TAF-Eindverslag-evenementen

Onderzoek naar de Friese evenementensector Samenwerken aan perspectief

Berichten uit de media Wat is er de afgelopen twee jaar in de media verschenen over het Friese evenementenlandschap?

Rodedradenanalyses

Conclusie & Aanbevelingen

Welke conclusies kunnen we trekken uit het onderzoek? Welke aanbevelingen geven we mee?

Bijeenkomst met evenementenorganisatoren Bijeenkomst met vergunningverleners en evenementcoördinatoren Enquête onder organisatoren van kleinere evenementen Gesprek en enquête met hulpdiensten

september 2023

Foto van Romy Dam

Colofon

Copyright © 2023

Opdrachtgever:

Uitgevoerd door:

Auteurs: Rianne Rodenburg - Bonder Adriaan Dillema

Vormgeving en lay-out: Rianne Rodenburg - Bonder, Scherp in Veiligheid Versie: september 2023

Foto van Chee

Voorwoord Stimuleren en activeren De Toerisme Alliantie Fryslân (hierna: TAF) is een van de aanjaag- en uitvoeringsprogramma’s van Stichting Innovatiepact Fryslân De TAF stimuleert de Friese gastvrijheidssector en voorziet haar van ideeën en initiatieven rond belangrijke thema’s als gastvrijheid, bedrijfsvoering, scholing, innovatie en marketing. De TAF opereert als denktank en bestaat uit vertegenwoordigers uit het Friese bedrijfsleven, het onderwijsveld, de brancheorganisaties als ook de marketingorganisaties en recreatieschap Marrekrite. Friese evenementen zijn van enorme meerwaarde Zij dragen bij aan de leefbaarheid en zijn een flinke impuls voor de gastvrijheidssector en de economie in de bredere zin. Oftewel evenementen dragen bij aan het ‘Bruto Provinciaal Geluk’. Het is dan ook van belang dat er voor de evenementensector een gezond toekomstperspectief bestaat. Evenementenorganisatoren, hulpdiensten en lokale overheden willen zich hier hard voor maken.

Foto van Chee

Daarom heeft Scherp in Veiligheid (verder: Scherp) in opdracht van TAF onderzoek gedaan naar de kansen en bedreigingen voor de Friese evenementensector Het opgehaalde beeld en de conclusies en aanbevelingen leest u in dit rapport. Wij bedanken alle partijen voor de geweldige respons en medewerking in dit onderzoek.

Pag 1

Inhoud Inleiding Inleiding

3

Berichten uit de media Regeldruk

4

Het weer

4

Duurzaamheid/Natuur

4

Beveiligers

4

Vrijwilligers

5

Stikstof

5

Klachten omwonenden

5

Positief nieuws

5

Bijeenkomsten met organisatoren

6

met gemeenten

7

Onderzoek Kleine evenementen

8

Hulpdiensten:

10

GHOR

10

Brandweer

11

Politie

12

Conclusies & Aanbevelingen Foto van Jannie Boonstra en Willy Wilpstra

Voor organisatoren

13

Voor lokale overheden

14

Voor hulpdiensten

15

Voor bestuurders

15

Bijlage Incidenten bij evenementen

16

Bronnen Bronnen

Pag 2

19

Inleiding De signalen over problemen in de evenementen luiden steeds vaker in de afgelopen jaren Deze signalen zijn ook via de media en rechtstreekse contacten met organisatoren terechtgekomen bij de TAF. Er moet in toenemende mate rekening worden gehouden met voorwaarden en regelgeving op het gebied van veiligheid, mobiliteit, geluidsbelasting, natuurbescherming etcetera. Daarnaast zijn er ontwikkelingen op het gebied van onder andere duurzaamheid, verzekeringen, behoud en inzet van vrijwilligers en toenemende productie- en personeelskosten. Een mooie uitdaging voor de TAF om verbinding te leggen met alle betrokken partijen Met het doel om het net op te halen en gezamenlijk op zoek te gaan naar mogelijke oplossingen en een toekomstperspectief. Daarvoor hebben we in april een bijeenkomst gehouden met organisatoren van Friese evenementen Dit waren vooral de organisatoren van grotere Friese evenementen, zoals de Ballonfeesten Joure, Oerrock, Psy-Fi, Slachtemarathon, Flaijel, Skûtsjesilen, etc. Er werd gesproken over de huidige status van het evenementenlandschap en toekomstige kansen. In mei is gesproken met vergunningverleners en evenementencoördinatoren van tien Friese gemeenten De belangstelling om bij deze bijeenkomst te zijn was ook groot. De problemen werden herkend.

De gemeentelijke ambtenaren hadden daarnaast volop motivatie en ideeën om een bijdrage te leveren aan gezamenlijke oplossingen. In de zomer zijn er enquêtes gehouden en gesprekken gevoerd met organisatoren van kleinere evenementen en de hulpdiensten Dit is gedaan voor de nodige verdieping en het beeld compleet te krijgen. We hebben van 43 organisatoren een reactie gekregen. Een geweldig resultaat, ondanks de zomervakantie en het hoogseizoen voor evenementen. De problematiek is duidelijk urgent. Aanvullend is er een scan gemaakt van berichten over evenementen in de media Deze berichten in de media zijn tweeledig, namelijk: 1. Berichten over de noodsignalen in de evenementenbranche. Hiermee worden de verschillende onderwerpen rondom de evenementenproblematiek duidelijk. 2. Incidenten die de afgelopen jaren hebben plaatsgevonden tijdens evenementen. De regeldruk rondom evenementen heeft een enorme vlucht genomen na incidenten als ‘Loveparade’ en ‘Haaksbergen’. Daarnaast willen we met deze opsomming van incidenten duidelijk maken dat deze ‘vervelende’ regels er niet voor niets zijn. Een overzicht van incidenten tijdens evenementen staat in de bijlage van dit rapport. De informatie uit het onderzoek is verwerkt in dit rapport Dit rapport wordt voor een deel besproken op een bestuurlijke bijeenkomst over evenementen tijdens de Admiraliteitsdagen in Dokkum.

Hierna wordt het openbaar gemaakt. En ter beschikking gesteld aan bestuurlijk Fryslân, de evenementensector, degene die hebben meegewerkt aan het onderzoek en aan andere belangstellenden.

Pag 3

Berichten uit de media Regeldruk

Het weer Een onderwerp dat veelvuldig in het Friese nieuws kwam is de regeldruk voor organisaties. Veel (vooral kleine) evenementen worstelen met het toenemende aantal regels en eisen. Soms leidt dat tot afgelastingen, zoals bij het Openlucht Filmfestival 2023 op Terschelling en het festival Eilân op Terschelling. Het evenementenbeleid op het eiland leidde ook tot een felle politieke discussie. Bij een evenementenorganisatie in de gemeente Waadhoeke werd een jurist ingeschakeld om de regeldruk aan te kunnen.

