Verslag vergadering Commissie Naamgeving, d.d. 19 november 2025

Onderwerp:

Vergadering Commissie Naamgeving

Datum:

19-11-2025

Tijd:

13.00 – 14.00 uur

Locatie:

Stadhuis, Nieuwe Zaal, Hofplein 38 te Leeuwarden

Aanwezigen:

H. de Haan (Voorzitter/Wethouder), R. Koetje (Duurzame Omgevingskwaliteit/Fysiek Domein), M. Seffinga (HCL/Fysiek Domein), J. Stuiver (Informatiemanagement/Shared Service Center), K. Struiksma (Stedenbouw/Fysiek Domein); J. van Bohemen (Communicatie/Shared Service Center), S. Osinga (Projectbureau De Zuidlanden/Fysiek Domein), J. Broersma (Adviseur Groen/sector IBB), B. Jongbloed (Barrahúster Belang), N. Goinga en de heer S. Spijkstra (wurkgroep Werregea Ald – Wergea Nij), T. Fierant (Leeuwarder Courant), B. van der Sluis (Duurzame Omgevingskwaliteit/Fysiek Domein)

Afwezig:

(m.k.) R. van der Bos (Harns Invest Vastgoedontwikkeling & woonconcepten) (z.k.) J. Jellema-Algra (Projectbureau), H. Wiersma (wijkpanel Middelsee)

Secretaris:

R. Koetje (Duurzame Omgevingskwaliteit/Fysiek Domein)

Notulist:

B. van der Sluis (Duurzame Omgevingskwaliteit/Fysiek Domein)

Agendapunten

Behandeling

1) Opening

Wethouder De Haan opent de vergadering van de Commissie Naamgeving. Hij heet de aanwezigen van harte welkom.

2) Vaststellen agenda

Na een voorstelrondje, wordt de agenda conform vastgesteld.

3) Vaststellen verslag van 7-5-2025

Besluiten

Goedkeuring verslag d.d. 7-5-2025 Bij de aanwezigen wordt genoemd de heer Swierstra (wurkgroep Werregea Ald – Wergea Nij). Dit moet zijn S. Spijkstra, Verder zijn er geen opmerkingen en wordt het verslag onder dankzegging aan de notulist goedgekeurd.

Actie

Website HCL

4) Ingekomen stukken (zie lijst) en mededelingen 25-6-2025

D. Reitsma – Benoemen ‘púndykje’ tussen de Goadyk en de Hege Hearewei bij Feinsum ‘Koartlyn is it púndykje tusken de Goadyk en de Hege Hearewei by Feinsum asfaltearre. Doe’t wy nammen/toponymen yn kaart brochten foar it boek “Ljouwerteradiel beneamd”, hawwe wy ferskate nammen optekenje kinnen foar it doedesetiidse púndykje, sa bygelyks: Griene Slachte, Alde Slachte, Lytse Slachte en Simmerdykje. De beide slachtedyken waarden “De Slachtedyken” neamd. Om’t dit dykje no njonken it lânbouferkear ek in protte as fytspaad en kuierpaad brûkt wurd, soe tocht wurde kinne oan twa strjitnammebuordsjes. Alde Slachte liket it meast foar de hân lizzend.’

1-9-2025

M.C.J. Wielenga - Toekennen van de naam Esmée van Eeghen Suggestie om de naam van Esmée van Eeghen toe te kennen. ‘Deze verzetsvrouw heeft uiterst gevaarlijke taken op zich genomen, had een briljant knap uiterlijk, waardoor ze bij menig Duitse officier in de smaak viel. Ze is op een gegeven moment als verdacht beschouwd, omdat ze openlijk met Schmälzlein gearmd over straat liep. Dat werd niet door het Verzet gewaardeerd en dat is begrijpelijk. Toch werd ze in 2004 door het Verzet in ere hersteld, wat ook blijkt uit de toevoeging van haar naam op de erelijst van verzetsslachtoffers in het Verzetsmuseum te Leeuwarden. In de Vrijheidswijk wordt zowat niet meer gebouwd, maar wellicht komt er in de toekomst toch nog woningbouw in deze wijk tot stand.’ ‘Suggestie in de toekomstige wijk UNIA-OOST, wanneer die wordt aangelegd, namen te bedenken van Friese sporters, zoals: Abe Lenstra, de befaamde voetballer van weleer

We bedanken hem voor de suggestie. We besluiten om deze vraag in de volgende vergadering te agenderen met de intentie om dit ‘púndykje’ te benoemen met één van de voorgedragen suggesties.

