SKILLS in Leeuwarden

SKILLS in Leeuwarden

Gemeente Leeuwarden | SKILLS in Leeuwarden

1

2

Gemeente Leeuwarden | SKILLS in Leeuwarden

Inhoud SKILLS in Leeuwarden 

4

Inleiding 4 Ambitie SKILLS 4

Wonen en ondersteuning Algemeen Begeleiding Beschermd intramuraal wonen voor jongeren van 16 - 27jaar Beschermd wonen met begeleiding (ambulant) 8 goede buurwoningen Daginvulling Toeleiding/toegang Uitstroom

Startplek SKILLS (“inloop”) Vertrouwen en ontmoeting Participatie: onderwijs, werk en dagbesteding Gespreks- en kantoorruimtes Een goede buur voor de buurt

Bijlage 1: Gesprekken Onderwijs-organisaties en Fryslân Werkt.  NHL Stenden Firda MBO REA College Fryslân Werkt

5 5 6 7 8 8 9 9 10

10 11 11 12 12

13 13 13 14 14

Bijlage 2: Gesprekspartners

15

Bijlage 3: Initiatieven elders

16

50|50 Onderwijs in Zwolle Zwolle Actief

Gemeente Leeuwarden | SKILLS in Leeuwarden

16 17

3

SKILLS in Leeuwarden Inleiding In Friesland valt op dat een groep jongvolwassen tussen de 16 en 27 jaar dreigt uit te vallen. Zij staan vanwege uiteenlopende situaties op achterstand. De jongeren hebben hun eigen specifieke vragen en verkeren in verschillende omstandigheden. Sommige jongeren dreigen dakloos te raken. Ze hebben op meerdere leefgebieden ondersteuning nodig. Binnen deze groep hebben de jongeren die op het snijvlak 18-/18+ zitten te maken met specifieke vraagstukken vanwege hun levensfase en de formele veranderingen die optreden bij het meerderjarig worden, waaronder vaak verandering van zorgfinanciering. We zien dat voor deze groep jongvolwassenen, wanneer dakloosheid dreigt of al aanwezig is, vaak de combinatie van huisvesting en passende

4

ondersteuning ontbreekt. SKILLS zorgt hiervoor. Jongeren krijgen woonruimte waar ze tot rust kunnen komen, kunnen herstellen en verder kunnen bouwen aan hun leven. Met passende ondersteuning van organisaties die goed met elkaar samenwerken. Simpel waar dat kan en meer intensief of specialistisch waar dat nodig is.

Ambitie SKILLS • Een passend aanbod van wonen en ondersteuning voor jongvolwassenen tussen de 16 en 27 jaar, zodat ze kunnen werken aan perspectief en zelfstandigheid. Met vooral aandacht voor de groep 18-/18+; • Een nauwere samenwerking tussen gemeenten, zorgaanbieders, onderwijs, werkgevers en andere maatschappelijke partners op locatie van SKILLS en daarbuiten, zodat jongeren met hun verschillende vragen zo volledig en integraal mogelijk geholpen kunnen worden; Een domein- en ketenoverstijgende samenwerking bestaande uit preventie, toeleiding naar ondersteuning, wonen, onderwijs en werk. Deze samenwerking

Gemeente Leeuwarden | SKILLS in Leeuwarden

is gericht op het voorkomen van dakloosheid en het zo spoedig mogelijk bieden van passende ondersteuning aan de jongeren. Doelstellingen SKILLS : • De trend van de stijging van dakloosheid onder jongeren in Friesland tegengaan door nauwe samenwerking en vroegsignalering. • Een (tijdelijk) onderkomen bieden aan jongvolwassenen tussen de 16 en 27, waaronder de jongeren die zich bevinden op het snijvlak van 18- en 18+, van waar ze kunnen werken aan perspectief en zelfstandigheid; • Vanaf de start niet alleen inzetten op wonen en begeleiding, maar ook op meedoen in de maatschappij (participatie): onderwijs, werk of een andere vorm van dagbesteding. Scholen, werkgevers en andere maatschappelijke partijen nadrukkelijk betrekken bij SKILLS zodat jongeren kunnen leren, werken of een traject op maat kunnen volgen; • Een laagdrempelige plek bieden (een “startplek”) waar ook jongeren die niet bij SKILLS wonen hun vragen kunnen stellen en snel de juiste ondersteuning krijgen. Deze plek nodigt uit om binnen te stappen, maar is niet vrijblijvend: er wordt van de jongere verwacht dat hij aan de slag gaat; • Intensievere samenwerking tussen gemeenten, zorgaanbieders, onderwijs, werkgevers en andere maatschappelijke partners, waarbij elkaars expertise benut en uitgewisseld wordt.

