. Door de coronacrisis zijn een aantal geplande Clean Sweeps niet doorgegaan. Clean Sweeps okt. 2019 – sep. 2020 Zuid; omgeving Vijf Meiplein Centrum; winkelgebied Haarlemmerstraat West; omgeving Stevenshofpark Zuid; omgeving Herenstraat In 2021 zal onze focus nog steeds grotendeels op de handhaving van de coronamaatregelen liggen. Normaal gesproken proberen we 8 Clean Sweeps per jaar te doen, afhankelijk van de coronaontwikkelingen zullen dat er waarschijnlijk net als dit jaar helaas minder zijn. Bij de Clean Sweeps zijn ook de nacontroles van belang, zodat het bereikte resultaat zoveel mogelijk behouden blijft.

Pakkans en heterdaad/ handhaven in burger Wat handhaving op bepaalde onderwerpen lastig maakt, is dat een heterdaad nodig is om te kunnen bekeuren. Dit in tegenstelling tot overtredingen die voortduren, zoals een fout geparkeerde auto. Het gaat bijvoorbeeld om niet opgeruimde hondenpoep of wildplassen. De pakkans voor deze overtredingen is gering en ze komen in de cijfers van handhaving daarom amper terug. Veelvuldig en langdurig handhaven zou deze overtredingen aan kunnen pakken, maar is gezien de capaciteit en overige onderwerpen waarop gehandhaafd moet worden onmogelijk. Sinds 2019 wordt geregeld in burger gehandhaafd onder andere om de pakkans te vergroten. Begin 2020 is hierop stevig doorgepakt, bijvoorbeeld rondom een school waar zich problematiek voordeed en waar we samen met onder andere de school flink op hebben ingezet en goede resultaten hebben behaald. Nadat covid-19 kwam, is in 2020 weinig in burger gehandhaafd, omdat de prioriteit niet lag bij zaken die hierdoor goed kunnen worden gehandhaafd. Klachtenafhandeling Regelmatig hebben we telefonisch contact met de klager of nodigen we de klager uit voor een gesprek om uitleg te geven of excuses aan te bieden en als team te leren van het incident.

Gelet op de duizenden handhavingsacties per jaar, waarbij burgers het natuurlijk niet altijd leuk vinden om aangesproken te worden op hun gedrag, is het aantal ingediende klachten vrij gering. In onderstaande figuur staat hoe deze klachten zijn afgehandeld. Naast klachten krijgen we overigens ook geregeld bedankjes uit de stad voor de inzet. Soms ook als een kwestie na afloop van een klacht voortvarend is opgepakt. Dit jaar ging een aantal klachten over handhaving van de coronamaatregelen waar mensen het niet mee eens waren.

9

Okt 2019 - sep 2020: 59 klachten (okt 2018 - sep 2019: 50 klachten) 2

2 3

12

8

19

13

Gegrond Gedeeltelijk gegrond Geen oordeel Ongegrond Ingetrokken Niet ontvankelijk Nog geen resultaat

Overige taken De handhavers worden ook vaak als gastheer of -vrouw gezien. Ze beantwoorden veel vragen van passanten en moeten regelmatig de weg wijzen. Voor deze ‘neventaken’ ontvangen de handhavers vaak complimenten en bedankjes. Daarnaast verlenen de handhavers eerste hulp wanneer ze als eerste ter plaatse zijn. De handhavers kunnen reanimeren en eerste hulp verlenen. Alle voertuigen van handhaving zijn uitgerust met AED’s. De richtlijnen voor reanimeren zijn vanwege de covid-19 wel iets aangepast. Het afgelopen jaar hebben we ook daadwerkelijk eerste hulp verleend bij een aantal (ernstige) ongevallen en publiek op afstand gehouden.

Ontwikkelingen In het team Portosysteem In 2020 is nog steeds geen duidelijkheid gekomen in de ontwikkelingen die bij landelijk bij de politie spelen op het gebied van de portofoons en bijbehorende communicatiesystemen. Zo zijn er beleidswijzigingen in het gebruik van C2000 bij de politie die van invloed kunnen zijn op handhaving. Handhaving houdt ook het komende jaar nauwlettend in de gaten of er beleidswijzigingen komen in bijvoorbeeld het gebruik van C2000 die van invloed zijn op handhaving. Het gebruik kunnen blijven maken van C2000 op de manier hoe we dat nu doen is voor handhaving en ook politie Leiden van grote toegevoegde waarde. De boa’s die ingehuurd worden voor parkeren maken momenteel gebruik van een ander portosysteem. Voor dit portosysteem wordt gekeken of een noodknop naar politie gerealiseerd kan worden, maar dit is zeer onzeker of dit mogelijk is. Handhavingssystemen Het handhavingssysteem CityControl van Sigmax is in 2020 verder geïmplementeerd en functioneert in de basis naar behoren. Een aantal verbeteringen zoals een eenvoudige inzage in vergunningen op de handhelds moet nog worden geïmplementeerd. In 2021 wordt het systeem AfvalRIS waarschijnlijk vervangen. Dit is een applicatie van cluster Beheer die ook door het KCC en team Handhaving wordt gebruikt.

