CConstaterende datLeeuwarden
Koppel je AI →
Document · PDF

Schriftelijke vragen begroting 2027 - 28-10

Debat Raadzaal 28 oktober 2026, gemeente LeeuwardenBij agendapunt: Beantwoording schriftelijke vragen begroting 202721.921 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Nr. | Fractie Vraag | Antwoord 1 GB058 | In Leeuwarden haalt Omrin de eerste 2x per jaar gratis grof vuil op, daarna Voor sec de inzameling van gratis grofvuil zijn de logistieke kosten circa € 600.000,- . Daarnaast is het € 63 per keer. Graag willen wij weten wat het gratis ophalen de | zijn de huidge verwerkingskosten hiervan circa € 391.000,-. Het mogelijk aanpassen van het gemeente/Omrin kost. | ophaalregime zal ook de verwerkingskosten naar verwachting gaan beïnvloeden. 2 CDA | Pagina 15 Schuldenaanpak. | De Friesland hanteert bij betalingsachterstanden een actief herinnerings- en incassoproces voor Misschien is het goed om bij grote instanties zoals bijvoorbeeld | achterstanden op de premie, het eigen risico en de eigen bijdragen. Gedurende deze zorgverzekeraars te chequen of ze bij niet betalen van premie's ook gelijk | contactmomenten wordt de verzekerde niet alleen gewezen op het openstaande bedrag en de actie ondernemen naar de cliënten toe. | gevolgen van niet betalen, maar ook op de mogelijkheden voor een betalingsregeling en schuldhulpverlening. Pas als de verzekerde niet betaald en ook geen betalingsregeling treft, zal een incassobureau worden ingeschakeld en in het geval van een premieachterstand wordt de verzekerde aangemeld bij het CAK. 3 CDA | Er is sprake van een drietal grote projecten mbt religieus erfgoed.

| Het bedrag is bedoeld voor een subsidieregeling voor ondersteuning bij herbestemming en Te realiseren in 2027. Welke objecten betreft het en wat voor begroting | transformatie van kerkgebouwen en andere ‘bijzondere’ monumentale gebouwen, ligt hieraan te grondslag en op basis waarvan | overeenkomstig het coalitieakkoord. Zowel het genoemde aantal van drie (kerk)gebouwen als het bedrag is louter een inschatting op basis van ontwikkelingen en ervaringen in de afgelopen jaren. Het houdt geen direct verband met concrete gebouwen en concrete projecten. De beoogde subsidieregeling wordt na vaststelling van de begroting uitgewerkt. Wanneer de subsidieregeling door het college is vastgesteld, wordt de raad hierover geïnformeerd. 4 CDA | De begroting vermeldt dat de hervormingsagenda jeugd en de Leeuwarden | Er is feitelijk geen sprake van mutaties, maar van toekenning middelen op specifieke jeugdagenda worden uitgevoerd, maar specificeert niet welke | onderwerpen, conform het coalitie akkoord. Dit betekent dat de middelen voor de jeugdagenda investeringen, besparingen of budgetverschuivingen in de meerjarenraming voor de jaren 2027 en 2028 als volgt worden besteed: zijn verwerkt. Wel budgetten maar geen mutaties. | •De inzet van verschillende preventieve programma's zoals @ease.

Peer-to-peer ondersteuning jongeren bij mentale problemen, € 60.000 •Inzet en ondersteuning concept buurtgezinnen | € 100.000 •Zicht op Veiligheid, voorbereiding op Toekomstscenario, | € 300.000 •Monitoring Jeugdagenda, | € 110.000 •School als vindplaats, | € 130.000 •Ontwikkeling en inzet jeugdhulp op school, | € 300.000 5 CDA | Welke concrete indicatoren (KPI's) gebruikt het college in 2027 om de | Aan de hand van data over 2025 en 2026 monitoren we of we richting de ambitie van de Jeugd voortgang te monitoren van bijvoorbeeld de hervormingsagenda jeugd en | Agenda bewegen. Waar mogelijk maken we een vergelijking met landelijke en/of provinciale de leeuwarder jeugdagenda te monitoren, bijvoorbeeld een nul-meting bij | data en benoemen we (onderzochte) redenen voor deze ontwikkeling. In de meeste gevallen vroegsignalering. | kunnen we echter niet met zekerheid zeggen waar stijgingen of dalingen door veroorzaakt Welke concrete indicatoren (KPI's) gebruikt het college in 2027 om de | worden, wat van invloed is op de verschillende indicatoren is complex en afhankelijk van veel voortgang te monitoren van bijvoorbeeld de hervormingsagenda jeugd en | factoren, voor ons zijn de ontwikkelingen dan ook vooral een kompas dat richting geeft aan ons de leeuwarder jeugdagenda te monitoren, bijvoorbeeld een nul-meting bij | beleid en onze activiteiten. vroegsignalering. 6 CDA | Pag. 24.