Het weer is en blijft een onzekere factor als het gaat om evenementen. Het weer was de afgelopen jaren meerdere keren spelbreker voor Friese evenementen, zoals door hitte of door regenval. Klimaatveranderingen blijft in de toekomst steeds meer een factor om rekening te houden bij het organiseren van evenementen.

Duurzaamheid/Natuur

Een ander aspect dat vaak wordt belicht, is de verduurzaming van evenementen. Dit is soms gecombineerd met de regeldruk. Zo werd het avondprogramma van de Visserijdagen in Harlingen bijna afgelast vanwege ‘gedoe’ over statiegeldbekers. Een subsidie van de gemeente redde het onderdeel van het evenement op het laatste moment. De Offroad rit in Noordwolde ging niet door vanwege natuureisen. De gemeente Achtkarspelen had zorgen over de gevolgen voor onder andere het voortbestaan van de Profronde. Dit vanwege het nieuwe evenementenbeleid in relatie tot de Wet natuurbescherming van de provincie Fryslân. Evenementen zetten ook in op duurzaamheid, zoals de Elfstedenvereniging, die een klimaatneutrale Elfstedentocht nastreeft.

Pag 4

Beveiligers

Een andere uitdaging waar evenementen voor staan, is het tekort aan beveiligers. In Dronten pleitte men er daarom al voor dat gemeenten samenwerken om de schaarse capaciteit te delen. Ook in Friesland speelt deze problematiek. De Nederlandse Veiligheidsbranche is bezig met een Toetsingskader evenementenbeveiliger. Een van de doelen is een bijdrage leveren aan de oplossing van de huidige schaarste.

Vrijwilligers Stikstof

Niet alleen bij beveiligers speelt een tekort. Er zijn ook evenementen die te maken hebben met te weinig vrijwilligers. De Dorpsfeestparade in Langweer, Marathon Sneek en het Concours Hippique van Dokkum hadden daar last van.

De stikstofproblematiek gaat ook niet voorbij aan de evenementenwereld. Zelfs de Elfstedentocht heeft ermee te maken. Het Terschellinger festival Eilân stond recent op de tocht omdat omwonenden bezwaar maakten, onder meer vanwege de stikstofuitstoot.

Positief nieuws

Klachten omwonenden

Omwonenden zijn vaker een aandachtspunt als het gaat om evenementen. De Groene Ster in Leeuwarden verloor de afgelopen jaren meerdere festivals vanwege rechtszaken vanuit omwonenden. De Sneekweek werd vanwege omwonenden ingekort. De gemeente Leeuwarden kreeg kritiek vanuit dorpen voor het evenementenbeleid. In Appelscha en Dokkum waren er zorgen vanuit omwonenden. CDA Ameland pleitte zelfs voor een evenementenpauze, ter bevordering van ‘de leefbaarheid op het eiland’.

Pag 5

Friese evenementen kwamen verder meerdere keren positief in het nieuws. Zo werden Sneekweek en Bosk genomineerd voor evenementenprijzen. En kon Into the Great Wide Open op Vlieland in de natuur doorgaan mede vanwege een goede samenwerking met boswachters. Zomer aan Zee in Harlingen was zo’n succes dat het wordt herhaald.

Bijeenkomst met organisatoren Op 25 april 2023 is een bijeenkomst georganiseerd voor organisatoren van Friese evenementen Hierbij waren vooral organisatoren van grotere Friese evenementen aanwezig, zoals de Ballonfeesten Joure, het Oranjewoud festival, Oerrock, Slachtemarathon, Psy-Fi, Heaven Open Air, Beachrockers, Veenhoop Festival, Simmerdeis, Admiraliteitsdagen, Fries Straat festival, Bevrijdingsfestival Fryslân, Explore the North, Splashtival Grou, Foodfestival Pikmar, Bregepop, etc. De uitkomsten van deze bijeenkomst is verwerkt in de volgende 'rodedradenanalyse'. Wat maakt het lastig om in 2023 een evenement te organiseren? Top 5 van de reacties: 1. Hogere kosten van materiaal en personeel (26% van de ondervraagden) 2. Meer indieningseisen/Regeldruk (22%) 3. Wet natuurbescherming (14%) 4. Personeelstekort bij toeleverancier (7%) 5. Capaciteit hulpdiensten (7%)

Hoe kan de samenwerking in het Friese evenementenlandschap tussen verschillende partijen worden vormgegeven? Kennis delen Gezamenlijke inkoop Samen dingen doen / afspraken maken (ook met horeca) Groepen bij elkaar zetten (organisatoren en vergunningverleners) Netwerkmomenten per sector en gemixed Onderwijs betrekken Belangenorganisatie oprichten voor evenementenorganisatoren Vrijwilligerspoule maken Rollen en verantwoordelijkheden van Veiligheidsregio helder maken Waarborgfonds ter dekking van eenmalige onverwachte risico’s Samenwerkende BOA's/Bureaus

Pag 6

Welke slag kunnen organisatoren zelf maken? Bij elkaar in de keuken kijken (ook langskomen tijdens events van een ander) Met elkaar in overleg Gezamenlijke WhatsApp-groep Niet zelf het wiel uitvinden Loket voor kleine evenementen Uniformiteit in werkwijze Professionaliseren van B- en C-evenementen Differentiatie in talent van vrijwilligers Gezamenlijke inkoop Initiatief nemen om afspraken met gemeente in te plannen: vooroverleg voor aanvraag, overleg over uitvoering en evaluatiegesprek

Wat heb je van de gemeenten en provincie nodig om jouw evenement en de aanvraag goed te kunnen organiseren? Duidelijkheid van: spelregels die vantevoren bekend zijn evenementenstrategie/-visie format voor draaiboeken procedures een overheid - een verhaal - een beleid Aandacht van bestuurders Goede subsidieregeling Intake voor beginners/nieuwelingen Toegankelijke website van evenementenkalender Benaderbaarheid Meedenken Wat heeft de overheid over voor evenementen (ambtelijke capaciteit, aangaan procedures, etc?) Eén loket waarbij je dezelfde taal spreekt Coördinatie van het proces van evenementen Evalueren van evenementen Niet kwetsbaar maken van festivals die vooruitlopen op trends en ontwikkelingen Toezichthouders organisatie die taken van beveiligers kunnen doen Vernieuwing om personeel op vlieghoogte brengen

Bijeenkomst met gemeenten Op 11 mei 2023 is een bijeenkomst georganiseerd voor vergunningverleners en evenementcoördinatoren van Friese evenementen Hierbij waren de gemeenten Leeuwarden, Noard-East Fryslân, Dantumadiel, Súdwest-Fryslân, Harlingen, Heerenveen, Terschelling, Smallingerland en Ameland aanwezig. De uitkomsten van deze bijeenkomst is verwerkt in de volgende 'rodedradenanalyse'. Wat maakt het lastig om in 2023 een evenement te organiseren? Top 5 van de reacties: 1. Hogere kosten van materiaal en personeel (19% van de ondervraagden) 2. Meer indieningseisen / Regeldruk (17%) 3. Tekort aan vrijwilligers (16%) 4. Wet natuurbescherming (13%) 5. Personeelstekort bij toeleveranciers (11%) Hoe is de samenwerking met hulpdiensten en andere overheden? Samenwerking: Over het algemeen is de samenwerking wel goed (vooral in de zeer kleine gemeenten) Er is wel eens een spanningsveld tussen adviserende partijen Veel gezamenlijk overleg met de hulpdiensten Adviezen: Standaard, de ambtenaren weten vaak wat het advies wordt Er wordt veel geleund op het advies van vorig jaar Politie kan ergens heel stevig in zitten Veel personeelswisseling geweest bij de Veiligheidsregio Fryslân Provincie in relatie tot Wet natuurbescherming: Ze denken praktisch mee Hoge werkdruk, daardoor lastig om iemand te spreken

