verslag sessie 2 19 mei.docx
Tekst van het document
19 mei 2021 Wat kunnen we leren van sessie 2 De verwachtingen van bewoners van een goed toegankelijke en bereikbare overheid.
Op 19 mei was sessie 2 van de Op weg serie naar een goed toegankelijke en bereikbare overheid In totaal namen 49 mensen deel aan de sessie. Een ander deel volgde het via de livestream. Aanwezig was Kristel Jeuring van het Landelijk samenwerkingsverband van actieve bewoners, Martien Wierdsma klachtenfunctionaris gemeente Leeuwarden en 3 ervaringsdeskundigen (Sanne, Joery en Brendan) met hun coach Frank Dijkstra. Wat kunnen we leren van deze sessie? Wat verwachten bewoners? • • •
• • •
De ervaring van Kristel leerde dat het bewoners en bewonersorganisaties vaak gaat om zeggenschap en concreet dingen doen. Van belang is ook om je te realiseren dat een oplossing van een bewoner niet jouw van te voren bedachte oplossing hoeft te zijn. Je moet accepteren dat je je beeld moet bijstellen. Het uitspreken van wat mag worden verwacht vooraf bij een informatie avond is zeer belangrijk. Als bewoners verwachten dat ze mogen komen voor het behoud van hun bomen is het zeer teleurstellend als ze enkel kunnen kiezen tussen nieuwe bomen soort A of soort B. Mensen willen vaak ook gewoon aan de slag met hun eigen idee. Als overheid moet je in staat zijn om mee te denken. Luister vooral naar de oplossingen die ze zelf aangeven. Een ambtenaar moet de kwaliteit van omdenken hebben. Een voorbeeld dat lastig is in overheidsland: o Een gastheer/gastvrouw op de markt die ook afval opruimt en zaken regelt voor bezoekers. o Uit de evaluatie blijkt dat dit experiment geslaagd is. Maar een structurele financiering blijkt niet mogelijk.
Reacties van bewoners: Vincent Childs wijkpanel Heechterp Schieringen: voorbeeld van de kruidentuin. Eerst 20.000 in geïnvesteerd. Toen bleek dat toch de school ging bouwen op dit terrein en moest er weer een andere locatie worden gevonden. Het geïnvesteerde geld werd niet gecompenseerd. Evelien Huitema van het wijkpanel Achter de Hoven geeft aan dat zij al jaren klaagt over de verloederde waterspeeltuin. In 2013 zijn na overlast van jongeren de bankjes weg gehaald uit de speeltuin achter het wijkgebouw het Knooppunt. Er is nu geen overlast meer en ze wil niet 1 bankje (op een onnozele plaats) maar alle 4 bankjes terug. Bert Wassink zegt toe dit op te pakken. Maaike Venema wijkpanel Binnenstad: wil graag een tuintje aanleggen rondom een aantal ondergrondse containers om bijzet tegen te gaan. Het wijkpanel financiert zelf. Ze is nu al een jaar bezig. Maar heeft wel vertrouwen in een goede afloop. Tweede spreker is Martien Wierdsma klachtenfunctionaris bij de gemeente Leeuwarden. Via een informele aanpak lost zij bijna alle klachten op. Deze aanpak is ook volgens de Nationale Ombudsman een voorbeeld voor andere gemeenten. Zij is van mening dat het altijd beter kan. 1
De gemeente zou meer open moeten staan voor het vinden van praktische oplossingen voor sociale problemen. Voorbeeld is een mevrouw die na een ontvangen erfenis een complexe brief van de gemeente kreeg die haar slapeloze nachten bezorgde. Martien haalde er gelijk de desbetreffende case manager bij en de zaak werd ter plekke opgelost. Martien constateert nog heel veel leed onder de inwoners. Maar ook mooie voorbeelden van hoe het wel goed gaat. Werken volgens de “omgekeerde toets” : binnen de grenzen van de wet maatwerk leveren werkt goed. 80 % van de klachten gaat over: o Ik word niet terug gebeld o Ik krijg geen reactie op mijn brief of email o Men denkt niet mee in oplossingen.