Eind 2026 wordt de aanpak van UP geëvalueerd. Kunnen wij hier | Ja, zodra de definitieve evaluatie beschikbaar is kan deze met de raad worden gedeeld. Op basis een schriftelijke evaluatie van krijgen? Krijgt het, bij niet meer doorgaan, | van de uitkomsten van de evaluatie wordt bepaald welk vervolg hieraan wordt gegeven. een ander vervolg? 7 CDA | Pag. 39. We zetten in op 3 sporen; versnellen, beter benutten en | Problemen rond netcapaciteit spelen alleen rondom het spoor versnellen. Bij een aantal van doorstromen. Hoe verhoudt zich dit tot de schaarste van stroom? | onze bouwlocaties is netcapaciteit niet vanzelfsprekend; daar is intensief contact met Liander over de beschikbaarheid van aansluitingen. De beide andere sporen gaan over de bestaande voorraad: bij beter benutten gaat het om een relatief gering aantal woningen dat we toevoegen per complex of gebied; dit kan vaak nog binnen de bestaande netcapaciteit. Het spoor doorstromen is primair gericht op het wegnemen van belemmeringen voor oudere huishoudens om door te stromen naar een meer passende, meestal bestaande woning. Netcapaciteit is hier geen issue. 8 CDA | In welke dorpen komen de extra Sociaal-Vitaal-groepen? Kunt u daar iets | Er wordt gestart met nieuwe Sociaal Vitaal groepen in Mantgum en Stiens/Britsum.

De extra meer over vertellen? Wanneer kunnen we meer informatie verwachten | inzet in 2027 en 2028 wordt nog verkend. De Slimotheek komt in de dorpen Grou en Stiens. We over de Slimotheek; wat houdt het in, waar komt het? Wordt hierbij | willen inwoners, mantelzorgers en professionals op een toegankelijke manier laten ervaren rekening gehouden met mensen die niet goed kunnen lezen en schrijven? | welke technologie helpt om langer zelfstandig thuis te wonen. Dit wordt gedaan op verschillende manieren waarbij rekening wordt gehouden met mensen die niet goed kunnen lezen en schrijven. 9 CDA | Pag. 40. Het budget dat voor Leeuwarden Oost beschikbaar komt uit het | We volgen voor het kader de planning zoals opgenomen in de uitvoeringsagenda. Hierin zijn acht Realisatiestimulans, wordt via een afwegingskader ingezet. Kan dit worden | sleutelprojecten opgenomen die de meeste impact hebben en als vliegwiel kunnen fungeren toegelicht? | voor nieuwe ontwikkelingen in Leeuwarden Oost. Naast deze projecten, willen we wanneer er financiële ruimte is, nieuwe projecten stimuleren. Daarbij is een voorwaarde dat een nieuw project bijdraagt aan de doelen in Leeuwarden Oost. Deze doelen zijn vastgesteld in het plan van aanpak ORV-middelen. Een project levert een bijdrage aan het ontwikkelprogramma Leeuwarden Oost wanneer het: A.

De verbinding tussen wijken en met de rest van de stad verbetert: Het doorbreekt fysieke barrières zoals infrastructuur of waterwegen en versterkt routes voor langzaam verkeer. B. Zorgt voor aantrekkelijke en goed functionerende verblijfsplekken: Het creëert veilige, toegankelijke plekken voor ontmoeting, verblijf en spel, en draagt bij aan de levendigheid en samenhang in de buurt. C. Voorzieningen bundelt en versterkt: Het clustert functies zoals onderwijs, zorg, sport en cultuur, en verbetert de bereikbaarheid en werking van de sociale infrastructuur. D. Bijdraagt aan het groenblauwe netwerk: Het versterkt ecologische verbindingen, ondersteunt klimaatadaptatie en biodiversiteit, en stimuleert het gebruik van groen en water in de openbare ruimte. E. Ruimtelijke voorwaarden schept voor kansengelijkheid: Het bevordert een gemengd woningaanbod en draagt bij aan betaalbaar, prettig en toekomstbestendig wonen voor uiteenlopende doelgroepen. F. De ruimtelijke identiteit en trots van de wijk versterkt: Het sluit aan bij de karakteristieken van de wijk, herwaardeert bestaande kwaliteiten en ontwikkelt plekken met betekenis voor bewoners. Wanneer zich nieuwe initiatieven aandienen, worden deze getoetst aan bovenstaande criteria en aan het Ontwikkelprogramma Leeuwarden Oost. 10 CDA | Pag. 80. Dienstverlening/ ondersteuning.

Er wordt veel gesproken over | De gemeente houdt bij haar dienstverlening en communicatie rekening met inwoners die moeite slimme data etc. maar waar is concreet de aandacht voor | hebben met lezen, schrijven of rekenen. Iedereen moet zijn zaken met de gemeente kunnen Laaggeletterdheid? | regelen, ook als iemand minder digitaal vaardig is. Daarom kunnen inwoners zelf kiezen hoe zij contact opnemen met de gemeente. Wie moeite heeft met schriftelijke of digitale informatie, kan persoonlijk contact opnemen en waar nodig extra uitleg of ondersteuning krijgen, bijvoorbeeld aan de balie of via het Meedenkpunt. Medewerkers die veel contact hebben met inwoners zijn getraind om laaggeletterdheid te herkennen en inwoners hierbij te helpen. Ook zorgen we voor begrijpelijke informatie en brieven, met taalniveau B1 als uitgangspunt. Dat geldt ook voor onze digitale dienstverlening, waarbij we zo duidelijk mogelijk uitleggen wat inwoners moeten weten of doen. 11 CDA | Wanneer begint de aanleg van het fietspad langs de Kritewei Wergea? Dat | Werk is inmiddels aanbesteed en gegund aan de aannemer. De werkzaamheden starten rond is nl al een paar keer uitgesteld. | eind oktober en zal voor 1 maart 2027 klaar zijn. 12 CDA | Opmerking, geen vraag: Ik mis in de begroting aandacht voor het | Geen antwoord nodig.