Pag 7

Welke slag kunnen ambtenaren zelf maken? Jaarlijkse bijeenkomst organiseren voor organisatoren van kleine evenementen Bij elkaar in de keuken kijken (ook langskomen tijdens evenementen) Provinciaal uniformiteit in draaiboek/veiligheidsplan maken Een evenementenloket maken dat benaderbaar is voor gemeenten en organisatoren (expertisecentrum) Toegankelijke evenementenkalender maken Vrijblijvend contact zoeken met organisatoren (er hoeft geen aanleiding te zijn) Leg aan organisatoren uit wat verschil is tussen twintig jaar geleden en nu Kleine organisaties bij elkaar brengen Wat denk je dat organisatoren nodig hebben van de gemeente? Duidelijkheid Korte lijnen en bereikbaar zijn Hulp waarnodig Ondersteuning Samenwerking Subsidie Advies Tijd Back-up van college en raad, bestuurlijk commitment Checklist Evenementenbeleid Wat kunnen organisatoren zelf doen? Eén keer goed investeren in planvorming en dat jaarlijks gebruiken Gesprek aan blijven gaan met de gemeente Dien op tijd een volledige aanvraag in Verantwoordelijkheid dragen en duidelijk zijn Bij elkaar in de keuken kijken Zelf informatie opzoeken (beleid en op website) Zorgen voor capabele mensen in een organisatie

Onderzoek onder kleine evenementen Aansluitend op de twee bijeenkomsten is een vragenlijst verstuurd naar organisatoren van kleine Friese evenementen Deze is door 43 evenementenorganisatoren ingevuld. Deze organiseren evenementen in de gemeenten Ameland, Leeuwarden, Waadhoeke, Súdwest-Fryslân, Fryske Marren, Heerenveen, Harlingen, Terschelling, Noard-East Fryslân, Tytsjerksteradiel, Smallingerland en Schiermonnikoog. De uitkomsten van dit onderzoek is verwerkt in de volgende 'rodedradenanalyse'.

Wat maakt het lastig om in 2023 een evenement te organiseren? Top 5 van de reacties: 1. Meer indieningseisen/Regeldruk 2. Hogere kosten materiaal en personeel 3. Tekort aan vrijwilligers 4. Geen tot weinig beschikking over subsidies 5. Wet natuurbescherming Organisatoren geven aan dat de aanvraag voor een vergunning steeds meer tijd kost. En het lijkt alsof de lat steeds hoger ligt. Jaren geleden waren twee A4'tjes voldoende, nu lever je een boekwerk in. Als een evenement in meerdere gemeenten plaatsvindt, verschillen de eisen per gemeente. Darnaast merkt een organisator op dat enkele partijen binnen de toetsing aan gemeentezijde weinig tot geen feeling hebben met de aard en schaal van het evenement. En de kosten lopen op bij een evenement. Materiaalkosten zijn zeer hoog en stijgen jaarlijks. Het is lastig om genoeg sponsorgeld bij elkaar te krijgen. Doordat er minder vrijwilligers mee willen helpen, moet personeel worden ingehuurd. Dit werkt kostenverhogend. Er zijn organisatoren die hebben aangegeven dat het organiseren van evenementen juist niet lastig is. Een aantal organisatoren geven aan dat hun gemeente wel goed ondersteunt bij de aanvraag.

Pag 8

Welke slag kunnen organisatoren zelf maken? Kennis opdoen bij andere evenementen ('kijk bij elkaar in de keuken') (Beter) samenwerken Durf toe te geven dat je soms hulp nodig hebt Begin op tijd Stem evenementen op elkaar af, werk samen en geef andere organisatoren de ruimte Kennisdeling Draaiboeken professionaliseren (hou je aan de template) Heb en hou goed contact met vrijwilligers en sponsoren Online dossier voor evenementen aanvragen

Wat heb je van de gemeenten en provincie nodig om jouw evenement en de aanvraag goed te kunnen organiseren? Subsidie (zowel in geld als in materiaal) om de kosten van een evenement te dekken Vergunning voor het evenement Ambtenaren: die helpen bij de vergunning die advies geven met kennis met lef om af te wijken van regels begrip tonen die denken in mogelijkheden één vast aanspreekpunt Inkoopcentrale voor huur materiaal/personeel Duidelijkheid van: spelregels die vantevoren op tijd bekend zijn format voor draaiboeken Adviserende partijen die coöperatief zijn Korte aanvraagtermijn Makkelijke digitale aanvraag Uniformiteit in aanvraag, indieningseisen en termijnen voor Friese gemeenten

Onderzoek onder kleine evenementen Hoe kan de samenwerking in het Friese evenementenlandschap tussen verschillende partijen worden vormgegeven? Delen van materiaal zorgt ervoor dat kosten beter verdeeld worden. Materialen die in eigen bezit zijn van organisatoren worden een keer per jaar gebruikt. Hier kunnen andere organisatoren ook gebruik van maken. Of bijvoorbeeld bij een locatie waar 2 evenementen achter elkaar staan gepland. Deze kunnen bijvoorbeeld een gezamenlijke inkoop van materialen doen, en daarbij een korting bedingen Oprichten van een externe stichting of vereniging om samenwerking vorm te geven. Deze niet laten leiden door de altijd gesubsidieerde evenementen. Ook de kleine evenementen moeten hierin zijn vertegenwoordigd Kennis delen op bijeenkomsten die worden georganiseerd door bijvoorbeeld de gemeente Beter overleg tussen de gemeenten Betere communicatie Centraliseer informatie. Bijvoorbeeld via een online platform of een forum. Informatie hierop moeten alle partijen kunnen gebruiken. En ervaringen moet men hier kunnen delen Collectieve evenementenverzekering Goede afstemming van evenementen, zodat er geen zes evenementen op dezelfde dag zijn Leer elkaar kennen en kijk bij elkaar in de keuken

Foto van Piet Douma

Pag 9

Onderzoek bij hulpdiensten Ook de hulpdiensten zijn betrokken bij dit onderzoek Daarvoor zijn enquêtes verspreid en gesprekken gevoerd met de Friese hulpdiensten. Het gaat om medewerkers van de brandweer, GHOR en politie.

