SO Fryslan Begroting 2025

Begroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân oktober 2024

Begroting 2025-2028 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân

Inhoud 2 Meerjarenbegroting .................................................................................................................. 6 3 Toelichting ................................................................................................................................ 7 Toe- en afname baten en lasten...................................................................................................... 7 4 Investeringsbegroting ................................................................................................................ 8 5 Prognosebalansen ..................................................................................................................... 9 6 Leerlingenaantallen ................................................................................................................. 10 6.1

Ontwikkeling leerlingenaantallen...................................................................................... 10

6.2

Ontwikkeling per categorie ............................................................................................... 11

7 Risicoparagraaf ........................................................................................................................ 12 Bijlage A Voorlopige formatiebudgetten 2025-2026 .................................................................... 14 Bijlage B Verbijzondering exploitatietekort 2025 ......................................................................... 15 Bijlage C Bronnen ....................................................................................................................... 16

21-10-2024 01-11-2024 19-11-2024 04-12-2024 10-12-2024 11-12-2024 22-12-2024

Status begrotingsbeleid Principebesluit CvB CvB vraagt advies aan GMR (6 weken termijn) Bespreken begroting met de Financiële Commissie CvB neemt een voorgenomen besluit Reactie GMR (adviesbegroting, instemming formatiebudgetten) Begroting wordt ter goedkeuring aangeboden aan de RvT CvB stelt de begroting vast

2

Begroting 2025-2028 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân

1 Managementsamenvatting SO Fryslân is een overkoepelende stichting van zeven scholen in het speciaal onderwijs. Op 1 februari 2024 heeft de stichting 1349 leerlingen wat leidt tot een exploitatie van 43 mln. euro. De missie en visie van SO Fryslân leiden tot de ambitie om op een aantal punten nog sterker te worden. Deze zijn als volgt verwoord: • Wij willen kwalitatief goed onderwijs geven; • Wij zijn op de hoogte van de toekomstdromen van onze leerlingen en kunnen hier doelgericht op sturen; • Onze leeromgeving is gericht op zelfredzaamheid en is afgestemd op het toekomstperspectief van onze leerlingen; • Wij staan voor professionaliteit welke wij dagelijks doorontwikkelen; • Dit doen we door samen te werken, zowel intern als extern. De functie van de begroting is het tijdig in kaart brengen van de invloed van externe en interne ontwikkelingen op de financiële situatie. De begroting heeft daarmee een belangrijke rol in de Planning & Control-cyclus, als onderdeel van het financieel instrumentarium. In deze cyclus wordt op systematische wijze inhoud gegeven aan het proces van richting geven (het besturen/plannen) en het op koers houden (beheersen/control) van de organisatie. Bij het opstellen van de begroting 2025 is onder andere de Kaderbrief als uitgangspunt gehanteerd.

Deze Kaderbrief, die door het College van Bestuur op 7 oktober 2024 is vastgesteld, is mede gebaseerd op het Strategisch Beleidsplan 2023-2027. In deze Kaderbrief zijn de richtlijnen en randvoorwaarden voor de begroting weergegeven en de gevolgen benoemd van de externe en interne ontwikkelingen rond SO Fryslân. Er is rekening gehouden met de meest recente ontwikkelingen die deel gaan uitmaken van het nieuwe Strategisch Beleidsplan. De Begroting 2025 maakt deel uit van de rollende meerjarenbegroting1. Deze geeft een financiële doorkijk naar het kalenderjaar 2028. Uitgaande van gelijkblijvende leerlingenaantallen vanaf de laatste teldatum laat de meerjarenprognose geen grote bewegingen zien. Over de opgestelde begroting is een adviesaanvraag bij de GMR ingediend. Nadat de begroting 2025 goedgekeurd is door de Raad van Toezicht en de GMR haar advies heeft gegeven, zal het College van Bestuur het document definitief vaststellen. 1.1

Bijzondere ontwikkelingen

In 2024 hebben zich enkele bijzondere ontwikkelingen voorgedaan, waarvan de gevolgen in financiële zin ook in de komende jaren in enigermate merkbaar zullen zijn. Groei aantal leerlingen Per 1 februari 2024 heeft SO Fryslân 1349 leerlingen. Hiermee is het aantal leerlingen met 69 toegenomen ten opzichte van 1 februari 2023. Op alle scholen is er in de afgelopen 2 jaar sprake van een sterke ‘groei’. Hierdoor moet de stichting een fors bedrag ‘voorfinancieren’ wat invloed heeft op de liquiditeit. Per 1 februari 2025, de volgende teldatum, is de verwachting dat de groei zal afvlakken ten opzichte van de afgelopen 2 jaar. 1

‘Rollend’ houdt in dat ieder kalenderjaar de meerjarenbegroting wordt bijgesteld op grond van exploitatieresultaten en nieuwe inzichten in de ontwikkeling van baten en lasten.