Frysk/Liwwadders 13 PRO | Wat is de stand van zaken voor het verder aanscherpen van de opdracht | De opdracht sportstimulering is in de dienstverleningsovereenkomst 2025 met BV Sport verder voor sportstimulering? | aangescherpt. Waar de eerdere opdracht vooral gericht was op buurtsportcoaches, ligt de focus in 2025 en 2026 op de inzet van beweegcoaches en een clubkadercoach. Deze keuze sluit aan bij een behoefte die we in het sport- en beweeglandschap zien: professionals die activiteiten organiseren en begeleiden, vooral tijdens vakanties en op momenten waarop het voor vrijwilligers moeilijk is om iets op te zetten. 14 PRO | Vanaf 2027 worden er maatwerkplannen per wijk of dorp gemaakt. Op | De maatwerkplannen worden onder begeleiding van de beleidsadviseurs sociale basis gemaakt basis van welke informatie en afwegingen komen deze tot stand en op | met vertegenwoordigers van wijkpanels/dorpsbelangen, wijkverenigingen/dorpsverenigingen, welke onderwerpen wordt meer of minder inzet gegeven? | de betreffende opbouwwerker en de betreffende wijk- en dorpscoördinator. Zij vormen de kern. Als er in de wijken en dorpen andere maatschappelijke organisaties structureel aanwezig zijn, dan kunnen die ook aanschuiven. Dat is maatwerk. De uitvoering van de plannen wordt ook gedaan met deze groep. Daar waar kan en inwoners willen, worden deze ook betrokken bij de uitvoering.

Mochten er andere partijen nodig zijn bij de thema’s die spelen in het gebied, dan worden die ook aangehaakt. 15 PRO | Wat is de rol van Trigion security bij de samenwerking voor het | Trigion is maandag t/m zaterdag met een koppel in het winkelgebied. Op maandag vanaf 11.00 – Toezichtmodel? | 18.15 uur, dinsdag/woensdag/vrijdag en zaterdag van 09.30 – 18.15 uur en op donderdag vanaf 09.30 – 21.15 uur. Ze zijn bij elke briefing aanwezig. Trigion heeft onder de vlag van het Keurmerk Veilig Ondernemen een specifieke taak in het opleggen en beheren van Collectieve Winkelontzeggingen, geven ondersteuning bij het afhandelen van aangiften en waarschuwen via de website CWO, mail en Twitter winkeliers voor bijvoorbeeld actieve winkeldieven en skimmen. 16 PRO | Er missen veel indicatoren bij de verplichte beleidsindicatoren | De 7 indicatoren die zijn opgenomen onder het programma Leefomgeving zijn de enige leefomgeving. Wat is hiervan de oorzaak? | verplichte indicatoren zoals vastgesteld binnen het BBV. De reden dat het er nu wellicht minder lijken, is omdat de indicatoren voor veiligheid i.v.m. de nieuwe begrotingsindeling onder een ander programma opgenomen worden. Deze zaten voorheen ook in het programma 'Betaalbaar wonen in een gezonde en veilige leefomgeving'.

17 PRO | Op bladzijde 83 staan getallen en percentages voor mutaties bij | Het begrotingssaldo van het programma Bestuur daalt van € 6,815 mln. in 2026 naar € 6,710 programma bestuur en programma ondersteuning. Kloppen deze? | mln. in 2027. Dit is betekent een daling van € 0,1 mln., wat overeenkomt met -2%. Het begrotingssaldo van het programma Ondersteuning verbetert doordat het negatieve saldo afneemt. Dit saldo gaat van -/- € 486,8 mln. in 2026 naar -/- € 476,4 mln. in 2027, een verbetering van € 10,4 mln., wat ook neerkomt op -2%. Samenvattend kloppen zowel de genoemde bedragen als de percentages op pagina 83. 18 PRO | Is er een nadere categorisering te maken van de WOO-aanvragen in 2025? | Woo-besluiten publiceren we op onze gemeentewebsite. Per Woo-besluit wordt aangegeven wat het onderwerp van het verzoek is. Bij Woo-besluit is er een jaaroverzicht ‘Woo-verzoeken 2025’ openbaar gemaakt (zie bijlage). Dit overzicht geeft schematisch weer op welke onderwerpen de Woo-verzoeken uit 2025 betrekking hebben. 19 PRO | De bijdrage aan de Veiligheidsregio Fryslân neemt van 2027 op 2028 met | De gemeentelijke bijdrage aan Veiligheidsregio Fryslân stijgt van 2027 naar 2028 met circa 5,9%. bijna 6% toe. Wat is daarvan de achtergrond? | Deze stijging is hoger dan uitsluitend de gehanteerde loon- en prijsindex, omdat ook bijvoorbeeld de kapitaallasten toenemen.

