200142 Bijlage 1a Besluit tot continuering investeringsfonds Maatschappelijke Zorg 2021 en 2022
Tekst van het document
INNOVATIE IN MAATSCHAPPELIJKE ZORG HOLLAND RIJNLAND
uis Mensen in h t h c i z n e l ig een kwetsbare situatie voe in hu d n a t n directe fs omgeving, zij wonen zo veel mogelijk zel
Wonen en laagdrempelige voorzieningen
Innovatie in maatschappelijke zorg Holland Rijnland
Nieuwe vormen van wonen en zorg Gemeenten in Holland Rijnland bereiden zich samen voor op de decentralisatie van de maatschappelijke zorg vanaf 1 januari 2022. Om alvast praktijkervaring op te doen met nieuwe vormen van wonen en zorg, is vanuit de regionale reserve Beschermd Wonen een innovatiebudget beschikbaar gesteld van 1 miljoen euro. Daarmee zijn tussen 2018 en 2020 zeven innovatieve projecten opgestart, verspreid over de regio. Met ondersteuning van de GGD HM zijn de afgelopen jaren opgedane ervaringen en inzichten gemonitord.
Wethouder Gemeente Leiden M.M. Damen
In dit e-document zijn de belangrijkste resultaten, ervaringen en lessen samengebracht. We hopen dat het u helpt en inspireert om als gemeente of maatschappelijke partner in Holland Rijnland zelf aan de slag te gaan. Zodat uiteindelijk meer mensen die zich in een kwetsbare situatie bevinden zo veel mogelijk zelfstandig kunnen wonen en zich thuis voelen in hun directe omgeving.
CLICK
CLICK
CLICK
Stichting Lumen Holland Rijnland, Brede inzet ervaringsdeskundigen
INNOVATIE IN MAATSCHAPPELIJKE ZORG HOLLAND RIJNLAND Creëer als stad of dorp voldoende condities en randvoorwaarden voor kwetsbare inwoners met psychische problematiek die nu aangewezen zijn op beschermd wonen.
Zorg voor beschikbare wooneenheden
Ondersteun inkomen, wonen, dagactivering en werk naar behoefte
Sluit aan op behoefte en levensdoelen van de cliënt
KLIK
uis Mensen i n een kwetsbare situatie voelen zich th in hun di g directe om elfstan geving, zij wonen zo veel mogelijk z
GH
D
ES
EID
ERV
-
A
Partnerschap
RINGS
K UNDI
KLIK
Wonen en laagdrempelige voorzieningen
Passende en flexibele ondersteuning
Lokaal inbedden
KLIK
Huisvesting
G
Gewoon thuis Rijnstreek
B KLIK
Buurtcirkels
R KLIK
Pilot Respijthuis/ Alphen
D KLIK
Time Out Duin & Bollenstreek
B KLIK
Beschermd wonen light
S KLIK
Pilot spoedzorg
G KLIK
Gewoon Wonen
KLIK
Financiering
Innovatie in maatschappelijke zorg Holland Rijnland
Renske Gercama, regionaal trekker Innovatiebudget
“ ‘Vorm volgt
‘Zorg voor korte lijntjes in de uitvoering’
inhoud, ook wat betreft
Renske Gercama is regionaal trekker Innovatiebudget vanuit de gemeente Leiden. In haar nabije omgeving kent ze mensen die aangewezen zijn op Beschermd Wonen. Die ervaring kwam haar goed van pas bij deze opdracht. “Zo normaal mogelijk meedoen is voor iedereen belangrijk. Een eigen woonplek en je fijn voelen in je eigen buurt is daarbij essentieel.” Hoe heb je richting gegeven aan
goed was aangehaakt. Daarom had
heel lang aanlooptraject. Van tevoren
innovatie van de maatschappelijke
iedere pilot een ‘ambtelijk trekker’
had ik niet verwacht dat een dergelijk
zorg?
vanuit de desbetreffende gemeente. Dit
concept op zoveel weerstand vanuit de
heeft geholpen om pilots écht lokaal te
buurt zou stuiten, en dat het zoveel tijd
laten wortelen.”
zou kosten voordat we een volgende
“Bij de start van het innovatiebudget
stap konden zetten. Ook het vinden van
hebben we als regionale projectgroep veel gesprekken gevoerd met
Wat vond je zelf belangrijk om uit te
voldoende en geschikte professionals
ervaringsdeskundigen. Wat zijn
dragen aan je pilotpartners?
voor de uitvoering van pilots bleek een uitdaging.”
belangrijke ingrediënten om zo normaal en prettig mogelijk wonen mogelijk
“Het benoemen van ‘niet-tastbare’
te maken? Wat moeten pilots in
tussenresultaten. Zeker bij de start zijn
Wat adviseer jij de gemeenten in Holland
zich hebben? Zij benoemden vooral:
resultaten niet meteen uit te drukken
Rijnland?
betrek cliënten zelf bij het opzetten
in concrete aantallen. Vaak gaat het om
van initiatieven, zorg dat innovaties
inzichten, bijvoorbeeld op het gebied
“Zorg voor korte lijntjes in de uitvoering.
aansluiten bij bestaande activiteiten
van samenwerking, die professionals
Bij een aantal pilots, zoals Gewoon
en voorzieningen in de wijk. Ook
along the way opdoen. Die inzichten
Thuis en Beschermd Wonen Light,
noemden ze het belang van diversiteit
moet je in beeld brengen, want ze
waren consulenten van de toegang
in huisvesting en investeren in 24/7
kunnen anderen inspireren en helpen.
Beschermd Wonen betrokken. Daardoor
oproepbare hulp aan huis.”
Het benoemen van tussenresultaten
lukte het om cliënten van de wachtlijst
helpt ook om de energie vast te
Beschermd Wonen deel te laten nemen
houden.”
aan deze pilots. Voor de consulenten
Wat was daarbij jouw taak?
wordt het op die manier scherper “Ik moest ervoor zorgen dat
Wat is je tegengevallen?
voor wie nieuwe zorgconcepten een passend alternatief betekenen en voor
projectleiders van de pilots elkaar bleven opzoeken om ervaringen en
“Bij veel pilots was de zoektocht naar
wie Beschermd Wonen nog steeds de
lessen met elkaar te delen. Ik vond het
passende huisvesting een belangrijke
aangewezen voorziening is. Vooral de
daarnaast belangrijk dat de gemeente
vertragende factor. Zo kende het
pilot Gewoon Thuis heeft hier nu al
waar de pilot plaatsvond beleidsmatig
Respijthuis Alphen aan den Rijn een
concrete inzichten in opgeleverd.”
financiering.’