• Inzet van ervaringskennis: het is de bedoeling om ervaringsdeskundigen, peersupport en ervaringskennis in te zetten als onderdeel van SKILLS. SKILLS biedt 24-uurs beschikbaarheid en aanwezigheid van begeleiding in het pand, voor bewoners én inwoners van de wijk. Het SKILLS-pand heeft de volgende

Gemeente Leeuwarden | SKILLS in Leeuwarden

voorzieningen: Wonen, verblijf en ondersteuning: • 16 (2 keer 8) intramurale studio’s (wonen met 24-uurs toezicht en begeleiding) • 24 doorstroomwoningen (ambulante begeleiding) • 8 goede buurwoningen (voor jongeren zonder ondersteuningsvraag) • Gespreks- en kantoorruimtes • “Startplek” voor jongvolwassenen die niet bij SKILLS wonen maar wel een vraag hebben en tussen wal en schip dreigen te raken (in de eerste omschrijving is dit “inloopvoorziening” genoemd )

Wonen en ondersteuning Algemeen Bij SKILLS verblijven jongeren tussen de 16 en 27 jaar die vanwege verschillende situaties op achterstand staan en/of in een kwetsbare positie verkeren, in combinatie met (dreigende) dakloosheid. Het kan gaan om jongeren zonder startkwalificatie in het onderwijs of die dreigen uit te vallen op school of werk; jongeren met weinig vaardigheden om mee te kunnen doen in het maatschappelijk leven; jongeren die uit een onzekere thuissituaties komen; jongeren die te maken hebben met schulden, psychische of sociale problemen. Jongeren met problematisch drugs en/of alcohol gebruik hebben eerst een ander traject te lopen alvorens zij in SKILLS kunnen komen wonen en aan hun toekomst gaan werken. Het is de bedoeling dat de jongeren gemiddeld 1 tot 2 jaar verblijven bij SKILLS en dan uitstromen: ofwel naar een zelfstandige woonplek ofwel naar een andere voorziening die beter past. Een individueel traject kan korter of langer duren, het is maatwerk.

5

Aanmelding en methodiek Voordat een jongere bij SKILLS komt, vindt er een uitgebreide kennismaking (intake) plaats tussen de jongere en de zorgaanbieder (Leger des Heils, Wender en Limor). Tijdens de kennismaking wordt een aantal zaken besproken, waaronder de motivatie van de jongere om mee te doen aan SKILLS en de bereidheid om daarmee te voldoen aan de huisregels en afspraken die gelden binnen SKILLS. Dit zijn afspraken over onder andere omgaan met elkaar, rekening houden met omwonenden, afspraken met begeleiding. De jongeren krijgen deze afspraken, samen met andere praktische informatie over SKILLS, in een welkomstboekje. In dit boekje staan ook de samenlevingsafspraken; deze worden besproken en ondertekend. De ervaring leert dat door hier aan het begin met elkaar zorgvuldig over te spreken, jongeren hier tijdens het traject goed op aanspreekbaar zijn. Mocht het zo zijn dat het in een individueel geval toch niet goed lukt om binnen deze afspraken te blijven (bijvoorbeeld door gedrag dat onvoldoende is bij te sturen) dan kan het in het uiterste geval gebeuren dat de jongere de woonlocatie moet verlaten. Met iedere jongere wordt bij de start een plan van aanpak gemaakt (inclusief een begeleidingsplanning met evaluatiemomenten).

De eerste inzet is gericht op stabilisatie, het creëren van een veilige omgeving in aansluiting op de eigen leefwereld waarin de jongere zich kan ontwikkelen. Er wordt gewerkt aan de in kaart gebrachte problematiek. Aan de hand van een zogenoemde krachteninventarisatie (een onderdeel van de methodiek) worden aanwezige kwaliteiten, wensen en vaardigheden versterkt. Er wordt ingezet op herstel in brede zin, dus ook gericht op een gezond sociaal netwerk, school of werk en een goede vrijetijdsbesteding. In geval een specifieke behandeling noodzakelijk is voor bijvoorbeeld psychiatrische of (dreigende) verslavingsproblematiek zal de

6

jongere gemotiveerd en gestimuleerd worden deze te ondergaan. Wanneer mogelijk wordt de ondersteuning minder en volgt een doorof uitstroom naar meer zelfstandig wonen. Uitgangspunt is dat iedere jongere overdag iets doet: naar school, naar werk of als dat niet kan een andere vorm van dagbesteding of maatwerktraject. Ook dit is onderwerp van gesprek bij de kennismaking. Meedoen is Key! Het is belangrijk dat jongeren meedoen en actief bezig zijn. Uitgangspunt is dat alle jongeren overdag iets te doen hebben. Dit wordt besproken bij de kennismaking, voordat de jongere instroomt. Vanaf instroom worden jongeren daarom begeleid richting participatie en onderwijs. Denk aan georganiseerde activiteiten, dagbesteding, onderwijs of (vrijwilligers)werk. Het is belangrijk dat jongeren bij de start gemotiveerd zijn en in staat zijn om dit traject in te gaan. De zorgaanbieders LIMOR, Wender en Leger des Heils werken herstelgericht. Het herstelproces begint bij de eigen wensen en eigen verwachtingen van jongeren, het herwinnen van zelfvertrouwen door te focussen op talenten en het (her)vinden en aanboren van hulpbronnen in de eigen omgeving. De werkwijze wordt methodisch ondersteund door inzet van bewezen effectieve methodieken. De jongere krijgt de kans om de eigen regie over zijn of haar leven te (her)nemen in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven.