Team Handhaving gebruikt deze applicatie om de meldingen openbare ruimte in te beheren en om de diensten mee in te roosteren. Voor de meldingen openbare ruimte gaan we gebruik maken van het nieuwe systeem dat Beheer aanschaft (Melddesk) en voor de roostering gaan we de al binnen de gemeente gebruikte applicatie YouForce gebruiken. YouForce biedt alleen niet de mogelijk om ingezette uren te verantwoorden op thema’s. Vanaf januari 2021 kunnen we daarom niet meer aangeven hoeveel uren op een bepaald thema is ingezet. Omdat we willen sturen op basis van resultaten en niet op basis van inzet wordt hiervoor niet een apart tijdschrijfsysteem geïmplementeerd.

10

Bodycams Begin 2020 is de pilot met de bodycams geëvalueerd. De conclusie van de pilot was dat de boa’s die met de bodycams gelopen hebben het een positieve aanvulling op hun uitrusting vonden. Ze voelden zich prettiger op straat als ze de bodycam droegen. De eventuele sluitende bewijslast bij vervelende situaties werd als belangrijk pluspunt genoemd. Op straat werd goed gereageerd op de bodycams. De boa’s hebben de camera’s gedurende de pilot van 4 maanden niet hoeven gebruiken. Wel zijn er situaties geweest waarin het dragen van de bodycam een preventieve werking leek te hebben en het bijdroeg aan de-escalatie van de situatie. Daarbij voelden de boa’s zich door de mogelijkheid om opnames te kunnen gebruiken gesteund. Het doel van de pilot was daarmee bereikt. Sinds augustus dit jaar is de bodycam daarom breder binnen het team uitgerold en is hierop geïnvesteerd. Naast aanschaf kost dit ook jaarlijks geld voor licenties en dergelijke. Elk koppel heeft in ieder geval één bodycam tot zijn beschikking. Het is nog wel wat wennen, omdat in een hectische situatie waarin de boa bezig is met een verdachte en de portofoon, de routine van het aanzetten van de bodycam nog niet is ingesleten. Verhuizing naar Stadskantoor Vanaf februari 2020 is handhaving gehuisvest in het nieuwe Stadskantoor op de Bargelaan 190. De nieuwe werkplek bevalt goed.

Voor handhaving is ervoor gekozen om het team (voor zover de boa’s niet op straat bezig zijn) te huisvesten in een afgescheiden gedeelte van het Stadskantoor. Dit in verband met de aard van de werkzaamheden en privacy/politiegegevens-aspecten. Op het Tweelinghuis waren we veel krapper gehuisvest, vanwege covid-19 kwam het extra goed uit dat we net op de nieuwe werkplek zaten, zodat het binnen mogelijk is om bijvoorbeeld tijdens de briefing afstand van elkaar te houden. Er waren nog plannen voor een Open Dag, maar vanwege covid-19 is dit niet doorgegaan. Domeinoverstijgend werken Handhaving heeft van het ministerie van Justitie en Veiligheid de toezegging gekregen om in het vaarseizoen van 2020 en 2021 met boa’s uit domein I (openbare ruimte) met als taakaccent water te kunnen handhaven op bepaalde feiten uit het Binnenvaart Politie Reglement (domein II). Deze pilot wordt gedaan binnen de bredere verkenning van het ministerie van Justitie en Veiligheid om te kijken hoe en of flexibele domeinoverstijgende inzet van gemeentelijke boa’s kan bijdragen aan effectieve en efficiënte handhaving. De pilot is om twee redenen niet in 2020 gestart, Ten eerste kon de opleiding van de boa’s in handhaving op het Binnenvaart Politie Reglement door covid-19 niet doorgaan. Ten tweede hebben we geen toestemming gekregen om te handhaven op het belangrijkste feit, namelijk snelheid op het water.

Het Openbaar Ministerie wilde deze bevoegdheid niet toekennen aan onze boa’s domein I omdat dit wat hun betreft echt veiligheidsproblematiek is en geen leefbaarheidsproblematiek. Wij delen deze zienswijze niet en sturen hierover een brief aan het College van procureurs-generaal van het OM. Als het gelet op de ontwikkelingen rond covid-19 mogelijk is, proberen we desondanks in 2021 alsnog de pilot te starten met de feiten uit Binnenvaart Politie Reglement die we wel toegekend hebben gekregen. Of we hiermee effectiever de overlast op het water kunnen handhaven zal moeten blijken. Korte wapenstok De Minister van Justitie en Veiligheid werkt aan een algemene maatregel van bestuur (AMvB) over de bewapening en uitrusting van de boa’s waarmee het eenvoudiger wordt om de (korte) wapenstok aan te vragen voor boa’s. Concreet zal dit waarschijnlijk betekenen dat we de (korte) wapenstok aan kunnen vragen wanneer wij merken dat de werkzaamheden van de boa’s hierom vragen en niet pas wanneer uit een structureel aantal voorvallen blijkt dat we de (korte) wapenstok al nodig hadden om het werk veilig uit de kunnen voeren. Gelijktijdig aan het opstellen van deze AMvB start het ministerie een pilot op waarbij boa’s in de geest van de op te stellen AMvB alvast kunnen werken met een (korte) wapenstok.