3

Begroting 2025-2028 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân

CAO PO In het najaar van 2024 is er een Onderhandelaarsakkoord 2024-2025 afgesloten, deze loopt van 1 oktober 2024 tot en met 31 oktober 2025. De leden hebben ingestemd met dit akkoord. Het belangrijkste punt met financiële gevolgen is de salarisverhoging van 4,9%, daarnaast is er een aanpassing in het salarishuis en toelagen (0,3%). Prijsbijstelling bekostiging: Om baten en lasten te matchen is het noodzakelijk dat de bekostiging wordt verhoogd met 3,13% Bij het vaststellen van de definitieve bekostiging 2024 was al rekening gehouden met de aanpassing van de CAO maar nog niet voldoende. 1.2

Overige ontwikkelingen

Investeringen 2025 Naast de reguliere investeringen voor vervanging zijn er dit jaar ook weer incidentele investeringen opgenomen. De incidentele investeringen hebben betrekking op het energie-neutraal maken van VSO Talryk, het opfrissen van de locatie Haydn van It Twalûk en een investering in de (ver)nieuwbouw van het zwembad van School Lyndensteyn. Noorderkracht (Samen Kansrijk) De financiële gevolgen van dit project zijn cijfermatig verwerkt in de meerjarenbegroting. Zoals in onderstaande benoemd wordt de nieuwbouw ultimo 2024 afgerond, in januari 2025 zullen de leerlingen in het nieuwe schoolgebouw gehuisvest worden. De verwachting is dat Noorderkracht met ingang van 1 januari 2029 onder een eigen identiteit gaat vallen. Vanaf bovengenoemd kalenderjaar zal de exploitatie van SO Kleurryk niet meer verwerkt worden in de exploitatie en de balansgegevens van stichting SO Fryslân. 1.3

Huisvesting

Gefaseerde herhuisvesting + lange termijn huisvestingssituatie (V)SO Duisterhoutschool Eind 2022 is de Duisterhoutschool verhuisd naar de Buitenbaan 3 te Heerenveen. In 2023 en 2024 zijn het binnenklimaat en de installatietechniek verbeterd (afronding oktober ’24). Schoolbestuur en gemeente hebben bij de verhuizing afgesproken dat dit voor een periode van maximaal 10 jaar is, waarbij SO Fryslân en de Duisterhoutschool in samenspraak met het VO plannen maken voor de lange termijn situatie. In het IHP Heerenveen is 2030-2032 gereserveerd voor deze huisvestingsplannen. Vernieuwbouw (V)SO School Lyndensteyn Voor School Lyndensteyn staat gefaseerde vernieuwbouw gepland (2022-2027). Fase 1 betreft optimalisatie van het binnenklimaat. In '23 is het binnenklimaat in de lokalen met de hoogste urgentie verbeterd. Fase 2 betreft de vernieuwbouw. Voorbereiding en ontwerp is in ’24-’25 gepland; gefaseerde realisatie in ’25-’27 (streven halverwege ’26 gereed). In 2023 is gewerkt aan het masterplan voor de vernieuwbouw en een projectmanager geselecteerd. In ’24 is het Programma van Eisen verder uitgewerkt, de Dumava-subsidie toegekend en bij de gemeente een aanvraag gedaan voor het bouwvoorbereidingskrediet (besluitvorming eind ’24). Eind ’24 wordt de architect geselecteerd.