Begeleiding Er is 24 uur per dag, 7 dagen per week begeleiding in het pand. Per onderdeel verschilt de intensiteit van de begeleiding. Voor de jongeren die in de intramurale appartementen verblijven geldt dat begeleiding 24/7 aanwezig en direct beschikbaar is. Dit is onderdeel van de reguliere ondersteuning die in een intramurale setting wordt geboden. Deze begeleiding kan

Gemeente Leeuwarden | SKILLS in Leeuwarden

plaatsvinden op afspraak maar ook direct wanneer het nodig is (“ongepland”). In de doorstroomappartementen wordt ambulante begeleiding geboden. De begeleiding vindt meer op afspraak plaats, maar is ook 24/7 oproepbaar en beschikbaar wanneer nodig. Doordat in dit pand verschillende voorzieningen naast elkaar worden geboden, kan de begeleiding vanuit die verschillende voorzieningen wat flexibeler worden ingezet daar waar nodig.

Beschermd intramuraal wonen voor jongeren van 16 - 27jaar Binnen SKILLS wordt intramuraal beschermd wonen geboden voor jongeren tussen de 16 en 27. De verwachting is dat er relatief veel jongeren komen die zich op het snijvlak 18/18+ bevinden en in de leeftijd tot 24 jaar. De intramurale begeleiding wordt geboden binnen twee gescheiden voorzieningen: per gescheiden voorziening zijn er 8 studio’s met een eigen ingang en een gezamenlijke leefruimte. Er wordt rekening gehouden met onder andere de leeftijd en de levensfase van jongeren die op een locatie bij elkaar wonen. Jongeren betalen hier geen huur. Zowel het verblijf als de begeleiding worden betaald aan de betrokken zorgaanbieders op basis van de afgegeven indicatie die in het kader van de Jeugdwet (<18 jaar) of Wmo voor intramuraal beschermd wonen. De ervaring laat zien dat wonen in kleine groepen beter werkt. Daarom valt de keuze op 8 jongeren per groep. Dit heet ‘kleinschaligheid in grootschaligheid’. Per groep is er een gezamenlijke leefruimte en een eigen ingang. Er is per groep 24/7 begeleiding aanwezig en beschikbaar voor geplande en ongeplande hulpvragen. De begeleiding richt zich op werken, wonen, het herstel van het gewone leven, onderwijs en dagbesteding.

Gemeente Leeuwarden | SKILLS in Leeuwarden

Voorbeeld: ‘Ruben’ Ruben meldt zichzelf aan bij de Nachtopvang van Wender. Ruben is 22 jaar oud en gediagnosticeerd met een vorm van autisme. Ruben is opgegroeid bij familie, maar door ruzies is hij op straat beland. Teruggaan is geen optie meer. Al snel blijkt dat Ruben ook nog een poos bij een vriend op de bank heeft geslapen. Ook daar is hij niet meer welkom. Ruben heeft geen makkelijke jeugd gehad. Zijn moeder kon de zorg voor Ruben niet aan. Bij Ruben begonnen de problemen in zijn vroege puberjaren. Hij experimenteerde met drugs en is uiteindelijk verslaafd geraakt aan blowen. Ruben gaat van de nachtopvang naar het Huis voor Jongeren. Hier wordt met hem een ondersteuningsplan gemaakt. Er start een traject met Verslavingszorg Noord Nederland (VNN) vanwege het blowen. Dit vraagt in het begin veel aandacht. Ook denkt Ruben samen met zijn begeleiding na over wat hij wil als het om werk gaat. Na enkele maanden is zijn middelengebruik naar de achtergrond verdwenen en is Ruben stabieler dan toen hij binnenkwam. Hij houdt contact met VNN en heeft nog regelmatig begeleiding nodig, ook op ongeplande momenten. Het zou goed zijn voor hem als hij op een plek kan verblijven waar hij iets langer de tijd heeft om aan de slag te gaan met zelfstandig leren wonen, werk en herstel van sociale contacten.

Er wordt voor Ruben een indicatie Beschermd Wonen intramuraal afgegeven en hij verhuist naar SKILLS. Daar heeft hij vaste begeleiding en gaat samen met een van de ‘goede buren’ twee keer per week sporten. De jongerenconsulent van de gemeente komt langs om te bespreken of hij aan het werk kan. Zijn vaste begeleider kent hem inmiddels goed en samen bekijken ze welke route naar werk bij hem past.

7

Beschermd wonen met begeleiding (ambulant) Er zijn 24 woonstudio’s beschikbaar voor wonen met ambulante begeleiding. De jongeren die hier wonen met begeleiding zijn meer zelfstandig dan de jongeren die intramuraal wonen. Hier kan begeleiding vaker plaatsvinden op afspraak in plaats van ad hoc. Begeleiding richt zich op duurzame en stabiele uitstroom binnen 1 tot 2 jaar. Naast geplande afspraken waarop de begeleiding plaatsvindt, is begeleiding 24/7 oproepbaar en beschikbaar. Voor de jongeren die eerst verbleven in de intramurale woonvorm is doorstroom mogelijk; zo groeien zij stapsgewijs en met begeleiding in nabijheid naar zelfstandigheid. Ze gaan waar mogelijk naar school of aan het werk. Deze jongeren wonen zelfstandig in de doorstroomkamers en betalen huur.