11

Hoewel wij geïnteresseerd zijn in het gebruik van de (korte) wapenstok door boa’s, hebben we ons niet aangemeld voor de pilot. We wilden gemeenten die zich flink hebben ingezet om deze AMvB en pilot van de grond te krijgen de kans geven om in eerste instantie ook mee te doen met deze pilot. Naar verwachting treedt de nieuwe AMvB over twee jaar inwerking. Dan kunnen wij een aanvraag indienen voor de (korte) wapenstok op basis van de eenvoudigere voorwaarden. Zo’n aanvraagprocedure zal vermoedelijk een aantal maanden in beslag nemen. Na toestemming om de (korte) wapenstok te mogen gebruiken, moeten deze nog worden aangeschaft en de boa’s nog opgeleid en getraind worden in het gebruik ervan. Onze boa’s zullen dus zeker niet eerder dan over 2,5 jaar kunnen beschikken over de (korte) wapenstok. Mondafscherming Boa’s worden soms tijdens het uitvoeren van hun werkzaamheden bespuugd. Dit was altijd al vies, maar spugen en hoesten en dreigen daarmee, is nu tijdens de coronacrisis extra bedreigend en gevaarlijk. Er bestaat speciale mondafscherming (spuugmaskers) om dit te voorkomen op een voor boa en degene die wordt aangehouden veilige manier. Vooralsnog wil de Minister van Justitie en Veiligheid het gebruik van mondafscherming door boa’s niet toestaan.

Wij vinden dit wel zeer noodzakelijk en hebben de minister tijdens het werkbezoek dat hij in oktober heeft gebracht ook verteld, met daarbij het dringende verzoek zijn standpunt te heroverwegen. Stageplaatsen MBO Rijnland Handhaving wil bijdragen aan het opleiden van de nieuwe generatie handhavers, door stageplekken te bieden aan MBO studenten van de opleiding Handhaving, Toezicht en Veiligheid MBO Rijnland. Gelet op het tekort aan stageplaatsen hebben wij het aantal stageplekken afgelopen periode verhoogd van 8 naar 12 studenten per jaar die we begeleiden. Om stagiairs hun leerdoelen te laten behalen vraagt begeleiding tijd en aandacht. Speciaal hiervoor hebben wij collega’s met het taakaccent coaching aangesteld die de stagiairs begeleiden. Het werk op straat is in Leiden zeer dynamisch, waarbij de collega niet alleen zijn directe collega goed in de gaten moet houden maar ook de burger waar op dat moment contact mee is. De coachende collega heeft daarnaast ook nog de taak om de stagiaire goed te monitoren, voor diens veiligheid en voor de te behalen leerdoelen. Voor handhaving zijn de stagiairs dus geen extra handjes. Wij willen een plek bieden waarin de stageloper zich veilig voelt en aan zijn eigen leerdoelen toekomt. Vanwege de goede begeleiding bij Handhaving Leiden, zijn de stageplekken in Leiden populair bij de HTV studenten.

Het aantal van 12 stagiairs begeleiden per jaar is momenteel voor ons het maximum, omdat wij ons ook moeten concentreren op onze handhavings-kerntaken, waarbij in deze bijzondere tijd ook handhaving op de coronamaatregelen bij is gekomen. Wel zijn we in gesprek met het MBO Rijnland om te verkennen of en zo ja op welke manier op creatieve wijze nog iets extra’s gedaan kan worden ook al zijn onze grenzen van wat wij kunnen behappen inmiddels al aardig bereikt. In het beleid Cameratoezicht inrijverbod Breestraat Het inrijverbod op de Breestraat wordt momenteel niet structureel gehandhaafd. Alleen tijdens reguliere surveillances van politie en handhaving in de Breestraat worden overtredingen hierop gehandhaafd. Vanuit het gemeentelijk team Ontwerp en Mobiliteit wordt momenteel een projectgroep geformeerd om het inrijverbod in de Breestraat met ‘automatic number plate recognition’(ANPR)camera’s te handhaven bij wijze van pilot. Team Handhaving zal deelnemen aan deze projectgroep. Handhaving met ANPR-camera van het inrijverbod in de Breestraat wordt tevens gebruikt als pilot om de toekomstige Zero Emission zone in de binnenstad te handhaven. Deze pilot staat al langere tijd op het wensenlijstje van Handhaving en we hopen dat hier nu echt stappen mee gezet kunnen worden.

Uitbreiding van betaald parkeren Op 16 juli 2020 heeft de gemeenteraad de Parkeervisie Auto- en Fietsparkeren Leiden 2020-2030 vastgesteld. Een van de maatregelen uit deze visie is het uitbreiden van het gefiscaliseerd parkeren in Leiden, met uitzondering van de woonwijken: Stevenshof, Merenwijk, Roomburg en Waardeiland. Handhaving neemt deel aan de projectgroep om onder meer deze maatregel in te voeren. Dit zal de nodige tijd en energie vergen en ondanks de coronadrukte proberen we hier tijd voor vrij te maken.

