VPI Leeuwarden 2023
Tekst van het document
Veiligheidsprestatie-index 2023
18e editie Mei 2024
Inhoudsopgave Inleiding
3
Totstandkoming cijfers Leeswijzer beoordeling, kleurcodes en staafdiagrammen Gebruik
Samenvatting Algemene trends
3 3 4
5 6
Wijkkleuren Rapportcijfers per wijk Ontwikkeling per wijk Algemeen beeld Specifiek thema in beeld vervat
6 6 7 8 14
Leeuwarden in vergelijking met andere gemeenten Trends per wijk
16 18
1. Binnenstad 18 2. Potmargezone 20 3. Oud-Oost 22 4. Sonnenborgh e.o. 24 5. Westeinde e.o. 26 6. Vossepark & Helicon 28 7. Huizum-West 30 8. Nijlân & De Zwette 32 9. Heechterp & Schieringen 34 10. Camminghaburen e.o. 36 11. Bilgaard & Havankpark e.o. 38 12. Vrijheidswijk 40 13. Dokkumer Ie e.o. (Lekkum, Miedum, Snakkerburen, Jelsum, Koarnjum en Britsum) 42 14. Stiens e.o. 43 15. Aldlân & De Hemrik 44 16. Goutum 46 17. Hempens/Teerns & Zuiderburen 48 18. De Zuidlanden 50 19. Dorpen Zuid-Oost 51 20. Dorpen Zuid-West 52 21. Grou e.o. 53
Bijlage
55
Wijkindeling sinds 2018
55
2
Inleiding Voor u ligt de 18e editie van de Leeuwarder Veiligheidsprestatie-index (VPI). Om de ontwikkeling van de veiligheid in gemeente Leeuwarden te kunnen volgen is de VPI ontwikkeld. De VPI is een index die voor alle wijken en dorpsgroepen van de gemeente Leeuwarden een rapportcijfer berekent op basis van 11 verschillende thema’s. De VPI wordt sinds 2004 op deze manier opgesteld, waardoor het mogelijk is om ontwikkelingen op het gebied van veiligheid over de jaren heen te volgen.
Totstandkoming cijfers Om een zo compleet mogelijk beeld te krijgen van de veiligheid in de gemeente wordt gebruik gemaakt van zowel objectieve als subjectieve cijfers. De objectieve cijfers volgen uit de vastgelegde politieregistraties. De subjectieve cijfers volgen uit de jaarlijkse inwonersenquête en zeggen iets over de beleving van veiligheid. Ieder jaar worden er 8.000 inwoners van gemeente Leeuwarden uitgenodigd om mee te doen met de inwonersenquête. Gemiddeld vullen jaarlijks 2.100 inwoners de enquête in. De antwoorden van de enquête worden gewogen zodat de antwoorden representatief zijn voor alle inwoners van de wijk. De wijk Middelsee had in 2023 nog onvoldoende inwoners om mee te kunnen nemen in de resultaten van de VPI. Om die reden is deze wijk op de overzichtsafbeeldingen in de VPI wit gekleurd. De veiligheidsindex berekent wijkrapportcijfers op basis van 11 verschillende thema’s. Elk afzonderlijk thema krijgt een rapportcijfer. Dit zorgt ervoor dat we voor ieder thema de trend per wijk in de gaten kunnen houden. De thema’s in de VPI zijn: diefstal, drugsoverlast, jeugdoverlast, overig overlast, geweld, inbraken, vandalisme, verkeer, schoon & heel, leefbaarheid & veiligheid en indirecte leefomgeving. Ieder jaar worden de cijfers op wijkniveau verzameld.
De politiecijfers worden vervolgens naar inwoneraantal vertaald zodat de wijken en dorpen onderling vergeleken kunnen worden. Deze politiecijfers en enquêteresultaten zijn in de VPI samengevoegd om een rapportcijfer te berekenen. De politiecijfers tellen hierbij voor 40% mee en de enquêteresultaten voor 60%. De cijfers die hieruit volgen worden vergeleken met de cijfers uit het basisjaar 2004. Daaruit volgen rapportcijfers tussen, waarbij een 1 de laagste score is en een 10 de hoogste.
Leeswijzer beoordeling, kleurcodes en staafdiagrammen Een rapportcijfer van minder dan 5 wordt door gemeente Leeuwarden aangeduid als een ‘code rood wijk’. Een rapportcijfer dat tussen de 5 en 6 ligt, krijgt de kleur geel. Blauw is voor wijken met een rapportcijfer tussen de 6 en 7,5 en groen voor een rapportcijfer van 7,5 of hoger. In de staafdiagrammen in deze VPI wordt het rapportcijfer visueel weergegeven. Een hogere staaf betekent dat het rapportcijfer op dat thema is gestegen en dat de situatie is verbeterd. Andersom betekent een lagere staaf dat het rapportcijfer is gedaald en dat de situatie is verslechterd. 3
Gebruik De resultaten uit de VPI worden betrokken bij het opstellen van veiligheidsplannen, zoals het uitvoeringsprogramma veiligheid 2025-2026, het handhavings- en uitvoeringsprogramma (HUP) en het Plan van Aanpak Ondermijning. De wijken, dorpen of onderwerpen die in de VPI rood of geel scoren worden hierbij nader geanalyseerd. Daarnaast wordt de VPI mede gebruikt om de capaciteit van politie en andere partners gericht in te kunnen zetten. Tot slot is de VPI interessant voor de dorpsbelangen en/of wijkpanels voor het bedenken van specifieke activiteiten op het gebied van veiligheid als dat nodig is.
4
Samenvatting De totaalscore voor de gemeente Leeuwarden in deze editie van de VPI is een 6,74. Daarmee blijft het cijfer redelijk stabiel ten opzichte van 2022 (6,80). 2023 was het eerste volledige jaar zonder coronamaatregelen sinds het uitbreken van de coronacrisis. Mensen gingen weer meer naar buiten en ondernamen ook weer meer. Zo vonden er ook weer meer evenementen plaats in de gemeente. De coronacrisis had de afgelopen jaren invloed op de VPI-cijfers. Wat dat betreft laat 2023 zich op sommige thema’s lastig vergelijken met de drie jaren daarvoor. Dat geldt bijvoorbeeld voor het aantal geregistreerde fietsendiefstallen. Dat ligt in 2023 aanzienlijk hoger dan in de coronajaren. In 2023 hadden we drie code rood wijken en één code geel wijk. De rest van de wijken en dorpen is blauw en groen (ruim voldoende tot goed). Het aantal wijken dat een code blauw of groen heeft is ten opzichte van 2022 van 14 toegenomen naar 17. De wijken met code rood zijn de Binnenstad (4,08), Oud-Oost (4,00) en Heechterp & Schieringen (3,99). De Vrijheidswijk scoort een code geel (5,73). Veel wijken en dorpen scoren steeds een (ruime) voldoende. Voor sommige wijken en dorpen is er een (lichte) daling te zien en voor andere juist een stijging. Het best beoordeelde gebied betreft de dorpen Zuid-West (8,44).
Gemeentebreed zijn er opvallende stijgers te zien als het gaat om het aantal fietsendiefstallen, drugsoverlast en het aantal afvalmeldingen. Het aantal geweldsincidenten en het aantal woninginbraken is daarentegen juist gedaald ten opzichte van 2022. In deze editie is voor het eerst en voor zover mogelijk een vergelijking gemaakt met -qua inwonersaantal- vergelijkbare gemeenten. Voor veel onderwerpen scoort de gemeente Leeuwarden gemiddeld en op een aantal thema’s scoren we beter dan vergelijkbare gemeenten. De resultaten uit de VPI worden betrokken bij het opstellen van veiligheidsplannen, zoals het uitvoeringsprogramma veiligheid 2025-2026, het handhavings- en uitvoeringsprogramma (HUP) en het Plan van Aanpak Ondermijning. De wijken, dorpen of onderwerpen die in de VPI rood of geel scoren worden hierbij nader geanalyseerd. Daarnaast wordt de VPI mede gebruikt om de capaciteit van politie en andere partners gericht in te kunnen zetten.
5
Algemene trends Wijkkleuren We hebben dit jaar drie code rood wijken: Binnenstad, Oud-Oost en Heechterp & Schieringen. Dit zijn dezelfde wijken als vorig jaar. We hebben dit jaar voor het eerst sinds een aantal jaar slechts 1 code geel wijk: de Vrijheidswijk. Het aantal blauwe wijken neemt steeds verder toe. Een aantal gele wijken van vorig jaar is dit jaar blauw. Dat is positief. Helaas zijn ook enkele groene wijken gezakt naar blauw. Rood Geel Blauw Groen Totaal
2012
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2 1 3 12 18
1 3 5 12 21*
1 2 6 12 21
2 2 6 11 21
2 2 6 11 21
1 1 7 12 21
1 3 7 10 21
2 4 8 7 21
3 4 5 9 21
3 1 10 7 21
* vanaf 2015 zijn de nieuwe wijken en dorpen van de herindeling meegenomen.