4

Begroting 2025-2028 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân

Nieuwbouw SO It Twalûk Alliade en SO Fryslân bouwen nieuwe huisvesting onder één dak voor KDC De Vlieger en de SOafdeling van It Twalûk. Ook de peuteropvang en buitenschoolse opvang (Wille) krijgt hier onderdak. Het ontwerp is in 2024 afgerond, de uitvoerende partijen zijn geselecteerd en gecontracteerd, de bouwvergunning is verleend en de sloop is gestart. De nieuwbouw zal begin 2026 gereed zijn. Nieuwbouw SO Kleurryk (Samen Kansrijk) In november 2024 wordt de nieuwbouw opgeleverd. In januari 2025 zal het schoolgebouw in gebruik worden genomen door de deelnemende partijen. Herhuisvesting VSO De Wingerd Sinds 2020 is De Wingerd op 2 locaties gehuisvest. Aanvullend op locatie De Klimmer (SO) gebruikt het VSO in de periode 2020-2025 de Nijewei-locatie (voormalige mavo). Met de gemeente is afgesproken om in die periode de lange termijn huisvestingsplannen verder te verkennen. SO Fryslân heeft de voorkeur uitgesproken voor behoud van 2 locaties en herontwikkeling van de Nijeweilocatie. Dit mede gezien het stijgende aantal leerlingen. De gemeente heeft eind ’23 het gebruik van de Nijewei met vijf jaar verlengd tot en met 2030. Eind ’24 heeft Alliade vanwege ruimtegebrek besloten met de KDC-groepen te verhuizen naar een locatie in Dokkum. De onderwijszorggroep blijft wel op De Klimmer.

SO Fryslân is met de gemeente in gesprek over het gebruik van de vrijkomende ruimte op De Klimmer op ruimtelijke knelpunten bij het SO (mede door toenemende groei) op te lossen. Verduurzaming energiebesparingsplicht SO Fryslan heeft energiebesparing hoog in het vaandel staan. In 2025 zal VSO Talryk verdere energiebesparende maatregelen nemen. Dit betreft een uitgestelde investering omdat deze investering ook al voor 2024 gepland stond maar nog niet is uitgevoerd. Jaarlijks moet er aan het Ministerie van Economische zaken en Klimaat gerapporteerd worden over de voortgang van de energiebesparingsplicht. 1.4

Korte toelichting op de begroting 2025

Exploitatie De groei van het aantal leerlingen in het afgelopen jaar vertaalt zich in de Rijksbijdragen van het kalenderjaar 2025. Omdat leerlingenaantallen nu min of meer stabiel blijven matchen de baten en lasten beter dan in de afgelopen jaren en hoeft er niet meer in grote mate voorgefinancierd te worden. Hierdoor ontstaat er meer financiële ruimte in de exploitatie voor de scholen. Vanaf 2026 vervalt de overgangsbekostiging en de bekostiging voor professionalisering, dit betekent voor SO Fryslân zo’n 7 ton minder aan baten. Hier kan tijdig op geanticipeerd worden door de afname van de bekostiging mee te nemen bij het vaststellen van de formatiebudgetten 2025-2026 zodat SO Fryslân ook de komende jaren ‘in control’ blijft. College van Bestuur Stichting SO Fryslân Mirjam Pruiksma Drachten, oktober 2024

5

Begroting 2025-2028 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân

2 Meerjarenbegroting Exploitatie (x € 1.000)

Werkelijk 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

3 3.1 3.2 3.5

Baten Rijksbijdragen Overige overheidsbijdragen Overige baten Totaal baten

35.737 221 2.217 38.174

37.918 140 1.546 39.604

40.925 203 1.216 42.344

40.209 203 1.216 41.628

40.209 203 1.216 41.628

40.209 203 1.216 41.628

4 4.1 4.2 4.3 4.4

Lasten Personele lasten Afschrijvingen* Huisvestingslasten Instellingslasten Totaal lasten Financiële baten en lasten

33.793 640 2.029 2.804 39.266 211

36.000 497 1.773 2.214 40.484 150

37.578 802 1.815 2.638 42.834 160

36.650 802 1.815 2.479 41.746 160

36.657 802 1.815 2.472 41.746 160

36.645 802 1.815 2.484 41.746 160

-880

-730

-330

42

42

42

5

Netto resultaat

*Toelichting op de afschrijvingen: De verwachting is dat de omvang van de afschrijvingen en de vervangende investeringen per jaar nagenoeg gelijk zijn. Om deze praktische redenen is deze post in de meerjarenprognose gelijk gehouden.