12

Fietsparkeren omgeving Breestraat Vooral op piekmomenten, bijvoorbeeld de zaterdag, is er veel overlast van geparkeerde fietsen in de Breestraat. Momenteel wordt gekeken naar oplossingen om deze druk te verlichten. Handhaving denkt actief mee en schetst de consequenties van eventuele oplossingen voor handhaving. Wanneer een deel van de oplossing, zoals bijvoorbeeld het invoeren van een weesfietsenzone in de binnenstad, om inzet van handhaving vraagt zal hiervoor capaciteit vrijgemaakt moeten worden door extra handhaving of door wijziging in prioriteiten. Ook moet bekeken worden wanneer een start maken hiermee realistisch is, gelet op de drukte door covid-19. Ondermijning Ondermijning is de vermenging van de ‘onderwereld’ met de ‘bovenwereld’ die ontwrichtend is voor de samenleving en ondermijnend voor de sociaaleconomische en maatschappelijke instituties. Denk bijvoorbeeld aan witwassen van crimineel geld, vastgoedfraude, drugshandel en mensenhandel. De aanpak van ondermijning is mede afhankelijk van die zogenaamde ‘ogen en oren’ van de gemeentelijke organisatie. Via bijvoorbeeld de ogen en oren van de boa’s komen signalen binnen en kunnen signalen met informatie wordt versterkt. Ook als het gaat om de uitvoering van de aanpak, het plegen van interventies, wordt een integrale aanpak vanuit de gemeente gevraagd. Denk bijv.

aan het uitvoeren van integrale controles of het intrekken van een vergunning. De coördinatie en de regie zit bij het team aanpak ondermijning, maar praktisch gezien wordt de aanpak mede vormgegeven door andere teams. Het team handhaving openbare ruimte is zo’n belangrijke partner en het heeft al behoorlijk zijn vruchten afgeworpen dat er binnen dit team twee boa’s als taakaccenthouders ondermijning zijn benoemd. Verbod op knalvuurwerk en eenmalig verbod op verkoop- en afsteken van vuurwerk Op 4 september 2020 is de Regeling aanwijzing consumenten- en theatervuurwerk (Ract) gewijzigd om onder andere knalvuurwerk en vuurpijlen te verbieden. Per 1 december 2020 mogen consumenten een aantal vuurwerkproducten niet meer afsteken. Vanwege de nieuwe regels leek het erop dat de boa’s nauwelijks meer bevoegdheden zouden hebben op te treden tegen vuurwerkoverlast. Dit uitvoeringsprobleem is aangekaart bij het Openbaar Ministerie en de gekozen beleidslijn van begin december 2020 van het Openbaar Ministerie heeft ervoor gezorgd dat de boa’s toch kunnen optreden. Vanwege covid-19 wordt de verkoop- en het afsteken van vuurwerk wordt de komende jaarwisseling eenmalig verboden. Dit om extra druk op de al zwaar belaste zorg en op de handhaving van de openbare orde te voorkomen. Verder is naar aanleiding van overlast een verbod op carbidschieten op grond van de APV in voorbereiding.

Bedelverbod In het centrum en in de gebieden rond het Diamantplein, de wijk Groenoord en het parkje aan de Zoeterwoudseingel wordt regelmatig door personen gebedeld om geld of andere zaken. Er is gebleken dat er in deze gebieden sprake is van overlast door bedelaars. Om hiertegen op te kunnen treden worden deze gebieden naar verwachting begin 2021 aangewezen als gebied waar het op grond van de Algemene plaatselijke verordening gemeente Leiden 2020 verboden is te bedelen om geld of andere zaken. Winkelwagenverbod Rondom het winkelgebied De Kopermolen worden regelmatig winkelwagentjes onbeheerd achter gelaten. Dit veroorzaakt overlast en verrommeling in de buurt. Om hiertegen op te kunnen treden is het voornemen om het winkelgebied De Kopermolen aan te wijzen als gebied waar het op grond van de Algemene plaatselijke verordening Leiden 2020 voor winkeliers verboden is om binnen en buiten het winkelgebied onbeheerde winkelwagens te hebben. Voor de gebruiker van een winkelwagen is het verboden om buiten dit aangewezen winkelgebied winkelwagentjes te gebruiken of achter te laten, of om deze binnen het winkelgebied onbeheerd achter te laten. Lachgasverbod Oneigenlijk gebruik van lachgas kan de openbare orde verstoren, het woon- of leefklimaat nadelig beïnvloeden of op een andere manier hinder veroorzaken.

Het lachgasverbod geldt in de openbare gebieden die liggen binnen de grens van de Witte Singel ter hoogte van het Galgewater, Zoeterwoudse Singel, de Nieuwe Rijn, het Rijn- en Schiekanaal, de Oude Rijn, de