Voorbeeld: ‘Greetje’ Greetje, een jonge meid van 24 jaar met een afgeronde MBO-opleiding, komt uit een onveilige relatie. Ze raakt haar woning kwijt en ‘bankhopt’ bij kennissen. Ze komt in contact met een interventiewerker. Deze constateert dat Greetje niet alleen onderdak zoekt, maar ook begeleiding nodig heeft. Greetje is in het verleden opgenomen geweest in een GGZkliniek en er is een trauma geconstateerd. De GGZ biedt hiervoor behandeling en daarvoor is het nodig dat Greetje een stabiele woonplek heeft. Vanwege het trauma lukt het Greetje zelf onvoldoende om haar werk te behouden en stabiele sociale relaties aan te gaan. Er wordt een indicatie Beschermd Wonen Thuisplus aangevraagd en afgegeven. Met deze indicatie en een uitgebreide kennismaking via de interventiewerker met

8

SKILLS kan Greetje terecht in een woonstudio van SKILLS. Ze woont hier zelfstandig en kan – gepland en ongepland – een beroep doen op begeleiding door de zorgaanbieders. Daarnaast heeft ze regelmatig een behandeling bij de GGZ om aan haar psychische klachten te werken. Via de gemeente wordt een uitkering aangevraagd. Greetje wil op termijn graag weer werken, en maakt samen met haar begeleider en de jongerenconsulent een plan om daar stapsgewijs naartoe te werken. Na 10 maanden start Greetje met werk. Ze woont nog in haar woonstudio, en krijgt door het werk meer zelfvertrouwen. Soms is ze nog wel onzeker en ze moet leren om te gaan met het nieuwe ritme van werk en collega’s. Ze vindt het fijn dat haar vertrouwde begeleider daarbij kan helpen. Uiteindelijk wil ze graag zelfstandig wonen. 1,5 jaar na haar start bij SKILLS is het zo ver: ze verhuist naar haar eigen woning en nodigt haar collega’s uit voor een housewarming. De begeleiding blijft de eerste periode op de achtergrond nog beschikbaar.

8 goede buurwoningen SKILLS biedt een plek voor “gespikkeld wonen”; naast de jongeren die wonen met begeleiding is er ook plek voor acht jongeren (individuen) die zelfstandig wonen en als vrijwilliger en goede buur aan dit project verbonden zijn. In een gespikkeld woonconcept wonen zij als goede buur (zonder ondersteuningsvraag) in het pand. Zij verbinden zich als vrijwilliger aan het Leger des Heils en zetten zich in voor een sociaal en veilig woonklimaat. Dit biedt stabiliteit voor jongeren. Deze “goede buren” worden door het Leger des Heils ondersteund. Het Leger des Heils heeft op andere plekken positieve ervaringen

Gemeente Leeuwarden | SKILLS in Leeuwarden

met dit concept. De startplek kan ook benut worden voor ontmoetingen en interactie tussen jongeren en de goede buren.

Daginvulling Uitgangspunt is dat alle jongeren die in SKILLS wonen overdag iets te doen hebben. Daarbij geldt: regulier waar dat kan, maatwerk waar nodig. Een deel van de jongeren volgt overdag regulier onderwijs, ‘gewoon’ bij de onderwijsinstellingen. Waar nodig kan onderwijs op maat worden ingezet, bijvoorbeeld vanuit de reguliere trajecten die beschikbaar zijn zoals school als werkplaats, school als vindplaats, het REA-college of middels het doorstroompunt (voorheen RMC). Datzelfde geldt voor werk. Een deel van de jongeren heeft werk of wordt naar werk begeleid. Waar onderwijs of werk nog niet mogelijk zijn, wordt bekeken of andere vormen van participatie zoals dagbesteding of een vrijwilligers- of ervaringstraject passend zijn. De zorgaanbieders hebben binnen hun eigen organisaties diverse mogelijkheden om dergelijke trajecten in te zetten. Waar mogelijk kan gebruik worden gemaakt van andere Leeuwarder of regionale voorzieningen (bijvoorbeeld de activiteiten die worden georganiseerd door het Jongerenwerk). Motivatie voor een goede daginvulling is onderdeel van de intake met de jongeren.

Toeleiding/toegang Binnen SKILLS vinden het wonen en de begeleiding plaats door financiering vanuit reguliere Wmo- en jeugdwetindicaties. Om toegang te krijgen tot SKILLS-wonen is een indicatie nodig vanuit één van deze wetten. Afhankelijk van de leeftijd en de ondersteuningsbehoefte is dat een indicatie op grond van de Jeugdwet (<18 jaar) of de Wmo (Beschermd Wonen ambulant of intramuraal) zijn. De gemeente van herkomst van de jongere is, net zoals voor alle regionale voorzieningen,

Gemeente Leeuwarden | SKILLS in Leeuwarden

verantwoordelijk voor het onderzoek naar de ondersteuningsbehoefte en de indicatie. Er wordt aangesloten bij de geldende werkprocessen voor het stellen van een indicatie. De geldende werkprocessen en afwegingskaders voorzien in de mogelijkheid om bij het bereiken van de leeftijd van 18 en de vaststelling dat ingezette ondersteuning nog steeds nodig is in het doorlopen daarvan. Ofwel in de vorm van verlenging van de jeugdwet-indicatie of aansluitend instroom in de Wmo. De aanbieders van SKILLS (Leger des Heils, Wender en Limor) bepalen samen met de verwijzende organisatie (wijk- of gebiedsteam) of de jongere die wordt aangemeld past bij het SKILLS-concept of dat een andere Beschermd Wonen-aanbieder passender is. Met iedere jongere vindt een uitgebreide kennismaking/ intake plaats. Hierbij wordt onder andere gekeken naar de wensen en motivatie van de jongere en de bereidheid van de jongere om mee te doen vanuit de werkwijze en visie van SKILLS. De jongere moet dan ook akkoord gaan met onder andere de huisregels van SKILLS.

