stop straatintimidatie_adviesdocument lok actie.pdf

Advies- en informatiedocument Stop Straatintimidatie

Wat is straatintimidatie? Veel vrouwen, meisjes, mensen uit de LHBTIQA+ gemeenschap, mensen met een beperking en mensen met een zichtbaar religieuze uiting worden regelmatig geïntimideerd op straat. Zij worden bijvoorbeeld uitgescholden, krijgen agressieve seksueel expliciete opmerkingen te horen of worden een tijdje achtervolgd. Er wordt vaak gezegd dat er een dunne lijn is tussen flirten en straatintimidatie. Wij zijn het daar niet mee eens, omdat flirten totaal iets anders is dan straatintimidatie. Een onbekende vrouw uitschelden voor “hoer” of reduceren tot een seksueel object is niet hetzelfde als een toenaderingspoging. Straatintimidatie is een manier om vrouwen hun ‘plaats’ te wijzen, een manier om hen te laten weten: “Je kan rondlopen, studeren, werken, maar je blijft een vrouw. En dus hebben wij wat over je te zeggen.” Flirten wordt als iets leuks ervaren en straatintimidatie als vervelend, beangstigend of onveilig. Wij definiëren straatintimidatie onder deze drie pijlers: 1. Het is seksueel getint: verbaal en/of non-verbaal 2. Het is indringend en/of opdringend: verbaal en/of non-verbaal 3. Het is herhalend

2

Het is seksueel getint: verbaal en/of non-verbaal Verbale seksuele straatintimidatie wil zeggen dat de pleger een seksueel getinte opmerking maakt of een seksueel getinte vraag stelt. Bijvoorbeeld: Wil je mijn stikkie likken voor 5 euro? Wat ben jij een lekkere meid! Zullen we samen een baby maken? Non-verbale seksuele straatintimidatie wil zeggen dat de pleger seksuele handgebaren of geluiden maakt. Bijvoorbeeld: Kus- of kreungeluiden, handgebaren als aftrekken, fluiten of sissen. Slachtoffers zien seksuele straatintimidatie niet als compliment, maar als beangstigend en objectiverend. Ze zijn bang dat woorden omslaan naar daden en dat zij worden aangerand of verkracht.

3

Het is indringend en/of opdringend: verbaal en/of non-verbaal Plegers van straatintimidatie leggen op een indringende en opdringerige manier contact met iemand. Een veelvoorkomend scenario is dat een pleger iets vraagt aan een slachtoffer en het slachtoffer weigert, maar de pleger daar geen genoegen mee neemt. Bijvoorbeeld: Pleger: Zo wat zie jij er goed uit, zou ik je telefoonnummer mogen? Slachtoffer: Nee, sorry. Die wil ik niet geven. Pleger: Hoezo, waarom niet? Slachtoffer: Omdat ik geen interesse heb. Pleger: Jeetje, doe eens niet zo flauw. Heb je een vriend ofzo? Geef gewoon je telefoonnummer? De woorden van de pleger zijn in eerste instantie niet beledigend, omdat hij enkel om een telefoonnummer vraagt, maar hij respecteert de grenzen van het slachtoffer niet en blijft zichzelf opdringen. Zo’n scenario eindigt vaak in dat het slachtoffer een nep telefoonnummer geeft of dat zij wordt uitgescholden, omdat ze niet meewerkt. Plegers kunnen ook op een non-verbale manier indringend overkomen. Bijvoorbeeld door iemand heel lang aan te staren, door iemand achterna te lopen of door de weg te blokkeren. 4

Het is herhalend Het komt vaak voor dat een pleger op de hoek van de straat of station staat en elke vrouw of meisje die voorbij komt lopen, naroept of een opmerking maakt. Denk bijvoorbeeld aan een taxichauffeur op het station die staat te wachten op een klant, en vrouwen en meisjes naroept. Het gaat hier niet om iemand die anderen op straat begroet, maar het gaat hier om een pleger die ongepaste, ongewenste en seksueel getinte opmerkingen maakt, zoals hierboven beschreven. Overigens wordt herhaaldelijk begroeten ook als hinderlijk of intimiderend ervaren. Vooral als het slachtoffer niet op de begroeting ingaat of heeft aangegeven met rust gelaten te worden.

5

Wat mag er dan nog wel? Natuurlijk wel. We hebben het over intimidatie, niet over een wederzijdse flirt. Een biertje aanbieden, voor laten gaan bij de deur, een complimentje over de outfit? Dat kan nog altijd even goed. Vraag wel even of iemand daar zin in heeft. Krijg je een nee als antwoord, stop dan gelijk. Er is niets mis met elkaar ontmoeten op straat of een praatje maken. Ook niet met gedag zeggen of iemand een fijne dag wensen. Sociale cohesie is juist iets wat we moeten stimuleren. Echter, het gaat erom dat er ruimte is voor afwijzing. Heeft iemand geen zin om een praatje te maken of wil diegene niet ingaan op jouw toenadering; respecteer dat dan! Is het nog steeds onduidelijk? Check dan onze do’s & don’ts op de volgende pagina.