13

Herensingel, de Maresingel, de Rijnsburgersingel, de Haarlemmertrekvaart, de Dellaertweg, de Bargelaan, het Stationsplein en het Kort Galgewater. Digitaal Opkopers Register (DOR) Opkopers van tweedehands goederen zijn verplicht een opkopersregister bij te houden van de ingekochte goederen. In 2021 wil de gemeente onder regie van team Veiligheid, in samenwerking met de politie het papieren opkopersregister omzetten naar het door de landelijke politie ontwikkelde Digitaal Opkopers Register (DOR). Het DOR faciliteert opkopers bij de registratie van ingekochte goederen en is voor de politie en belangrijk middel om heling tegen te gaan. Het tegengaan van heling valt niet onder het leefbaarheidscriterium van de boa’s. Toch wordt gesproken over het geven van een rol aan de boa’s in het controleren of opkopers het DOR goed en volledig invullen. Dit zal in ieder geval naast de politie zijn die hier ook een rol in krijgt. De wens van de lokale driehoek is om in 2021 het DOR bij één branche van opkopers te introduceren om te kijken hoe het DOR en de controle erop voor alle opkopers in Leiden kan worden geïmplementeerd. Controle op het DOR – ook als het slechts één branche betreft – vraagt capaciteit van de boa’s. Hier zal extra budget voor vrijgemaakt moeten worden, of een substantiële herschikking van prioriteiten als er geen extra capaciteit voor beschikbaar wordt gesteld.

Handhavingscapaciteit kan maar één keer worden uitgegeven. Zeker in coronatijd is het oppakken van nieuwe en extra taken ingewikkeld. Gesprekken hierover zijn momenteel nog gaande. Gebiedsgericht Normaal wordt voor het Uitvoeringsprogramma een uitvraag aan wijk- en ondernemersverenigingen gedaan met thema’s die in hun omgeving spelen. Dit jaar is dit niet gedaan. Ten eerste omdat we veel onderwerpen uit 2020 door covid-19 niet uit hebben kunnen voeren. Ten tweede omdat we nu niet garanderen dat we iets met de inbreng van de wijk- en ondernemersverenigingen kunnen doen. Ook in 2021 verwachten we nog veel inzet te moeten plegen op handhaving van de coronamaatregelen. Daarnaast zijn er thema’s uit 2020 die zijn blijven liggen. Er is eigenlijk geen ruimte om daarnaast nog nieuwe/andere thema’s op te pakken. Andere gemeentelijke teams en politie waar we veel mee samenwerken zijn wel uitgevraagd. Zij zijn op de hoogte van nieuw beleid, nieuwe regelgeving, knelpunten in beleid en regelgeving en nieuwe (ruimtelijke) ontwikkelingen waar in de komende tijd handhaving bij nodig is. Dat betekent overigens niet dat wij voor al deze nieuwe aangedragen punten capaciteit hebben. Uit deze informatie, de thema’s van vorig jaar en de informatie en expertise van de wijkboa’s komen onderstaande onderwerpen per stadsdeel naar voren als aandachtspunten voor 2021.

De onderwerpen komen grotendeels overeen met die uit 2020. In alle stadsdelen wordt ook in 2021 gehandhaafd op coronamaatregelen. Alleen de gebieden waar handhaving op coronamaatregelen extra aandacht vraagt worden hieronder genoemd. Hoewel niet specifiek benoemd in hoofdstuk 3 Uitvoeringsprogramma, worden deze items in de algemene surveillances als aandachtspunt meegenomen. Ook krijgen deze onderwerpen de bijzondere aandacht van de wijkboa. De wijkboa neemt deel aan de integrale gebiedsteams en is geregeld aanwezig bij vergaderingen van de wijkverenigingen of andere overleggen zoals over het Keurmerk Veilig Ondernemen. Noord

Leidse Hout en Bos van Bosman: Jeugdoverlast (in de zomermaanden veel barbecues en jeugdoverlast), hondenoverlast (hele jaar door), coronamaatregelen; Houtkwartier: Jeugdoverlast; Trekvaartplein: Overlast door aanhangwagens en gebruik openbare ruimte; Groenoord/ Nieuw Leiden: Jeugdoverlast, overlast door dak- en thuislozen, drugs- en alcoholoverlast (hele jaar door), afval; Merenwijk: Jeugdoverlast, zwerfvuil, winkelwagentjes, grofvuiloverlast; Kooi/ Noorderkwartier: Jeugdoverlast (met name Kooipark en De Hoven), afval (De

14

Hoven), parkeren (Kooiplein), overlast alcohol (Kooiplein). Zuid

Tuinstadwijk: Jeugdoverlast, Lindestraat (avonduren) Pioenstraat en Kastanjekade (hele jaar door) grofvuiloverlast; Vreewijk: Jeugdoverlast in park Oud Hortuszicht in zomermaanden in de avonden en nachten; Professoren- en burgemeesterswijk: Jeugdoverlast (zwerfafval), afvaloverlast, inzet op fietswrakken (tussen Burggravenlaan en Van Vollenhovekade en rondom station Lammenschans); Cronesteyn: fout parkeren, met name op en om de Zoeterwoudseweg; Roomburg / Meerburg: Jeugdoverlast (Matilopark in de avonduren); Rijndijkbuurt: Jeugdoverlast (Duyvendakstraat (laat in de middag en avonduren); Gasthuiswijk: Fietsen in voetgangersgebied (Luifelbaan), fietswrakken (Luifelbaan), fout parkeren (Luifelbaan), markt, overlast door personen (Rooseveltstraat); Fortuinwijk/Componistenbuurt: Jeugdoverlast; Haagwegkwartier: (Fout) parkeren, zwerfvuil, fietswrakken, fietsen over de stoep aan zuidkant brug over de Haagweg.