GHOR Politie

Brandweer

Veiligheidsregio Fryslân CrisisGGD beheersing

De rollen en taken voor evenementen zijn: advies geven aan gemeente op volledige vergunningaanvragen voorgesprek voeren met organisator (is optioneel en op uitnodiging van gemeente) optreden bij evenementen (bijvoorbeeld schouw, deelname veiligheidsteam) optreden bij incidenten

De ervaring van de afgelopen jaren: Om te voorkomen dat het vergunningsproces onnodig vertraging oploopt, is het belangrijk dat er een volledige en kwalitatief goede aanvraag ligt. De ervaring is volgens de hulpdiensten helaas anders, namelijk: plannen worden vaak niet volledig ingediend door de organisator. Er ontbreekt bijvoorbeeld een goed veiligheidsplan en een plattegrond van het evenement onvolledige plannen worden door de gemeente ter advies aangeboden bij de hulpdiensten. Hulpdiensten geven pas advies als een aanvraag volledig is plannen worden regelmatig te laat aangeboden voor advies door de gemeente de aangeboden aanvraag heeft regelmatig onvoldoende kwaliteit of voldoet niet aan indieningseisen Bovenstaande kan leiden tot vertraging in het vergunningverleningsproces. Ook kan het leiden tot onnodige irritatie in de samenwerking tussen hulpdiensten en gemeente.

Pag 10

GHOR De rol en taak van de GHOR is niet duidelijk of wordt niet begrepen Dit geldt voor zowel gemeenten als de organisatoren. De GHOR: is adviseur van de gemeente voor evenementen werkafspraak is dat alle B- en Cevenementen (dit zijn vaak grotere en risicovollere evenementen) ter advies moeten naar de Veiligheidsregio Fryslân adviseert nooit negatief op een aanvraag. Zij adviseren alleen wat er nodig is borgt de zorgcontinuïteit in de regio per kalenderjaar. Het is bijvoorbeeld belangrijk dat er genoeg ambulances en personeel beschikbaar blijven voor de basiszorg heeft baat bij een door de gemeente ingevulde actuele regionale evenementenkalender Het zorgplan is een onderdeel van een volledige aanvraag Het zorgplan is niet nieuw, deze informatie wordt al jaren gevraagd. In het zorgplan zet je onder andere hoeveel EHBO’ers je wanneer inzet, wat hun taken zijn, hoeveel toiletten op het evenement worden geplaatst, wat voor toiletten dit zijn, drinkwatervoorziening bij warm weer, etc. Met het plan kunnen organisatoren juist maatwerk leveren voor evenementen.

Dit kan een aparte bijlage zijn, of onderdeel zijn van het veiligheidsplan of draaiboek Wat heeft de GHOR nodig van de gemeenten en organisatoren om goed op de aanvraag te kunnen adviseren? Volledige aanvraag dat voldoet aan de indieningseisen Vraag sowieso advies bij B- en C-evenementen Vraag op tijd advies, hou daarbij rekening met de adviestermijn van tien werkdagen De GHOR wil graag aan gemeenten en organisatoren uitleggen wat de GHOR doet En waarin zij gemeenten en organisatoren kunnen ondersteunen. Daarvoor is het nodig dat gemeenten hierin het initiatief nemen.

Brandweer Het is lastig om in 2023 een evenement te organiseren De brandweer erkent dat het in deze tijd als lastig ervaren kan worden om een evenement te organiseren. Dit heeft volgens hen onder andere te maken met: Hogere kosten van materiaal en personeel. En soms tekorten hieraan Verschil in eisen per gemeente. In de ene gemeente acht weken van tevoren aanvraag indienen, andere gemeente zestien weken Aanvragen worden door steeds meer gemeenten kritischer beoordeeld. Daarbij moet de organisator voldoen aan de indieningseisen De coronatijd heeft opgeleverd dat sommige organisatoren innovatief waren en zijn gebleven. Met de bestaande regels hebben de organisatoren een andere invulling gegeven aan evenementen. Bijvoorbeeld destijds online en kleinschalig. Wat heeft de brandweer nodig van de organisatoren? Dien op tijd een volledige aanvraag in. Een volledige aanvraag waaruit blijkt dat ze te maken hebben met een organisatie die weet wat (on)veiligheid inhoudt Verwerk evaluatiepunten van de vorige editie in een nieuwe aanvraag. Evaluaties dienen juist ter verbetering van het evenement. Zo werk je samen met organisaties stap voor stap aan een betere kwaliteit van het evenement Ben en blijf op de hoogte van de regels die gelden voor evenementen. Of vraag iemand ter ondersteuning.

In het geval van de brandweer gaat het om het ‘Besluit brandveilig gebruik basishulpverlening en overige plaatsen’. Hierin staan regels over onder andere brandveiligheid Start op tijd met de voorbereidingen voor de komende editie. Zo zorg je dat alle noodzakelijke materialen en personen (beveiliging, EHBO, vrijwilligers) beschikbaar zijn Blijf niet hangen in het verleden "Zo doen we het al twintig jaar en er is nog nooit iets gebeurt". Uit de bijlage blijkt dat ongelukken zowel bij grote als kleine evenementen kunnen voorkomen

Pag 11

Wat heeft de brandweer nodig van de gemeente? Kennis en kunde van de vergunningverlener op het gebied van evenementen. En de weten regelgeving. Het kennisniveau verschilt enorm Naleven van de afspraken wanneer de brandweer/Veiligheidsregio wel, en wanneer niet betrokken wordt bij een vergunningsaanvraag Controleer of de aanvraag voldoet aan de indieningseisen Controleer of de adviespunten en de evaluatiepunten van vorig jaar zijn verwerkt in de nieuwe/volgende aanvraag Vraag pas advies als de aanvraag volledig is Vraag op tijd advies, hou daarbij rekening met de adviestermijn van tien werkdagen Vertrouw dat de adviezen van toegevoegde waarde zijn Voor de interne voorbereiding is een terugkoppeling op de adviespunten nodig. De brandweer maakt bijvoorbeeld informatiekaarten voor de uitrukdienst. Het is belangrijk om te weten wat er wel/niet in wordt opgenomen in een vergunning na het advies Het verschilt per gemeente wanneer er advies wordt gevraagd. Bij sommige gemeenten wordt de brandweer van begin tot einde goed betrokken bij het evenement. Terwijl bij sommige gemeenten de brandweer buiten beschouwing blijft. En niet eens een advies hoeft te geven op B-evenementen. Dit wijkt af van de afspraak: alle B- en Cevenementen voor advies naar de Veiligheidsregio.