9

Uitstroom Binnen SKILLS wordt eraan gewerkt dat jongeren kunnen uitstromen naar andere woonruimte (zelfstandig of in een andere voorziening). Deze groep jongeren valt voor een deel onder de urgentieverordening, die in voorbereiding is. Een deel valt onder het convenant “Weer Thuis” waarbinnen afspraken zijn gemaakt met woningcorporaties over uitstroom naar een woning vanuit Maatschappelijke Opvang of Beschermd Wonen. Belangrijk is dat los van deze afspraken iedere jongere zich na instroom in Skills direct inschrijft bij de corporaties om op die manier alvast punten op te bouwen. Hoe meer punten, hoe eerder ze in aanmerking komen voor een woning.

10

Startplek SKILLS (“inloop”) De Startplek is een fysieke plek in het pand van SKILLS. De Startplek SKILLS is bedoeld voor jongeren en jongvolwassenen die tussen wal en schip (dreigen te) raken. SKILLS biedt hen de juiste ondersteuning zodat zij een plek (her)vinden in onze maatschappij. Dit zijn jongeren die niet bij SKILLS wonen, maar wel een ondersteuningsvraag hebben en van wie we weten dat ze zich niet altijd melden bij bijvoorbeeld een gemeenteloket. Het is een startplek voor perspectief voor jongeren en straalt dit ook uit in hoe deze plek

Gemeente Leeuwarden | SKILLS in Leeuwarden

eruit ziet. Een laagdrempelige ontmoetingsplek waar informele en formele zorg beschikbaar zijn, laagdrempelig en toegankelijk. Er is altijd iemand aanwezig die de jongere kan ontvangen en te woord kan staan. Tegelijkertijd is dit geen “hangplek”: er wordt ook iets van de jongere verwacht, namelijk dat hij of zij bereid is stappen te zetten om verder te komen. Daarbij is er natuurlijk ruimte voor de jongere om eerst te landen en tot rust te komen en vertrouwen op te bouwen.

Vertrouwen en ontmoeting Voordat jongeren effectief op weg geholpen kunnen worden met hun vragen, moeten ze de rust en het vertrouwen hebben om hun vragen te stellen. Het is daarom belangrijk dat het een plek is waar zij rustig kunnen landen en zichzelf kunnen zijn. In de sfeer van een huiskamer kunnen ze vrijwilligers, ervaringsdeskundigen en professionele hulpverleners ontmoeten. Het is belangrijk dat ervaringsdeskundigen samenwerken met professionals. Ervaringsdeskundigen staan vaak dicht bij de jongeren en begrijpen wat het is om een diagnose of een stigma te krijgen. Zij hebben vaak creatieve oplossingen, kunnen vanuit eigen ervaring bemoedigen en verminderen het stigma dat deelname kan blokkeren. Zij laten zien dat er ook na een ontwrichtende levensgebeurtenis of bij het leven met een kwetsbaarheid een plek in de maatschappij is. De uitstraling in de inloop is warm, welkom en laagdrempelig. Binnen is er meteen contact en een gesprek met de jongere om te horen wat hij wil, waar hij naartoe wil. Je kunt hier als jongere terecht om een stap verder te komen. De uitkomst is afhankelijk van de vraag. Het kan een verwijzing zijn naar de juiste plek/ organisatie of het samen aangaan van een traject (bijvoorbeeld met een interventiewerker, een jongerenconsulent van de gemeente of een

Gemeente Leeuwarden | SKILLS in Leeuwarden

lifecoach). Er kunnen ook personen en organisaties op eigen initiatief en op vaste momenten aanwezig zijn. Bijvoorbeeld de goede buur, lifecoaches, interventiewerk en onderwijs. Begeleiders vanuit de drie zorgaanbieders kunnen hier een werkplek hebben en met de jongeren in gesprek. Daarnaast hebben de interventiewerkers en de lifecoaches aangegeven graag deze plek te willen benutten. Met onderwijspartijen en werkgeversorganisaties zijn hierover de eerste verkennende gesprekken gevoerd. Leger des Heils zorgt ervoor dat er altijd genoeg mensen aanwezig zijn. De precieze invulling kan nu nog niet gemaakt worden. De mogelijkheden worden verder uitgewerkt.

Participatie: onderwijs, werk en dagbesteding Er is op de Startplek een duidelijke verbinding met participatie en onderwijs; onderwijs is zichtbaar aanwezig in de inloop en er is een link met participatie, denk aan werkgevers, dagbesteding etc. Activering, onderwijs en dagbesteding dragen voor een belangrijk deel bij aan het herstel en het toekomstperspectief van jongeren. We richten ons altijd op herstel van het gewone leven. Herstel van het gewone leven gaat over het (her)winnen van een zinvol en menswaardig bestaan in de samenleving met betekenisvolle activiteiten, sociale relaties en waardering voor wie je bent en wat je doet. Door de locatie in te richten als plek gericht op perspectief en meedoen, wordt voorkomen dat dit een hangplek wordt. Een duurzame begeleiding naar school of werk is belangrijk. De inzet is gericht op het verbeteren van de startpositie van jongeren om te kunnen deelnemen aan de maatschappij. Jongeren worden gestimuleerd om zich verder te ontwikkelen. Dat betekent een niet te snelle