Rapportcijfers per wijk De veiligheidsbeleving van inwoners is een subjectieve factor in de index. In sommige gevallen zien we dat de incidentencijfers een positieve ontwikkeling laten zien, maar dat de beleving van inwoners een negatieve ontwikkeling toont. De beleving kan worden beïnvloed door de situatie of een incident in de wijk of stad, maar ook door spanningen in de wereld en berichtgeving hierover in de (sociale) media. 2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Binnenstad Potmargezone Oud-Oost Sonnenborgh e.o. Westeinde e.o. Vossepark & Helicon Huizum-West Nijlân & De Zwette Heechterp & Schieringen Camminghaburen e.o. Bilgaard & Havankpark e.o. Vrijheidswijk Dokkumer Ie e.o. Stiens e.o. Aldlân & De Hemrik Goutum Hempens/Teerns & Zuiderburen De Zuidlanden Dorpen Zuid-Oost Dorpen Zuid-West Grou e.o.
3,88 6,90 4,85 7,22 8,75 8,05 7,04 7,38 5,39 6,76 5,68 6,56 9,02 8,75 8,06 8,38 9,06 9,05 8,55 9,13 8,30
4,13 6,85 4,80 7,09 8,73 7,87 6,97 7,31 5,37 6,89 5,77 6,40 8,78 8,75 8,14 8,39 8,91 9,03 8,36 8,99 8,20
4,32 6,16 5,10 7,15 8,50 8,33 7,26 6,60 6,14 7,86 6,64 6,90 8,50 8,96 7,78 8,99 9,00 8,94 8,69 9,19 8,29
4,10 5,66 4,81 6,85 8,03 8,08 6,50 6,12 5,55 7,25 5,79 6,19 8,25 8,56 7,22 8,73 8,61 8,48 8,37 8,81 7,86
4,55 5,73 4,39 5,89 7,52 7,35 5,82 6,91 5,05 7,32 6,43 6,58 7,73 7,98 7,25 8,10 7,35 7,56 7,79 8,71 7,44
4,17 6,07 4,53 6,66 7,41 7,33 5,97 5,95 4,86 7,73 5,23 5,00 7,83 7,99 7,42 7,92 8,28 8,57 7,62 8,30 8,05
GEMEENTE LEEUWARDEN
7,46
7,42
7,59
7,13
6,83
6,80
4,08 6,04 4,00 6,36 7,28 6,50 6,33 6,50 3,99 7,00 6,41 5,73 8,34 7,90 6,98 8,17 7,84 8,22 8,04 8,44 7,46 6,74
6
Ontwikkeling per wijk Onderstaande kaart toont de toe- of afname van de VPI-score van 2023 ten opzichte van 2022.
7
Algemeen beeld Onderstaande grafiek schetst de ontwikkelingen in gemeente Leeuwarden op de 11 verschillende thema’s.
Rapportcijfer VPI gemeente Leeuwarden 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
2019 2020 2021 2022 2023
Opvallende zaken in 2023 (t.o.v. 2022) per thema gemeentebreed -
-
Diefstal: fietsendiefstal toegenomen van 971 naar 1092 Drugsoverlast: toegenomen van 750 naar 858 Jeugdoverlast: toegenomen van 805 naar 899 Overig overlast: afgenomen van 530 naar 504 Geweld: bedreigingen afgenomen van 229 naar 196, mishandelingen afgenomen van 2657 naar 2486 Inbraken: woninginbraken afgenomen van 311 naar 273 Vandalisme: afgenomen van 849 naar 805 Verkeer: stabiel Schoon & Heel: afvalmeldingen toegenomen van 4662 naar 6127, groenmeldingen toegenomen van 3232 naar 3600, wegstraatmeubilairmeldingen toegenomen van 1019 naar 1238 Leefbaarheid: verhuisgeneigdheid toegenomen van 15% naar 27%
Toelichting van de politie Onderstaande informatie is afkomstig uit de 12-maandrapportage 2023 van politie. Jeugdoverlast Na een daling in de afgelopen jaren is er dit jaar een stijging te zien van het aantal meldingen jeugdoverlast ten opzichte van 2022 van 805 naar 899. Hotspots zijn vooral te zien in Cammingaburen, de Westerparkwijk, de Vrijheidswijk en de Vlietzone. Voor de Vlietzone ging het om een kleinere hotspot die werd veroorzaakt door een aantal incidenten op het Zuidvliet en in de Jacob van Aakenstraat.
8
Daar staat tegenover dat het aantal meldingen jeugdoverlast in de Binnenstad is gedaald ten opzichte van voorgaand jaar, namelijk van 94 naar 79. Er is een groepsscan over de jeugdgroepen die in beeld waren opgesteld. Werkopdrachten zijn uitgezet op hotspotlocaties. De jeugd blijft op zoek naar locaties waar wat te beleven valt, zoals in het centrum en rondom voetbalwedstrijden en evenementen. Overvallen Het aantal overvallen is gedaald ten opzichte van de voorgaande jaren. In april en december van voorgaand jaar werd een overval gepleegd. Dit jaar werden er in januari al twee overvallen gepleegd, waarvan een op een woning en een op snackbar. Beide zaken zijn in onderzoek. In een van de zaken heeft de verdachte zich gemeld. Verkeer In totaal vonden er drie verkeersongevallen met dodelijke afloop in de gemeente Leeuwarden plaats. Cybercrime Bij zuivere cybercrime zaken is een daling te zien. Desalniettemin blijft het een prioriteit. Vormen van fraude waarbij gebruik wordt gemaakt van digitale middelen vinden nog steeds veelvuldig plaats. Het gaat dan voornamelijk om (bank)helpdeskfraude. Het valt op dat ouderen vaker slachtoffer. Een kanttekening is dat niet iedereen, uit schaamte, de voorvallen meldt bij de politie. Daarnaast wordt er ook gemeld via de Fraudehelpdesk. Er zijn diverse aanhoudingen verricht op het gebied van oplichting.
Het gaat zaken waarbij een combinatie is van Helpdeskfraude en de inzet van zogenaamde ‘geldezels’. Inbraken (tuinhuis, schuur, garagebox) Na de opvallende stijging van diefstal/inbraak box/garage/schuur/tuinhuis in 2022 is het totale aantal weer gedaald naar het niveau van 2020. De buit betreft voornamelijk elektrische fietsen en gereedschap. Burengerucht De incidenten burenruzie en huiselijke twist zonder gevolgen, laten opnieuw een daling zien. Na de coronajaren is de daling weer ingezet. Vernielingen Het totaal aantal vernielingen laat een lichte daling zien ten opzichte van voorgaande drie jaar. Geluidsoverlast Het aantal geluidsoverlastmeldingen is over het totaal opnieuw gedaald ten opzichte van voorgaande drie jaar. Wapenhandel De stijging van wapenhandel wordt vooral veroorzaakt door de stijging van het bezit van overige wapens. In de registratie is dit een verzamelcategorie van diverse soorten wapens niet zijnde vuurwapens. Denk hierbij aan knuppels, boksbeugels en dergelijke. Het bezit van vuurwapens laat een kleinere stijging zien ten opzichte van dezelfde periode in 2022. Bij de fouilleringsacties in maart en december is opgevallen, dat burgers de volgende ’ een wapens bij zich dragen, messen, boksbeugels, pepperspray en 9
andere voorwerpen die geschikt kunnen zijn als wapen. In de jaarlijkse voortgangsrapportage preventief fouilleren is geadviseerd om het veiligheidsrisicogebied binnenstad opnieuw voor een jaar te verlengen. De meeste incidenten met betrekking tot bezit overig wapens vinden voornamelijk plaats op de zaterdag- en zondagmiddag t/m de nachtelijke uren. Deze incidenten vinden vooral plaats in de binnenstad. In september vonden een aantal steekpartijen plaats, waaronder aan de Franklinstraat en aan de Roptastate. Verder vonden er recent een aantal schietincidenten plaats. Waarvan een aan de Eikenstraat en een aan de Bleeklaan. Ook is er een handgranaat in een woning aangetroffen. Deze is later onschadelijk gemaakt. Deze zaken zijn onderzocht en hiervoor zijn een aantal verdachten aangehouden. Uit een analyse blijkt dat al deze incidenten op zich zelf staan en geen verband hebben met elkaar. Zedendelicten Het aantal zedendelicten is gedaald ten opzichte van de voorgaande drie jaar. Drugs/drankoverlast Hieronder vallen overlast in verband met alcohol/drugs en openbare dronkenschap. Over het totaal is een stijging te zien. In de binnenstad worden de meeste incidenten drugs-drankoverlast geregistreerd, waarvan de meeste op de hotspotlocaties Ruiterskwartier, de Oude Doelensteeg, de Weaze en omgeving en het station. De eerste locaties zijn gerelateerd aan uitgaan.