Politie Friesland heeft meer evenementen samen, dan Groningen en Drenthe opgeteld Dit laat wel duidelijk zien dat er een hoge evenementendichtheid is in onze provincie. Onze provincie is goed in locatietheater en biedt zowel grootschalige betaalde - als gratis evenementen aan. Een uitdaging voor organisatoren is de beveiliging tijdens een evenement De regels voor beveiliging tijdens een evenement zijn heel strak. De beveiliger moet namelijk specifiek een pas hebben van het bedrijf waar diegene op dat moment voor werkt, voor het evenement waarop deze wordt ingezet. Een beveiligingspas kost € 75,-. De procedures die hiervoor nodig zijn sluiten niet aan bij de praktijk. Gemeenten en politie kunnen samen afspraken maken over inzet beveiliging versus medewerkers 'sfeerbeheer' voor specifieke (kleinere) evenementen. Hier is winst te behalen voor de organisatie wat betreft de kosten van inzet beveiliging. Wat heeft de politie nodig van de organisatoren? Dien op tijd een volledige aanvraag in Zorg dat alle informatie in alle plannen hetzelfde is (data, tijden, locaties, aantallen, etc.). Bij meerdere documenten blijkt dat er verschillen in deze informatie aanwezig is Investeer in het maken van goede plannen. Doe dit één keer goed.

Dan kun je de edities daarop dit als sjabloon gebruiken Wees je bewust van de (mogelijke) risico's van het evenement Kom in contact met andere organisatoren. Kijk waarin en hoe je kunt innoveren Wat heeft de politie nodig van de gemeente? Kennis en kunde van de vergunningverlener Het kennisniveau verschilt enorm Duidelijke afspraken wanneer de politie wel, en wanneer niet betrokken wordt bij een vergunningsaanvraag Betrek de politie tijdens de vergunningaanvraag, of het traject daarvoor. Nodig hen (ook) uit in het gesprek met de organisator Controleer of de aanvraag voldoet aan de indieningseisen Vraag pas advies als de aanvraag volledig is Pag 12

Vraag op tijd advies, hou daarbij rekening met de adviestermijn van tien werkdagen. Indieningseisen die in elke gemeente hetzelfde zijn Zorg voor een operationeel voorbereidingsplan bij grootschalige evenementen. In dit plan staat het evenement kort beschreven, de mogelijke scenario’s en maatregelen daarop en de rollen en taken van gemeente en hulpdiensten Er liggen verschillende kansen voor de gemeente en provincie op evenementengebied Ondersteun de kleinere evenementen en evenementen die worden georganiseerd door vrijwilligers. Help ze bijvoorbeeld bij het maken van een veiligheidsplan Zorg ervoor dat indieningseisen in elke gemeente hetzelfde zijn Als er op provinciaal niveau een evenement naar Friesland wordt gehaald, is het belangrijk om alle partijen in het voortraject aan tafel te hebben. Oftewel ook alle betrokken gemeente(n) en hulpdiensten. De gemeente(n) zijn tenslotte verantwoordelijk voor het vergunningentraject Een provinciaal Evenementenkalender is nog steeds een grote wens De gemeenten houden een eigen kalender bij, naast de regionale kalender van de Veiligheidsregio. Helaas verschillen deze kalenders van elkaar, waardoor er geen goed beeld is. De wens is om één kalender te hebben waar alle evenementen in staan. Bij voorkeur staat dit in een digitale omgeving, waar iedereen in kan.

De wens van een werkbare regionale kalender wordt ook (al jaren) gedeeld door de gemeenten.

Conclusies & Aanbevelingen Er is een geweldige medewerking aan dit onderzoek geweest Dit heeft een groot aantal ideeën opgeleverd voor de korte en lange termijn. Hieruit trekken we de conclusie dat er volop draagvlak, energie en motivatie is voor behoud en versterking van de Friese evenementensector. Samenwerken aan perspectief dus. Het rijke Friese evenementenlandschap staat momenteel wel onder druk Dit wordt bevestigd in de gesprekken en de gehouden enquetes met de verschillende betrokkenen. Het gros van de evenementenorganisatoren worstelt met de toegenomen aantal regels, ingewikkelde procedures bij gemeenten, toegenomen productiekosten, etc. Dit beeld wordt door alle betrokken partijen herkend. Behalve een bevestiging van het beeld, hebben we dus met elkaar kansen bedacht Ook is er meer draagvlak gecreëerd onder de betrokkenen. Daarnaast blijkt vanuit alle betrokkenen welwillendheid om Friese evenementen goed te organiseren. Op basis hiervan geven wij een aantal aanbevelingen voor organisatoren, lokale overheden, hulpdiensten en specifiek voor bestuurders.

Voor organisatoren: 1.

Ga met elkaar samenwerken Door meer onderling samen te werken kun je gebruik maken van elkaars materiaal, kennis, netwerk en wellicht ook vrijwilligers. Hierdoor kan een flinke kostenbesparing worden gerealiseerd. Deze samenwerking is tot nu toe niet als vanzelf van de grond gekomen. Er zal dus een partij moeten zijn die dit gaat initiëren en faciliteren. Dit is een ‘quick win’ die vrij gemakkelijk te realiseren is.

2.

'Kijk bij elkaar in de keuken' In het gesprek tijdens de verschillende bijeenkomsten is al gebleken hoeveel men van elkaar kan leren. En hoe men elkaar kan inspireren. Er zijn op die bijeenkomsten meteen afspraken gemaakt om vaker bij elkaar in de keuken te komen kijken. Flaijel naar Oerrock en andersom. Dit kan ook goed bij kleinere evenementen. Ga bij elkaar langs en ervaar hoe een ander het doet. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld een nog te realiseren digitaal evenementenplatform met daarin alle organisatoren van Friese evenementen. Een overkoepelend regionale organisatie, bijvoorbeeld een taskforce evenementen, zou de realisatie hiervan moeten faciliteren.

3.

(Door)Ontwikkel jezelf! Ontwikkel zowel de inhoud van het evenement, als de organisatie ervan. De opmerking "Zo hebben we het altijd al gedaan en er is nog nooit iets mis gegaan" is letterlijk een dooddoener. Dit is nadelig voor de veiligheid en laat zien dat het evenement niet innoveert. Zorg daarom dat de kennis en de organisatie op orde is. Hou je aan de indieningseisen van de gemeente en professionaliseer het draaiboek en veiligheidsplan. Zorg dat er medewerkers/vrijwilligers zijn aangesloten bij het evenement met ervaring in vergunningentrajecten en veiligheid. Daarin hou je uiteraard ook rekening met het specifieke karakter en de traditie van het evenement.

Pag 13

Voor lokale overheden: 4.

Maak een digitaal, regionaal 'Servicepakket evenementen' Hiermee maken gemeenten het organisatoren zo gemakkelijk mogelijk om een evenement te organiseren. ‘De papierwinkel wordt een soort invuloefening’. Organisaties krijgen een: - duidelijk en compact aanvraagformulier - format voor een draaiboek of veiligheidsplan - plattegronden die gebruikt kunnen worden voor intekenen van evenemententerrein - beleid met daarin regels over evenementen en subsidies - richtlijnen, bijvoorbeeld Veldnorm Evenementenzorg, Constructieve richtlijnen voor bouwsels, etc. Door het regionaal te maken en door het gebruik van vaste formats, verklein je aanzienlijk de regeldruk die door organisatoren op dit moment wordt ervaren. Indien nodig, helpt de gemeente de organisator met het invullen van de aangeleverde formats. Het vergemakkelijkt ook het werk van vergunningverleners en adviserende diensten, zoals de hulpdiensten.