Resultaat afgelopen jaren In de afgelopen jaren is er een impuls gegeven aan de onderwerpen Onderwijsontwikkeling, Integraal Personeelsbeleid, Communicatie, Cultuur en Energie-neutrale scholen. Over 2024 was er sprake van een negatief resultaat; dit is vooral tot stand gekomen door het voorfinancieren van extra groepen, de groei van het aantal leerlingen wordt anderhalf jaar later bekostigd. Negatief resultaat 2025 In 2025 wordt er onder andere opnieuw geïnvesteerd in doelen uit het Strategisch Beleidsplan 20232027 (zie 2.3 ‘Extra impulsen 2025’ van de Kaderbrief). Omdat baten en lasten bij de meeste scholen in balans zijn kunnen we bij de meeste scholen een positieve exploitatie presenteren. Een uitzondering hierop zijn SO Kleurryk en de Duisterhoutschool. SO Kleurryk zal het eerste jaar te maken krijgen met incidentele aanloopkosten vanwege Noorderkracht, de nieuwe school waarin SO Kleurryk participeert. Daarom is er financiële ruimte gehouden in de begroting van deze school. Verder is er voor de Duisterhoutschool een negatief resultaat begroot. De school heeft twee locaties wat kostenverhogend werkt, de balans tussen baten en lasten voor deze school is een onderzoek waard. Vanuit het vermogensbeleid wordt er bovenschools o.a. geïnvesteerd in vooral professionalisering, boeien en binden, aantrekkelijke werkgever en communicatie.

Resultaat 2026 tot en met 2028 Over de kalenderjaren 2026, 2027 en 2028 is er een positief exploitatiesaldo begroot, waaruit blijkt dat de stichting ‘in control’ is. Eventuele impuls-investeringen over deze jaren staan niet in het meerjarenoverzicht, omdat daar nog niets over bekend is. Aan de hand van de actuele beleidsspeerpunten in relatie tot de stand van het eigen vermogen wordt van jaar tot jaar een beslissing genomen over de wenselijkheid van extra investeringen.

6

Begroting 2025-2028 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân

3 Toelichting De begroting van 2025 sluit met een negatief resultaat. Dit is in overeenstemming met het vastgestelde Vermogensbeleid van SO Fryslân, dat ruimte biedt voor stabilisatie of afname van het eigen vermogen van de stichting ten gunste van het onderwijs. SO Fryslân heeft hierdoor de financiële ruimte om ook het komende kalenderjaar een impuls te geven aan meerdere beleidsspeerpunten. Een nadere specificatie van het exploitatietekort wordt gegeven in bijlage B. Toe- en afname baten en lasten In onderstaand overzicht wordt samengevat welke begrotingsposten in de meerjarenbegroting toeen afnemen. Posten die gelijk blijven worden niet nader toegelicht. Factoren waardoor de baten toenemen 1. De Rijksbijdragen nemen in 2025 toe ten opzichte van 2024 door de indexatie van de vergoedingen (prijs) en de toename van het aantal leerlingen (hoeveelheid). Factoren waardoor de lasten toenemen 1. De personele lasten in de periode 2025 nemen toe ten opzichte van 2024 door: a. de stijging van de loonkosten (prijs) b. een grotere structurele inzet van formatie (hoeveelheid) c. incidentele inzet (impulsen, hoeveelheid) 2. De afschrijvingslasten nemen vanaf 2025 toe door: a. vervangingsinvesteringen in het algemeen b. de investeringen i.v.m. de nieuwbouw Noorderkracht c. het uitgevoerde meerjarig onderhoud welke geactiveerd wordt 3. De huisvestingslasten nemen vanaf 2025 toe door: a.

de inflatie, vooral schoonmaakkosten door CAO-aanpassing in deze branche b. de doorbelaste kosten vanuit Samen Kansrijk/Noorderkracht voor huisvesting SO Kleurryk 4. De instellingslasten nemen vanaf 2025 toe door: a. de inflatie b. de groei van het aantal leerlingen (Onderwijsleerpakket en ICT) c. culturele vorming (schoolreizen niet meer ten laste van privaat maar wordt gezien als cultuur) Factoren waardoor de baten afnemen 1. De Rijksbijdragen nemen vanaf 2026 af door het vervallen van de overgangsbekostiging en de bekostiging voor professionalisering Factoren waardoor de lasten afnemen 1. De personele lasten en instellingslasten nemen vanaf 2026 af ten opzichte van 2025 in verband met het incidentele karakter van de impulsen in 2025.

7

Begroting 2025-2028 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân

4 Investeringsbegroting Er wordt in 2025 een totale investering verwacht van € 990.132. Naast de reguliere vervangingsinvesteringen wordt er het komende jaar ook weer extra geïnvesteerd.