In de andere wijken is een verspreid beeld te zien. Verkeersongeval met letsel Deze categorie laat over het totaal aantal incidenten een stijging van 4% zien ten opzichte van 2022. Personen met verward gedrag Bij de overlast verwarde personen gaat het om verschillende personen en een aantal personen, welke tussen de twee en negen meldingen per persoon genereren. Deze overlast vindt niet altijd plaats in de woning, maar ook op de openbare weg of bij een instelling. De meeste personen genereren tussen de twee en vier meldingen per persoon. Naast deze meldingen zijn er meer incidenten waarbij sprake is van verward gedrag maar deze zijn vastgelegd in een ander categorie. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een persoon die verward is en vervolgens een vernieling pleegt. Deze wordt vastgelegd onder de categorie vernieling. Er is dus sprake van een ‘dark number’. Geweldsdelicten Over het totaal van de gewelds- en zedendelicten is het 12-maandsbeeld dalend. Het totaal aantal mishandelingen is gedaald ten op zichte van vorig jaar. Het aantal bedreigingen laat een daling zien ten opzichte van de voorgaande twee jaar. Alleen in juli is een opvallende piek te zien (van 11>21) In januari en februari vonden de meeste openlijk geweld zaken plaats. Een poging moord/doodslag en een kwart van de openlijk geweldzaken is in de eerste 10
vier maanden gerelateerd aan de voetbalwedstrijd van Cambuur tegen Heerenveen op 19 februari. Uiteindelijk zijn alle betrokken verdachten aangehouden. Aan de 23 betrokkenen is door de burgemeester een stadiongebiedsverbod voor de duur van twee jaar opgelegd. Ondanks extra maatregelen en inzet heeft de burgemeester vanwege de aanhoudende openbare ordeverstoringen uiteindelijk besloten tot een verbod op uitsupporters op het resterende deel van het seizoen. Over de rest van 2023 is een dalend en stabiel beeld van openlijk geweld te zien. Het totaalbeeld is gelijk aan de voorgaande twee jaren. Poging moord/doodslag laat over het totaal een daling zien ten opzichte van voorgaande twee jaren. Brand/ontploffing Brand/ontploffing is gedaald ten opzichte van voorgaande jaren. De laatste periode van 2023 laat een stijging zien. In de periode tot en met juni is een stijging van autobranden onderzocht. Uit onderzoek bleek bij tien incidenten sprake te zijn van brandstichting. Er is geen verband gelegd. Naast monitoring is er een handelingskader voor autobranden opgesteld. Later in het jaar bleek uit onderzoek de betrokkenheid van een verdachte bij een brandstichting van een woning. Deze verdachte is aangehouden en de zaak is in onderzoek. Vermogensdelicten De meeste zogenaamde ‘klassieke’ vormen van diefstallen laten over het gehele jaar een stabiel en dalend beeld zien.
Een stijging is te zien bij de, diefstal af/uit/van overige voertuigen, zakkenrollerij, diefstal van fietsen en winkeldiefstal. Drugshandel Na de daling in 2022 is dit jaar in de stad weer een stijging van het aantal incidenten te zien. Het aantal is weer enigszins vergelijkbaar met 2020. In de binnenstad is het aantal incidenten ten opzichte van voorgaand jaar verdubbeld. De stijging is vooral te zien bij de handel en het bezit van harddrugs. Er is sprake van overlast veroorzaakt door dealers en drugsverslaafden in de binnenstad van Leeuwarden. In het verleden concentreerde de handel en/of overlast in verdovende middelen zich hoofdzakelijk in het gebied rondom de Weaze en de Blokhuispoort. Tegenwoordig constateert de Criminaliteit Interventie Groep (CIG) van het Basisteam A6 Leeuwarden dat genoemde overlast zich ook verspreidt over de gehele stad. Een groot deel van de dealers spreekt af in de directe omgeving van de binnenstad, zoals in de wijk Oldegalileen, of elders in de stad. De straathandel voor met name de verslaafde c.q. overlast gevende doelgroep concentreert zich nog altijd op de Weaze, echter ziet de Criminaliteit Interventie Groep dat er door de gehele stad drugs wordt bezorgd/verhandeld. Het gaat dan vooral om de locaties, waar de gebruikers verblijven. Dealers verplaatsen zich steeds zich veelal per auto, meer ook op een elektrische fiets.
Sociale media spelen hierin kennelijk ook een grote rol, via zogenoemde online handelsgroepen (o.a. Telegram en Whatsapp) is er een ‘levendige’ handel in soften harddrugs specifiek gericht op ‘klanten’ in Leeuwarden en omgeving. In onderzoeken en in het straatbeeld zien we meer straatdealers. In 2023 zijn er door de burgemeester tien lasten onder dwangsom opgelegd. 11
Daarnaast zijn er in 2023 22 drugspanden gesloten op last de burgemeester. Straatroven Het aantal straatroven laat over het totaal een stabiel beeld zien ten opzichte van. voorgaande twee jaren. In de eerste periode is een daling te zien, de tweede periode een stabilisering en in de laatste periode een stijging, waarvan de meeste straatroven in december werden gepleegd. In januari en begin februari werden opnieuw drie straatroven gepleegd, waarbij in de Vlietzone een auto van een bezorger werd weggenomen en in de andere zaken werden telefoons, sleutels en een koptelefoon weggenomen. Alle zaken zijn in onderzoek en de verdachte van de zaak in de Vlietzone is aangehouden en de weggenomen auto is terug naar de eigenaar. Het aantal overvallen is gedaald ten opzichte van de voorgaande jaren. In april en december van voorgaand jaar werd een overval gepleegd. Dit jaar werden er in januari al twee overvallen gepleegd, waarvan een op een woning en een op snackbar. Beide zaken zijn in onderzoek. In een van de zaken heeft de verdachte zich gemeld. Winkeldiefstallen Winkeldiefstal laat over het totale jaar een stijging zien ten opzichte van 2022. Deze stijging is veroorzaakt in de eerste vijf maanden. Vanaf juni is een stabilisering te zien en de laatste vier maanden is het aantal winkeldiefstallen gedaald.
Woninginbraken Het totaal aantal diefstal/inbraak woning in 2023 zit tussen de aantallen van 2021 en 2022. Vanaf februari 2023 is er nog een stijging te zien, maar vanaf juni is het beeld stabiel en dalend. In de laatste periode van dit jaar is het aantal inbraken lager dan de voorgaande twee jaren. Diefstal af/uit/van voertuigen Bij de diefstal af/uit/van overige voertuigen is een stijging te zien en gaat het in een aantal gevallen om diefstal van accu of display van elektrische fietsen. De binnenstad en de omgeving van het Cambuurstadion vallen op. In april en augustus is een stijging te zien. Vanaf september is een stabiel beeld, gevolgd door een dalend beeld in december. Het totaalbeeld laat een stijging zien, die is veroorzaakt door de eerste twee periodes. Overlast dak- en thuislozen Bij de overlast van dak – en thuislozen zijn in mei en augustus twee piekmomenten te zien en vanaf september steeg het aantal registraties. In de laatste vier maanden van het jaar werden de meeste incidenten geregistreerd. De meesten meldingen werden geregistreerd in de binnenstad. Daar is meer dan een verdubbeling te zien ten opzichte van voorgaande jaren. Vergeleken met voorgaand jaar is het aantal meldingen op het station en omgeving verdriedubbeld. Het gaat daar om zeven personen die meerdere meldingen genereren.
Diefstal brom-, snor-, fietsen Het aantal losse weggenomen (elektrische) fietsen is over het totaal van 2023 gestegen. De diefstallen concentreren zich op en rond de bekende plaatsen, station, school en supermarkt. De laatste periode van dit jaar laat een dalend beeld zien ten opzichte van dezelfde periode in 2022. In deze maanden is er
12
ingezet op de doelgroep veelplegers en is er op hotspots gewerkt met lokmiddelen.