5.

Organiseer het accounthouderschap op evenementengebied Bouw een relatie op tussen vergunningverlener, eventuele evenementencoördinator en de evenementenorganisator. Ga op tijd met elkaar in gesprek, vraag hoe het gaat en kijk waar je elkaar kunt helpen. Ditzelfde geldt voor het gesprek met hulpdiensten en andere partners. Dit geldt voor zowel de voorbereiding, als tijdens het evenement en de evaluatie na afloop. Investeer in partnerschap en samen opbouwend heengaan! Bijvoorbeeld door het faciliteren van aanbeveling 1 en 2. Gelet op bovenstaande is het belangrijk dat de vergunningverlener en evenementencoördinator positie krijgen binnen de gemeente. Het thema evenementen verdient een hogere prioriteit. Het kan niet zo zijn dat de vergunningverlener/evenementencoördinator moet 'bedelen' om ondersteuning en lenigheid bij andere gemeentelijke diensten. Het is belangrijk om evenementen mee te nemen in de te maken Omgevingsplannen. Zorg dat sowieso de vergunningverlener evenementen en evenementencoördinator bij deze gesprekken aanwezig zijn.

6.

Organiseer jaarlijkse bijeenkomsten De bijeenkomsten hebben onder andere als doel: relatiebeheer, bespreken van ontwikkelingen, kennisuitwisseling en wederzijdse inspiratie. Koppel een bepaald thema aan een bijeenkomst. Organiseer: - per gemeente een bijeenkomst voor de evenementenorganisatoren. Doe dit bijvoorbeeld aan het begin van het nieuwe evenementenseizoen. Daardoor kunnen de organisatoren elkaar versterken in het komende seizoen. - een bijeenkomst voor evenementenvergunningverleners, gemeentelijke evenementencoördinatoren van Friese gemeenten, waarbij ook de hulpdiensten en de Provincie Fryslân aansluiten.

7.

Actualiseer subsidiebeleid dat passend is bij de evenementenvisie van de lokale overheid Gemeente moet voor zichzelf en anderen weten welke evenementen ze willen ondersteunen. Wat is het profiel en de visie van jouw gemeente? En welke evenementen passen hier goed bij? Vanuit deze visie bepaal je de ondersteuning met financiële of materiële middelen. Deze ondersteuning moet worden aangepast op de huidige situatie van oplopende kosten. Zorg dat de subsidieprocedure en voorwaarden duidelijk zijn.

Pag 14

Voor hulpdiensten: 8.

Ga terughoudend om met de zogenaamde standaard advisering Gebruik ervaringen van voorgaande edities en evaluaties van evenementen. Pas vooral maatwerkadvisering toe die specifiek geldt voor het betreffende evenement. Focus op het unieke karakter van het evenement, de locatie, de periode etc. Hiermee wordt voorkomen dat vooral kleine evenementen onnodig worden belast met te veel maatregelen en eisen. Daarnaast is het effect van standaard adviezen minimaal. Geestelijke luiheid treedt op. Je zorgt voor meer bewustwording bij zowel organisatoren als vergunningverleners door maatwerk toe te passen.

9.  Adviseer vanuit partnerschap en een gezamenlijke verantwoordelijkheid Het algemeen belang van evenementen wordt door alle partijen onderschreven. De gedachte "het is jullie feestje, jullie verantwoordelijkheid en hier is gemeenschapsgeld niet voor bedoeld" wordt gelukkig niet vaak meer gehoord. Het thema evenementen heeft binnen de hulpdiensten dan ook een hoge prioriteit. Het is wel belangrijk dat politie en VRF meer aan de voorkant worden betrokken. En in gesprek gaan met evenementenorganisaties. Door optimale aandacht voor preparatie kan voor alle partijen winst worden behaald. Zo kan er met een goede organisatie en passend advies van bijvoorbeeld politie worden bespaard op het aantal in te zetten beveiligers. Vooral met een multiadvies bij C-evenement adviseer je juist vanuit partnerschap en integraliteit.

Voor bestuurders: 10. Samenwerken aan perspectief Met dit onderzoek is de problematiek waar de evenementensector, de gemeente en de hulpdiensten mee te maken hebben, helder in beeld gebracht. Gelukkig worden er ook veel kansen gezien. Alle partijen willen graag stappen zetten. Het is belangrijk om deze ingezette beweging verder te brengen. En de kansen op het behoud en versterking van de waardevolle Friese evenementensector te verzilveren. Het is goed dat er bestuurlijke commitment is en dat er regie wordt gepakt om het noodzakelijke samenspel tussen alle betrokken partijen aan te jagen en te organiseren Met het oog hierop is het goed dat er een "taskforce evenementen" in het leven wordt geroepen waarin gemeenten, evenementenorganisatoren, provincie en de hulpdiensten (bestuurlijk) zijn vertegenwoordigd. De quick wins voor de taskforce evenementen zijn: - samenwerking tussen organisatoren initiëren en faciliteren - regelen dat organisatoren bij elkaar langs gaan op evenementen. Dit kan ook voor lokale overheden bij evenementen - digitaal een regionaal servicepakket maken - organiseren van jaarlijkse bijeenkomsten voor organisatoren en voor vergunningverleners en evenementencoördinatoren Om de taskforce evenementen te kunnen laten slagen is bestuurlijke draagvlak nodig. Zij kunnen de quick wins oppakken.

En op de lange termijn kan de taskforce onder andere toewerken naar een provinciaal (door alle stakeholders) gedragen evenementenloket. Tijdens dit proces moet ook het gesprek met inwoners, ondernemers, plaatselijk belang, actiegroepen, blijven gevoerd. U als bestuurders kunnen provinciaal het initiatief nemen voor een dergelijke taskforce evenementen.

Pag 15

Bijlage - Incidenten tijdens evenementen Evenementen zijn van groot belang voor de provincie Friesland en haar gemeenten. Het is goed voor de gastvrijheid, de economie, de positionering van de provincie in het land (grote evenementendichtheid), etc. Onze inwoners, ondernemingen, bezoekers en deelnemers van evenementen verdienen een gezellige en veilige evenementenervaring. Daarom is het belangrijk om goed na te denken over de organisatie van een evenement. En de noodzakelijke veiligheidsmaatregelen te nemen. Voor organisatoren en gemeenten is het belangrijk om het vergunningentraject en -uitvoering op orde te hebben. Hieronder een opsomming van incidenten die zijn geweest in de afgelopen jaren. Daarbij wordt duidelijk dat bij het organiseren van grote én kleine evenementen altijd risico's zijn. De Love Parade in Duisburg in 2010 is een vast onderwerp tijdens trainingen en voorlichtingen over crowd management bij een evenement. Tijdens het evenement overleden 21 mensen en honderden andere raakten gewond door massapaniek in een tunnel. Het incident Monstertruck in Haaksbergen in 2014 zorgde voor veel veranderingen op het gebied van vergunningverlening. Tijdens het evenement overleden drie bezoekers en twaalf mensen raakten gewond. Ook Project X in Haren in 2012 kan iedereen zich nog herinneren.