West

Transvaal: Afval, parkeren/verkeer, fietsoverlast (door verkamering) en jeugdoverlast; Lage Mors: Jeugdoverlast, hondenoverlast;

overlast

door

personen

scholen,

zwerfafval

en

Hoge Mors: Parkeren, hondenoverlast overlast door personen en jeugdoverlast; Stevenshof: Parkeren, overlast personen/jeugd, zwerfafval, hondenoverlast, markt; BioScience Park: Parkeren. Centrum

Stationsgebied: Fietsenwrakken, weesfietsen, restrictiegebied, overlast personen, diefstal;

fout

geparkeerde

fietsen

in

Haarlemmerstraat: Fietsen in voetgangersgebied, uitstallingen, terrassen, diefstal, overlast personen, ontheffingen, coronamaatregelen; Breestraat: Inrijverbod (pilot cameratoezicht), laden ontheffingen, bedrijfsafval (horeca), coronmaatregelen;

en

lossen,

fietswrakken,

Van der Werfstraat: Afval (huisvuil), parkeren (op zaterdagen buiten de vakken); Noordvest / Molenbuurt: Fietswrakken (met name voor de Dirk, Scheltema en Gebr. de Nobel), hondenoverlast (Huigpark); Maredorp: gestalde fietsen die de ingang van woningen blokkeren; Pieterswijk/ Academiewijk/ Levendaal west: Laden en lossen, fietsen in voetgangersgebied, fietswrakken, objecten in smalle stegen, bedrijfsafval (horeca), foutparkeren, hondenoverlast (Van der Werfpark); Oude Mors: terrassen en uitstallingen Morsstraat, fietswrakken; Nieuwe Rijn, Hooglandse Kerkgracht, Hogewoerd en omgeving: fietswrakken,

15

coronamaatregelen; Pancras Oost: onvergund ligplaatsen innemen of verkeerde ligplaatsen innemen, parkeersituatie in de wijk na herinrichting van de Hooigracht en Kaasmarkt; Markt: Afval op het marktterrein, juiste plekken innemen, plekken correct innemen, voertuigen op het marktterrein, coronamaatregelen; Water: Te hard varen, geluidsoverlast, wildplassen, onvergund ligplaatsen innemen, coronamaatregelen; Horeca: Bedrijfsafval, coronamaateregelen;

terrassen,

(overige)

overlast

veroorzaakt

door

horeca,

Parken: Geluidsoverlast, afval, coronamaatregelen.

2. Jaarverslag 2020 In het Uitvoeringsprogramma Handhaving 2020 hadden we niet kunnen voorzien dat een groot deel van de doelen en prestaties minder prioriteit zouden krijgen vanwege een heersende pandemie. Sinds maart, het begin van de coronacrisis, wordt handhaving met name ingezet op de handhaving van de coronamaatregelen uit de noodverordeningen. De resultaten bij handhaving worden onderverdeeld in 5 thema’s, namelijk covid-19, schone stad, bereikbare stad, veilige stad en aantrekkelijke stad. De resultaten zullen hieronder per thema behandeld worden. Onder het thema covid-19 wordt de inzet op de noodverordening besproken. Door het jaarverslag heen zal bij de verschillende thema’s de impact van de coronacrisis op de inzet van handhaving zichtbaar zijn.

Covid-19 Het thema covid-19 betreft de inzet van handhaving op de naleving van de maatregelen uit de noodverordeningen sinds maart 2020. Vanwege de coronacrisis ligt de prioriteit van handhaving grotendeels bij het handhaven op de coronamaatregelen. Hierin wordt intensief samengewerkt met politie. Handhavers en politie staan net als de zorgmedewerkers in de frontlinie van de coronacrisis. Waar iedereen zoveel mogelijk thuis moest blijven, ging handhaving juist de straat op om toezicht te houden en mensen aan te spreken op hun gedrag terwijl dit ook consequenties kan hebben voor de eigen gezondheid. Bijvoorbeeld bij staande houdingen, als er onverhoopt toch een aanhouding verricht moest worden of als ingegrepen moest worden bij te grote drukte. De afgelopen maanden is de druk op handhaving enorm toegenomen. Handhaving heeft te maken gehad met wisselende regelgeving, inmiddels is bijvoorbeeld al de 18e noodverordening van kracht. Het coronavirus heeft ook impact op de capaciteit van het team en de werkwijze. Denk hierbij aan medewerkers besmet met het virus, medewerkers in quarantaine, het gebruik van mondkapjes en het zoveel mogelijk bewaren van 1,5 meter afstand van elkaar en van de inwoners in Leiden. Hieronder is de inzet van handhaving op de coronamaatregelen uit de noodverordeningen weergegeven.