Toelichting op afvalmeldingen door de sector Duurzame Omgevingskwaliteit Het aantal afvalmeldingen is in 2023 toegenomen naar 6127, ten opzichte van 4662 in 2022. Door de invoering van een financiële prikkel (diftar) en de communicatie rondom het nieuwe afvalbeleid is de inschatting dat inwoners zich meer bewust zijn van hun leefomgeving en meer aandacht hebben voor onder meer rondslingerend afval met een stijging van het aantal meldingen tot gevolg. Dit is een effect dat we ook (tijdelijk) rondom de invoering van diftar in andere gemeenten zien optreden. Overigens zijn we natuurlijk erg blij dat inwoners meldingen doen. Hierdoor kan onder meer afvaloverlast snel aangepakt worden.
13
Specifiek thema in beeld vervat Straatintimidatie
Straatintimidatie is in deze editie van de VPI voor het eerst meegenomen en wordt daarom als apart thema uitgelicht. De cijfers volgen uit de inwonersenquête. In de inwonersenquête wordt gevraagd of een inwoner of huisgenoot van die inwoner in de afgelopen twaalf maanden slachtoffer is geworden van straatintimidatie. Op basis van die resultaten wordt een inschatting gemaakt van het aantal inwoners per wijk dat slachtoffer is geweest van straatintimidatie. De cijfers per wijk zien op het aantal inwoners in de wijk dat het afgelopen jaar te maken heeft gehad met staatintimidatie. Dit kan zowel in de eigen wijk als op een andere locatie zijn gebeurd. De cijfers zeggen dus niet iets over de locaties waar straatintimidatie (veel) voorkomt, maar gaan enkel over de woonplaats van de slachtoffers.
14
Toelichting politie Straatintimidatie is een landelijk probleem en komt ook voor in de gemeente Leeuwarden. Net als in veel andere steden concentreert dit probleem zich in Leeuwarden voornamelijk in en rond het centrum van de stad. Straatintimidatie komt in verschillende vormen voor. Zo kan het gaan om nafluiten, naroepen, uitschelden, achtervolgen of seksuele opmerkingen maken. Dit thema heeft de aandacht van de politie en waar mogelijk treedt de politie op. In samenwerking met de gemeente en andere ketenpartners wordt er gewerkt aan een integrale aanpak. Per 1 juli 2024 wordt seksuele intimidatie in het openbaar strafbaar gesteld. Dit betekent dat er dan aangifte kan worden gedaan tegen seksuele straatintimidatie en dat handhavers en politieagenten boetes kunnen uitschrijven wanneer zij daders op heterdaad betrappen.
15
Leeuwarden in vergelijking met andere gemeenten Om het veiligheidsbeeld in de gemeente goed te kunnen duiden is het van belang om te onderzoeken hoe we scoren ten opzichte van vergelijkbare gemeenten. Hiervoor is gekeken naar de cijfers in de Veiligheidsmonitor 2023.1 De veiligheidsmonitor wordt in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid en het Centraal Bureau voor de Statistiek tweejaarlijks uitgevoerd. In de landelijke rapportage van de Veiligheidsmonitor 2023 wordt informatie over gemeenten met een inwoneraantal van 70.000 of meer weergegeven. De thema’s die aan bod komen zijn: leefbaarheid in de woonbuurt, veiligheidsbeleving, traditioneel en online slachtofferschap, politie en burgers, preventie, respectloos gedrag en discriminatie. In onderstaande tabel wordt weergegeven hoe Leeuwarden scoort ten opzichte van het gemiddelde van de 70.000+ gemeenten. Het percentage inwoners dat
Gemiddelde Leeuwarden Delta – 70.000+ of + gemeenten
Veel overlast ervaart op het vlak van fysieke verloedering
25,2%
21,4%
3,8%
Veel sociale overlast ervaart
17,2%
13,4%
3,8%
Veel verkeersoverlast ervaart
34,4%
25,2%
9,2%
Veel milieuoverlast ervaart
15,5%
10%
5,5%
Zeer tevreden is over het functioneren van de gemeente op het gebied van leefbaarheid en veiligheid
42%
46%
4%
Niet tevreden, maar ook niet ontevreden is over het functioneren van de gemeente op het gebied van leefbaarheid en veiligheid
30,6%
32,9%
2,3%
Zeer ontevreden is over het functioneren van de gemeente op het gebied van leefbaarheid en veiligheid
15,9%
10,9%
5%
Tevreden is over de gemeentelijke handhavers
25,8%
30,1%
4,3%
Wel eens gevoelens van onveiligheid ervaart in de buurt
19,3%
17,3%
2%
Zie voor het volledige rapport: https://www.cbs.nl/nlnl/publicatie/2024/09/veiligheidsmonitor-2023 1
16
Vaak gevoelens van onveiligheid ervaart in de buurt
3,1%
2,2%
0,9%
In het algemeen wel eens gevoelens van onveiligheid ervaart
38,4%
36,6%
1,8%
In het algemeen vaak gevoelens van onveiligheid ervaart
2,7%
2%
0,7%
Slachtoffer is geweest van één of meer geweldsdelicten
7,7%
10,2%
2,5%
Slachtoffer is geweest van één of meer vermogensdelicten
14%
14,3%
0,3%
Slachtoffer is geweest van één of meer vandalismedelicten
7,9%
7,8%
0,1%
Slachtoffer is geweest van één of meer traditionele delicten
24,6%
25,1%
0,5%
Slachtoffer is geweest van één of meer cyberdelicten
16,4%
16,5%
0,1%
Tevreden is over het functioneren van de politie in eigen buurt
36,2%
35,7%
0,5%
Niet tevreden, maar ook niet ontevreden is over het functioneren van de politie in eigen buurt
28,2%
27,9%
0,3%
Ontevreden is over het functioneren van de politie in eigen buurt
8,7%
6,7%
2%
Tevreden is over de zichtbaarheid van de politie in eigen buurt
33,6%
34%
0,4%
Zich gediscrimineerd heeft gevoeld
13,7%
9,2%
4,5%
17
Trends per wijk 1. Binnenstad Algemene trend
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
3,88
4,13
4,32
4,10
4,55
4,17
4,08
10 9 8 7 6 5 4
2019
3
2020
2
2021
1
2022
0
2023
Opvallende zaken -
Diefstal: fietsendiefstal toegenomen van 222 naar 350, winkeldiefstal afgenomen van 248 naar 218, zakkenrollerij toegenomen van 20 naar 39 Drugsoverlast: drugsoverlast toegenomen van 232 naar 347 Jeugdoverlast: jeugdoverlast afgenomen van 85 naar 69 Overig Overlast: overig overlast toegenomen van 17 naar 26 Geweld: mishandeling afgenomen van 543 naar 523 Inbraak: stabiel Vandalisme: vandalisme afgenomen van 128 naar 101 Verkeer: stabiel Schoon & Heel: afvalmeldingen toegenomen van 483 naar 644 Leefbaarheid: verhuisgeneigdheid afgenomen van 51% naar 47%, het percentage inwoners dat vindt dat de wijk achteruitgegaan is toegenomen van 17% naar 19%, het percentage inwoners met overdag meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat is afgenomen van 9% naar 4%, het percentage inwoners met 's avonds meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat toegenomen van 9% naar 12%
Toelichting politie/wijkagent
Het cijfer voor de binnenstad is redelijk stabiel ten opzichte van voorgaande jaren. Voor een aantal thema’s geldt dat er sprake is van een (lichte) stijging en voor andere thema’s is er juist een daling te zien. Voor het cijfer van de binnenstad is het goed om op te merken dat het cijfer wordt gebaseerd op de 18
politiecijfers (voor 40%) en de inwonersenquête (voor 60%). De ervaringen van (horeca) bezoekers en toeristen worden in dit cijfer dus niet meegenomen. Leeuwarden heeft een bruisende binnenstad met veel reuring. Net als in iedere binnenstad hebben we hier ten opzichte van andere wijken meer te maken met thema’s zoals personen met verward gedrag, zwervers, alcoholoverlast, winkeldiefstal, fietsendiefstal, drugsoverlast, mishandelingen e.d. De politie heeft de indruk dat de meeste mensen vinden dat het in de binnenstad goed vertoeven is. Het is er gezellig en er is eigenlijk voor ieder wat wils. Er is veel horeca, musea, film, winkels, praamvaren, bootjes huren etc. In de binnenstad wordt er door verschillende partners samengewerkt in het zogenaamde ‘Toezichtsmodel’ (politie, handhaving, Trigion beveiliging en de afdeling service en veiligheid van de NS). De samenwerking is gericht op het beperken van overlast en criminaliteit.