” Wat kun je als trekker van het
Beschermd Wonen Light. Als je aan
innovatiebudget zeggen over de
de voorkant met een financiële
financiering?
business case zichtbaar kunt maken welke besparingen de pilot
“De innovaties zijn in eerste instantie
kan opleveren ten opzichte van
gefinancierd vanuit de regionale
reguliere zorgkosten, dan biedt dat
reserve Beschermd Wonen. Gedurende
een stevige uitgangspositie.”
de looptijd van het innovatiebudget ontstonden plannen voor een investeringsfonds Maatschappelijke Zorg Holland Rijnland. De pilots stonden eerst vooral op Holland Rijnlandniveau bestuurlijk in the picture. Tijdens de implementatiefase verschoof deze naar bestuurders van individuele gemeenten.” Welke financieringsvorm heeft de voorkeur? “Vorm volgt inhoud, ook wat betreft financiering. Als pilotpartijen een sterk idee hebben en concreet voor ogen zien hoe ze dit kunnen uitvoeren, dan volgt de meeste passende financieringsvorm vanzelf. Dat kan een bedrag in één keer zijn, lumpsum, maar het kan ook helpen een project in fasen op te delen en per fase te financieren, zoals bij
Tip van Renske Blijf als gemeente vanuit je rol als financier goed betrokken bij de pilots in jouw gemeente. Dan kun je er na afloop van de pilotfase voor zorgen dat succesvolle elementen duurzaam bekostigd blijven.
Innovatie in maatschappelijke zorg Holland Rijnland
PARTNERSCHAP In alle pilots werken meerdere organisaties met elkaar samen. In gezamenlijkheid nieuwe vormen van wonen en zorg ontwikkelen kost veel tijd. Om een langere periode als goede partners samen te werken zijn twee zaken van belang: het opbouwen van een samenwerkingsrelatie, en het vinden en binden van professionals voor de uitvoering van activiteiten.
Hoe werk je aan een goed partnerschap? 3 ervaringen uit de pilots
1 Zo werk je aan een goede samenwerkingsrelatie:
TIME-OUT Maak een aparte app-groep
• Investeer voldoende tijd om elkaar te leren kennen en
aan, zorg voor een gezamenlijk
vertrouwen op te bouwen. Werk zoveel mogelijk samen met
telefoonnummer of maak een eigen
dezelfde personen en zorg voor bestuurlijk commitment.
folder. Dit zorgt voor korte lijnen
• Spreek vooraf uit wat je verwacht van de samenwerking en
en verlaagt de drempel om plaats
welke rol iedereen heeft. • Formuleer prestatie-indicatoren om de samenwerking te monitoren en stuur waar nodig bij. • Bespreek met elkaar hoe je de commitment gaat borgen. Doe dit op organisatieniveau, zodat de samenwerking niet afhangt van bepaalde personen. • Ga als zorgorganisaties met elkaar in de praktijk aan de slag. Die praktische samenwerking werkt door op bestuurlijk niveau. Zo gaat samenwerking leven in de hele organisatie en houd je de energie vast.
2
te nemen in een multidisciplinair team. Ook buiten de pilot om weten professionals elkaar beter te vinden.
BUURTCIRKELS Op zoek naar buurtcoaches? Let dan
3
niet specifiek op de zorgachtergrond van de kandidaat. Durf dit los te laten en kijk vooral naar mensen die goed zijn in verbinden en netwerken, met een zorgachtergrond als een pre. Maak er een stevige functie van met voldoende uren. Bij de buurtcirkels bleek acht uur te weinig om deze goed op te zetten en deelnemers te werven.
GEWOON THUIS RIJNSTREEK Begin je aan een vernieuwende pilot? Selecteer dan professionals die het leuk vinden om buiten de gebaande paden te opereren. Pioniers die tegen de onzekerheid en onduidelijkheid kunnen die een pilot nu eenmaal met zich meebrengt. Dit voorkomt dat deelnemers halverwege afhaken. Personeelswisselingen maken een pilot kwetsbaar.
Innovatie in maatschappelijke zorg Holland Rijnland
Lucia Overpelt, gemeente Alphen aan den Rijn
Tip van Lucia
‘Spreek wederzijdse verwachtingen uit’
Leg elk overleg vast met een goede agenda, verslag en leerpunten. Je bent samen aan het leren en dat kost tijd en geld. De opbrengsten van de pilots
Wat is er nodig om de ondersteuning voor (toekomstige) cliënten van de pilots lokaal goed te kunnen realiseren? Lucia Overpelt, gemeente Alphen aan den Rijn, vertelt over haar ervaringen. Ze is contactpersoon voor vier pilots: Gewoon Thuis Rijnstreek, Buurtcirkel Alphen aan den Rijn, Respijthuis Alphen aan den Rijn <link zie onderaan> en Ouderinitiatief Gewoon Wonen.
zijn immers veel groter dan alleen het aantal deelnemers. Laat dat leerproces zien, zodat iedereen er optimaal van kan profiteren. Filmpje van Gewoon Thuis: https://www.linkedin.com/posts/
VIER PETTEN OP
daaruit heb geleerd: bespreek vooraf
Meevaller: minder rompslomp
GEWOON WONEN
“Ik heb verschillende rollen: partner,
wederzijdse verwachtingen en
“Een meevaller en opbrengst van
“Binnen de pilot Ouderinitiatief zijn
opdrachtgever, regisseur en
verantwoordelijkheden en sta daar
de pilot Respijthuis is de intensieve
ouders zeer betrokken. Dit creëert
ambassadeur. In de rol van partner
regelmatig bij stil.”
samenwerking met collega’s van
een andere dynamiek. Ze willen snel
ruimtelijke ordening. Hierdoor vallen
schakelen, omdat het om hun kinderen
bepaalde woonvormen nu onder een
gaat voor wie ze een plek zoeken. De
verbind ik de pilot met bestaande initiatieven in de gemeente en help ik
RESPIJTHUIS
de pilot goed te borgen. Ik zie er ook op
“Bij het Respijthuis was ik heel
woonbestemming. Dit betekent veel
ouders vroegen de gemeente hen te
toe dat ze resultaat opleveren. Met de
intensief betrokken. Bij deze pilot
minder rompslomp in de toekomst:
ondersteunen. Dit riep vragen op als:
pet van lokale opdrachtgever op kijk ik
zijn veel partijen belangrijk: het
er is geen procedure meer nodig
welke rol heb je als gemeente en wat is
of de projecten zich aan de spelregels
gemeentebestuur, de buurt, de
voor ieder woonconcept, zoals een
je visie?
houden. Richting bestuur en andere
woningcorporatie, de GGZ, de
ontheffing of een wijziging van het
Het initiatief is inmiddels gegroeid naar
betrokken partijen ben ik ambassadeur.
wijkagent. In het vergunningstraject
bestemmingsplan.”