Beantwoorden door secretaris.

We bedanken hem voor de suggesties, we nemen de naam van Esmée van Eeghen op in de portefeuillelijst. Als er evt. weer gebouwd wordt in de Vrijheidswijk. Dat is op dit moment niet aan de orde.

Beantwoorden door secretaris.

We nemen zijn suggestie voor de buurt Unia-Oost mee in de besluitvorming. De eerste sportman is niet handig om in Leeuwarden te benoemen vanwege

5-9-2025

Hotze Schuil, kaatser bij uitnemendheid’

voetbalhooligans. Ook hebben we voor Unia al het thema: Fryske Greideblommen.

E. Roelofs - Elisabeth Wolffstraat te wijzigen in Elizabeth Wolffstraat

We bedanken haar voor de gedane suggestie. We besluiten om de benaming niet te vernoemen, omdat er tien bestaande adressen in deze straat zijn. Het is niet handig om de bewoners voor één letter, de naamswijziging door te laten voeren in hun adresregistraties. De naam van Elisabeth Wolffstraat is door het college op 27 mei 1937 vastgesteld. Destijds was men hier waarschijnlijk niet van op de hoogte. Ook in de BAG staat het sinds 2009 als Elisabeth Wolffstraat geregistreerd.

Beantwoorden door secretaris.

Positief advies aan B&W

B&W nota maken

Volgens mevrouw wordt in de biografie over deze schrijfster de naam van Elizabeth met een Z geschreven.

5) Naamgeving in Middelsee – Barrahûs fase III (Bijlage 1 en 2)

In navolging op eerdere namen in Barrahûs In Middelsee ontstaat door de woningbouw een nieuw woongebied. Het thema in dit gebied is: Historische of Geografische toponiemen. Het deelthema in dit gebied is: Klooster. De commissie naamgeving stelt voor om één van de volgende namen voor te stellen voor het gebied Barrahús fase III / Organisch Ontwikkelen uit het thema Klooster: De Úthôf De Priorij (een dochterklooster van een Augustijner klooster) De Refter De Kapittelseal De Sel De Krúsgong It Dormter (dormitorium) It Pandhôf (kruidentuin) De Boekerij (bibliotheek) Lekebroersdreef Kleasterdreef

It Kleasterlân De Commissie Naamgeving stelt voor om uit deze lijst It Kleasterlân toe te kennen. Alle aanwezigen zijn akkoord. 6) Naamgeving in Middelsee – Barrahûs bij Doedt Dekemadyk (Bijlage 3 en 4)

In navolging op eerdere namen in Barrahûs in Middelsee is er nu een nieuw pad ontstaan. Het thema in dit gebied is: Historische of Geografische toponiemen. In 2023 zijn namen toegekend die te maken hebben met de Slag om Barrahûs: Doedt Dekemadyk – (Doedt Sjucks Dekema, Ljouwert, 1425 – Ljouwert, 22-3-1499 / By it Bieroproer yn 1487 ûnderhannele sy tegearre mei Frouck Ammama tusken de stridende partijen.) Frouck Ammamapaad – (Frouck Tjercks Ammama, Ljouwert, 1430 – Wirdum, nei 1487 / By it Bieroproer yn 1487 ûnderhannele sy tegearre mei Doedt Dekema tusken de stridende partijen.) De commissie naamgeving stelt voor om één van de volgende namen voor te stellen voor dit gebied in Barrahûs: • Bieroproerpaad (voor het kleine stukje bovenaan) • Iets met Schieringers / Vetkopers • Olderman Pieter Auckemadyk • Bocka van Harinxmadyk • Ydwinewei in Middelsee (of Idwina) Mevrouw Jongbloed geeft aan dat er is afgesproken personen te benoemen. Dit is volgens de commissie niet het geval. Afgesproken is dat er namen benoemd worden die te maken hebben met de Slag om Barrahûs. Omdat het gaat om een verbindingspad wordt na enige discussie besloten om te kiezen voor Bieroproerpaad. Alle aanwezigen zijn akkoord.