19
2. Potmargezone Potmargezone
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
6,90
6,85
6,16
5,66
5,73
6,07
6,04
Potmargezone 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
2019 2020 2021 2022 2023
Opvallende zaken -
-
Diefstal: fietsendiefstal toegenomen van 116 naar 130, winkeldiefstal toegenomen van 94 naar 120 Drugsoverlast: drugsoverlast toegenomen van 69 naar 109 Jeugdoverlast: stabiel Overig Overlast: stabiel Geweld: stabiel Inbraak: woninginbraak afgenomen van 16 naar 8 Vandalisme: stabiel Verkeer: verkeersongevallen met alleen materiële schade afgenomen van 59 naar 51 Schoon & Heel: afvalmeldingen toegenomen van 384 naar 465, groenmeldingen toegenomen van 148 naar 170, weg- en straatmeubilairmeldingen toegenomen van 63 naar 91 Leefbaarheid: het percentage inwoners dat nauwelijks of geen contact heeft met buren toegenomen van 26% naar 31%, verhuisgeneigdheid toegenomen van 32% naar 37%, het percentage inwoners met overdag meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat toegenomen van 4% naar 11%
Toelichting politie/wijkagent Oranjewijk & Tulpenburg, Achter de Hoven, Wielenpôlle, Schepenbuurt en Huizum-Oost
De Potmargezone kenmerkt zich door een gevarieerde samenstelling van wijken die voor een deel grenst aan de binnenstad. Het geschetste cijferbeeld komt overeen met het beeld dat de wijkagent heeft.
20
Het aantal fietsendiefstallen is gestegen, waarbij de diefstallen vooral plaatsvinden op bepaalde ‘hotspots’. Ook is er veel aandacht voor de stijging van het aantal winkeldiefstallen. Dat geldt specifiek voor supermarkten zoals de Albert Heijn XL die in deze wijk zijn gevestigd. De drugsoverlast is ten opzichte van vorig jaar toegenomen. De politie heeft aandacht voor drugsoverlast en drugshandel in de wijk. Op basis van meldingen en andere signalenen wordt hierop ingezet. Het aantal woninginbraken is fors gedaald ten opzichte van 2022.
21
3. Oud-Oost 2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
4,85
4,80
5,10
4,81
4,39
4,53
4,00
Oud-Oost
Oud-Oost 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
2019 2020 2021 2022 2023
Opvallende zaken -
Diefstal: fietsendiefstal toegenomen van 149 naar 163 Drugsoverlast: drugsoverlast afgenomen van 166 naar 152 Jeugdoverlast: jeugdoverlast toegenomen van 103 naar 133 Overig Overlast: stabiel Geweld: mishandeling afgenomen van 425 naar 383 Inbraak: stabiel Vandalisme: vandalisme toegenomen van 126 naar 148 Verkeer: verkeersongevallen met alleen materiële schade afgenomen van 65 naar 54 Schoon & Heel: groenmeldingen afgenomen van 280 naar 245 Leefbaarheid: het percentage inwoners dat nauwelijks of geen contact heeft met buren toegenomen van 31% naar 40%, verhuisgeneigdheid toegenomen van 38% naar 43%, het percentage inwoners met 's avonds meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat toegenomen van 9% naar 12%
Toelichting politie/wijkagenten
Het VPI-cijfer is gedaald ten opzichte van vorig jaar. De politiecijfers laten echter voor de meeste onderwerpen een afnemende of stabiele trend zien. Wanneer vooral naar de politiecijfers gekeken wordt zou je dus een hoger of stabiel VPIcijfer verwachten. Dat het VPI-cijfer is gedaald heeft mogelijk te maken met een aantal geweldsincidenten waarbij wapens zijn gebruikt. Berichten over dergelijke incidenten op en in de (sociale)media hebben namelijk veel impact op het 22
veiligheidsgevoel van inwoners. Getalsmatig hadden deze incidenten een beperkte invloed op de politiecijfers en waren er vooral personen van buiten de wijk bij betrokken. Het aantal geweldszaken dat geregistreerd werd door de politie daalde met 10% van 425 naar 383. Het VPI-cijfer voor geweld (waarin ook de resultaten van de inwonersenquête worden meegenomen) daalde echter van 4.88 naar 3.07. Het verklaren van het dalende VPI cijfer is lastig, maar geeft wel aan dat het van belang is om in te zetten op een veilig en leefbaar Leeuwarden Oud-Oost.
23
4. Sonnenborgh e.o. Sonnenborgh e.o.
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
7,22
7,09
7,15
6,85
5,89
6,66
6,36
Sonnenborgh e.o. 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
2019 2020 2021 2022 2023
Opvallende zaken -
Diefstal: fietsendiefstal afgenomen van 97 naar 71 Drugsoverlast: drugsoverlast afgenomen van 30 naar 16 Jeugdoverlast: jeugdoverlast toegenomen van 30 naar 79 Overig Overlast: stabiel Geweld: bedreiging afgenomen van 15 naar 6, mishandeling afgenomen van 139 naar 102, zedenmisdrijf afgenomen van 12 naar 4 Inbraak: woninginbraak afgenomen van 25 naar 13 Vandalisme: vandalisme afgenomen van 62 naar 51 Verkeer: stabiel Schoon & Heel: afvalmeldingen toegenomen van 329 naar 475, weg- en straatmeubilairmeldingen toegenomen van 42 naar 71 Leefbaarheid: het percentage inwoners dat nauwelijks of geen contact heeft met buren afgenomen van 29% naar 23%, het percentage inwoners dat vindt dat de wijk achteruitgegaan is toegenomen van 16% naar 20%, het percentage inwoners met overdag meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat afgenomen van 6% naar 4%
Toelichting politie/wijkagent Wat opvalt is dat de jeugdoverlast het afgelopen jaar is toegenomen. Het cijferbeeld is enigszins vertekend aangezien de wijk Sonnenborgh meerdere wijken behelst. Bijvoorbeeld de Vogelwijk en Muziekwijk en het nieuwe stuk aan de Mr P.J. Troelstraweg. Over de Kio speeltuin zijn het afgelopen jaar meldingen met betrekking tot jeugdoverlast binnengekomen. Daar is vanuit handhaving en de politie inzet op gepleegd.
24
Voor een aantal thema’s laten de politiecijfers een daling zien ten opzichte van vorig jaar. Dat geldt bijvoorbeeld voor het aantal fietsendiefstallen, woninginbraken en geweldsincidenten.
25
5. Westeinde e.o. Westeinde e.o.
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
8,75
8,73
8,50
8,03
7,52
7,41
7,28
Westeinde e.o. 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
2019 2020 2021 2022 2023
Opvallende zaken -
-
Diefstal: fietsendiefstal afgenomen van 14 naar 3, winkeldiefstal toegenomen van 10 naar 19 Drugsoverlast: drugsoverlast afgenomen van 12 naar 5 Jeugdoverlast: jeugdoverlast toegenomen van 19 naar 35 Overig Overlast: stabiel Geweld: mishandeling afgenomen van 41 naar 28 Inbraak: stabiel Vandalisme: stabiel Verkeer: verkeersongevallen met letsel toegenomen van 3 naar 7 Schoon & Heel: afvalmeldingen toegenomen van 83 naar 128, groenmeldingen toegenomen van 131 naar 170, weg- en straatmeubilairmeldingen toegenomen van 22 naar 35 Leefbaarheid: het percentage inwoners dat nauwelijks of geen contact heeft met buren toegenomen van 27% naar 30%, verhuisgeneigdheid toegenomen van 16% naar 31%, het percentage inwoners dat vindt dat de wijk achteruitgegaan is toegenomen van 25% naar 30%, het percentage inwoners met overdag meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat toegenomen van 0% naar 2%
Toelichting politie/wijkagent
In de wijk Westeinde is het aantal winkeldiefstallen gestegen. Dat past binnen het algemene beeld over de gehele gemeente. Daarnaast is de jeugdoverlast is toegenomen. Deze overlast hangt ook samen met de jeugdoverlast in de wijk Sonnenborch. 26
In de cijfers met betrekking tot de leefbaarheid valt op dat het percentage inwoners dat geneigd is te verhuizen is toegenomen. Het aantal inwoners dat vindt dat de wijk achteruit is gegaan is van 25% toegenomen naar 30%. Dit zou mogelijk verklaard kunnen worden door de enigszins verouderde staat van de woningen. Er zijn nauwelijks ontwikkelingen als het gaat om nieuwbouw en renovatie. De indruk van de wijkagent is dat sommige bewoners ervoor kiezen om naar nieuwere wijken van Leeuwarden te verhuizen.