11

uitstroom naar een baan voordat er een goede basis voor de toekomst is verkend of gelegd. De Startplek voor jongeren biedt hiervoor een waardevolle kans. Werk, participatie en scholing in diverse vaardigheden kunnen op deze manier worden gekoppeld aan het al bestaande netwerk. De aanwezigheid van bijvoorbeeld consulenten en lifecoaches vanuit het jongerenteam biedt op de SKILLS- locatie kansen. Hun aanwezigheid vraagt geen extra personeel, maar biedt wel een laagdrempelige omgeving waar jongeren vragen kunnen stellen en direct worden gekoppeld aan passende trajecten naar werk, participatie of scholing. Jongeren maken gebruik van verschillende inkomensvoorzieningen, soms is er recht op bijstand van de gemeente, soms is er recht op Wajong van het UWV of iets anders. De inzet vanuit het jongerenteam is erop gericht dat jongeren zoveel mogelijk eerst naar school gaan. “Eerst school, dan werk,” is het motto. Niets doen is geen optie. Hier hoort ook een preventieve aanpak bij, zoals het voorkomen van voortijdig schoolverlaten door middel van de inzet van het doorstroompunt (voorheen RMC). SKILLS zoekt samenwerking met al deze ketenpartners die een rol spelen in scholing, werk of participatie. Door samenwerking met scholen en enkele sociaal bewuste werkgevers kan een laagdrempelig vangnet worden opgebouwd dat jongeren ondersteunt vanaf het eerste contact.

Of het nu gaat om scholing, werk of het opdoen van arbeidservaring. Het samenbrengen, goed organiseren van bestaande middelen en het meten van de effecten ervan zijn belangrijk. Er wordt zo veel mogelijk aangesloten bij bestaande onderzoeken en onderzoekmethoden. Er is bijvoorbeeld al een onderzoek opgezet naar de effecten van de werkwijze van de lifecoaches.

12

Bij de Startplek worden krachten gebundeld en drempels verlaagd. Een jongere hoeft niet naar verschillende plekken om te achterhalen hoe hij geholpen kan worden. Bij SKILLS is de kennis in huis om vragen te beantwoorden of de jongere te koppelen aan de juiste persoon of organisatie die er mee verder kan. Insteek is om geen nieuwe loketten in te richten die al ergens anders bestaan. Het gaat om een nieuwe vorm en vindplaats om jongeren te bereiken. En de jongeren waar nodig te begeleiden naar de bestaande loketten of te koppelen aan de juiste persoon. De openingstijden zijn in eerste instantie van 10.00 – 18.00 uur. Mocht blijken dat deze uren niet aansluiten bij de vraag van de doelgroep, dan kunnen deze openingstijden in overleg worden aangepast.

Gespreks- en kantoorruimtes Aansluitend aan de inloopvoorziening zijn gespreksruimtes/kantoorruimtes waar zorgaanbieders en andere stakeholders kunnen werken, activiteiten kunnen aanbieden of op andere manieren beschikbaar zijn voor de doelgroep. De locatie creëert door deze extra functies niet alleen een plek voor de doelgroep, maar ook een betere samenwerking tussen partijen die betrokken zijn bij deze jongeren.

Een goede buur voor de buurt SKILLS wil een goede buur zijn voor de omgeving. De buurt weet bij wie zij terecht kan voor vragen, zorgen of klachten. Dit is geregeld voor 24 uur per dag, 7 dagen per week. Ook wil SKILLS iets toevoegen aan de buurt; hoe kan SKILLS van meerwaarde zijn voor de buurt? Hier gaan de gemeente en zorgpartijen over in gesprek met de buurt via de klankbordgroep. In de fase van de voorbereidingen op de bewoning in SKILLS (2025-2026) zal dit nadrukkelijk onderwerp van gesprek zijn.

Gemeente Leeuwarden | SKILLS in Leeuwarden

Bijlage 1: Gesprekken Onderwijsorganisaties en Fryslân Werkt. Op het gebied van onderwijs en participatie zijn de eerste verkennende gesprekken gevoerd met verschillende organisaties die actief zijn in Friesland. Hoewel veel duidelijke afspraken pas in een later stadium gemaakt kunnen worden, is er veel bereidwilligheid tot samenwerking. De onderwijsinstanties staan achter het belang van een project als SKILLS en spreken uit dat de kwetsbare doelgroep ook bij hen zichtbaar aanwezig is. De gesprekken die tot nu toe zijn gevoerd geven blijk van een nauwe betrokkenheid op het welzijn van de jongeren en er worden zorgen geuit over de problematiek onder jongvolwassenen, die groter lijkt te worden.