6

Do’s

Don’ts

Behandel iedereen met respect, zoals je zelf ook graag behandeld wilt worden.

Iemand respectloos behandelen.

Spreek elkaar op een normale manier aan. Wil je een gesprek aangaan, een compliment geven of een opmerking maken? Vraag dan eerst of de ander daarvoor openstaat.

Iemand naroepen met een seksueel getinte of beledigende opmerking. Een onbekende vrouw ‘schatje’ of ‘lekker ding’ noemen. Of haar iets anders soortgelijks noemen.

Hallo zeggen, iemand een fijne dag wensen, glimlachen of vriendelijk vragen of de ander geïnteresseerd is in een praatje, is oké.

Iemand vragen te glimlachen

Iemand vragen of ze geïnteresseerd is in een praatje. Als dit leuk is, kun je best haar telefoonnummer of social media vragen. Maar accepteer ook nee.

Vlak achter iemand lopen op straat.

Beëindig het gesprek als de ander er geen behoefte aan heeft, je vraagt te stoppen met praten, oordopjes in doet of wegloopt.

Iemand achtervolgen.

Spreek iemand aan wanneer je straatintimidatie ziet gebeuren. Zeg dat het niet normaal is. Is de dader in functie, dan kun je overwegen een klacht in te dienen bij de werkgever.

Een opmerking maken over iemands uiterlijk of lichaam.

Help het slachtoffer. Vraag of het goed gaat. Dit toont aan dat diegene er niet alleen voor staat en geeft de dader het signaal dat dit gedrag niet oké is. Denk aan je eigen veiligheid! Twijfel niet om de politie te bellen als de situatie dreigend wordt.

Iemand lang en/of indringend aanstaren.

Naar iemand fluiten, sissen of klakken.

Iemand betasten.

Zeuren of aandringen om een naam of telefoonnummer als zij al heeft duidelijk gemaakt dat ze die niet wil geven. Iemand uitschelden of agressief reageren als ze heeft aangegeven dat ze geen interesse in je heeft. Een koppel dat hand in hand loopt naroepen of aanstaren.

7

Tips voor mannen, jongens en omstanders 9 op de 10 plegers van straatintimidatie zijn jongens en mannen. Hoewel de meeste plegers mannen zijn, zijn de meeste mannen gelukkig geen dader. Wél kan iedere man iets doen tegen straatintimidatie en deel worden van de oplossing. Er wordt nog te vaak gedaan alsof het een vrouwenprobleem is (het slachtoffer de schuld geven), terwijl het wel degelijk een mannenzaak is. Op de volgende pagina staan een aantal tips voor mannen om bij te dragen aan de oplossing van het probleem. Deze tips zijn specifiek gericht op straatintimidatie tegen vrouwen, maar gelden natuurlijk ook voor LHBTIQA+ personen en andere mensen die op straat worden lastiggevallen.

8

1. Vraag een vriendin, zus of partner eens naar haar ervaringen met straatintimidatie. Luister hiernaar, probeer je in haar te verplaatsen en leer ervan.

5. Zie je dat een vrouw wordt lastiggevallen op straat? Vraag of ze oké is. Bel bij gevaarlijke situaties altijd 112.

2. Praat over dit onderwerp met andere mannen; doorbreek het taboe! Praat met jongens over grenzen, seksualiteit en versieren.

6. Bied vriendinnen aan om mee te lopen of mee te fietsen naar huis.

3. Spreek je vrienden aan op hun gedrag wanneer zij vrouwen lastigvallen, seksistische grappen of opmerkingen maken. 4. Probeer straatintimidatie en geweld op straat te signaleren. Zie je dat een vrouw zich ongemakkelijk voelt door blikken of gesis van een groepje? Verbreek het contact tussen hen, door in het blikveld van de mannen te gaan staan of een gesprekje aan te knopen met de vrouw. Het hoeft niet eens over de situatie te gaan, het weer is ook een goed onderwerp. Je kunt de mannen zelf ook afleiden, bijvoorbeeld door te vragen hoe laat het is of waar het station is.

7. Vertelt een vriend of vriendin je dat ze straatintimidatie hebben meegemaakt? Steun ze en vraag wat je voor hen kan doen. 8. Ga nooit vlak achter iemand rennen of lopen, vooral niet in het donker. Pas je snelheid aan of steek even de straat over. 9. Zorg dat je gezicht te zien is (zet je capuchon bijvoorbeeld af) en heb een vriendelijke blik. 10. Willen mensen om je heen nog weleens zeggen dat als een vrouw geweld meemaakt, ze vast iets heeft gedaan om dat 'uit te lokken'? Spreek ze erop aan. Geweld is nooit de schuld van het slachtoffer.

9