een stichting. Het subsidiegeld was
Als regisseur zet ik mensen bij elkaar
werkten we nauw samen. Denk aan
aan tafel als dit nodig is. Soms is het
het gezamenlijk opstellen van brieven
ONRUST EN ANGST
Het ging vooral om het koppelen van
lastig om steeds verschillende petten
aan buurtbewoners. Het is belangrijk
“De reactie van de buurt viel mij erg
de juiste mensen, kennisoverdracht
in de pilotfase van minimaal belang.
op te hebben. Ik probeer in elke situatie
om taken af te bakenen: wat doe je
tegen. Er was veel onrust en angst,
en het zoeken naar een geschikte
mijn rol steeds helder te maken.”
wel en wat niet als gemeente? De
ondanks goede communicatie.
locatie. Nu de woonvorm concrete
woningcorporatie werkte heel goed
Bezwaren kun je verlichten door
vormen aanneemt, worden de
WEDERZIJDSE VERWACHTINGEN
mee. Voor het Respijthuis was een
inwoners in contact te brengen met
middelen belangrijker. De emotionele
garantie nodig vanwege het risico op
ervaringsdeskundigen, vooral in
betrokkenheid van de initiatiefnemers
“Ik kijk vooral met een goed gevoel
leegstand. We moeten geen risico
een informele bijeenkomst. Dit kan
zorgde voor een andere samenwerking
terug op mijn rol als partner. Ik heb
dragen, het is geen wettelijke taak. We
vooroordelen wegnemen. Een inloop en
dan bij andere pilots.”
intensief samengewerkt met de pilots
hebben daar wel voor gekozen! dat
speeddaten werken goed. Mijn advies:
en belangrijke samenwerkingspartners,
vraagt om bestuurlijk commitment.”
doe dit zo vroeg mogelijk in het traject.”
zoals TOM in de buurt en de woningcorporaties. Een les die ik
kwintes_uitleg-over-gewoon-thuisvoor-cli%C3%ABnten-activity6595027891296305153-JuzC Artikel Respijthuis: https://www.alphensnieuwsblad. nl/nieuws/algemeen/884639/hetrespijthuis-biedt-een-veilige-haven-
“Door inwoners in contact te brengen met ervaringsdeskundigen kun je vooroordelen wegnemen.
”
Innovatie in maatschappelijke zorg Holland Rijnland
Buurtcirkels in Duin- en Bollenstreek
SAMEN MET LOKALE PARTNERS
Lokale partners zijn in eerste instantie vaak kritisch over nieuwe concepten. Door alle veranderingen in het sociaal domein van de afgelopen jaren zijn ze ‘pilot-moe’ geworden. Toch moeten we zorgen voor samenwerking en afstemming met lokale partners. Zodat bestaande lokale voorzieningen op het gebied van welzijn en participatie beter aansluiten bij de specifieke behoefte en vraag van mensen met een psychische kwetsbaarheid.
2
Zo werk je samen met lokale partners: - Maak de meerwaarde van de pilot concreet zichtbaar voor de bewoners en organisaties in de wijk of buurt. Zet hiervoor gerichte communicatie in. - Sluit aan bij al bestaande inloopmomenten en activiteiten in de
1 BUURTCIRKELS
RESPIJTHUIS
4 3 OUDERENINITIATIEF GEWOON WONEN Les 3 Stel een bestuur samen met personen met een verschillende
Les 2 Sluit praktisch aan bij wat er
achtergrond. Zo beschik je meteen
al in de wijk aanwezig is.
over een breed netwerk met diverse expertise.
Les 1: Eén keer uitleggen is
Ervaring: Bij de pilot Respijthuis
onvoldoende.
Alphen aan den Rijn was in eerste
Ervaring: Voor het Ouderinitiatief
instantie nog geen huisvesting
Gewoon Wonen was de zoektocht
wijk. Zo kom je in contact met mogelijke deelnemers. Maak ook gebruik van
Blijf als buurtcirkelcoach investeren
in beeld. Toch organiseerde
naar huisvesting heel belangrijk. Het
de voorzieningen in de wijk zoals een
in de relatie met de partners in de
men alvast herstelcursussen in
hielp hierbij erg dat het bestuur was
buurthuis.
stad en maak de meerwaarde steeds
wijkcentra. Hier bleek veel animo
samengesteld uit personen met een
opnieuw duidelijk. Is er eenmaal een
voor. Op deze manier werd de
heel verschillende achtergrond, zoals
relatie ontstaan, dan zullen meer
expertise van Lumen op het gebied
de zorg, accountancy en vastgoed.
professionals het initiatief uitdragen.
van ervaringsdeskundigheid
Tot op heden is de zoektocht naar
nodig als aanvulling op het lokale
Ervaring: In De Mors in Leiden wilde
zichtbaarder bij zowel inwoners als
huisvesting nog steeds in volle gang.
ondersteuningsaanbod? Betrek
een buurtcirkelcoach een buurtcirkel
professionals. Dit kwam ten goede
professionals uit de lokale wijkteams
opzetten. Tijdens een eerste
aan het werven en opleiden van
en ervaringsdeskundigen die in de wijk
informatiebijeenkomst was er nog
vrijwilligers die de wens hadden om
werken bij de implementatie. Zo is
scepsis. Na de start en publiciteit
in het Respijthuis te komen werken.
voor iedereen duidelijk wat zijn rol en
van de eerste ervaringen omarmde
verantwoordelijkheid is.
men het concept. Steeds meer
- Breng als gemeente partijen met elkaar in contact. - Is er specialistische expertise
- Benut lokale expertise die al aanwezig is.
mensen melden zich als deelnemer.
GEWOON THUIS RIJNSTREEK Les 4 Door samenwerking ontstaat een scherp beeld van de doelgroep. Ervaring: De professionals van TOM in de buurt (ondersteuning in de wijk) en Gewoon Thuis (ggz-ondersteuning, 24/7 oproepbaar) werken in de praktijk nauw samen. Hierdoor ontstaat een steeds scherper beeld van de doelgroep, en wordt het makkelijker cliënten aan elkaar over te dragen zodra meer of minder zorg gewenst is. Medewerkers van TOM in de buurt vragen ook vaker advies aan Gewoon Thuis, waarna de ondersteuning gewoon via TOM verder loopt.
Innovatie in maatschappelijke zorg Holland Rijnland
Buurtcirkels in Duin- en Bollenstreek
‘Sluit aan bij wat er al is’ Ondersteuning voor mensen met een ggz-achtergrond die samen in een wijk wonen. Dat is het doel van een buurtcirkel, een idee van de welzijnsorganisatie Pameijer. Hillegom en Katwijk hebben onderzocht of buurtcirkels ook in de Duin- en Bollenstreek kunnen zorgen voor een goede steunstructuur.