De Veiligheidsregio heeft een omvangrijk investeringsprogramma, met vooral in 2028 een duidelijke investeringspiek. De gevolgen daarvan worden via rente en afschrijvingen verwerkt in de kapitaallasten van de begroting. Deze lasten komen bovenop de reguliere loon- en prijsindexatie en werken daarmee door in de gemeentelijke bijdrage. 20 PRO | Het doel is dat meer inwoners langer thuis wonen, maar mantelzorg heeft | Vanuit de Wmo ondersteunen we mantelzorgers Dit gebeurt met name via Team Mantelzorg van geen doel, indicator of budget; er loopt alleen een onderzoek naar | Amaryllis. Mantelzorgers kunnen hier terecht met vragen, zowel over het bieden van zorg als voorlichting over gezond eten. Welke steun krijgen mantelzorgers bij | over het vinden van ondersteuning in het volhouden van hun taken. Hierbij is specifiek aandacht dementie en mentale belasting, nu de huishoudelijke hulp vanaf 2029 | voor mensen met dementie en hun naasten. Een van de ondersteuningsmanieren is logeerzorg in deels wegvalt? (p. 13 / 21 / 24) | een logeervoorziening. Dit is tijdelijke opvang voor mensen die normaal thuis zorg ontvangen. Dat de zorgontvanger even buiten de deur logeert, ontlast mantelzorgers. We zoeken hierbij de komende tijd o.a. aansluiting bij het project Logeerzorg.nl.

Dit is een Friese Booking.com-achtig platform om het aanbod van logeerplekken voor mensen met dementie inzichtelijk te maken. 21 PRO | Vanaf 2029 ontvangt de gemeente € 8,85 mln per jaar minder voor | Met betrekking tot de vraag of de verlaging realiseerbaar is, kunnen we nu weinig over zeggen. huishoudelijke hulp, op een budget van € 15,4 mln. Het college schrijft | Op dit moment ontvangen 3810 inwoners hulp bij het huishouden. We hebben nog geen zelf dat nog moet blijken of de verlaging realiseerbaar is. Waarom staat dit informatie voor welke doelgroep de huishoudelijke hulp wel beschikbaar zal blijven. U heeft wat niet in de risicoparagraaf, en hoeveel cliënten raakt het? (p. 29 / 121-127 | betreft de risico paragraaf een punt. Op het moment dat er meer duidelijkheid is, kunnen we / 188 ) | hierover een betere afweging maken. 22 PRO | Volgens de ene passage wordt al gewerkt aan steunpunten voor mensen | De gemeente Leeuwarden heeft al laagdrempelige steunpunten die voldoen aan de landelijk met een ernstige psychische aandoening, volgens de andere volgen | vastgestelde richtlijnen. De komende periode verkennen we in hoeverre dit overeenkomt met hierover pas later afspraken. Wat is de stand, en hoe wordt de Rapid | de nieuwe Rijksakkoorden en regionale afspraken.

Responder GGZ na 2028 gefinancierd, nu overlast door verwarde personen | De overeenkomst voor de Rapid Responder loopt eind 2028 af. Voor het vervolg moeten nog stijgt? (p. 21 / 24 / 73 / 102) | afspraken gemaakt worden. Deze afspraken lopen via Sociaal Domein Friesland. 23 PRO | Huisartsen komen alleen voor in ruimtelijke plannen elders in de | In het AZWA is aandacht voor huisvestingsproblematiek van huisartsen. De komende jaren heeft gemeente. Is de bereikbaarheid van huisartsenzorg in Leeuwarden-Oost, | het realiseren van duurzame toegankelijkheid en continuïteit van huisartsenzorg in elke regio waar inwoners vaak naar een post elders moeten, onderdeel van de lokale | prioriteit. Dit vraagstuk wordt gezamenlijk opgepakt door de Landelijke HuisartsenVereniging, werkagenda AZWA? (p. 24 / 175 / 177) | InEen, Patiëntenfederatie, Zorgverzekeraars Nederland en VWS. De gemeenten zijn hier geen directe partner in. Lokaal werken gemeente Leeuwarden, huisartsenvereniging en de Friesland zorgverzekeraar samen in het zognaamde continuiteitsteam. In dit team worden met in achtneming van elkaars rol en verantwoordelijkheden lokale opgaven rondom huisartsenzorg geagendeerd, besproken en waar mogelijk aangepakt.

24 PRO | Door aflopende contracten met onder meer Amaryllis wordt in 2027 een | Op dit moment wordt een voorkeursvariant voor de uitvoering van de toegang uitgewerkt en nieuwe lokale toegang voorbereid. Worden ervaringsdeskundigheid en | eind dit jaar aan de raad voorgelegd. We zijn nog niet bezig met de verdere uitwerking en cultuursensitieve expertise, zoals tolken en sleutelpersonen, onderdeel | kunnen hier nog geen uitspraak over doen. van die nieuwe toegang? (p. 21) 25 PRO | Het doel is dat minder kinderen thuis zitten, maar het absoluut verzuim | Momenteel wordt er gewerkt aan een plan van aanpak. Daarbij is het van belang te steeg van 11,8 naar 15,0 per 1.000 leerlingen (vergelijkbare gemeenten: | benadrukken dat thuiszitten vaak het gevolg is van complexe en meervoudige problematiek en 7,4). Welk plan en welke streefwaarde horen hierbij, en is de capaciteit | verschillende oorzaken kan hebben. Dit kan daarom niet uitsluitend alleen vanuit leerplicht van leerplicht toereikend? (p. 13 / 18 / 31) | worden opgelost maar vraagt om een gezamenlijke aanpak met onderwijs, ouders, leerplicht en jeugdhulp. In het kader van het plan wordt tevens onderzocht of de huidige capaciteit van leerplicht voldoende aansluit bij de aard en omvang van de opgave.