Investeringen 2025 Reguliere vervangingen ICT Inventaris Onderwijsleerpakket Bouwkundig (o.a. Meerjaren Onderhoudsplan) Vervoer Subtotaal Extra investeringen (incidenteel) Opfrissen locatie Haydn Vernieuwbouw Lyndensteyn zwembad Energie-neutrale school VSO Talryk Subtotaal Totale investering

€ € € € € € € €

234.100 118.000 65.000 290.000 35.000 €

742.100

€ €

248.000 990.100

100.000 132.000 16.000

Toelichting op de reguliere vervangingen: ICT: Voor dit onderdeel wordt er gestreefd naar een zogenaamde ‘dakpanconstructie’, zodat de investeringen min of meer stabiel blijven en scholen blijven beschikken over de meest actuele apparatuur. Inventaris en Onderwijsleerpakket: Deze investeringen betreffen reguliere vervangingen van de afgeschreven materialen. Toelichting op de extra investeringen: Voor It Twalûk is een bedrag meegenomen voor het opfrissen van locatie Haydn, de school is erg gedateerd, in de komende periode zullen er plannen worden gemaakt en zal een start worden gemaakt met de uitvoering. Dit betreft een uitgestelde investering vanuit 2024, vanwege de liquiditeit was deze even op ‘on hold’ gezet. De post ‘Energie-neutrale school’ betreft een investering op VSO Talryk. Een paar jaar geleden is er al geïnvesteerd in zonnepanelen, door een relatief kleine ingreep kan deze school de gaskraan dichtdraaien. Ook dit is nog een investering uit 2024 die in 2025 gerealiseerd zal worden. Voor School Lyndensteyn staat gefaseerde vernieuwbouw gepland zoals benoemd in de managementsamenvatting. Een deel van de vernieuwbouw wordt niet vergoed door de gemeente en dat is onder andere het zwembad, deze renovatie komt ten laste van de eigen middelen.

8

Begroting 2025-2028 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân

5 Prognosebalansen In 2025 wordt uitgegaan van een investering van € 990.100 versus € 1.031.772 in 2024. Verder wordt er rekening gehouden met afschrijvingslasten van € 497.297 en 801.765 over respectievelijk 2024 en 2025. Afschrijvingen zijn wel kosten, maar geen uitgaven. Tussen 2023 en 2024 neemt het eigen vermogen af met € 1.060.000. Dit is het gevolg van onttrekking aan het eigen vermogen van de begrote nettoresultaten van respectievelijk € 730.000 (negatief) en € 330.000 (negatief) over de jaren 2024 en 2025. (x € 1.000)

ACTIVA Materiële vaste activa Vorderingen Liquide middelen Totaal activa PASSIVA Eigen vermogen Voorzieningen Kortlopende schulden Totaal passiva

Werkelijk 31-12-23

Prognose 31-12-24

Prognose 31-12-25

4.410

4.944

5.132

1.038

1.038

1.038

5.507

4.242

3.724

10.954

10.224

9.894

6.377

5.647

5.317

328

328

328

4.249

4.249

4.249

10.954

10.224

9.894

In onderstaande tabel zijn de financiële kengetallen weergegeven die voortvloeien uit de begroting en de prognosebalans van 2025. SO Fryslân scoort hiermee binnen de bandbreedtes en boven de norm die wordt aangehouden voor het primair onderwijs. De ratio ‘huisvesting’ valt lager uit dan de norm in het primair onderwijs. De norm is gebaseerd op het reguliere basisonderwijs. Omdat het speciaal onderwijs meer (ondersteunende) personeelsleden per leerling heeft en een kleinere groepsgrootte kent, zijn de totale personele lasten relatief hoog en valt de huisvestingsratio lager uit. Uitgaande van deze kengetallen en het Risicoprofiel kunnen we concluderen, dat de stichting ook in 2025 in control zal zijn.

Financiële kengetallen 2025 Weerstandsvermogen Solvabiliteit Huisvestingsratio

SO Fryslan 13% 54% 5%

Norm 10-40% 40% 10%

9

Begroting 2025-2028 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân

6 Leerlingenaantallen 6.1 Ontwikkeling leerlingenaantallen Ten opzichte van 1 februari 2023 is er per 1 februari 2024 een toename van 69 leerlingen. Na een periode van stabiele aantallen zien we de laatste 2 jaar weer een groei van het aantal leerlingen. De groei zit zowel in het SO, een plus van 36 leerlingen als in het VSO met een groei van 33 leerlingen. De verwachting is dat de leerlingenaantallen in 2025 meer of minder stabiliseren op het huidige niveau. De enorme groei van het Speciaal Onderwijs is provinciaal en landelijk een trend, die in het kader van Passend Onderwijs, als niet wenselijk wordt ervaren. Aangezien de visie van de samenwerkingsverbanden hierop nog onduidelijk is, weten we niet wat dit in de toekomst gaat betekenen voor de leerlingenaantallen van SO Fryslân. Deze ontwikkeling houden we nauwlettend in de gaten om hier zo goed mogelijk op in te kunnen spelen. De ontwikkeling van de leerlingaantallen is op stichtingsniveau weergegeven in onderstaande grafiek (tabel 1) over de periode 2019-2024.