Gemeente Leeuwarden | SKILLS in Leeuwarden

NHL Stenden Met NHL Stenden is onder andere het gesprek gevoerd met Lectoraat Zorg voor Jeugd. Uit een in 2023 verschenen onderzoek van het Trimbos Instituut blijkt dat zo’n 44% van de studenten kampt met psychische problemen. NHL Stenden ziet dat er forse problemen zijn onder de studenten en ziet dat er daardoor ook veel kans is op uitval. Een project als SKILLS wordt daarom toegejuicht en tijdens de eerste gesprekken is verkend op welke manier er kan worden samengewerkt. De komende maanden zullen deze gesprekken verder worden gevoerd. SKILLS kan een belangrijke plek zijn om studenten van de NHL Stenden een veilige plek te bieden, en tegelijkertijd kan NHL Stenden ook bijdragen aan SKILLS. Denk bijvoorbeeld aan het ontwikkelen van kenniswerkplaatsen, het creëren van stagemogelijkheden of onderzoek door studenten en lectoraten die de zorg kunnen verbeteren en vernieuwen.

Firda MBO Ook met Firda zijn de eerste gesprekken gevoerd. Firda wil sterk vakonderwijs bieden in Friesland, met aandacht voor de totale ontwikkeling van een student als mens. Daarom sluit SKILLS goed aan bij de gedachte van Firda dat mensen niet alleen op school leren, maar ook daarbuiten. Net als bij Firda leren jongvolwassen bij SKILLS meten van elkaar. Uit de gesprekken die inmiddels met Firda zijn gevoerd bleek een gezamenlijke ambitie om kwetsbare jongvolwassenen te ondersteunen in hun weg naar zelfredzaamheid. Hierin kunnen SKILLS en Firda elkaar aanvullen en versterken. SKILLS kan een veilige woonomgeving zijn voor studenten van Firda, maar ook valt bijvoorbeeld te denken aan het inzetten van schoolmaatschappelijk werkers of coaches van Firda binnen SKILLS. Dit zijn ideeën waarover verkennend is gesproken en nog geen duidelijke afspraken zijn gemaakt, maar waar wel verder het gesprek over wordt gevoerd.

13

REA College Het REA College in Leeuwarden biedt jongvolwassenen met ernstige problemen bij het leren via school de kans om toch een certificaat te halen. Hierbij heeft het REA College goede afspraken met werkgevers, zodat voor veel leerlingen geldt dat ze aan het eind van hun traject een betaalde baan krijgen. Of zoals REA College het zelf zegt: ‘REA biedt talent een toekomst.’ Ook met het REA College is gesproken en ook voor REA geldt dat ze graag de samenwerking aangaan met SKILLS. REA geeft kwetsbare jongeren een kans, net als SKILLS. REA College en SKILLS kunnen gezamenlijk optrekken om jongeren voor wie het reguliere onderwijs niet toereikend is een veilige nieuwe start te bieden. Medewerkers van het REA College bieden maatwerk en hebben een ‘er-op-af’ mentaliteit. Dat wil zeggen dat ze leerlingen zelf opzoeken en proactief ondersteuning bieden als dat nodig is. Door het stevige werkgeversnetwerk kan het REA College voor SKILLS ook een belangrijke partner zijn op het gebied van participatie. Het REA College is gevestigd aan Fonteinland en dus ook fysiek in de buurt van SKILLS.

Fryslân Werkt

ander de weg naar bereidwillige werkgevers die de jongvolwassenen van SKILLS een kans kunnen geven. Een interessant idee is Open Hiring. Dit is een methode waarbij mensen zonder sollicitatieprocedure aangenomen worden. Werkgevers lossen hiermee hun personeelsprobleem op en mensen in een kwetsbare positie krijgen zo een kans op een baan. Hiermee wordt op een laagdrempelige manier aan jongvolwassen een startkans geboden op de arbeidsmarkt.

Verkennen: 50I50 onderwijs: samenwerking Leger des Heils 50I50 en MBO. In Zwolle is een samenwerking voor jongeren die om allerlei redenen niet in staat zijn regulier onderwijs te volgen. Zie bijlage 1.

Verkennen: Zwolle Actief richt zich op activering van dak- en thuisloze mensen in Zwolle. Zij gaan ervan uit dat het voor iedereen goed is om de dag zinvol en actief in te vullen, deel te nemen aan de maatschappij. Zie bijlage 2.

Fryslân Werkt is in Friesland hét samenwerkingsverband van overheid, onderwijs, UWV, sociale ontwikkelbedrijven, sociale partners en SBB in Friesland. Als netwerkorganisatie zijn ze een belangrijke spil in de regio als het gaat om onderwijs en participatie. Daarom is het belangrijk dat SKILLS ook met Fryslân Werkt de samenwerking zoekt. SKILLS sluit aan bij wat al bestaat. In het gesprek met Fryslân Werkt bleek dit de verbindende factor te zijn. Fryslân Werkt is niet zelf een onderwijsinstelling of werkgever voor kwetsbare jongvolwassenen, maar wil voor SKILLS daar waar mogelijk wel die verbinder zijn. Als netwerkorganisatie weet ze als geen

14

Gemeente Leeuwarden | SKILLS in Leeuwarden

Bijlage 2: Gesprekspartners Er zijn gesprekken gevoerd met verschillende partners en partijen, voor zowel de Startplek als de invulling voor onderwijs en participatie. Met de volgende partijen wordt/is gesproken: Met de volgende partijen wordt/is gesproken: • Jongerenteam Leeuwarden • Kamers met kansen: Kamers met Kansen is er voor MBO-studenten die zich door een lastige thuissituatie niet goed kunnen concentreren op hun studie. Deze jongeren krijgen de kans om, onder begeleiding van een vrijwillige coach, zelfstandig te wonen. • Amaryllis • 50l50 Leger des Heils • MBO Firda • MBO REA College • NHL Stenden • Fryslan Werkt • Jongeren • Interventiewerkers: Interventiewerk pakt dakloosheid onder jongeren aan. Laagdrempelige en outreachende activiteiten en begeleiding door interventiewerkers zorgen ervoor dat jongeren tot 27 jaar het straatleven zo snel mogelijk achter zich kunnen laten en weer een dak boven hun hoofd krijgen. Het interventiewerk heeft daarnaast ook een preventieve functie om te voorkomen dat jongeren dakloos worden. De interventiewerkers werken meestal op straat met de jongeren en zouden de inloop van SKILLS kunnen gebruiken om met de jongeren aan de slag te gaan.