26 PRO | Op blz 28 staat dat een budget voor de brede aanpak dakloosheid is | De middelen worden ingezet voor de uitvoering van het programma brede aanpak dakloosheid. overgeheveld naar 2026. Is dit budget in 2026 hiervoor gebruikt en wat zijn Dit programma eindigt eind dit jaar. De activiteiten uit het programma worden op dit moment de resultaten? | geëvalueerd en dan zijn de resultaten bekend.  Het budget wordt dit jaar niet volledig besteed. Het restant van het budget wordt gereserveerd voor verplichtingen die vanuit programma nog doorlopen in 2027 en voor het Regionaal Beleidskader Aanpak Dakloosheid. De Friese wethouders WMO besluiten in december 2026 over het Regionaal Beleidskader. Aansluitend volgt de besluitvorming in de colleges en raden van de 18 Friese gemeenten. 27 PRO | Blz 122: wanneer kunnen we aanvullende informatie over de situatie bij | Medio november 2026 wordt er een informatieve sessie georganiseerd over de ontwikkelingen caparis verwachten | met betrekking tot de sociale infrastructuur. Daarnaast bereidt het college momenteel een proces voor waarin de toekomstige ontwikkeling en Caparis wordt bezien in samenhang met de bredere ontwikkeling van de sociale infrastructuur en het Sociaal Ontwikkelbedrijf.

Daarbij wordt zowel gekeken naar de maatschappelijke opgaven en de toekomstige dienstverlening als naar de organisatorische, financiële en regionale consequenties. De afstemming met de andere betrokken gemeenten maakt onderdeel uit van dit proces. De komende periode wordt de bestuurlijke aanpak, inclusief de planning en de momenten van informatievoorziening en besluitvorming, nader uitgewerkt en besproken met de betrokken portefeuillehouders. Het college zal de gemeenteraad informeren over het vervolgproces zodra hierover bestuurlijke afstemming heeft plaatsgevonden. 28 PRO | p.38 subsidieregeling Klimaatbewust Leeuwarden: hoeveel is hiervan in | Sinds 2018 is in toenemende mate gebruik gemaakt van de subsidie klimaatbewust. Dit heeft 2026 gebruik gemaakt? In hoeverre is het een succes? | ertoe geleid dat de middelen voor deze subsidie in 2023 zijn verhoogd van 100.000 euro naar 150.000 euro.  Dit was nodig omdat in 2023 en 2024 jaarlijks ongeveer voor 140.000 euro aan subsidie is uitbetaald.  In 2025 is er 115.000 euro uitbetaald aan subsidie. Voor 2026 verwachten we dat we ongeveer 100.000 euro aan subsidie gaan uitbetalen.

29 PRO | p.44 Korte ketens: op welke wijze worden deze gestimuleerd? | Korte ketens worden gestimuleerd door initiatieven te promoten, door borging in (visie)documenten , actief te zijn in diverse gebiedsprocessen en als organisatie zelf het goede voorbeeld te geven. Omgevingsvisie In de huidige omgevingsvisie is het volgende opgenomen: “Korte ketens tussen producent en consument zien we als meerwaarde om tot een betere afstemming tussen producent en consument te komen en daardoor minder voedselverspilling en minder transport (dus minder CO2-uitstoot).” Uitvoeringsagenda Landelijk Gebied Het coalitieakkoord en de omgevingsvisie zijn vertaald in Uitvoeringsagenda Landelijk Gebied. Deze is door het college vastgesteld en aan de gemeenteraad ter informatie aangeboden op 28 september 2026. In de agenda staan de volgende activiteiten gericht op het stimuleren van korte ketens. Deze zijn: - Deelname van korte keten initiatieven aan de duurzame markten van de gemeente. Bezoekers maken kennis met streekproducten. - Faciliteren en ondersteunen van het evenement Toer de Boer. Tijdens dit evenement kunnen inwoners deelnemende agrarische bedrijven bezoeken en kennis maken met streekproducten en deze nuttigen en kopen. - Er worden verbindingen gelegd gericht op de opzet van korte ketens in gebiedsprocessen o.a. Baarderadiel en in de Greidhoeke.