Tabel 1 Ontwikkeling leerlingenaantallen 2019-2024 1.350 1.300 1.250 1.200 1.150 1.100

1.349

1.280 1.141 2019

1.184

1.187

1.207

2020

2021

2022

2023

2024

Totaal SO Fryslân

De ontwikkeling van de leerlingenaantallen per school is weergegeven in onderstaande grafiek (tabel 2) over de periode 2019-2024.

Tabel 2 Ontwikkeling leerlingenaantallen per school 2019-2024 290 270 250

230 210 190 170 150 130 110 90 2019

2020

2021

2022

Lyndensteyn

VSO Talryk

De Wingerd

Piet Bakker

Duisterhout

It Twalûk

2023

2024

SO Kleurryk

10

Begroting 2025-2028 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân

6.2 Ontwikkeling per categorie Tabel 3 geeft een grafisch beeld van de toe- en afname van het leerlingenaantal per categorie: • • •

1 2 3

lage bekostiging midden-bekostiging met een tijdelijk karakter hoge bekostiging

De verhouding tussen de verschillende categorieën binnen de leerlingenpopulatie is in de afgelopen jaren veranderd. De categorie 2 en 3 leerlingen stabiliseren en de groei zit vooral in categorie 1 Eén en ander heeft te maken met de inhoudelijke criteria die de samenwerkingsverbanden hanteren bij het afgeven van een toelaatbaarheidsverklaring.

Tabel 3 Ontwikkeling leerlingenaantallen per categorie 2019-2024 1100 1000 900 800 700 600 500 400 300 200 100

1025 927

813

821

843

222 172

212 159

203 163

198 166

177 176

175 149

2019

2020

2021

2022

2023

2024

747

Cat. 1 (laag)

Cat. 2 (midden)

Cat. 3 (hoog)

11

Begroting 2025-2028 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân

7 Risicoparagraaf Op 12 mei 2022 is door het externe bureau Controlgroep bv het financieel risicoprofiel voor SO Fryslân opnieuw bepaald. Een belangrijke gronddoelstelling is het borgen van de financiële continuïteit. De conclusie is, dat de financiële risico’s ten opzichte van 2019 zijn toegenomen. Daarom is het benodigde buffervermogen (onderdeel van de algemene reserve) hoger vastgesteld. Het minimale buffervermogen is nu vastgesteld op 2,6 mln. Bij toename van de financiële risico’s moet gedacht worden aan het anders definiëren van deze geïnventariseerde risico’s. De kans- en schadeklasses zijn op onderdelen verhoogd. De rapportage2 gaat in op de volgende onderwerpen: Inschatten van de risico’s wanneer het gaat om: • Onvoorzienbare en onbeheersbare leerlingendaling; • Financiële gevolgen van arbeidsconflicten; • Instabiliteit en/of onvolledige indexatie van bekostiging; • Onvolledige indexatie van bekostiging; • Ambulante begeleiding; • Hogere dan begrote lasten voor ziektevervanging; • Arbeidsmarktschaarste: hogere dan begrote lasten voor het vervullen van vacatureruimte; • Overdracht en invoeging van scholen; • Restrisico’s; • Uitvoeringsrisico in de bedrijfsvoering (vaste voet).