27
6. Vossepark & Helicon Vossepark & Helicon
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
8,05
7,87
8,33
8,08
7,35
7,33
6,50
Vossepark & Helicon 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
2019 2020 2021 2022 2023
Opvallende zaken -
Diefstal: fietsendiefstal afgenomen van 36 naar 21, diefstal uit/vanaf motorvoertuigen afgenomen van 7 naar 2 Drugsoverlast: drugsoverlast afgenomen van 20 naar 15 Jeugdoverlast: jeugdoverlast toegenomen van 33 naar 72 Overig Overlast: stabiel Geweld: bedreiging toegenomen van 5 naar 10, mishandeling afgenomen van 52 naar 46 Inbraak: woninginbraak afgenomen van 21 naar 13, bedrijfsinbraak afgenomen van 7 naar 2 Vandalisme: stabiel Verkeer: verkeersongevallen met alleen materiële schade afgenomen van 20 naar 14 Schoon & Heel: afvalmeldingen toegenomen van 105 naar 149, groenmeldingen afgenomen van 99 naar 79 Leefbaarheid: het percentage inwoners dat nauwelijks of geen contact heeft met buren toegenomen van 4% naar 20%, verhuisgeneigdheid toegenomen van 16% naar 31%, het percentage inwoners dat vindt dat de wijk achteruitgegaan is toegenomen van 12% naar 14%, het percentage inwoners met overdag meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat toegenomen van 2% naar 6%, het percentage inwoners met 's avonds meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat toegenomen van 8% naar 10%
28
Toelichting politie/wijkagent Over het algemeen heeft de politie positief beeld over de wijk. Op veel vlakken is er een daling te zien in de politiecijfers. Dat geldt voor diefstallen, drugsoverlast, inbraken, mishandelingen en verkeersongevallen met alleen materiële schade. De jeugdoverlast blijft echter wel spelen in de wijk. In de wijk bevindt zich een aantal locaties waar de jeugd elkaar graag ontmoet. Het is positief dat er ontmoetingsplekken zijn, maar de aanwezigheid van jeugdige groepen leidt helaas ook tot overlastklachten. In de wijk is ook een aantal nieuwe ‘hanglocaties’ die voor overlast zorgen. Wijkbewoners worden door de wijkagent gestimuleerd om de overlast te melden bij het Meldpunt Overlast Leeuwarden. Samen met partners zoals het jongerenwerk en de straatcoaches wordt er contact met de jeugd gelegd en gezocht naar manieren om de overlast te verminderen. In 2023 is er ingezet gepleegd vanuit de Taskforce Jeugdoverlast op de aanhoudende jeugdoverlast bij de Vossenburcht. Dat was in samenwerking met de betreffende school en buurtbewoners.
29
7. Huizum-West Huizum-West
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
7,04
6,97
7,26
6,50
5,82
5,97
6,33
Huizum-West 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
2019 2020 2021 2022 2023
Opvallende zaken -
-
Diefstal: fietsendiefstal toegenomen van 64 naar 77, winkeldiefstal toegenomen van 17 naar 24 Drugsoverlast: drugsoverlast toegenomen van 27 naar 42 Jeugdoverlast: stabiel Overig Overlast: stabiel Geweld: bedreiging afgenomen van 14 naar 8, mishandeling afgenomen van 172 naar 149 Inbraak: stabiel Vandalisme: vandalisme afgenomen van 77 naar 61 Verkeer: verkeersongevallen met letsel afgenomen van 13 naar 7, verkeersongevallen met alleen materiële schade afgenomen van 30 naar 20 Schoon & Heel: afvalmeldingen toegenomen van 240 naar 340 Leefbaarheid: verhuisgeneigdheid afgenomen van 30% naar 25%, het percentage inwoners dat vindt dat de wijk achteruitgegaan is toegenomen van 21% naar 28%, het percentage inwoners met overdag meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat afgenomen van 8% naar 5%, het percentage inwoners met 's avonds meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat afgenomen van 9% naar 7%
Toelichting politie/wijkagent
De cijfers m.b.t. toename van het aantal fietsendiefstallen komt overeen met het beeld van de wijkagent en speelt vooral aan de achterzijde van het station e.o. De toename van het aantal winkeldiefstallen speelt in meerdere wijken in de stad. In de supermarkten in deze wijk en de winkels aan de Schrans is 30
regelmatig sprake van winkeldiefstal. Een groot aantal winkeldieven wordt op heterdaad aangehouden. Verder komen er vanuit de wijk meer meldingen binnen over drugshandel op straat. De drugsoverlast is dan ook toegenomen. Tot slot is opvallend dat het aantal meldingen die zien op burenruzie en overlast door verwarde personen is toegenomen.
31
8. Nijlân & De Zwette Nijlân & De Zwette
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
7,38
7,31
6,60
6,12
6,91
5,95
6,50
Nijlân & De Zwette 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
2019 2020 2021 2022 2023
Opvallende zaken -
-
Diefstal: fietsendiefstal toegenomen van 39 naar 48 Drugsoverlast: stabiel Jeugdoverlast: stabiel Overig Overlast: overig overlast toegenomen van 30 naar 45 Geweld: mishandeling afgenomen van 123 naar 103, zedenmisdrijf afgenomen van 7 naar 3 Inbraak: stabiel Vandalisme: stabiel Verkeer: verkeersongevallen met letsel afgenomen van 12 naar 7, verkeersongevallen met alleen materiële schade afgenomen van 54 naar 46 Schoon & Heel: afvalmeldingen toegenomen van 160 naar 218, groenmeldingen afgenomen van 103 naar 95 Leefbaarheid: het percentage inwoners dat nauwelijks of geen contact heeft met buren toegenomen van 21% naar 34%, verhuisgeneigdheid afgenomen van 42% naar 37%, het percentage inwoners dat vindt dat de wijk achteruitgegaan is toegenomen van 19% naar 24%, het percentage inwoners met overdag meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat afgenomen van 13% naar 2%, het percentage inwoners met 's avonds meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat afgenomen van 25% naar 6%
32
Toelichting politie/wijkagenten Nijlân In de wijk Nijlân is het aantal fietsendiefstallen toegenomen. Dit betreft vooral elektrische fietsen. De fietsen worden zowel vanaf de openbare weg, als vanuit schuurtjes gestolen. Het aantal meldingen m.b.t. burenruzie en overlast door verwarde personen laat in de wijk een stijging zien. Zwette Op het bedrijventerrein De Zwette was het over het gehele jaar opvallend rustig, waar het gaat om criminaliteit en overlast. Op het bedrijventerrein wordt al jaren samengewerkt in het kader van het Keurmerk Veilig Ondernemen. Dit heeft een positief effect op de overlast en criminaliteit in de wijk. Er is in de politiecijfers een stijging te zien van het aantal fietsendiefstallen. Dit is in de rest van de stad ook te zien. Verder is er over het gehele jaar een kleine stijging te zien in de politiecijfers met betrekking tot ruzie/twist, diefstal uit overige voertuigen en vernieling
33
9. Heechterp & Schieringen Heechterp & Schieringen
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
5,39
5,37
6,14
5,55
5,05
4,86
3,99
Heechterp & Schieringen 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
2019 2020 2021 2022 2023
Opvallende zaken -
-
Diefstal: fietsendiefstal toegenomen van 52 naar 70, diefstal uit/vanaf motorvoertuigen toegenomen van 1 naar 8, winkeldiefstal afgenomen van 105 naar 95 Drugsoverlast: drugsoverlast afgenomen van 49 naar 37 Jeugdoverlast: jeugdoverlast afgenomen van 34 naar 23 Overig Overlast: overig overlast afgenomen van 41 naar 34 Geweld: mishandeling afgenomen van 195 naar 174 Inbraak: woninginbraak toegenomen van 8 naar 12, bedrijfsinbraak toegenomen van 13 naar 17 Vandalisme: vandalisme toegenomen van 40 naar 48 Verkeer: verkeersongevallen met letsel afgenomen van 7 naar 0 Schoon & Heel: afvalmeldingen toegenomen van 244 naar 326, groenmeldingen toegenomen van 78 naar 87 Leefbaarheid: het percentage inwoners dat nauwelijks of geen contact heeft met buren toegenomen van 36% naar 43%, verhuisgeneigdheid afgenomen van 50% naar 43%, het percentage inwoners dat vindt dat de wijk achteruitgegaan is toegenomen van 26% naar 40%, het percentage inwoners met overdag meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat toegenomen van 2% naar 10%, het percentage inwoners met 's avonds meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat toegenomen van 10% naar 24%
34
Toelichting politie/wijkagent De stijging van fietsendiefstallen en diefstal uit motorvoertuigen vallen op. Bij de stijging uit/vanaf voertuigen valt vooral het aantal accu’s op dat is weggenomen van geparkeerde elektrische fietsen en de pogingen van diefstal uit auto’s op. Het aantal winkeldiefstallen is licht gedaald, maar nog steeds relatief hoog. In de hele gemeente wordt een stijging in het aantal winkeldiefstallen geconstateerd. Dat gaat vooral om winkeldiefstallen bij supermarkten. De stijgingen van het aantal winkeldiefstallen in Heechterp & Schieringen wordt met name veroorzaakt door een stijging van het aantal winkeldiefstallen bij de Mediamarkt en de Action (De Centrale). Verder is het aantal winkeldiefstallen bij de zelfscan toegenomen. Om deze vorm van winkeldiefstal te voorkomen is hier binnen de betreffende winkels aandacht voor. Verder is er een afname te zien van veel incidenten. Bij meldingen en signalen over drugsoverlast/handel wordt inzet gepleegd door de politie. Ook zijn er in deze wijk, net als in de rest van de gemeente, meerdere woningen op last van de burgemeester gesloten omdat er drugs waren aangetroffen. Dit is mogelijk een verklaring voor de afname van drugsoverlast.