Een uitnodiging voor een verjaardagsfeest via Facebook zorgde voor duizenden mensen die naar het dorp kwamen. Op de dag zelf hebben alle media op televisie aandacht besteed aan de gebeurtenissen. Dit zorgde ervoor dat er een ware mediahype ontstond, waardoor er nog meer mensen naar Haren toe kwamen (Nieuwsmonitor.orgHaren, maart 2013). Er braken grote rellen uit in de straten. Dit leidde tot vernielingen, plunderingen en confrontaties met de politie. In de afgelopen twaalf jaar waren er ook incidenten tijdens evenementen in Nederland. Hierbij een overzicht: 2012 | Paasvuur | Espelo Er werd een poging gedaan voor het grootste paasvuur ter wereld. Een van de kabels die het hout van het paasvuur bij elkaar moest houden schoot los. Een cameraman van RTV Oost raakte hierdoor gewond. De evaluatiecommissie concludeerde: "De veiligheidsrisico’s bij de recordpoging voorafgaand en tijdens de voorbereidingen, zijn door de betrokkenen te laag ingeschat. De indruk is dat de organisatie, de gemeente en de hulpdiensten (brandweer en politie) de recordpoging Espelo als “gebruikelijk” paasvuur hebben beschouwd.

(...) 'De jarenlange traditie en samenwerking is hier het uitgangspunt geweest, hetgeen leidt tot spanning tussen de professionele afstandelijkheid die nodig is en de harmonie in samenwerking die ambtenaren en bestuurders gewend zijn (Boom Bestuurskunde [Vina Wijkhuijs en Menno van Duin], 2018)’. 2012 | Dicky Woodstock Festival | Steenwijkerwold Om 21.00 uur treft een hevig noodweer het terrein en de grote festivaltent stort in. Op dat moment waren er 150 mensen aanwezig in de tent. Elf personen werden overgebracht naar ziekenhuizen in Meppel, Heerenveen en Zwolle. Uit een eerste verkennend onderzoek van de autoriteiten is niet gebleken dat de organisatie wat te verwijten valt. Aan alle veiligheidsvoorschriften zou zijn voldaan. Ook de tent voldeed aan de eisen. Het incident is het gevolg van extreme weersomstandigheden waartegen de organisatie machteloos stond (“Geen verder onderzoek drama Dicky Woodstock Festival”, 2012). 2014 | Pinkpop | Landgraaf Tijdens Pinkpop werd er noodweer verwacht. Op het laatste moment werd besloten niet tot ontruiming over te gaan. Rond 20:00 trok er noodweer over het festivalterrein. De schade bleef beperkt en er vielen geen gewonden. Wel werd er veel onderzoek gedaan naar de beslissing van de organisatie .

De onderzoeksraad concludeert het volgende: "Terugkijkend op deze casus kan dan ook geconcludeerd worden dat zowel in het geval van wel of niet ontruimen de mate van veiligheid afhangt van de vraag in hoeverre de evenementenorganisatie en de hulpdiensten hierop zijn voorbereid. De afweging ligt dan ook bij de evenementenorganisatie." Pag 16

2014 | Korfbaltoernooi voor basisscholen | Twijzel Tijdens het evenement stort op een van de sportvelden een stenen dug-out in. Eén kind overleed aan haar verwondingen en vijf kinderen raakten gewond. Het OM stelt dat er onvoldoende bewijs was om schuld in strafrechtelijke zin te kunnen aantonen, maar de maatschappelijke impact was enorm groot. 2015 | Oldtimer evenement | Oosterwolde Tijdens het evenement was er een hoogwerker aanwezig die mensen omhoog bracht voor het uitzicht en om foto’s te maken. De hoogwerker viel om waardoor één man overleed en elf mensen gewond raakten. Bij dit evenement was wel een vergunning aangevraagd, maar de hoogwerker was niet meegenomen in de aanvraag. De conclusie van het eigen onderzoek van de gemeente: er was geen vergunning aangevraagd voor de hoogwerker om die in te zetten als attractie. Deze hoogwerker was bedoeld voor de opbouw van het evenement en niet als attractie. Als er was aangegeven dat deze hoogwerkers een attractie zouden zijn, dan zou de gemeente hier nooit een vergunning voor hebben afgegeven. Dit bleek uit onderzoek van de gemeente zelf naar dit ongeval (“‘Gemeente had nooit vergunning verleend voor hoogwerker Oosterwolde maar ging wél in de fout’”, 2015). 2015 | Sail Amsterdam | Amsterdam Tijdens de Sail In Parade in 2015 werd het evenement geteisterd door hevige regen en wind.

Dit leidde tot uitdagingen voor deelnemende schepen en minder gunstige omstandigheden voor toeschouwers. 2016 | Bevrijdingsfestival | Groningen Door hevige regenval tijdens het evenement werden optredens geannuleerd en waren de festivalterreinen modderig en glad. 2017 | Zwarte Cross | Lichtenvoorde Een bezoeker is om het leven gekomen door een verkeersongeluk op het terrein. 2017 | VenloStormt | Venlo Het ongeval vond plaats bij een zeven meter hoge glijbaan die uitkomt in de Maas. Een 29-jarige vrouw ging van deze ‘Superglijbaan’. Een andere deelneemster, die kort na haar van de glijbaan afging, kwam boven op haar. De jonge vrouw schoot daardoor onder water en kon pas na enkele minuten door duikers worden gevonden en aan wal worden gebracht. Enige tijd later overleed zij in het ziekenhuis als gevolg van dit ongeval. Het ongeval met dodelijke afloop tijdens VenloStormt was vooral een "ongelukkige samenloop van omstandigheden". Dat concludeert het Instituut Fysieke Veiligheid, dat in opdracht van de gemeente Venlo onderzoek deed naar het evenement (NOS, 2017). 2017 | Truckfestijn | Balkbrug Bij het truckfestijn was er een bungeejumpactiviteit aanwezig. Een elastiek knapte tijdens het bungeejumpen, waardoor een 27-jarige man gewond raakte. Er was een vergunning afgegeven door de gemeente Hardenberg voor het hele evenement. De NVWA heeft het incident onderzocht.

Als uit het onderzoek van de warenautoriteit een strafbaar feit naar voren was gekomen, dan had de politie een eigen onderzoek gestart. Echter wijst alles op een technisch mankement (“Onderzoek naar ongeluk attractie Truckfestijn Balkbrug duurt nog weken”, 2017). 2018 | Defqon.1 | Biddinghuizen Tijdens dit dancefestival overleed een festivalganger na vermoedelijk drugsgebruik. Dit leidde tot discussies over drugsgebruik op festivals en veiligheidsmaatregelen.