In een buurtcirkel vormen ongeveer
(GGZ Rivierduinen), Welzijnsorganisatie
je al doende scherp waar je elkaar kunt
tien personen een groep die elkaar
Hillegom en de inloop van ’s Heeren
vinden en hoe je elkaars expertise kunt
ondersteunt in het dagelijks bestaan,
Loo.” Dieke: “We werken graag
aanvullen.
met behulp van een buurtcirkelcoach
met lokale partijen. Meteen in de
en een vrijwilliger. In de pilot is eerst
opstartfase zijn we organisaties gaan
gekeken wat er al op het gebied van
koppelen, zoals de buurtcirkelcoach aan
ontmoeting aanwezig was. “In Teylingen
de welzijnsorganisaties.”
en Lisse was al een inloop voor mensen met psychische en psychosociale problematiek”, vertelt Anja de Rijk,
PROMOTIE NODIG Groeit de pilot met buurtcirkels uit
beleidsmedewerker maatschappelijke
tot een goede steunstructuur voor
ontwikkeling van de gemeenten
mensen met een ggz-achtergrond die
Hillegom, Lisse en Teylingen. “Daarom
elkaar praktische hulp bieden? Voor
was het een logische stap om de
die conclusie is het nog te vroeg. Anja:
buurtcirkel in de gemeente Hillegom te
“We hebben gemerkt dat er nog weinig
starten.”
deelnemers zijn en dat de pilot veel promotie nodig heeft. Uit de evaluatie
ORGANISATIES KOPPELEN
bleek ook dat kostenbewustzijn
Anja en haar collega’s Dieke Venrooij,
belangrijk is en dat we goed moeten
beleidsmedewerker maatschappelijke
nadenken over de baten en lasten.”
ontwikkeling gemeenten Hillegom, Lisse
Dieke: “De buurtcoach was heel actief
en Teylingen en Cyriel Thomas, adviseur
en vooral in de opstartfase was er
sociaal domein Noordwijk, moedigden
ontzettend veel inzet van vele partijen.”
bestaande initiatieven en organisaties
Ga samen concreet aan de slag om de
aan om met elkaar samen te werken.
energie vast te houden. Door samen te
Zoals Roads (Arkin), Creatief Atelier
werken aan een concreet project krijg
“ We zijn
meteen organisaties gaan koppelen.
”
Zo pak je de zoektocht naar huisvesting het beste aan: Zorg voor nieuwe verbindingen en
VOORBEELD
sterke samenwerking tussen de
Huisvesting jongeren met autisme
componenten sociaal en fysiek.
De Stichting Gewoon Wonen (begonnen
Bijvoorbeeld:
als de pilot Ouderinitiatief Alphen) zoekt huisvesting voor kinderen met
• Structurele samenwerking
autisme. De Stichting krijgt subsidie
tussen woningcorporaties en
van de gemeente. Daarom is de
zorgaanbieders
huisvestingsbehoefte meegenomen
• Betere afstemming en
in het huisvestingsplan bijzondere
samenwerking tussen de afdelingen
doelgroepen. De gemeente stelt dit op
ruimtelijke ontwikkeling, vastgoed en
in overleg met woningcorporaties en
sociaal domein van de gemeente.
medewerkers van het fysieke en sociale
• Scherper zicht op wat huisvesting
domein. Als de huisvestingsbehoefte
bijzondere doelgroepen vraagt van
voor bijzondere doelgroepen goed in
corporaties, zorgaanbieders en
kaart is gebracht kan de gemeente
gemeenten.
gericht zoeken naar locaties.
Innovatie in maatschappelijke zorg Holland Rijnland
HUISVESTING
Op zoek naar muren en een dak: 3 lessen uit de praktijk Les 1 Huisvesting bijzondere
Geschikte huisvesting vinden voor een vernieuwende woon-zorgvorm is een hele uitdaging. Die zoektocht kan vertragend werken. Huisvesting voor bijzondere groepen vraagt soms om een lange adem. Maar het kan wel!
Ga samen concreet aan de slag om de energie vast te houden. Door samen te werken aan een concreet project krijg je al doende scherp waar je elkaar kunt
doelgroepen vraagt om vertrouwen en
Les 3 Huisvesting van bijzondere
commitment.
doelgroepen vraagt om goede
Onzekerheid over duurzame
communicatie en bestuurlijke moed.
financiering en continuïteit van het project werkt belemmerend bij het
Les 4 Regelgeving en procedures rondom
vinden van huisvesting. Vaak eisen
huisvesting kosten tijd. Begin hier op
verhuurders van woonlocaties, zoals
tijd mee, in goede samenwerking met
corporaties en particuliere verhuurders,
gmeente en verhuurder. Je hebt de juiste
een commitment voor de lange termijn.
experts nodig op het gebied van wonen
Bijvoorbeeld een huurcontract van
en regelgeving
minimaal tien jaar. Een vernieuwend
vinden en hoe je elkaars expertise kunt
concept vraagt vaak om ruimte
aanvullen.
TIPS:
en flexibiliteit in een contract. Hierbij is nauwe samenwerking
Zorg voor nieuwe verbindingen en sterke samenwerking tussen de componenten sociaal en fysiek.
- Vorm vooraf een beeld van wat
tussen gemeente, corporaties en
er leeft in een buurt. Houd daarmee
zorgaanbieders essentieel.
rekening in het communicatietraject. - Houd scherp waar je als woon-
Bijvoorbeeld: • Structurele samenwerking
Les 2 Zet de juiste expertise bij elkaar
zorgproject wel en niet van bent en
Ervaring: Binnen de pilot Beschermd
waar je je wel en niet op richt.
Wonen Light stonden zorgpartijen
tussen woningcorporaties en
met elkaar voor de opdracht het
zorgaanbieders
concept uit te werken en op zoek te
• Betere afstemming en samenwerking tussen de afdelingen
VOORBEELD
ruimtelijke ontwikkeling, vastgoed en
Huisvesting jongeren met autisme
sociaal domein van de gemeente.
De Stichting Gewoon Wonen (begonnen als de pilot Ouderinitiatief
• Scherper zicht op wat huisvesting
Alphen) zoekt huisvesting voor kinderen met autisme. De
bijzondere doelgroepen vraagt van
Stichting krijgt subsidie van de gemeente. Daarom is de
corporaties, zorgaanbieders en
huisvestingsbehoefte meegenomen in het huisvestingsplan
gemeenten.
bijzondere doelgroepen. De gemeente stelt dit op in overleg met woningcorporaties en medewerkers van het fysieke en sociale domein. Als de huisvestingsbehoefte voor bijzondere doelgroepen goed in kaart is gebracht kan de gemeente gericht zoeken naar locaties.
- Ga in gesprek met buurtbewoners en leg het concept goed uit. - Breng ervaringsdeskundigen in
gaan naar geschikte huisvesting. Zij
contact met buurtbewoners. Dit zorgt
concludeerden dat zij zelf onvoldoende
voor meer begrip.
expertise in huis hadden voor de huisvestingsvraagstukken die bij het
Ervaring: Bij de zoektocht naar
concept kwamen kijken. Hieruit is een
huisvesting voor het Respijthuis Alphen
samenwerkingsverband ontstaan:
aan den Rijn kon men het concept
‘Inclusief samenwerken Wonen en Zorg’.