Positief advies aan B&W

B&W nota maken

7) Naamgeving in Middelsee – Wetterstêd Zuid (Bijlage 5 en 6)

In navolging op eerdere namen in Middelsee – Wetterstêd zijn er nieuwe straten ontstaan. Het thema in dit gebied is: Middeleeuwen. In dit gebied zijn in 2022 al veel straatnamen toegekend. De commissie naamgeving stelt voor om vijf namen voor te stellen voor dit gebied in Wetterstêd Zuid.

Positief advies aan B&W

B&W nota maken

Positief advies aan B&W

B&W nota maken

De voorkeur van de commissie gaat uit naar de volgende namen: 1. Foarum – (in plein yn it sintrum fan in âlde Romeinske stêd) 2. Beowulf - (in Oudengels heroysk, epysk gedicht) 3. Froedskip of Froedsman – (Betiid modern type kolleezje, of de titel fan in boarger dy't yn dat kolleezje in sit hie). In de vergadering wordt gekozen voor Froedskip. 4. Grytman – (Rjochter en bestjoerder fan in gritenij) 5. Olderman – (Magistraat) Alle aanwezigen zijn akkoord. 8) Naamgeving in Middelsee – Sportterrein (Bijlage 7)

In Middelsee wordt een sportterrein ontwikkeld (in het gebied Boksumerhoeke). In Wiarda hebben we resp. het sportterrein en de sporthal als volgt benoemd: Sportpark Wiarda en Wiardahal. De sporthal naast het zwembad De blauwe golf draagt de naam Rengers. De sporthal in Camminghaburen heet het Kalverdijkje. De commissie naamgeving stelt voor om aan dit terrein de volgende naam toe te kennen: Sportpark Middelsee. Alle aanwezigen zijn akkoord.

9) Naamgeving in Middelsee – Fietstunnel in de Redbadwei (Bijlage 8)

In de Redbadwei wordt een fietstunnel gemaakt. Het thema in dit gebied is: Middeleeuwen.

Positief advies aan B&W

B&W nota maken

Positief advies aan B&W

B&W nota maken

De commissie naamgeving stelt voor om aan deze fietstunnel de volgende naam toe te kennen: Grimoaldtunnel Grimoald II (? - 714), was hofmeier van Neustrië vanaf 695. Hij was getrouwd met Theudesinda, dochter van koning Radboud. Op 12 oktober 2021 is door B. en W. van de Gemeente Leeuwarden een brug naar haar benoemd: Theudesindabrêge in het noordelijke stuk van de Redbadwei. Alle aanwezigen zijn akkoord. 10) Naamgeving in Wergea (Bijlage 9)

In Wergea wordt in navolging van eerdere nieuwbouw het gebied Grut Palma West ontwikkeld. Het plan omvat 58 woningen. Het bestemmingsplan is inmiddels vastgesteld en sluit aan bij de nieuwbouw in de wijk Grut Palma. Hier zijn in 2005 de volgende namen vastgesteld: Palmastrjitte / Oan ’t Alddjip / Keardok / Ringfeartstrjitte / Spûkefeartstrjitte / Floreentsien / Narderherne / Lyspôle / Palma Opfeart / Roarda Opfeart / Alddjip / Nije Waring. Allen benoemd naar wateren rondom Wergea en toponiemen uit Stemkohieren. De commissie naamgeving stelt voor om hierbij aan te sluiten en meer namen uit de Stemkohieren op te zoeken. In totaal moeten er drie straatnamen (1 t/m 3), een voetfietspad (4), een groenstrook (5) en eventueel water (6) worden benoemd. Wurkgroep Werregea Ald-Wergea Nij heeft op onze vraag een aantal voorstellen ingediend:

1 Piniastrjitte Deze straat ligt nog net op het noordelijk deel van het stukje land van 5 pondemaat dat heel lang de naam Pinia heeft gedragen. 2 Piniastrjitte (samengevoegd met nr. 1) Deze bebouwing komt te liggen aan de westzijde van de Palmastrjitte. Probleem is dat de huisnummering pas na dit rijtje woningen begint in zuidelijk richting. Daarnaast ligt de bebouwing aan een pad en niet rechtstreeks aan de Palmastrjitte. 3 Waringstrjitte Deze straat komt te liggen parallel aan de Nije Waring. 4 de Five (of de Fiif) Deze straat is genoemd naar het stukje land van 5 pondemaat dat heel lang de naam Pinia heeft gedragen. 5 Nije Waringpaad Dit pad komt te liggen langs het water de Nije Waring. 6a Palmahaven, het oostelijke gedeelte 6b Waringhaven, het westelijk gedeelte De scheiding ligt dan bij de nieuw te bouwen brug. Het water was benoemd als Palma-opfeart. Deze feart is voor een deel gedempt. De naam Palma-opfeart moet daarom worden ingetrokken. Na enige discussie en uitleg van de heren Goinga en Spijkstra wordt voorgesteld om het oude gedeelte van de Palmaopfeart te benoemen als Palmahaven (6a) en het andere gedeelte (6b) te benoemen als Waringhaven. Tevens om akkoord te gaan met: de Five. Alle aanwezigen zijn akkoord.

11) Naamgeving wandelpad Wirdum (Bijlage 10)

Rond 2010/2011 is er aan de kant van Wirdum net onder de Waldwei (tussen het Techumerpaad en Werpsterdyk) een nieuw wandelpad aangelegd. Dit pad heeft de gemeente in het afgelopen najaar verder verfraaid met de aanplant van nieuwe bomen.

Positief advies aan B&W

B&W nota maken

Positief advies aan B&W

B&W nota maken

Er ontstaat discussie of het pad de Friese of Nederlandse naam moet krijgen. Omdat het gaat om de naam van een voormalige boerderij boven Wirdum en vanwege de historische correctheid, wordt besloten te kiezen voor de Nederlandse naam. Wel voor de Friese ondertiteling, daar de straatnamen in Wirdum in het Fries zijn geschreven. De commissie naamgeving stelt voor om de volgende naam toe te kennen aan dit pad: Het Hemeltje (In eardere pleats boppe Wurdum) Alle aanwezigen zijn akkoord. 12) Schrijfwijze Vrouwenpoortsbrug (Bijlage 11)

In de vorige vergadering is er gesproken over de spelling van de Vrouwenpoortsbrug. Volgens één van de aanwezigen moet dit zijn: Vrouwepoortsbrug, omdat de brugnaam volgens hem niets met vrouwen te maken heeft. Het HCL heeft onderzoek gedaan naar de spelling en hoe de naam tot stand is gekomen. Wopke Eekhoff schrijft in zijn ‘Geschiedkundige beschrijving van Leeuwarden’ (eerste deel, 1846) dat in 1579-1580 een nieuwe ‘L. Vrouwepoort’ werd gebouwd. Op de buitengevel stond toen een beeld ‘der L. Vrouwe of de Moeder des Heeren’, maar toen Leeuwarden zich rond die tijd bij de Reformatie aansloot en van de katholieke uitingen wilde ontdoen, werd dit beeld vervangen door dat van ‘een Krijgsman in Romeinschen wapendos.’ De naam ‘Onze Lieve Vrouwepoort’ herinnerde ook nog teveel aan het katholieke geloof en men wilde deze volgens Eekhoff veranderen naar Oldehoofsterpoort of Bildtpoort, “het