In de cijfers kan helaas geen onderscheid worden gemaakt tussen verschillende leeftijdscategorieën. Hierdoor is de inzet op jeugd, op de Halt cijfers na, niet uit de cijfers op te maken. Handhaving is het gesprek aangegaan met inwoners om bewustwording van het belang van de coronamaatregelen te verhogen. Waar nodig zijn officiële waarschuwingen en boetes gegeven wanneer inwoners zich niet aan de 1,5 meter afstand hielden of aan de maatregelen m.b.t. een samenkomst. Daarnaast zijn ook een aantal bestuurlijke maatregelen ingezet. De preventieve last onder dwangsom is tussen maart en 1 oktober aan 10 ondernemingen opgelegd, zij hielden zich niet aan de coronamaatregelen. Bij onder andere de horeca en contactberoepen zijn de nodige controles geweest. Als je kijkt naar het aantal ondernemingen in Leiden en het geringe aantal opgelegde maatregelen mogen we in Leiden zeer trots zijn op onze ondernemers en hoe zij hun verantwoordelijkheid hebben genomen. Wel is een enkele keer een tijdelijke sluiting van een

16

onderneming opgelegd, ofwel omdat de noodverordening meerdere keren excessief werd overtreden, ofwel omdat er sprake was van een coronahaard/clusterbesmetting. Resultaat Noodverordening covid-19 Waarnemingen Waarschuwingen Combibon (boetes) Halt Bestuurlijke maatregelen

mrt 2020 – sep 2020 5728 1040 102 80 10

Zichtbaar is dat handhaving met name veel waarschuwingen heeft opgelegd aan overtreders van de coronamaatregelen. In het begin gingen handhavers voornamelijk het gesprek aan met inwoners en ondernemers om iedereen op het algemeen belang van het volgen van de coronamaatregelen te wijzen. Na deze beginperiode is handhaving bij overtredingen overgegaan op het opleggen van waarschuwingen, boetes, HALT verwijzing bij jeugdigen of dwangsommen. Politie en handhaving deelden ook gegevens met elkaar van het beeld in de stad, maar ook van opgelegde waarschuwingen en bekeuringen. Zodat op straat handhaving kon zien of iemand al gewaarschuwd was door politie en vice versa, omdat we niet eindeloos wilden blijven waarschuwen. Jeugdoverlast Afgelopen periode is de jeugdoverlast toegenomen. Wij vermoeden dat dit voortkomt uit verveling en het niet op vakantie kunnen in de vakantie. Daarnaast is een landelijke verklaring dat er meer gesignaleerd wordt doordat mensen thuiswerken en meer thuis zijn. Zoals al benoemd is de inzet op jeugdoverlast in verband met covid-19 helaas niet zichtbaar in de cijfers. Eind april hebben we de bevoegdheid gekregen om jongeren tussen de 12-18 jaar voor overtredingen van de noodverordening te kunnen doorverwijzen naar Halt. In samenwerking met Halt en politie is hiervoor een werkwijze opgesteld.

Uit bovenstaande tabel blijkt dat dit uiteindelijk bij handhaving tot 80 verwijzingen heeft geleid. Jeugdoverlast wordt uitgebreider besproken onder het thema veilige stad in dit rapport. Leidse parken Inwoners van Leiden hebben afgelopen jaar veel tijd doorgebracht in de parken. Niet iedereen heeft een tuin, veel mensen bleven thuis deze zomer, uitstapjes waren in veel mindere mate mogelijk en ’s avonds waren de horecagelegenheden gesloten. Dit zijn een aantal redenen voor de grotere overlast in de parken dan andere jaren. Handhaving en de politie hebben in de zomer extra gecontroleerd op het naleven van de regels in de Leidse parken. Ook is er een verbod op het gebruik van lachgas in een aantal openbare gebieden ingesteld. Met name in het Huigpark, het Plantsoen en het Van der Werfpark was veel overlast. Het betrof onder andere overlast als gevolg van alcohol- en lachgasgebruik en geluidsoverlast door versterkte muziek. Studenten Hoewel het merendeel van de studenten zich keurig aan alle maatregelen houdt, en de Universiteit en de samenwerkende studenten- en studievereniging zich hier flink voor inzetten, hebben studenten in Leiden afgelopen maanden voor meer overlast gezorgd dan normaal. Leiden heeft veel grote en kleine studentenhuizen. Aan het begin van de coronacrisis was er veel onduidelijkheid over de toepassing van de regelgeving op studentenhuishoudens.

Deze huishoudens vormden geen gezamenlijke huishouding volgens de noodverordening en moesten zich bijvoorbeeld buitenshuis wel aan de 1,5 meter regelgeving houden en binnenshuis niet. Daarnaast brengen studenten normaal veel tijd door op een studentenverenigingen of bij een studievereniging. Dit was dit jaar niet mogelijk wat heeft geleid tot bovengenoemde overlast in parken en illegale feestjes. Communicatiecampagnes Vanuit de Veiligheidsregio en vanuit het communicatieteam van de gemeente Leiden zijn meerdere campagnes opgezet. Vanwege de jeugdoverlast en de grote hoeveelheid aan besmettingen bij studenten is er een speciale jongerencampagne en in samenwerking met de PKvV een studentencampagne opgezet.