Respijthuis goed uitleggen aan de
Hierin onderzoeken zorgaanbieders
buurtbewoners. Dat hielp. In eerste
en Leidse woningcorporaties hoe zij
instantie was er weerstand in de
elkaars expertise op het gebied van
buurt en leefden er vooroordelen over
wonen en zorg effectiever kunnen
psychische kwetsbaarheid. De inzet van
inzetten om de huisvesting voor
ervaringsdeskundigen die in gesprek
bijzondere doelgroepen te bevorderen.
gingen met omwonenden droeg bij aan meer begrip.
Innovatie in maatschappelijke zorg Holland Rijnland
Monique van Biezen, Stichting Lumen Holland Rijnland
‘Brede inzet ervaringsdeskundigen’ De pilots Innovatie Maatschappelijke Zorg hebben de inzet en kennis van ervaringsdeskundigen beter op de kaart gezet. De Stichting Lumen Holland Rijnland is hierin een belangrijke partner. Lumen is veel zichtbaarder geworden in de regio. Monique van Biezen vertelt.
ZICHTBAARHEID
bieden. We bieden ze daarbij altijd een
van ervaringsdeskundigheid enorm
Buurtcirkels: ondersteuning door het
“Een belangrijke doelstelling binnen de
luisterend oor.”
uitgebreid. Dit blijven we de komende
organiseren van ontmoeting past bij
jaren doorontwikkelen.”
de werkwijze van Lumen. Mogelijk
pilots is de aansluiting van de nieuwe initiatieven op de lokale infrastructuur
IN WIJKEN EN NETWERKEN
en samenwerking met alle relevante
“Vóór de decentralisaties in het
partijen. Onderdeel daarvan is
sociale domein coördineerden we
de inzet van ervaringskennis en
alles vanuit Leiden. Nu zijn we veel
-deskundigheid. Door deze doelstelling
meer geworteld in de regio, onder
zijn wij zichtbaarder geworden. Wij,
andere met ambulante steun- en
dat is de Stichting Lumen Holland
informatiepunten, herstelworkshops
Rijnland, een onafhankelijke regionale
en cliëntondersteuning. We hebben
cliëntenorganisatie voor mensen
contacten met alle gemeenten in de
met psychische en psychosociale
regio Holland Rijnland. Er is regelmatig
problematiek.”
contact met beleidsambtenaren maatschappelijke ontwikkeling, werk
LUISTEREND OOR
en inkomen. We hebben elkaar in de
“We ondersteunen mensen in de gehele
regio inmiddels goed leren kennen. We
breedte van de maatschappelijke
zitten meer in wijken en netwerken en
zorg, inclusief arbeidsparticipatie. We
gaan vaker zelf op pad.”
informeren en lopen een tijdje mee. We
LUMEN EN DE PILOTS Bij de pilots Respijthuis Alphen aan den Rijn en Respijthuis Leiden was Lumen hoofdaanvrager. Bij de pilot Time Out in de Duin- en Bollenstreek is Lumen intensief betrokken bij de ontwikkeling van de werkwijze en in het expertteam voor vastgelopen situaties. Bij Gewoon Thuis Rijnstreek zorgt Lumen voor aansluitende ondersteuning naast de sociale wijkteams van TOM in de Buurt. Respijthuis Alphen aan den Rijn: ervaringsdeskundigen zijn betrokken bij alle fases van de pilot en in de buurtcentra. Lumen organiseert cliëntondersteuning en
staan naast mensen in de zoektocht
OPLEIDING TOT VRIJWILLIGER
naar de juiste zorg en ondersteuning
“De pilots hebben ook een beweging
en komen voor ze op bij vastgelopen
in gang gezet die voor cliënten
trajecten. Bijvoorbeeld via de Vliegende
Pilot Spoedzorg: een van de
een opstap is naar het werken als
aanbevelingen was om plekken te
Brigade . We zorgen voor een warme
ervaringsdeskundige vrijwilliger. Door
creëren waar mensen tijdelijk uit hun
overdracht naar andere organisaties
de toegenomen vraag hebben we
omgeving weg kunnen, zoals bij een
binnen de informele zorg, zoals
extra geïnvesteerd in het opleiden
Respijthuis. Op basis van deze pilot
schuldhulpmaatje. Al ons werk is erop
van ervaringsdeskundigen. Dankzij
is een aanvraag ingediend voor een
gericht mensen een veilige haven te
al deze ontwikkelingen is de inzet
Respijthuis in Leiden.
herstelwerkplaatsen in het Respijthuis.
kan deze ontmoeting georganiseerd worden vanuit het Respijthuis, het Lotgenotencafé of andere ontmoetingsgroepen. Meerwaarde voor ervaringsdeskundigen zelf: De inzet van ervaringsdeskundigheid binnen de pilots heeft niet alleen andere
Tip van Monique In de subsidievoorwaarden is opgenomen dat pilots moeten aansluiten bij de lokale infrastructuur en dat ze gericht moeten zijn op samenwerking met relevante partijen. Dat heeft echt geholpen. Neem deze punten dus ook in toekomstige stimuleringsregelingen op.
cliënten verder geholpen, maar heeft ook een groot positief effect gehad op de persoonlijke ontwikkeling en maatschappelijke participatie van de ervaringsdeskundigen zelf. In het algemeen heeft de inzet van ervaringsdeskundigen bijgedragen aan verandering van beeldvorming (stigma) over de doelgroep binnen Holland Rijnland. We worden vaker door gemeenten en andere partijen benaderd en onze expertise wordt eerder ingezet. Dat zien we als grote winst!
Zie voor meer informatie https://lumen-hollandrijnland.nl
“ We bieden een veilige haven en een luisterend oor.
”
Innovatie in maatschappelijke zorg Holland Rijnland
FINANCIERING Bij financiering zijn twee zaken van belang: flexibiliteit en duurzaamheid. Professionals en organisaties hebben bovendien voldoende bewegingsvrijheid nodig om tot nieuwe manieren van werken te komen.
Flexibiliteit en duurzaamheid: 4 lessen
1
2
Lumpsum-financiering geeft
Maak de meerwaarde van een pilot
professionals de ruimte om
concreet met een maatschappelijke
te doen wat nodig is over de
business case. Dit helpt om partijen
schotten van hun eigen organisatie
ervan te overtuigen dat ze het concept
heen. Blijf monitoren op welke
structureel moeten borgen.
punten (inhoudelijk, procesmatig, financieel) de nieuwe werkwijze
Ervaring: Veel cliënten staan op een
zich onderscheidt van de reguliere
wachtlijst Bescherm Wonen. Uit de pilot
werkwijze.