De gemeente heeft een project gericht op de logistiek rond de korte keten in de Greidhoeke mee gefinancierd. De uitkomsten worden gebruikt voor de opzet van een bioregio in de Greidhoeke. 29 - | Vervolg van hierboven | - De gemeente Leeuwarden is deelnemer in de opzet van een Bioregio. Dit is een regio met een vervol | duurzaam landbouw- en voedselsysteem waarbij aandacht is voor natuur, biodiversiteit en g | gezondheid. Er wordt gestreefd naar een zo kort mogelijke keten waarbij gezonde streekproducten centraal staan. Op 9 december 2025 is college en raad geïnformeerd over het programmaplan Bioregio. Hierin staan de activiteiten van de Bioregio. Voorbeelden van korte ketenprojecten uit het programmaplan zijn onder andere: campagnes lokaal voedsel, pilot keukens zorg, van grond tot mond, organiseren van netwerkevenementen tussen particulieren uit de voedsel- en landbouwsector, ondersteunen 10 voedselgemeenschappen, marktmeester korte ketens en regiomerk. - De opzet van de bioregio in de Greidhoeke wordt gekoppeld aan de opzet van een Friese Voedselalliantie. In de Friese Voedselalliantie worden alle partijen die betrekking en invloed hebben op de korte keten gekoppeld. De gemeente Leeuwarden is hierbij op vele manieren betrokken o.a. via Planting Health.

- Planting Health is een meerjarig onderzoeksproject geleid door Martina Sura van Van Hall Larenstein University of Applied Sciences. Het project onderzoekt hoe de kwaliteit van ons voedsel wordt beïnvloed door wat er gebeurt in de hele keten, van bodem tot bord. De gemeente Leeuwarden is consortiumpartner in Planting Health. Eigen organisatie De gemeente wil zelf ook het goede voorbeeld geven, door in de eigen organisatie ook te werken aan korte ketens. Dit kan onder andere door de keuzes van producten in het assortiment. Met betrekking tot de aanbesteding van de nieuwe catering stond het volgende in het Plan van Eisen: “In de assortimentskeuze zijn er meer plantaardige eiwitten en minder dierlijke eiwitten, minder bewerkt voedsel, meer vers, meer uit het seizoen en bij voorkeur lokaal geproduceerd of geteeld en biologisch.”.G32 30 PRO | p.46: Doel is in 2035 50% circulair te zijn. Op welk percentage zaten wij in | Dit is een doelstelling de we in Fries verband nastreven (als lid van Circulair Fryslân). Friesland 2025? Is het doel realistisch? | als geheel kwam in 2025 op 10,6% circulariteit uit. De doelstelling voor 2035 is bewust ambitieus gekozen, omdat we als koploper voorop willen (blijven) lopen op het gebied van circulariteit. Het valt op dit moment nog niet te zeggen of dit wel of niet haalbaar is. 31 PRO | p.

47 Witgoedwissel: in hoeverre was deze subsidieregeling een succes? | De subsidieregeling is een succes omdat de geholpen bewoners naast het witgoed apparaat ook Waarom duurt deze maar tot 2027, is verlenging een optie? Hoeveel geld is | energie coaching krijgen. Hierdoor krijgen ze gerichte informatie over hoe ze hun energielasten nog beschikbaar en hoe verhoudt dit zich tot de verwachte aanvragen | kunnen verlagen, dat wordt zeer gewaardeerd door de geholpen inwoners. De regeling is van (700)? | start gegaan in 2023. Per 28-09-2026 zijn er 2686 bonnen verstrekt en er is nog budget om 437 waardebonnen te verlenen. Bij het opstellen van de begroting was de aanname dat de middelen in 2027 uitgeput zouden zijn. Doordat dit najaar aanvullende rijksmiddelen zijn toegekend voor het ondersteunen van huishoudens in de energiearmoede, kunnen we de Witgoedwissel voorlopig nog voortzetten. Met de nog te verstrekken waardebonnen en de aanvullende rijksmiddelen (minimaal 500 extra apparaten), wordt de regeling verlengd tot eind 2029 (mits het budget die tijdspanne toelaat). 32 PRO | p. 47 Hoeveel energieprojecten zijn gesteund met subsidie Duurzame | Sinds januari 2025 zijn via deze regeling negen projecten toegekend.

Deze projecten variëren in Dorpen? Wanneer is het onderzoek naar gebouwbewonende soorten | schaal en type van bewonersgerichte activiteiten, zoals een energiemarkt en een afgerond? | informatieavond over thuisbatterijen, tot technische en verkennende onderzoeken, waaronder onderzoek naar accupakketten bij een windmolen en ondersteunende studies voor de ontwikkeling van windenergieprojecten. De regeling staat op dit moment nog open voor nieuwe aanvragen. --- De aanbesteding voor het Soortenmanagementplan (SMP) is inmiddels succesvol afgerond en er is een geschikte partij geselecteerd. Momenteel wordt in overleg met deze partij gekeken naar de omvang en afbakening van de onderzoeksgebieden, mede met het oog op de uitvoerbaarheid van het benodigde veldwerk. Bij de eerdere aanbesteding, waarop geen inschrijvingen zijn ontvangen, kwam als belangrijke terugkoppeling naar voren dat het onderzoeken van de gehele gemeente in één keer te omvangrijk was. Deze ervaring wordt meegenomen bij de verdere uitwerking en fasering van het onderzoek. De huidige planning is erop gericht om het SMP in het vierde kwartaal van 2027 gereed te hebben, zodat het kan worden ingediend bij de provincie Fryslân ten behoeve van de ontheffingsaanvraag. 33 PRO | p.55 Subsidieregeling MKB voor transities: hoeveel is hier tot nu toe | Op dit moment zijn er 21 aanvragen gedaan, waarvan 17 zijn toegekend.