Inventariseren van de beheersmaatregelen om risico’s te dempen: • Kostenflexibiliteit in de personele en materiële lasten; • In de exploitatie wordt rekening gehouden met 1 fte boventalligheid wegens uitval. Hierbij wordt uitgegaan van de GPL (Gemiddelde Personeelslast). Ontwikkelingen 2024 • De leerlingenaantallen nemen toe t.o.v. 2023 (zie 6.1); • Afname flexibele schil door arbeidsschaarste en door nieuwe wet- en regelgeving: Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB); • Verduurzaming schoolgebouwen in samenwerking met de provincie en gemeenten; • Nieuwe CAO afgesloten met terugwerkende kracht tot 1 oktober 2024 • Wederom een relatief hoge inflatie in 2024. • De nieuwe CAO zal medio juni 2025 gecompenseerd worden in de vergoedingen waardoor er weer een stukje voorfinanciering ontstaat. Verwachte ontwikkelingen 2025 In het begrotingsjaar worden met betrekking tot de risicofactoren de volgende ontwikkelingen verwacht: • Leerlingenaantallen stabiliseren t.o.v. de groei van de afgelopen 2 teldatums; • De maatschappelijke ontwikkeling van een dreigend lerarentekort (arbeidsmarktschaarste), en daardoor ook ‘vervanging wegens ziekte’; 2

Financieel risicoprofiel SO Fryslân d.d. 12 mei 2022 opgesteld door de Controlgroep

12

Begroting 2025-2028 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân

•

• • • •

Bovengenoemd risico als gevolg van arbeidsmarktschaarste wordt nog eens versterkt door de relatief onevenwichtige samenstelling van het personeelsbestand. Een substantieel deel van de medewerkers is ouder dan 55 jaar en zal dus binnen afzienbare termijn uit dienst treden. Bovendien veroorzaakt de eerdergenoemde onevenwichtige opbouw een onderwijsinhoudelijk risico, omdat er enerzijds een verhoudingsgewijs geringe inbreng van recent opgeleide personeelsleden is, terwijl anderzijds een groot deel van de opgebouwde ervaring en deskundigheid van het zittende personeel binnen een korte periode verloren dreigt te gaan. De komende 5 jaar stroomt een fors aantal fte’s uit vanwege het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd (ruim 50 medewerkers); De ontwikkelingen met betrekking tot de inflatie; De Federatieve stichting Noorderkracht is van start gegaan, met de formatie 2025-2026 wordt hier rekening mee gehouden; Verdere toename van de rest- en uitvoeringsrisico’s in de bedrijfsvoering door onder andere: o het risico op extra lasten als er niet wordt voldaan aan de AVG; o de uitbreiding van het aantal locaties, wat zorgt voor extra materiële lasten;

Beheersmaatregelen 2025 Om de verwachte risico’s het hoofd te bieden past SO Fryslân de navolgende beheersmaatregelen toe: • Het bewaken van voldoende flexibiliteit van de personele kosten bij natuurlijk verloop, zodat er tijdig kan worden ingegrepen om te komen tot een sluitende begroting; • Het ontwikkelen van beleid (strategische personeelsplanning), waarbij aandacht is voor de vergrijzing van het personeelsbestand; • De inzet van budget voor ‘Boeien en Binden’ voor medewerkers, waaruit onder meer de opleidingen tot leraar, leraarondersteuner en directie worden bekostigd; • Rekening houden met 1 fte boventalligheid wegens uitval in de exploitatie; • Het zo veel mogelijk vermijden van langlopende inkoopcontracten; • Het implementeren van de AVG-wetgeving binnen de scholen en het creëren van bewustwording van deze nieuwe wetgeving bij het personeel; • Het ‘in gesprek’ blijven met gemeenten, een permanent aandachtspunt; • Rekening houden met de restrisico’s bij het bepalen van het buffervermogen (opgenomen in de algemene reserve).

Resumé In 2022 is het financieel risicoprofiel van de stichting SO Fryslân geactualiseerd. Na de invoering van Passend Onderwijs kan er geconstateerd worden, dat er van onvoorziene en onbeheersbare leerlingendaling als gevolg van de invoering van dit nieuwe stelsel geen sprake is. Tijdens het samenstellen van de begroting 2025-2028 is rekening gehouden met de eerdergenoemde ontwikkelingen en beheersmaatregelen.

13

Begroting 2025-2028 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân

Bijlage A Voorlopige formatiebudgetten 2025-2026 Het beleidsstuk ‘Budget personeelsformatie SO Fryslân’ is het uitgangspunt voor het vaststellen van de formatiebudgetten. Onderstaande tabel geeft een overzicht weer van de voorlopige formatiebudgetten voor schooljaar 2025-2026. Het formatiebudget zal in het voorjaar nog gecorrigeerd worden naar aanleiding van de leerlingenaantallen per 1 februari 2025. Alle scholen dienen zich te houden aan het toegekende formatiebudget. Vanwege de nieuwe ‘vereenvoudigde bekostiging’ die op 1 januari 2023 is ingegaan is er sprake van kalenderjaarbekostiging. Voor het nieuwe schooljaar 2025-2026 zijn de baten over de periode augustus-december 2025 bekend. De vergoeding voor de periode januari-juli 2026 is afhankelijk van de leerlingenaantallen per 1 februari 2025. In het voorjaar van 2025 zullen de definitieve formatiebudgetten berekend worden, dan zal ook instemming aan de GMR worden gevraagd. Onderstaande budgetten zijn berekend op basis van de leerlingenaantallen per 1 februari 2024. Een aanpassing van de budgetten zal plaatsvinden n.a.v. de 1 februari telling van 2025.