Gewoon Thuis Rijnstreek bleek dat een deel van hen goed geholpen is met het
Ervaring: Bij de pilot Time Out Duin-
pakket aan ambulante ondersteuning
en Bollenstreek kregen professionals
van Gewoon Thuis. Daarom is in een
van diverse organisaties een
business case een vergelijking gemaakt
paar uur per week betaald voor
tussen de kosten van een Beschermd
casuïstiekoverleg. Mede hierdoor
Wonen-plek en de kosten van de inzet
lukte het om een multidisciplinair,
van Gewoon Thuis. Hoe gaat het met deze
organisatie-overstijgend team van
cliënten? Is Gewoon Thuis een duurzaam
de grond te krijgen.
alternatief voor Beschermd Wonen? En voor welke cliënten is Gewoon Thuis echt een passend alternatief? Door Gewoon Thuis te blijven monitoren hopen we dit de komende jaren scherper in beeld te krijgen.
3
4
Gebruik pilots om te experimenteren
Creëer financiële ruimte bij
met nieuwe financieringsvormen.
regiogemeenten. Dit helpt bij de voortzetting van succesvolle pilots
Denk voorafgaand aan een innovatief woon-zorgconcept over
Het innovatiebudget Beschermd
de consequenties voor de wijze van
Wonen Holland Rijnland is
financiering van de zorg. Dit vraagt
beschikbaar gesteld voor de
nauwe afstemming tussen de financier
periode 2017-2019. In oktober
(gemeenten) en uitvoerende partijen.
2018 is het Investeringsfonds
Neem hun ervaringen mee in nieuwe
Maatschappelijke Zorg vastgesteld
bekostigingstrajecten.
in de regio Holland Rijnland. Dit investeringsfonds loopt vooruit op
Ervaring: Beschermd Wonen wordt
de decentralisatie per 2022 en regelt
nu gefinancierd vanuit zorg zwaarte
nu alvast de herverdeling van de
pakketten (ZZP’s). Een ZZP is één totaal
reserve Beschermd Wonen over de
budget waarin kosten voor huisvesting
drie subregio’s. Zij krijgen hiermee
en zorg zijn opgenomen. Dit past niet
financiële ruimte om tot 2021 zelf te
bij woon-zorgvormen waarin wonen en
investeren in maatschappelijke zorg
zorg gescheiden zijn. Voor bekostiging
op lokaal niveau. Gemeenten kunnen
van nieuwe woon-zorgconcepten kan
met dit budget een structureel
het wenselijk zijn meer te differentiëren
vervolg geven aan succesvolle pilots
en de componenten wonen en zorg
Beschermd Wonen.
los van elkaar te zien. Denk ook aan variatie in huisvesting: zelfstandig, onzelfstandig, met of zonder inwonende huisbewaarder of slaapwacht. In de uitvoering van Beschermd Wonen Light gaan we experimenteren met een meer modulaire bekostigingssystematiek.
Innovatie in maatschappelijke zorg Holland Rijnland
Aantal per 28-01-2020
Gewoon Thuis Rijnstreek
25
Gewoon Thuis biedt 24-uursopvang voor volwassenen die meer nodig hebben dan het ambulante aanbod. Het kan een tussenoplossing zijn tussen een beschermde woning en TOM in de Buurt. Waar Gewoon Thuis meer gespecialiseerde ondersteuning biedt, levert TOM in de buurt ondersteuning in de wijk. Dankzij de nauwe samenwerking kunnen TOM in de buurt en Gewoon Thuis cliënten overdragen als meer of minder ondersteuning nodig is.
13
cliënten zouden normaal
Gewoon Thuis
gesproken op de wachtlijst
ontvangen begeleiding
Beschermd Wonen zijn
Heeft behoefte aan 24/7 oproepbare begeleiding Heeft geen behoefte aan 24/7
Heeft inzicht in de eigen psychiatrische en lichamelijke problemen
ontvangen in de gemeente Kaag en Braassem.
uitgestroomd uit de BW.
20
4
cliënten hebben begeleiding ontvangen in de Gemeente
4
cliënten hebben begeleiding ontvangen
Mensen zijn uitgestroomd
in de gemeente
uit een BW voorziening en
Nieuwkoop.
de anderen komen van de wachtlijst BW (instroom BW voorkomen).
18 jaar of ouder Heeft psychiatrische
Bijdrage aan doelen gemeente
of psychosociale
Vermindering van de instroom van cliënten in de 24-uursvoorzieningen voor beschermd wonen
problematiek Uitstel van zorgvraag is mogelijk
aanwezigheid van begeleiding
cliënt heeft begeleiding
gekomen en 2 cliënten zijn
Voor wie? zelfstandig
15
deelnemers
Alphen aan den Rijn
Woont
van de
1
Van intramurale naar ambulante begeleiding, waarbij cliënt zelfstandig woont
Versterken van hulp in de wijk
Verlagen van de drempel om uit te stromen uit Beschermd Wonen.
Gemeenten waar de pilot loopt Alphen aan den Rijn, Nieuwkoop, Kaag en Braassem
CLICK
Gewoon Thuis Rijnstreek, Eén team met ruimdenkende pioniers
CLICK
Lucia Overpelt, Gemeente Alphen aan den Rijn
Innovatie in maatschappelijke zorg Holland Rijnland
Aantal per 28-01-2020
Buurtcirkels In een buurtcirkel leren mensen in een kwetsbare situatie die zelfstandig (gaan) wonen hoe ze elkaar kunnen ondersteunen. Een buurtcirkel bestaat uit acht tot twaalf deelnemers met uiteenlopende ondersteuningsvragen. Zij wonen op relatief korte afstand van elkaar. De deelnemers leren hoe ze hun vaardigheden en talenten voor elkaar kunnen inzetten. Dit versterkt hun eigen kracht en gevoel van eigenwaarde. Hun zelfredzaamheid en kwaliteit van leven nemen toe en ze worden minder afhankelijk van professionele hulp.
2
deelnemers in Alphen
5
8
deelnemers
deelnemers
in Katwijk
4
in Leiden
deelnemers uit Katwijk (1 verkennend)
12
deelnemers uit Hillegom (2 verkennend)
Voor wie? Woont zelfstandig
Kan soms wat
Leert graag meer
hulp gebruiken
mensen kennen in
Vanaf 18 jaar
eigen buurt of wijk Vindt het leuk om activiteiten met anderen te ondernemen
Heeft psychische
Bijdrage aan doelen gemeente Versterken van de steunstructuren rond de cliënt in de wijk.