1 aanvraag is gebruik van gemaakt? | afgewezen en 3 aanvragen worden nog beoordeeld. Daarmee is ruim 80% van het beschikbare budget beschikt. De subsidieregeling loopt nog tot eind dit jaar. 34 PRO | Woningbouwproductie en betaalbaarheid — p. 39 | Uitgaande van de verleende vergunningen zouden we rond de 900 woningen kunnen opleveren. Kan een overzicht worden verstrekt van de verwachte netto | De corporaties hebben in hun biedingen opgenomen dat ze 71 (WoonFrieland) en 72 (Elkien) woningtoevoegingen in 2027, uitgesplitst naar sociale huur, betaalbare | woningen gaan realiseren in 2027. Dat is ca. 15% van het totaal. In de middenhuur (tussen de koop, middenhuur en overige woningen, inclusief de gehanteerde | 930 – 1230 euro) verwachten we rond de 250 woningen toe te voegen. Samen met de betaalbare prijsgrenzen? Welke aantallen zijn gebaseerd op vastgestelde plannen en | koop (tot 420.000 euro) 300 woningen komen we in het betaalbare segment (sociaal, welke op plannen waarvan de uitvoering nog onzeker is? | middenhuur en betaalbare koop) op ca. 700 woningen wat 77% is van het totaal. Het overige zal in de vrije markt worden gerealiseerd. E.e.a. is natuurlijk sterk afhankelijk van de ontwikkelingen op de woningmarkt. 35 PRO | Van 28% naar circa 30% sociale huur — p.

39 | Begin 2026 is circa 27,5% van de woningvoorraad sociale huur (circa 18.230 van 66.219 Hoeveel sociale huurwoningen moeten gedurende deze bestuursperiode | woningen). Bij de beoogde groei van netto 1.000 woningen per jaar telt de voorraad begin 2030 netto worden toegevoegd om het aandeel in de totale woningvoorraad van | circa 70.200 woningen. Voor 30% zijn dan circa 21.070 sociale huurwoningen nodig: netto circa circa 28% naar circa 30% te brengen, rekening houdend met nieuwbouw, | 2.840 erbij, ruim 70% van alle toevoegingen in deze periode. Dat laat zien wat het streven naar sloop en verkoop? Hoe verhouden de huidige bouwplannen zich tot dit | 30% in de voorraad vraagt. Zolang het aandeel onder 30% ligt, moet langere tijd méér dan 30% benodigde aantal? | van de netto toevoeging sociale huur zijn. Sloop en verkoop moeten daarbij eerst worden gecompenseerd; de afgelopen jaren daalde het aantal corporatie woningen gemiddeld met zo'n 90 sociale huurwoningen per jaar, onder andere door verkoop van corporatie Habion aan marktpartijen. De komende jaren richten we ons op 30% sociale huur in de productie: 300 van de 1.000 woningen per jaar. De bouwplannen van de corporaties sluiten daarop aan, met circa 1.500 sociale huurwoningen voor 2026 tot en met 2030. Daarmee stopt of blijft de daling van het aandeel beperkt.

Een aandeel van 30% in de totale voorraad blijft het doel voor de langere termijn. 36 PRO | Doorstroming en bestaande woningen — p. 39 | Doel is om in 2027 hierover concrete afspraken en werkwijzen te ontwikkelen. Via het Welke concrete resultaten worden in 2027 beoogd met | Volkshuisvestingsprogramma en de nieuwe meerjarenafspraken met corporaties en seniorendoorstroming, woningdelen en woningsplitsing? Hoe wordt | huurdersorganisaties maken we concreet wat we willen en wat we hiervoor willen doen. voorkomen dat dezelfde woningtoevoeging in meerdere resultaten wordt | Gekoppeld hieraan is het Rijksprogramma Gebiedsgericht Beter Benutten (BB) waar Leeuwarden meegeteld? | een koplopergemeente is. In 2027 verwachten we de uitkomsten van dit ontwerp/ en onderzoekstraject om te kunnen zetten in concrete ambities en werkwijzen. Woningen die via splitsing worden toegevoegd, worden apart geteld. Woningdeling wordt niet geregistreerd als een woningtoevoeging. 37 PRO | Veilige en toegankelijke schoolomgevingen — p. 35 | In de ontwerpen zetten we in op duidelijke en toegankelijke oversteken (looproute) naar de In 2027 staat de aanpak van De Jint, De Vossenburg en Alexia/de Sprong op school(en). Er zijn geen parkeervrije schoolzones onderzocht. Voor de scholen Alexia/ de Sprong de planning.