Overzicht formatiebudgetten 2025-2026 (formatie in fte’s, budget x € 1.000) Brin 00LD 00RS 02XF 03PB 08ST 19TX 26LD Scholen bovenschools bovenschools Totaal

School School Lyndensteyn Talryk De Wingerd SO Keurryk Piet Bakker Duisterhoutschool It Twalûk Participatiebudgetten Vervangingspool Stafbureau

Leerlingenaantallen 213 206 283 196 114 125 212

1349

Directie 3,70 3,60 3,20 2,60 1,80 1,80 2,40 0,00 0,00 1,00 20,10

Formatie* OP 29,99 26,08 35,13 20,91 13,70 13,79 20,05 0,00 6,00 0,40 166,05

Budget OOP 28,12 28,19 44,50 25,83 17,63 15,41 30,08 5,00 6,00 4,80 205,56

Totaal 61,81 57,87 82,83 49,34 33,13 31,00 52,53 5,00 12,00 6,20 391,71

5.487 5.257 6.788 4.144 2.807 2.825 4.552 351 1.258 1.068 34.537

* Geschatte formatie 2025-2026, afhankelijk van de keuzes van de teams op de scholen (peildatum 01-01-2024)

14

Begroting 2025-2028 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân

Bijlage B Verbijzondering exploitatietekort 2025 In de toelichting (hoofdstuk 3) is aangegeven dat er over 2025 opnieuw een negatief saldo begroot wordt, met als doel om extra te investeren in het onderwijs (impuls-investeringen). Over het kalenderjaar 2025 is het saldo € 330.000 negatief. Dit is in overeenstemming met de beleidslijn uit het vermogensbeleid, waarin een beroep op de betreffende bestemmingsreserves mogelijk is gemaakt. Hieronder wordt aangegeven, hoe de financiële ruimte die zo ontstaat wordt aangewend. (zie Kaderbrief). Onderwijsontwikkeling • • • •

Ondersteuning en scholing van experts om de onderwijsresultaten inzichtelijker te maken in ParnasSys; Onderwijs: digitale leermiddelen aanschaffen in verband met de vraag naar digitaal onderwijs en scholing om hiermee optimaal te werken; Digitaal portfolio voor leerlingen. Er is een keuze gemaakt, aanschaf en implementatie omdat de papieren versie overgezet moet worden; Communicatie intern: verder uitbouwen van intranet en in de Cloud werken.

Personeelsbeleid • • • • •

Professionalisering met behulp van de Noordelijke Onderwijs Groep (NOG); Visie op leiderschap: vervolgscholing ‘Waarderend Leiderschap’; Extra formatie voor het begeleiden van stagiaires (ondersteuning van medewerkers in opleiding); Afnemen van ontwikkelassessments voor nieuwe MT leden; Digitaal bekwaamheidsdossier implementeren met een campagne.

Financiën • • •

Verder investeren in zonnepanelen om op termijn energieneutraal te zijn; Voorfinanciering i.v.m. de groei van het aantal leerlingen; Extra ruimte bieden in de begroting vanwege de Federatieve stichting Noorderkracht.

15

Begroting 2025-2028 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân

Bijlage C Bronnen Voor het samenstellen van de begroting is gebruik gemaakt van de vastgestelde Planning & Controlcyclus en hebben schooldirecteuren, de onderwijskundige, P&O en de controller een belangrijke bijdrage geleverd. Daarnaast is er gebruik gemaakt van de volgende stukken: • • •

Kaderbrief 2025-2028 september 20243 Strategisch Beleidsplan 2023-20274 Financieel Risicoprofiel mei 20225

3

Goedgekeurd door de RvT d.d. 02-10-2024 Vastgesteld in voorjaar 2023 door verschillende gremia (DOST, CvB, RvT en GMR) 5 Behandeld binnen de Financiële Commissie d.d. 22-06-2022 4

16