Het werk van Martien wordt gewaardeerd. Het is goed dat Leeuwarden haar eigen zelfsreinigend vermogen heeft georganiseerd. 3e onderdeel sprekers: een twee gesprek met wethouder Wassink en Joery, Sanne en Brendan. Wat voor zaken lopen zij tegen aan?
Ambtelijk taal gebruik. Je moet dan doorvragen kun je het ook anders uitleggen? Dit kom je tegen bij de balie en de telefoon. Soms loop je dan maar gewoon weg. Bij de telefoon trouwens stellen ze zich niet voor met naam en achternaam maar verwachten dat wel van jou. Uit het onderzoek mijn stem telt bleek ook dat de website behoorlijk ontoegankelijk is. Je moet heel vaak doorklikken om het juiste te kunnen vinden. De chatfunctie zou handig kunnen zijn maar valt vaak weg. Ik snap er helemaal niets van en ze helpen me ook niet. Een oplossing zou kunnen zijn om speciaal iemand aan te stellen die bijvoorbeeld op de donderdag bereikbaar is voor mensen met problemen om zaken te begrijpen. Ze willen graag meedenken om de gemeente beter toegankelijk en bereikbaar te maken.
Conclusie:
Het is goed om met ervaringsdeskundigen te werken. Daar kan je als gemeente heel veel van leren. Je kan ze brieven laten controleren, website toetsen, invulformulieren checken. Deze zijn vaak nog veel te ingewikkeld. Je kunt ook raadsleden en ambtenaren vragen om op bezoek te komen. Het samen schouwen van de buurt levert mooie resultaten op in Heechterp/Schieringen. Harold van het bewonersbedrijf Heechterp/Schieringen geeft aan dat er heel veel goed gaat en men ook heel vaak wordt gevraagd om mee te denken. Dit is soms wel wat veel en zou misschien ook beter vanuit de gemeente gecoördineerd kunnen worden. Is dit niet een mooie taak voor de nieuwe Regisseur Andere Overheid? Guus van Dorpsbelang Jorwert onderstreept dit. We worden overspoelt door verzoeken vanuit de gemeente. We zijn maar met een klein clubje vrijwilligers. De verantwoording is wel groot soms. Zie bijvoorbeeld ook de gesprekken rondom de dorpskamers van Amaryllis. Maaike van Wijkpanel de Binnenstad geeft ook aan dat er veel gevraagd wordt van bewoners. Ze wil wel graag worden geïnformeerd en blijft ook graag op de hoogte van zaken die zich afspelen in haar buurt. Communicatie is van twee kanten heel belangrijk.
2
Vincent Wijkpanel Heechterp/Schieringen. Consequentheid zou soms ook handig zijn. Ambtenaar A reageert weer anders dan ambtenaar B. Het is altijd handig om het wijk panel te informeren. De bewoners trekken daar vaak toch als eerste aan de bel.
Bert dankt iedereen voor zijn/haar zinvolle inbreng. Hier kunnen we van leren. Verder wijst hij iedereen op 23 juni de 3e sessie Wat doet de gemeente Leeuwarden al om haar toegankelijkheid en bereikbaarheid te verbeteren? In het najaar hebben we een gezamenlijke sessie.
• •
Het gaat om vertrouwen: de overheid moet betrouwbaar, eerlijk, toegankelijk, begripvol en helpen waar ze dat kan. Bewoners zijn haar bestaansrecht. Van alles is de mens de maat. Waar is deze gebleven?
In 2010 werd in Den Haag becijferd dat we in 2030 40% van ons inkomen kwijt zouden zijn aan zorg en er werd geconstateerd dat de verzorgingsstaat zoals toen op termijn dus onbetaalbaar zou worden. Hiermee begon het decentraliseren, waarbij het beleid dichter bij de burger brengen als mom en ondertussen een besparing ontstond. => nu is het onze uitdaging; hoe kunnen we lokaal die menselijke maat weer gestalte doen? Kern sturen op waarden • • •
betrokkenheid ipv individualistische voorzieningen; Rechtvaardig in plaats van rechtmatig Rendabel in plaats van efficiënt
Voorbeeld: Creëer collectief ga bv met een flat in gesprek waar vd 25 appartementen er 13 zorg nodig hebben. Daar een collectieve oplossing op vormen. (Volwassen ggz gaat in komende jaren ver5voudigen) Klassiek opbouwwerk waarmee je individuele problemen collectief oplost De uitvoering moet maatwerk voor de mens kunnen maken. Qua beleid moet er onderscheid gemaakt worden tussen specialistisch maatwerk en alledaags maatwerk.