35
10. Camminghaburen e.o. Camminghaburen e.o.
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
6,76
6,89
7,86
7,25
7,32
7,73
7,00
Camminghaburen e.o. 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
2019 2020 2021 2022 2023
Opvallende zaken -
-
Diefstal: fietsendiefstal toegenomen van 37 naar 46 Drugsoverlast: drugsoverlast afgenomen van 36 naar 19 Jeugdoverlast: stabiel Overig Overlast: stabiel Geweld: mishandeling toegenomen van 111 naar 124 Inbraak: stabiel Vandalisme: stabiel Verkeer: stabiel Schoon & Heel: afvalmeldingen toegenomen van 210 naar 313, groenmeldingen toegenomen van 223 naar 270, weg- en straatmeubilairmeldingen toegenomen van 43 naar 87 Leefbaarheid: het percentage inwoners dat nauwelijks of geen contact heeft met buren toegenomen van 11% naar 20%, verhuisgeneigdheid afgenomen van 26% naar 14%, het percentage inwoners dat vindt dat de wijk achteruitgegaan is toegenomen van 15% naar 31%, het percentage inwoners met overdag meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat afgenomen van 6% naar 3%
Toelichting politie/wijkagent
Het algemene beeld is dat de meeste onderwerpen nagenoeg gelijk zijn gebleven. Dit sluit aan bij het beeld dat de wijkagent heeft van de wijk. De meeste bewoners geven aan dat zij het wonen in de wijk als prettig ervaren. Wel wordt als de jeugdoverlast in het wijkpark en in en rondom het winkelcentrum als onprettig ervaren. Verder wordt het fietsen en scooter rijden in het winkelcentrum als overlastgevend genoemd. 36
Er is een lichte toename van het aantal fietsendiefstallen te zien. Hier is geen duidelijke verklaring voor, maar het past wel binnen een breder probleem dat in de hele gemeente wordt geconstateerd. Het aantal mishandelingen is toegenomen. Dat is te verklaren door een toename in ruzies/twists. Dat wordt in de politiesystemen ook onder mishandelingen geschaard. Het aantal fysieke mishandelingen is gelijk gebleven. Voor de ontwikkeling dat bewoners steeds minder onderling contact is geen directe verklaring te geven.
37
11. Bilgaard & Havankpark e.o. Bilgaard & Havankpark e.o.
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
5,68
5,77
6,64
5,79
6,43
5,23
6,41
Bilgaard & Havankpark e.o. 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
2019 2020 2021 2022 2023
Opvallende zaken -
Diefstal: fietsendiefstal afgenomen van 76 naar 35 Drugsoverlast: drugsoverlast afgenomen van 41 naar 31 Jeugdoverlast: jeugdoverlast afgenomen van 63 naar 34 Overig Overlast: stabiel Geweld: mishandeling toegenomen van 153 naar 176 Inbraak: woninginbraak afgenomen van 33 naar 20 Vandalisme: vandalisme afgenomen van 53 naar 39 Verkeer: stabiel Schoon & Heel: afvalmeldingen toegenomen van 474 naar 700 Leefbaarheid: het percentage inwoners dat nauwelijks of geen contact heeft met buren afgenomen van 25% naar 22%, verhuisgeneigdheid afgenomen van 35% naar 23%, het percentage inwoners dat vindt dat de wijk achteruitgegaan is afgenomen van 30% naar 22%, het percentage inwoners met overdag meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat afgenomen van 7% naar 5%, het percentage inwoners met 's avonds meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat afgenomen van 11% naar 9%
Toelichting politie/wijkagent
In de wijk valt ten positieve op dat het aantal fietsendiefstallen fors is afgenomen, namelijk van 76 naar 35. Verder is er sprake van een stijging van de overlast door verwarde personen en van mishandeling. Het gaat hierbij vooral om een stijging van ruzie/twist dat ook onder deze categorie valt. In deze periode is daarnaast ook veel sprake geweest 38
van de ruzies op snapchat onder de jeugd. De jeugdoverlast in zijn geheel is echter wel afgenomen. Over het algemeen is te zien dat de meeste incidenten zijn afgenomen en dat de leefbaarheid in de wijk is toegenomen.
39
12. Vrijheidswijk Vrijheidswijk
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
6,56
6,40
6,90
6,19
6,58
5,00
5,73
Vrijheidswijk 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
2019 2020 2021 2022 2023
Opvallende zaken -
Diefstal: fietsendiefstal afgenomen van 23 naar 18, winkeldiefstal afgenomen van 26 naar 16 Drugsoverlast: drugsoverlast afgenomen van 14 naar 9 Jeugdoverlast: jeugdoverlast toegenomen van 39 naar 68 Overig Overlast: overig overlast afgenomen van 25 naar 21 Geweld: bedreiging afgenomen van 8 naar 5, mishandeling toegenomen van 74 naar 107, zedenmisdrijf afgenomen van 5 naar 1 Inbraak: woninginbraak toegenomen van 10 naar 19, bedrijfsinbraak toegenomen van 0 naar 5 Vandalisme: vandalisme toegenomen van 32 naar 37 Verkeer: verkeersongevallen met letsel toegenomen van 2 naar 7, verkeersongevallen met alleen materiële schade afgenomen van 10 naar 7 Schoon & Heel: afvalmeldingen toegenomen van 280 naar 370 Leefbaarheid: het percentage inwoners dat nauwelijks of geen contact heeft met buren toegenomen van 30% naar 38%, het percentage inwoners dat vindt dat de wijk achteruit gegaan is toegenomen van 25% naar 36%, het percentage inwoners met overdag meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat toegenomen van 2% naar 4%, het percentage inwoners met 's avonds meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat afgenomen van 26% naar 6%
Toelichting politie/wijkagent
Opvallend is dat de jeugdoverlast is toegenomen. Er zijn meerdere groepen jeugd in de wijk die regelmatig tegenover elkaar komen te staan. Dit leidt zowel digitaal als fysiek tot confrontaties. Hierdoor zijn de overlastmeldingen gestegen. 40
Dit valt mogelijk ook te verklaren door een hogere meldingsbereidheid gelet op de aandacht die naar de wijk uitgaat vanwege het programma Preventie met Gezag in Leeuwarden Oost. Er is een stijging te zien in de cijfers met betrekking tot mishandeling. Onder deze categorie valt in de politiesystemen ook ruzie/twist. Vooral de aantallen met betrekking tot ruzie/twist zijn toegenomen. Dat kan verklaard worden door de toegenomen jeugdoverlast en vandalisme. Het aantal daadwerkelijke mishandelingen is gelijk aan 2022. De woninginbraken zijn opvallend gestegen. Dit is in meerdere wijken te zien en niet specifiek voor de Vrijheidswijk. Fietsendiefstal en winkeldiefstal is in de wijk gedaald.
41
13. Dokkumer Ie e.o. (Lekkum, Miedum, Snakkerburen, Jelsum, Koarnjum en Britsum) Dokkumer Ie e.o.
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
9,02
8,78
8,50
8,25
7,73
7,83
8,34
Dokkumer Ie e.o. 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
2019 2020 2021 2022 2023
Opvallende zaken -
Diefstal: stabiel Drugsoverlast: stabiel Jeugdoverlast: jeugdoverlast toegenomen van 4 naar 11 Overig Overlast: stabiel Geweld: mishandeling afgenomen van 36 naar 26, zedenmisdrijf afgenomen van 4 naar 1 Inbraak: stabiel Vandalisme: stabiel Verkeer: stabiel Schoon & Heel: groenmeldingen toegenomen van 86 naar 118, weg- en straatmeubilairmeldingen toegenomen van 23 naar 44 Leefbaarheid: het percentage inwoners dat nauwelijks of geen contact heeft met buren afgenomen van 15% naar 6%, het percentage inwoners dat vindt dat de wijk achteruit gegaan is afgenomen van 17% naar 9%, het percentage inwoners met overdag meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat afgenomen van 13% naar 8%
Toelichting politie/wijkagent
Over het algemeen is een positief beeld te zien. De Jeugdoverlast is iets toegenomen. Over het gehele jaar werden er enkele meldingen geregistreerd vanuit de dorpen Koarnjum, Jelsum en Britsum.