heerschend gebruik heeft echter deze verandering van naam niet toegelaten, daar zij later, gelijk nog hare standplaats, steeds met den naam van Vrouwenpoort benoemd en aangeduid werd” (zie pag. 359-360). Wim Dolk schrijft in ‘Leeuwarder straatnamen’ (1997) Vrouwenpoort (zie pag. 95 en 162). Henk Oly schrijft in ‘Leeuwarder straatnamen’ (2010) dat de naam Vrouwenpoort op 27 januari 1969 officieel door de gemeente is toegekend. Als opmerking geeft Oly aan: “De tussen -n- geeft niet aan dat het om het meervoud van ‘vrouw’ gaat, het is de uitgang van de 2e naamval: de poort van Onze Lieve Vrouw. De eerste Vrouwenpoort stond op de plaats waar de Grote Kerkstraat de eerste stadsgracht kruiste, ter hoogte van de Sint Anthonystraat en was vernoemd naar de patrones van de nabijgelegen Sinte Marie van Nijehove. Ze werd bij de stadsuitleg aan het eind van de vijftiende eeuw verplaatst naar het eind van de Nieuwestad en nam haar naam mee” (zie pag. 184). Ook in de Historische Atlas van Leeuwarden van Meindert Schroor wordt de Vrouwenpoort consequent met een N gespeld. De poort stond vroeger vlakbij de brug, ter hoogte van het huidige restaurant Brownies en Downies. Uit de belangrijkste oude kaarten en uit publicaties blijkt dat Vrouwenpoort (met N) het meeste voorkomt.

Met andere woorden: het is nooit consequent op dezelfde manier geschreven, maar het meest voorkomend is wel Vrouwenpoort, met een N. Op de brug zelf staat Vrouwenpoortsbrug, dus ook de naam met een N. (zie bijlage 11) Alleen blijkt dat in de BAG bij de formalisatie van de benamingen van bruggen, deze naam als Vrouwepoortsbrug is opgenomen. Om dit te wijzigen is een officieel besluit nodig van het college. De commissie naamgeving stelt daarom voor om akkoord te gaan met de wijziging in de BAG van: Vrouwepoortsbrug in Vrouwenpoortsbrug.

Alle aanwezigen zijn akkoord. 13) Intrekking straatnaam Harnzerdyk (Bijlage 12)

Bij besluit van 18 december 2012 door B. en W. van de Gemeente Leeuwarden is o.a. het volgende besluit genomen:

Positief advies aan B&W

B&W nota maken

Positief advies aan B&W

B&W nota maken

1) Aan de straat is de volgende naam toegekend: S 2a – Harnserdyk (Parallelweg oude Harlingerstraatweg, straatnaam). Bij besluit van 18 juni 2013 door B. en W. van de Gemeente Leeuwarden is o.a. het volgende besluit genomen: 1) De Harnserdyk, Middelsébrêge, Buma- en de Bruinsmatunnel zijn gewijzigd in: Harnzerdyk, Middelseebrêge, Buma- en Bruinsmafiadukt (bijlage 2, nr. S2a / K10 / K13 /K22). Door wijziging in het wegennetwerk is deze straat in 2018 komen te vervallen. De commissie naamgeving stelt daarom voor om de naam Harnzerdyk in te trekken. Alle aanwezigen zijn akkoord. 14) Naamgeving fietspad Heechterp / Cammminghaburen (Bijlage 13)

Tussen de Schieringerweg (Heechterp) en de Sickingastate loopt een fietspad dat nooit een naam heeft gekregen. Eigenlijk loopt het fietspad nog verder na een stukje onderbreking in de Sickingastate. Het loopt door tot aan de Carolinenburg. Rond 2028 wordt er een Warmtecentrale gebouwd aan dit fietspad. De centrale zal een adres moeten krijgen. Dit is de reden dat het fietspad nu benoemd moet worden. De commissie naamgeving stelt voor om de volgende naam aan dit fietspad toe te kennen: Tjalckepad (Nammejouwer fan Sickingastate wie Tjalcke Idzerts fan Sickinga (1560 –1616))