Beweging van intramurale naar ambulante begeleiding, waarbij de cliënt zelfstandig woont
of psychosociale problematiek Voelt zich soms
Voorkomen van terugval
eenzaam en is
Vermindering van de instroom van cliënten in de 24-uursvoorzieningen voor beschermd wonen
gebaat bij een sociaal vangnet in de buurt
Gemeenten waar de pilot loopt Hillegom, Leiden, Katwijk, Alphen aan den Rijn
Innovatie in maatschappelijke zorg Holland Rijnland
Gewoon Thuis Rijnstreek
Eén team met ruimdenkende pioniers Saskia Vermeulen, intake coördinator Kwintes en Maria Nijenhuis, consulent Beschermd Wonen gemeente Leiden zijn betrokken bij de pilot Gewoon Thuis Rijnstreek. Saskia kende de werkwijze al vanuit Gouda, waar deze inmiddels is verankerd in het Wmo-aanbod. Zij delen hier hun geleerde lessen, tips en inzichten.
Eén team samenstellen kan soms
vinden om te pionieren, proactieve
beter werken dan medewerkers
vrijdenkers die van regels durven
verspreiden over ambulante teams.
afwijken. Soms neigt het werk
Zorg binnen dat team wel voor
naar crisiswerk. Dat vraagt om het
diversiteit aan expertise en aanpak.
vermogen om ruimte te voelen en
Voordeel: binnen één team kun je
te pakken om echt de zorgvraag te
elkaar steunen. Dit is bijvoorbeeld
bedienen.
nodig als cliënten professionals tegen elkaar uitspelen. Nadeel: Eén
Gewoon Thuis zit tussen een
team is kwetsbaar.
intramuraal en ambulant team in. Een intramuraal team stuurt
De werkwijze van Gewoon Thuis
meer op de intensieve zorgvraag,
moet bij je passen. Nodig zijn:
ambulant personeel stuurt meer op
flexibele professionals die het leuk
zelfstandigheid. Het team Gewoon
Thuis zit daartussen in: het handelt
ongeplande zorg vanuit Gewoon Thuis
Voor alle drie situaties geldt: blijf
niet direct, maar soms wél proactief.
wel in staat zouden zijn zelfstandig te
dit evalueren en kijk of cliënten nog
wonen.
steeds geschikt zijn voor Gewoon Thuis.
Werk goed samen met andere partners, zoals GGZ en verslavingszorg. Dit
Mensen die het liefst zelfstandig blijven
vraagt wel meer tijd dan ambulante
wonen maar wel een vorm van 24/7
Voorkom dat cliënten bij Gewoon
medewerkers doorgaans hiervoor
ondersteuning nodig hebben.
Thuis blijven hangen terwijl ze eigenlijk moeten doorstromen naar ofwel een
beschikbaar hebben. Situaties waarbij ouders, familie of
vorm van beschermd wonen, ofwel
Gewoon Thuis vraagt ook wat van
verwijzers vinden dat Beschermd
zelfstandig wonen. Advies: evalueer
de buurt. Investeer daarom in goede
Wonen nodig is, maar dat een cliënt
minimaal één keer per jaar wat past bij
contacten en begeleiding van de
niet naar een instelling wil. Gewoon
de cliënt.
buurt. Maak daarbij gebruik van de
Thuis kan dan een alternatief zijn óf
ervaringsdeskundigen van Lumen.
een opstapje naar instroom Beschermd
Zorg voor monitoring van cliënten
Zorg voor een trekker die mensen
Wonen.
die deelnemen in Gewoon Thuis. Zo worden de effecten en resultaten op
meeneemt. Investeer in een sociaal netwerk en voorkom dat contacten
Voor mensen voor wie geen passende
verwateren. Kans: versterk de
setting te vinden is binnen Beschermd
verbinding van Gewoon Thuis door het
Wonen.
te combineren met buurtcirkels. Zorg voor goed overleg tussen Gewoon Thuis werkt vooral goed voor
Gewoon Thuis en Beschermd Wonen
mensen die uitstromen uit Beschermd
om te kunnen volgen hoe cliënten
Wonen. In de stap van Beschermd
zich ontwikkelen. Vooral bij inzet
Wonen naar zelfstandig wonen biedt
wachtlijstcliënten.
Gewoon Thuis net wat meer veiligheid en zekerheid. De volgende stap, naar
In de praktijk wordt Gewoon Thuis op
zelfstandig wonen, wordt hierdoor
drie manieren ingezet:
makkelijker.
1. Als ondersteuning om zelfstandig wonen mogelijk te maken voor
Bij sommige cliënten is zowel
cliënten die eerst aangewezen waren
ambulante begeleiding als Beschermd
op Beschermd Wonen. Deze cliënten
Wonen niet passend. Gewoon Thuis
komen nu niet op de wachtlijst voor
kan een alternatief zijn in de volgende
Beschermd Wonen.
situaties:
2. Als overbruggingszorg voor cliënten op de wachtlijst Beschermd Wonen.
Mensen die ongeplande zorg nodig hebben door paniekaanvallen en met
3. Als bevordering van de uitstroom uit Beschermd Wonen.
lange termijn zichtbaar.
Innovatie in maatschappelijke zorg Holland Rijnland
Respijthuis Alphen a/d Rijn In het respijthuis werken ervaringsdeskundigen die voor een klimaat zorgen waarin veiligheid en ruimte voor herstel centraal staan. Mensen met een psychische kwetsbaarheid kunnen hier tijdelijk (1 tot 2 weken) logeren. Bijvoorbeeld als het evenwicht thuis tijdelijk is verstoord, waardoor aanwezige hulp even niet toereikend is. In een respijthuis kom je ‘op adem’, er is geen behandeling. Het is een aanvulling op de lopende ambulante behandeling (GGZ, huisarts) en/of begeleiding (ambulant of binnen Beschermd Wonen). Verblijf in een respijthuis wordt gekoppeld aan een herstelprogramma waarin de cliënt regie neemt over zijn eigen herstel.
Voor wie? Woont zelfstandig
Heeft tijdelijk
of in een
behoefte aan een
beschermde
veilige omgeving
woonvorm
Vanaf 18 jaar
Moet even op adem komen Heeft psychische of psychosociale problematiek
Bijdrage aan doelen gemeente Versterken van steunstructuren rond de doelgroep in de wijk
Vermindering van de instroom van cliënten in de 24-uursvoorzieningen voor beschermd wonen
Realisatie kleinschalige woonvarianten gebaseerd op scheiden van wonen en zorg
Voorkomen van terugval
Gemeenten waar de pilot loopt Alphen aan den Rijn CLICK
Marcel van der Wal, Lumen Holland Rijnland
Innovatie in maatschappelijke zorg Holland Rijnland
Aantal per 31-12-2019
Gewoon Wonen Alpen a/d Rijn De Stichting Gewoon Wonen, voortgekomen uit de pilot Ouderinitiatief Alphen, bestaat uit actieve, betrokken ouders met kinderen die de diagnose autisme hebben en een normale tot hoge intelligentie. De ouders zoeken voor hun kinderen rustige, veilige en prikkelarme woningen. In de woning moet een gezamenlijke ruimte zijn voor onderling contact en 24 uur per dag begeleiding. De pilot heeft in kaart gebracht wat er allemaal komt kijken bij het opzetten van een woon-zorginitiatief door ouders en hoe een gemeente dit kan ondersteunen en faciliteren.