42
14. Stiens e.o. Stiens e.o.
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
8,75
8,75
8,96
8,56
7,98
7,99
7,90
Stiens e.o. 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
2019 2020 2021 2022 2023
Opvallende zaken -
Diefstal: stabiel Drugsoverlast: stabiel Jeugdoverlast: stabiel Overig Overlast: stabiel Geweld: stabiel Inbraak: stabiel Vandalisme: vandalisme afgenomen van 32 naar 14 Verkeer: verkeersongevallen met alleen materiële schade toegenomen van 10 naar 17 Schoon & Heel: afvalmeldingen toegenomen van 89 naar 143 Leefbaarheid: verhuisgeneigdheid toegenomen van 12% naar 23%, het percentage inwoners dat vindt dat de wijk achteruit gegaan is afgenomen van 29% naar 26%, het percentage inwoners met overdag meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat afgenomen van 2% naar 0%, het percentage inwoners met 's avonds meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat afgenomen van 4% naar 1%
Toelichting politie/wijkagent Het algemene beeld is stabiel wat betreft diefstal en overlast. Kijkend naar de leefbaarheid is de verhuisgeneigdheid gestegen, maar vindt een kleiner percentage dat de wijk achteruit is gegaan. Het is lastig om dit precies te duiden
43
15. Aldlân & De Hemrik 2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
8,06
8,14
7,78
7,22
7,25
7,42
6,98
Aldlân & De Hemrik
Aldlân & De Hemrik 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
2019 2020 2021 2022 2023
Opvallende zaken -
-
Diefstal: stabiel Drugsoverlast: stabiel Jeugdoverlast: stabiel Overig Overlast: overig overlast afgenomen van 27 naar 17 Geweld: mishandeling afgenomen van 88 naar 59 Inbraak: stabiel Vandalisme: vandalisme afgenomen van 33 naar 24 Verkeer: stabiel Schoon & Heel: afvalmeldingen toegenomen van 188 naar 237, groenmeldingen toegenomen van 298 naar 388, weg- en straatmeubilairmeldingen toegenomen van 46 naar 67 Leefbaarheid: het percentage inwoners dat nauwelijks of geen contact heeft met buren toegenomen van 18% naar 25%, verhuisgeneigdheid toegenomen van 15% naar 30%, het percentage inwoners dat vindt dat de wijk achteruit gegaan is afgenomen van 28% naar 25%, het percentage inwoners met overdag meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat afgenomen van 10% naar 5%, het percentage inwoners met 's avonds meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat afgenomen van 10% naar 4%
Toelichting politie/wijkagenten Aldlan De drugsoverlast laat in de wijk een stabiel beeld zien. Het gaat om meldingen overlast i.v.m. alcohol/drugs. Een derde deel van het aantal meldingen betreft 44
overlast van een persoon die onder invloed is van alcohol. Ook de cijfers voor drugshandel laten een stabiel beeld zien. Het algemene beeld op straat is dat het drugsgebruik wel iets is toegenomen, er wordt met name door jongeren veel geblowd. Dit is echter niet terug te zien in het aantal meldingen. Verder is het algemene beeld van de wijk verbeterd. Dat is ook terug te zien in het aantal meldingen. De wijkagent ziet dat er op sociaal vlak meer hulpverlening wordt ingezet. Dat draagt waarschijnlijk bij aan een hoger veiligheidsgevoel. De Hemrik De cijfers van De Hemrik zijn overwegend positief en dat komt ook overeen met het beeld van de wijkagent. In 2023 valt op dat er een daling is van het aantal ongevallen op de weg. Voor vermogensdelicten en bedrijfsinbraken was er sprake van een stijging ten opzichte van 2022. Dat is deels te verklaren door een aantal zaken waarin één dader verantwoordelijk was voor meerdere diefstallen. De wijkagent heeft contact gehad met een aantal bedrijven die naar aanleiding van een incident gaan investeren in een nieuw of beter camerasysteem. Daarnaast wordt er in de aanpak op De Hemrik al jarenlang samengewerkt in het kader van het Keurmerk Veilig Ondernemen.
45
16. Goutum Goutum
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
8,38
8,39
8,99
8,73
8,10
7,92
8,17
Goutum 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
2019 2020 2021 2022 2023
Opvallende zaken -
Diefstal: fietsendiefstal toegenomen van 1 naar 5 Drugsoverlast: drugsoverlast toegenomen van 0 naar 6 Jeugdoverlast: jeugdoverlast afgenomen van 13 naar 8 Overig Overlast: overig overlast afgenomen van 11 naar 4 Geweld: mishandeling afgenomen van 22 naar 13 Inbraak: woninginbraak afgenomen van 10 naar 5 Vandalisme: stabiel Verkeer: verkeersongevallen met alleen materiële schade toegenomen van 4 naar 8 Schoon & Heel: afvalmeldingen toegenomen van 28 naar 45, weg- en straatmeubilairmeldingen toegenomen van 30 naar 38 Leefbaarheid: het percentage inwoners dat nauwelijks of geen contact heeft met buren toegenomen van 14% naar 21%, het percentage inwoners dat vindt dat de wijk achteruit gegaan is afgenomen van 20% naar 15%, het percentage inwoners met overdag meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat afgenomen van 2% naar 0%, het percentage inwoners met 's avonds meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat toegenomen van 2% naar 4%
Toelichting politie/wijkagent
Over het algemeen is Goutum een rustig dorp, maar af en toe krijgt het met stadse incidenten te maken. De stijging van de drugsoverlast betreft deels alcohol en deels drugs gerelateerd te zijn. Over het gehele jaar gaat het om een enkel incident, waarbij iemand onder invloed van alcohol en/of drugs voor overlast heeft gezorgd. 46
Goutum is een dorp waar veel gezinnen en ouderen wonen. Er zit hier een buurthuis en een basisschool. Dit zijn dan ook de locaties waar de meldingen met betrekking tot jeugdoverlast op zien. Er wordt weinig overlast ervaren door de omwonenden, maar door de school, kinderopvang en het buurthuis wordt in het voorjaar en de zomer wel een toename in de overlast geconstateerd. Goutum organiseert elk jaar een groot evenement, waar veel publiek op afkomt. Tijdens dit evenement vinden er incidenten plaats zoals fietsendiefstallen en/of opstootjes. Dat heeft invloed op de politiecijfers.
47
17. Hempens/Teerns & Zuiderburen Hempens/Teerns & Zuiderburen
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
9,06
8,91
9,00
8,61
7,35
8,28
7,84
Hempens/Teerns & Zuiderburen 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
2019 2020 2021 2022 2023
Opvallende zaken -
Diefstal: fietsendiefstal toegenomen van 3 naar 11, winkeldiefstal afgenomen van 10 naar 3 Drugsoverlast: stabiel Jeugdoverlast: stabiel Overig Overlast: stabiel Geweld: mishandeling afgenomen van 35 naar 28 Inbraak: woninginbraak afgenomen van 8 naar 3 Vandalisme: stabiel Verkeer: verkeersongevallen met letsel toegenomen van 4 naar 9 Schoon & Heel: afvalmeldingen toegenomen van 85 naar 129, groenmeldingen toegenomen van 135 naar 172 Leefbaarheid: het percentage inwoners dat nauwelijks of geen contact heeft met buren afgenomen van 20% naar 18%, verhuisgeneigdheid toegenomen van 3% naar 13%, het percentage inwoners dat vindt dat de wijk achteruit gegaan is toegenomen van 16% naar 18%, het percentage inwoners met overdag meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat afgenomen van 6% naar 2%, het percentage inwoners met 's avonds meestal niet of nooit een veilig gevoel op straat afgenomen van 4% naar 2%
Toelichting politie/wijkagent
In de wijk Zuiderburen en het dorp Hempens / Teerns zijn de politiecijfers over het algemeen afgenomen. Wat dat betreft gaat het redelijk goed in deze omgeving.
48
De fietsendiefstallen zijn toegenomen. Een deel van dit aantal is te verklaren door fietsendiefstallen die gepleegd zijn tijdens het wijkfeest. Daarnaast zijn er een aantal fietsen weggenomen op andere locaties. In deze wijk schaffen mensen steeds vaker een elektrische fiets aan. Dit zijn ook de fietsen die vooral gestolen worden. Verder ziet de wijkagent dat de jeugdoverlast in de zomermaanden wat toeneemt. De schoolpleinen zijn een gevoelige locatie waar dit zich vooral afspeelt. De overlast op het water neemt in deze periode ook toe.
49
18. De Zuidlanden De Zuidlanden
2017
2018