Gemeente Leeuwarden | SKILLS in Leeuwarden

15

Bijlage 3: Initiatieven elders 50|50 Onderwijs in Zwolle 50|50 Onderwijs is er voor iedereen die nooit een kans heeft gehad om naar school te gaan en die, om allerlei redenen, niet in staat is om regulier onderwijs te volgen. Op de locatie in Zwolle bieden we een veilige plek om op verschillende niveaus een opleiding te volgen. Dit doen we in samenwerking met het Deltion College. Voorafgaand aan het onderwijs wordt een intakegesprek gehouden met de reïntegratiecoach van het Leger des Heils. In dat gesprek wordt bepaald of het 50|50 onderwijs noodzakelijk en het meest passend is.

16

Als deelnemers die in aanmerking komen voor regulier onderwijs worden daar naar doorverwezen. Alleen als deelnemers dit niet kunnen volgen vanwege zeer ingewikkelde problematiek, wordt 50|50 onderwijs geboden. Het gaat om deelnemers (veelal uit de maatschappelijke opvang) met een ingewikkelde zorgvraag. Voordeel van 50|50 onderwijs is dat deelnemers de opleiding tijdelijk kunnen pauzeren als het even niet gaat, omdat problemen op leefgebieden op dat moment alle aandacht vragen. Deelnemers kunnen op elk moment de studie weer oppakken en verder gaan waar ze gebleven zijn. Ze hoeven niet te wachten tot er weer een schooljaar start.

Gemeente Leeuwarden | SKILLS in Leeuwarden

Eén dag per week krijgen deelnemers les op het 50|50 Workcenter van een docente van het Deltion college in de theoretische vakken Nederlands, Rekenen en Burgerschap. Ook lopen deelnemers vier dagen stage naar het BBL-concept en krijgen les van een leermeester. Deze stage is binnen het 50|50 Workcenter, of bij een extern bedrijf of stageadres. Door een aangepast toets-systeem, kunnen ze op basis van praktijkvaardigheden toch voor een MBOdiploma in aanmerking komen. Ook als ze er langer over doen. De huidige arbeidsmarkt staat open voor deelnemers met praktijkervaring en een bijbehorend praktijkdiploma.

Opleidingsrichtingen Het 50|50 Onderwijs biedt opleidingen (MBO 1 en MBO 2 niveau): • zorg; • horeca; • logistiek; • machinale houtbewerking; • kok; • facilitair. Jongeren kunnen een startkwalificatie behalen in een maatwerkopleiding.

en hen tijdens deze zoektocht te ondersteunen. De organisatie ligt in handen van zes partijen: LIMOR, het Leger des Heils, Dimence, Travers Welzijn, Tactus en RIBW GO. Elk van deze zes partijen heeft een coach aangesteld. De zes coaches samen vormen de organisatie van Zwolle Actief. De aanpak: iemand komt bij Zwolle Actief in beeld zodra de Centrale Toegang deze persoon heeft aangemeld bij Zwolle Actief. Hierna volgt het eerste contact met een coach. Dit contact is gericht op kennismaking, informeren over inloopplekken en het bespreken van een toekomstige activeringsplek met als doel dat de deelnemer niet op straat hoeft rond te lopen. De coach en de deelnemer brengen samen mogelijkheden, talenten, wensen en krachten in kaart. Ze ontwerpen samen een maatwerktraject met daarin heldere stappen naar de toekomst. Daarna volgt de kennismaking op de activeringsplek. De coach heeft regelmatig contact met de deelnemer en de mensen op de activeringsplek. We maken hierbij gebruik van bestaande werkplekken en plekken voor activering. Daar waar nodig zoeken wij ook samen met de deelnemer een passende plek binnen een bestaand bedrijf. Als een deelnemer actief is, blijft de activeringscoach de deelnemer volgen en onderhoudt desgewenst contacten met de mensen op de werkplek.

Zwolle Actief Zwolle Actief richt zich op het in beweging brengen van dak-en thuislozen in Zwolle. Het uitgangspunt is dat het voor ieder mens goed is om een daginvulling te hebben. Dit kan variëren van iedere dag een kopje koffie drinken in een buurthuis tot een volledig betaalde baan. Activiteiten buitsenshuis dragen op verschillende manieren bij aan het gevoel van welzijn, leveren sociale contacten op en geven een gevoel iets te betekenen in de maatschappij. Zwolle Actief heeft als doel samen met haar deelnemers op zoek te gaan naar een passende daginvulling

Gemeente Leeuwarden | SKILLS in Leeuwarden

17

18

Gemeente Leeuwarden | SKILLS in Leeuwarden