Bijdrage aan doelen gemeente Realiseren van kleinschalige woonvarianten, gebaseerd op het scheiden van wonen en zorg
9 bewoners uit Alphen a/d Rijn
Voor wie? Heeft behoefte aan
19
bewoners die zijn
Jongvolwassenen
een beschermde
ingeschreven
(18 tot 30 jaar)
woonplek wil zelfstandig wonen
Met autisme en
met leeftijdsgenoten
een gemiddeld tot hoog IQ Begeleiding nodig die op afroep 24/7 beschikbaar is
Gemeenten waar de pilot loopt Alphen aan den Rijn
3
bewoners uit Leiden
1
bewoner uit Kaag en Braassem
Innovatie in maatschappelijke zorg Holland Rijnland
Time Out Duin- & Bollenstreek Zes organisaties (Stichting Lumen Holland Rijnland, ’s Heeren Loo, de Binnenvest, GGZ Rivierduinen en het Leger des Heils) bundelen hun expertise en bieden extra ondersteuning bij het (zelfstandig) wonen van mensen met ingewikkelde problematiek. Professionals op het gebied van gehandicaptenzorg, LVB, maatschappelijke opvang, verslaving, ervaringsdeskundigheid en begeleiding bij psychische kwetsbaarheid werken samen in één team. Zij bespreken complexe casuïstiek aan leertafels én trekken soms in een casus samen op. Zo ervaren zij in de praktijk hoe zij gezamenlijk kunnen bijdragen aan oplossingen bij vastgelopen casussen. Naast de vorming van dit team is de realisatie van een ‘timeout’ voorziening waar aan cliënten tijdelijk onderdak kan worden geboden ook onderdeel van de pilot.
Voor wie? Er is sprake van multiproblematiek. Betrokkenheid van een team met diverse deskundigheid vanuit meerdere organisaties biedt meerwaard Tijdelijk behoefte aan onderdak vanuit de pilot Time Out. Bij instroom al bespreken waar cliënt na de time-out naartoe gaat. Tijdelijk extra ondersteuning bij zelfstandig wonen nodig
Gemeenten waar de pilot loopt Hillegom, Lisse, Teylingen, Noordwijk, Katwijk.
Volwassenen Bij voorkeur eigen huisvesting waar cliënt na afloop naar terugkeert
Innovatie in maatschappelijke zorg Holland Rijnland
Aantal per 31-3-2020
Beschermd Wonen Light Dit is een innovatief woonconcept tussen beschermd wonen en zelfstandig wonen met begeleiding in. Beschermd Wonen Light is een stap op weg richting zelfstandig wonen. Jongvolwassenen wonen op kamers en doen gedurende maximaal twee jaar woonvaardigheden op. De begeleiding beweegt voortdurend mee met het proces van verzelfstandiging. De focus ligt op het ‘gewone leven’, de kracht en ontwikkelpotentie van jongeren en jongvolwassenen, en inzet van rolmodellen en ervaringsdeskundigen.
2
panden in februari 2020
Voor wie? Heeft baat bij wonen in een geclusterde setting met leeftijdgenoten Kwetsbaar vanwege psychosociale of
‘afkomstig uit de jeugdhulpverlening, beschermd wonen of de maatschappelijke opvang, of wachtend op
Jongvolwassenen (18-30 jaar) Kunnen hulpvraag uitstellen
ondersteuning
Bijdrage aan doelen gemeente
Realiseren van kleinschalige woonvarianten, gebaseerd op het scheiden van wonen en zorg
locaties
15
cliënten beoogd in BW-light vanuit BW/ jeugdhulp/thuis/
24/7 oproepbare
Van intramurale naar ambulante begeleiding, waarbij de cliënt zelfstandig woont
op 2 verschillende
plek’
Wel gebaat bij
Minder cliënten in de 24-uursvoorzieningen voor beschermd wonen
cliënten
een beschermd wonen
psychiatrische problematiek
9
Gemeenten waar de pilot loopt Leiden
maatschappelijke opvang/ overig
Innovatie in maatschappelijke zorg Holland Rijnland
Pilot Spoedzorg
Voor wie?
In deze pilot is onderzocht welke extra voorzieningen nodig zijn om cliënten (zowel ambulant als wonend binnen Beschermd Wonen) beter te helpen bij een niet-acute maar wel urgente crisissituatie. De verwachting is dat effectieve ondersteuning in deze situaties opschaling naar de GGZcrisisdienst kan voorkomen. Klik hier voor het rapport over spoedzorg
Woont zelfstandig of in een beschermde woonvorm Heeft tijdelijk en soms acuut extra ondersteuning nodig vanwege
CONCLUSIES EN VERVOLGACTIES
oplopende
1 Creëer meer mogelijkheden voor mensen die zelfstandig of in een beschermde woonvorm
spanningen
wonen om bij tijdelijke terugval hulp in te kunnen schakelen. Zoals een respijtvoorziening en 24/7 oproepbare begeleiding. 2 Begeleiders (ambulant en Bescherm Wonen) moeten een kort lijntje hebben met de acute psychiatrie van de specialistische GGZ voor consultatie en doorverwijzing. Op initiatief van de kwartiermaker acute Psychiatrie van GGZ Rivierduinen wordt gewerkt aan het verbinden van de regionale meldkamer acute psychiatrie en bestaande 24/7 bereikbaarheidsdiensten van het maatschappelijk werk (Kwadraad), verslavingszorg (Brijder) en Beschermd Wonen-locaties. Doel: een regionale meldkamer psychiatrie en psychosociaal waar diverse instanties hun expertise bundelen.
Bijdrage aan doelen gemeente Versterken van steunstructuren rond de doelgroep in de wijk Minder cliënten zijn aangewezen op 24-uursvoorzieningen voor Beschermd Wonen
Gemeenten waar de pilot loopt Gehele regio Holland Rijnland
Behoefte aan de-escalatie van de situatie Volwassenen
Colofon Eindredactie: Anje Romein Vormgeving: Loek Weijts We danken GGD HM en alle projectleiders, gemeentelijk beleidsmedewerkers, professionals en andere betrokkenen die hebben meegewerkt aan de totstandkoming van dit document. Meer weten? Contactgegevens per pilot vindt u hier. Ook is hier meer informatie te vinden over de manier waarop gemeenten in Holland Rijnland zich voorbereiden op de decentralisatie van de Maatschappelijke zorg.