17

Drukte in de stad Vanwege te grote drukte op de markt zijn er veel aanpassingen gedaan op de inrichting en locatie van de markt. Hierover meer onder het thema ‘aantrekkelijke stad’. Ook is de drukte in het kernwinkelgebied gemonitord door handhaving en is een druktekaart ontwikkeld om de drukte automatisch te kunnen meten en mensen thuis van informatie te voorzien of het al dan niet (te) druk is in de stad om zo gedrag te sturen en de drukte zoveel mogelijk te spreiden. Op zaterdagmiddagen is een aantal keer door handhaving en politie de mensenstroom gedoseerd. Hoog bezoek Op 15 juni 2020 is Koning Willem-Alexander op werkbezoek geweest bij onze boa’s en een aantal collega’s van politie in Leiden. In het stadskantoor heeft de Koning de werkruimte van handhaving bekeken en gesproken met het team over de impact van de coronamaatregelen op de dagelijkse werkzaamheden. Tijdens een korte stadswandeling gaven dienstdoende boa’s uitleg over hun ervaringen in de praktijk. Het werkbezoek is geëindigd met een gesprek met de samenwerkingspartners van het team handhaving, waaronder politie, vergunningverleners en ondernemers. Juist om te benadrukken hoe hard we elkaar nodig hebben in deze bijzondere tijd. Voor team Handhaving was het bezoek van de Koning een hart onder de riem en kregen de boa’s zo erkenning voor hun inzet in de coronacrisis.

Op 27 oktober 2020 is Minister Grapperhaus op werkbezoek geweest in Leiden, bij handhaving. De minister sprak met medewerkers van team handhaving en politie uit Leiden en uit de regio. De gemeente informeerde minister Grapperhaus over de wijze waarop de samenwerking tussen de handhavers en de politie in de regio verloopt en op wat de impact van de coronamaatregelen is op het werk. Ook werd er gesproken over de mogelijkheden om de werkomstandigheden te verbeteren. Rol handhaving in coronacrisis Handhaving heeft afgelopen jaren keihard gewerkt aan verdere professionalisering en inmiddels staat er een professioneel handhavingsteam, flexibel en wendbaar. Dat is afgelopen maanden gelet op alle corona uitdagingen en ineens een geheel nieuwe taak op het gebied van de volksgezondheid extra gebleken. Het is lang niet altijd makkelijk en het is hard werken voor het hele team handhaving. We zijn er trots op dat we als handhaving een rol mogen spelen in het tegengaan van besmettingen, door te controleren en waar nodig te handhaven op de naleving van de coronamaatregelen. Waar de taken en verantwoordelijkheden van handhaving voorheen nog niet bij iedereen bekend waren, heeft de coronacrisis bekendheid van handhaving in Nederland vergroot.

Schone stad Het thema schone stad betreft grotendeels inzet op afval, hondenoverlast en wrakken. We sturen op een gemeentelijke integrale aanpak waarbij het resultaat is dat ‘vieze’ locaties schoner worden. Afgelopen jaar zijn er vanwege de coronacrisis 4 Clean Sweeps gedaan, bij de Clean Sweeps wordt onder andere op afval- en hondenoverlast gehandhaafd. Ook Stedelijk Beheer is tijdens een Clean Sweep periode extra actief in het gekozen gebied. Onder de algemene noemer afval valt: bedrijfsafval, bouw en sloopafval, grofvuil, huishoudelijk afval, verbranden van afval en zwerfvuil. Afvaloverlast Resultaat Afval Waarnemingen Meldingen Boetes Waarschuwingen Civiele rekening Totaal aantal interventies

okt 2018 – sep 2019 2726 235 103 136 55 3036

okt 2019 – sep 2020 3187 27 97 169 97 3577

De inzet op afvaloverlast is vanaf het begin van de coronacrisis vanuit hygiënisch oogpunt op een lager pitje gezet. Boa’s hoeven huisvuilzakken tijdelijk niet meer te doorzoeken vanwege besmettingsgevaar, hierdoor kunnen bijplaatsingen/dumpingen minder vaak worden herleid naar de vervuiler. Ook zijn de Boa’s vanaf maart niet meer met beheer mee geweest tijdens de

18

afvalinzameling. Daarnaast was herprioritering nodig, omdat veel energie gestopt moest worden in de handhaving van de coronamaatregelen. Ondanks deze verandering van inzet sinds maart liegen de cijfers er niet om dat vooral voor de coronacrisis veel inzet is geweest op dit thema. Het totaal aantal interventies is namelijk alsnog gestegen. Helaas zien we dat door de coronacrisis de stad minder schoon is geworden en een ander afvalpatroon is ontstaan. Het aantal dumpingen/bijplaatsingen is sinds maart stadsbreed toegenomen. Veel inwoners hebben geklust, opgeruimd en veel pakketjes besteld tijdens de intelligente lockdown. De milieustraat was in maart en april de drukst bezochte plek in Leiden. Stedelijk beheer doet er veel aan om de stad zo schoon mogelijk te houden. Het aantal afvalhotspots (locatie waar bijna dagelijks 10 dozen/zakken afval staan) is alsnog 0 gebleven. Op enkele locaties, zoals de Slaaghwijk en Hoge Mors, wordt nog wel bijna dagelijks afval bijgeplaatst. Handhaving heeft nog een aantal keer op diverse plekken in Leiden aandacht besteed aan het juist aanbieden van minicontainers, zodat de bakken op de juiste plek staan en niet te lang buiten staan. Vorig jaar bleek uit de Stadsenquête dat de inzet op afvaloverlast heeft geleid tot een schonere stad. Om die reden was het plan om de inzet op dezelfde wijze als vorig jaar uit te voeren.