De verklaring van de naam Tjalcke: Het pad loopt vanuit Camminghaburen langs de Sickingastate. De naamgever van Sickingastate was Tjalcke Idzerts van Sickinga. Tjalke (Idzerts) van Sickinga (geboren ca. 1560 – overleden ca.1616) was militair - Spaansgezind. Hij stamt uit een Groningse adellijke familie. Van Spaanse zijde werd hij rond 1575 benoemd tot grietman van Wymbritersadeel. Hij was één van de compagnons van de in Heerenveen opgerichte Schoterlandse Veencompagnie. Hij kocht in 1616 het zwanenrecht in de dorpen Ouwsterhaule, Broek en Goëngarijp van Idzard van Sickingha. Hij trouwde Mayke van Siercksma en vestigde zich in 1602 in Het Wold (later Oranjewoud). De familie van zijn vrouw erfde daar een huis en land, dat in 1664 op de kaart van Chr. Schotanus werd aangeduid als ‘Sickingastate”. Dit huis werd in 1676 gekocht door Albertina Agnes van Nassau, de weduwe van de Friese stadhouder Willem Frederik van Nassau. Ze vormde dit landhuis om tot een grote, vorstelijke buitenplaats en noemde het Oranjewoud. De naam Tjalke komt op verschillende manieren voor in de literatuur: Tialco, Tyalcko, Tjalcke en Tjalke. Om verwarring met het scheepstype tjalk te voorkomen, kiezen we voor Tjalckepad – dus met CK. Alle aanwezigen zijn akkoord. 15) Modelverordening (Bijlagen 14 t/m 17)

De VNG heeft in begrijpelijke taal een nieuwe Modelverordening geschreven voor de Verordening naamgeving en nummering. Door het project Duidelijke Overheidscommunicatie wil de VNG begrijpelijke taal in de communicatie van gemeenten bevorderen. De nieuwe modelverordening voor straatnamen en huisnummers is hierdoor eenvoudiger te begrijpen. Naast de opbouw van de verordening zijn er ook enkele kleine

Positief advies aan B&W

B&W nota maken

inhoudelijke aanscherpingen doorgevoerd. Deze zijn onder meer gebaseerd op signalen die VNG in de afgelopen jaren heeft ontvangen. De commissie naamgeving stelt voor om de nieuwe Modelverordening in begrijpelijke taal over te nemen in de Verordening straatnamen en huisnummers Leeuwarden 2026. (zie bijlage 15) Evenzo de Regels voor uitvoering van deze verordening. (zie bijlage 17) De huidige ‘Verordening naamgeving en nummering (adressen) Leeuwarden 2018’ (zie bijlage 14) en bijlage 16: Nadere regels komen hiermee dan te vervallen. Alle aanwezigen zijn akkoord. 16) Rondvraag

Mevrouw Jongbloed wil graag een uitnodiging voor de vergadering van de commissie naamgeving ontvangen als de straatnaamgeving voor fase III van project Middelsee aan de orde komt ( en bij het spoor). De secretaris zegt toe dat dit geregeld gaat worden. Mevrouw Jongbloed wil ook graag weten in hoeverre de gemeente invloed heeft op de naam van het toekomstige station in de wijk Middelsee, daar het station nu al steevast Werpsterhoeke wordt genoemd, terwijl die naam nog helemaal niet is vastgesteld. De wethouder antwoordt dat de gemeente advies mag geven, maar dat ProRail uiteindelijk bepaalt welke naam het gaat worden. Het gezamenlijke advies van de gemeente en de Provincie is: Leeuwarden-Zuid. Vermeldenswaardig is nog dat er de afgelopen tijd twee onthullingen zijn geweest: een plantsoen tussen de Elisabeth Wolffstraat en de Aagje Dekenstraat heeft de naam Sara Burgerhartplantsoen gekregen. Ook werd een pad in het Rengerspark benoemd. Hier is het Copijnpad voor gekozen. Beide onthullingen waren zeer geslaagde bijeenkomsten.

17) Sluiting

De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun aanwezigheid en inbreng en sluit de vergadering.