Multi-probleem gezinnen specialistisch maatwerk Start met de inzet op multi-probleem gezinnen (>25 contacten met hulpverlenende instellingen per jaar). Alleen maatwerk levert rendement op. In kaart brengen: wat kost een multi-probleem gezin nu? Gemiddeld 100.000,- per jaar aan inzet van instellingen. Wat is voor hen een goede oplossing? Gewoon proberen. En meten wat het structureel oplevert. Maak een Plan: 1. 2. 3. 4.
Wat is uw gewenste toekomst/perspectief -> is dus van huishouden zelf Welke problemen komt u dan tegen? Wat is als eerste nodig om dat aan de hobbel te krijgen Toetsen aan 3hoek (legitimiteit/betrokkenheid/rendement)-> maatwerk
3
Menselijke maat levert geld op! En Leeuwarden heeft met de inclusieve stad aanpak al mooie stappen gemaakt. Denk samen met de professionals creatief en out of the box. Voorbeeld “doorbraakhypotheek” Den Haag. Alledaags maatwerk • • •
Medewerkers met direct contact moeten meer ruimte krijgen voor de menselijke maat. Behandel mensen gewoon als medemens. Collectief in plaats van individueel Soms zijn er ook dingen te combineren als zichtbaar is waar de problemen zijn. We gaan van individuele oplossingen naar collectieve oplossingen. De betrokkenheid van de medebewoners en buurtbewoners wordt dan ook groter.
Toekomst Over 20 jaar zijn er enkel nog hele deskundige wijkteams en is er geen generiek beleid meer. Het is enkel het zoeken naar wat past. We hebben nog heel wat stappen te gaan: 1. het opbouwen van vertrouwen. o Het omarmen van professionals in het veld als kennisbron voor strategisch beleid. o Hoe ga je om met “zorgcowboys”? Hoe kun je stappen zetten? Antwoord; => ja er wordt gefraudeerd en er wordt misbruik gemaakt, daar moet je niet naïef in zijn, kunnen we het niet omdraaien bv bijklussende bijstandsmoeder hun werk gelegitimeerd maken. Geloof niet in tegenstelling tussen fraudeurs en lieverdjes, maatwerkaanpak ook voor fraudeurs o
Hoe ga je om met de aanzuigende werking? Antwoord AJ Er is een rechtstreeks verband tussen schuldhulpverlening en stijging jeugdhulp. Zoek naar creatieve oplossingen en experimenten.
2. Het monitoren om te overtuigen van de nieuwe weg (via experimenten) naar een toegankelijke en bereikbare overheid. 3. Dat wat het oplevert moet ook opnieuw worden geïnvesteerd in de wijk en de mensen. 4. Zijn deze experimenten wel toekomstbestendig? Antwoord AJ uit monitoring via de positieve gezondheids-criteria (rust, stress en gezondheid etc) blijkt dat van 81 % de situatie is verbeterd na de maatwerk aanpak.
Wat kan de raad doen? 1. De raad moet kaders stellen waardoor je als professional de kans krijgt om te leren van de praktijkmogelijkheden. 2. De raad zou ook zelf meer kunnen onderzoeken wat er zich afspeelt in de samenleving. 3. Leren door het bespreken van geanonimiseerde casussen: “een broodje casus”. o in bijvoorbeeld een woordvoerder-overleg is super leerzaam. o In dat kader ook op speeddate met Sociale Wijkteams. 4
o
In Heerenveen gaan raadsleden ook in gesprek met de professionals om te horen wat er speelt: het gaat om bewustwording.
5