Pag 17

2019 | Festival Ploegendienst | Breda Bij een tokkelbaan viel een vrouw meters naar beneden doordat de zekering niet goed vastzat aan de kabel. De mevrouw was zwaargewond. Uit beelden die waren gemaakt door omstanders bleek dat het ongeval heeft kunnen plaatsvinden door een menselijke fout. Hier is verder geen onderzoek gedaan door de onderzoeksraad. 2019 | Zwarte Cross | Lichtenvoorde Door aanhoudende regenval en modder ontstonden er uitdagingen voor het Zwarte Cross festival in 2019. Het terrein werd modderig en sommige activiteiten moesten worden aangepast. 2022 | Highland Games | Geldrop Een 65-jarige man werd geraakt door een weggeslingerde loden kogel en kwam om het leven. Hij was aan het lopen in het terrein naast het evenement. Hij was geen bezoeker van het sportevenement, maar liep achter een metershoge heg naar het evenement. Het opmerkelijke hierbij was dat er geen vergunning was aangevraagd voor dit evenement. Uit het onderzoek van de COT (Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement) blijkt dat de aandacht van de organisatie vooral is uitgegaan naar praktische zaken en niet naar de vraag of er een vergunning moest worden aangevraagd. De verantwoordelijkheid voor het aanvragen van een vergunning voor de Highland Games ligt bij de organisatoren. De gemeente kon door het niet aanvragen van een vergunning niet hun controlerende rol uitoefenen.

Een andere conclusie uit dit onderzoek was dat de gemeente duidelijker haar beleid rondom vergunningen voor evenementen moet uitleggen aan organisatoren (Dode bij Highland Games: organisatie vergat een vergunning te regelen, 2022). 2022 | Oud en Nieuw | Erasmusbrug Rotterdam Ondanks dat dit geen evenement is, heeft dit wel te maken met veiligheid. In dit geval cyberveiligheid. Dit kan ook gebeuren tijdens evenementen. Op de Erasmusbrug in Rotterdam zijn tijdens de jaarwisseling racistische leuzen geprojecteerd. Er was onder meer ‘White lives matter’, ‘vrolijk blank 2023’ en ‘Zwarte piet deed niets verkeerd’ te lezen. De politie laat op Twitter weten de zaak te onderzoeken. Het is nog niet zeker of het überhaupt strafbaar is om dit soort teksten te projecteren. 2023 | Bevrijdingsfestivals | Zwolle, Assen en Groningen Het KNMI gaf in aanloop naar Bevrijdingsdag al een waarschuwing met 'code geel'. Bij Buienradar introduceerde meteoroloog Marc de Jong van tevoren een speciale term voor het te verwachten weer: popcornbuien. Het noodweer bleek vooral in Groningen, Assen en Zwolle te groot. Op deze drie locaties moesten de festiviteiten tijdelijk worden gestaakt. (AD, 5 mei 2023)

Pag 18

Bronnen Berichten uit de media: https://frieschdagblad.nl/regio/Festivals-en-evenementen-worstelen-met-regels-en-kosten28380574.html https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/1214460/kleine-festivals-zuchten-onder-regeldruk-eenmuur-van-regels-en-het-enthousiasme-ebt-weg https://omroepzilt.nl/nieuws/algemeen/terschelling-openlucht-filmfestival-2023-gaat-niet-doorwegens-vergunningsgedoe/ https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/1156270/streep-door-festival-eilan-organisatie-vindteisen-van-gemeente-terschelling-onhaalbaar https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/1187502/uitwerking-evenementenregels-levert-opnieuwfelle-discussie-op-in-terschellinger-raad https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/1209821/jurist-helpt-dronryp-door-regeldoolhof-vooroptocht-met-versierde-wagens https://www.ad.nl/limburg/evenementen-afgelast-vanwege-droogte-en-hitte-ook-in-friesland-enlimburg~a3438d0d/ https://lc.nl/sport/Bedenk-eens-iets-leuks-28573072.html https://lc.nl/friesland/fryske_marren/Friese-Ballonfeesten-zaterdagochtendvaart-afgelast-doorslecht-weer-28565840.html https://omroepzilt.nl/nieuws/algemeen/visserijdagen-bijna-afgelast-door-gedoe-omstatiegeldbekers-gemeente-legt-geld-bij/ https://lc.nl/friesland/weststellingwerf/Streep-door-motorsportevenement-in-Noordwolde-onderdreiging-van-dwangsom.-Crossmotoren-zorgen-voor-verstoring-rond-natuurgebieden28316440.html

https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/1103380/achtkarspelen-voorziet-problemen-metprofronde-als-nieuw-evenementenbeleid-doorgaat https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/1181041/elfstedenvereniging-wil-inzetten-opklimaatneutrale-tocht-der-tochten https://vvem.nl/nieuws/gemeente-dronten-wil-dat-grote-evenementengemeentes-willensamenwerken/ https://www.veiligheidsbranche.nl/kenniscentrum/naar-een-toetsingskaderevenementenbeveiliger/ https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/1150992/evenementen-komen-onder-druk-te-staan-erzijn-te-weinig-beveiligers https://lc.nl/economie/Veel-vraag-naar-beveiligers-27829132.html https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/1164841/dorpsfeestparade-langweer-is-onzeker-teweinig-vrijwilligers-en-duurder-materiaal https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/1152552/nieuwe-organisatie-mar-athon-sneek-zoekt-noghonderd-vrijwilligers https://frieschdagblad.nl/sport/Toekomst-Concours-Hippique-van-Dokkum-onzeker-evenementopnieuw-afgelast-door-vrijwilligerstekort-en-problemen-met-locatie-28282861.html https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/1201603/wordt-stikstof-ook-een-struikelblok-voor-deelfstedentocht-wet-is-wet https://omroepzilt.nl/nieuws/algemeen/cultuur/toekomst-terschellinger-festival-eilan-op-de-tochtdoor-zeven-rechtszaken/ https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/1164732/psy-fi-festival-in-de-groene-ster-bij-leeuwardenvan-de-baan-tranen-in-onze-ogen

https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/1133042/actiegroep-blijft-zich-verzetten-tegen-festivals-inde-groene-ster

Pag 19

Berichten uit de media: https://frieschdagblad.nl/regio/Festivals-en-evenementen-worstelen-met-regels-en-kosten28380574.html https://frieschdagblad.nl/regio/Sneekweek-wordt-weer-een-echte-week-26806217.html https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/922395/kritiek-van-dorpen-in-gemeente-leeuwarden-opevenementenbeleid https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/1210309/feest4daagse-appelscha-kan-doorgaan-ondanksbezwaar-van-de-buurt https://frieschdagblad.nl/regio/Geen-draagvlak-voor-evenementen-in-Tolhuispark-Dokkum28472592.html https://www.persbureau-ameland.nl/cda-ameland-evenementenpauze-in-december https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/1195837/sneekweek-en-bosk-genomineerd-voornationale-evenementenprijzen https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/1167487/festival-in-de-natuur-kan-op-vlieland-welboswachters-kijken-met-ons-mee https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/1164979/zomer-aan-zee-hoopt-volgend-jaar-weer-opstrandactiviteiten-bij-harlingen

Pag 20