Worden daarbij ook parkeervrije schoolzones, veilige | geldt een parkeerverbod op straat voor de school en zijn er parkeerafspraken gemaakt looproutes en toegankelijkheid voor mensen met een beperking | (parkeren op afstand). Ouders/verzorgers blijven echter wel de kinderen brengen met de auto onderzocht? | en stoppen dan voor de school. Vanuit de school ligt nu het verzoek voor een stopverbod. Bij De Jint zijn afspraken gemaakt met een informele rijroute. Voor de Vossenburg geldt dat de kinderen voornamelijk lopend naar school komen. 38 PRO | Tijdelijke middelen sportparkmanagers — p. 22 en 197 | De uitgangspositie is 1 fte (36 uur) in loondienst. Op dit moment brengen we in kaart welke Voor sportparkmanagers is in 2027 en 2028 jaarlijks € 100.000 aan | ondersteuning sportverenigingen nodig hebben. Op basis daarvan bepalen we de inzet voor 2027 incidentele lasten opgenomen. Hoeveel extra uren of formatieplaatsen | en 2028. Voor de periode vanaf 2029 is deze formatieplaats nog niet gedekt. levert dit op, op welke sportparken worden deze ingezet en welke inzet is vanaf 2029 binnen de huidige begroting gedekt? 39 PRO | Clubkadercoaches en verenigingsondersteuning — p. 22 | Voor sportstimulering is de volgende formatie beschikbaar: 0,89 fte clubkadercoach, 2,67 fte Hoeveel uren of formatieplaatsen zijn in 2027 beschikbaar voor | beweegcoach en 7,67 fte buurtsportcoach.

Een derde hiervan wordt gefinancierd door het Rijk, buurtsportcoaches, beweegcoaches en clubkadercoaches afzonderlijk? | gemeente Leeuwarden vult de rest aan. Welk deel wordt gefinancierd uit rijksmiddelen en welk deel uit | Uit ervaring weten we dat een clubkadercoach per jaar zeven verenigingen actief kan gemeentelijke middelen, en hoeveel verenigingen kunnen hiermee worden | begeleiden (vanaf introductie tot aan borging). Op dit moment lopen er trajecten bij zes ondersteund? | verenigingen en hebben nog eens zes verenigingen belangstelling getoond. Ook buurtsportcoaches ondersteunen verenigingen, met name bij een sociaal veilig sportklimaat en het stimuleren van veelzijdig bewegen. 40 PRO | Meetbare stijging beweegdeelname — p. 22 | Voor 2027 is geen specifieke streefwaarde vastgesteld. Het beleidskader Sport en Bewegen De begroting noemt een stijging van 50,4% in 2025 naar minimaal 60% in | voorziet in een tussenevaluatie in 2030. Daarbij kijken we naar de beweegdeelname per 2035. Welke tussentijdse streefwaarde geldt voor 2027, wanneer wordt | leeftijdsgroep, uitgesplitst naar wijken en dorpen. Ook de inwonersenquête levert gegevens op opnieuw gemeten en zijn resultaten beschikbaar naar leeftijd, wijk of dorp over sport- en beweegdeelname, zodat we de ontwikkelingen over meerdere jaren goed kunnen en sociaaleconomische positie? | volgen. 41 PRO | P.124/125: T.o.v.

de Programmabegroting 2026 zijn 2 nieuwe operationele | - Maatregel Beroep op individuele studietoeslag: Er vindt een analyse plaats van de regeling, de risico’s opgenomen. Welke risicomitigerende maatregelen worden | doelgroepen en kosten. De VNG heeft overleg met het ministerie over de wijziging en overwogen (of zijn al genomen) om deze risico’s zo veel als mogelijk te | financiering omdat er voor- en nadeelgemeenten zijn. De datum en invoering voor een beperken? | mogelijke aanpassing vanuit het ministerie is nog onduidelijk. Daarnaast is het budget is per 2026 voor een deel verhoogd vanuit overschot op het budget AV Frieso. '- Maatregel financiële positie Caparis NV: De aandeelhoudende gemeenten werken samen aan een nieuwe visie op de sociale infrastructuur en de toekomstige opdracht aan Caparis NV. Dit kan in de toekomst gevolgen hebben voor de financiering van Caparis NV en voor de gemeentelijke bijdrage als aandeelhouder. 42 PRO | P.135 De gemiddelde rente is met 0,11% toegenomen. Kan voor de tabel | Gezien de volatiliteit van de kapitaalmarkt is het zeer complex om een inschatting te maken “Tabel mutaties portefeuille opgenomen leningen” een doorkijkje gegeven | voor 2027. Deze complexheid hangt samen met onverwachte gebeurtenissen die invloed hebben worden voor de periode tot en met 2030? M.a.w. wat is – uitgesplitst naar | op de marktontwikkelingen.

Wij gaan vooralsnog uit van een gelijkblijvend renteniveau voor de jaarlaag - het verwachte effect van nieuwe leningen (voor zover dat | komende jaren. ingeschat kan worden) en reguliere aflossingen op het gemiddelde rentepercentage in de jaren 2028, 2029 en 2030? 43 VVD | Blz. 21 | Externe belanghebbenden zijn op 8-10-2026 bijgepraat; Wat is de planning van de belangrijkste stappen en besluitmomenten voor | Uitwerken voorkeursvariant voor besluitvorming 1-11-2026; de nieuwe Wmo-inkoop per 1 januari 2029, inclusief het besluit over de | Raadsbesluit toegang en ondersteuning 16-12-2026; lokale toegang en de evaluatie van de huidige aanbesteding? | Uitwerken systeemkeuze; Start nieuwe werkwijze 1-1-2029 44 VVD | Blz 55 en 227 | De verlaging is mogelijk door minder externe inhuur, afname van het aantal acquisities van Hoe wordt de structurele verlaging van het uitvoeringsbudget economische | bedrijven van buiten de regio en scherpere keuzes voor deelname aan (inter)nationale beurzen. zaken met €88.000,- ingevuld? Welke gevolgen heeft dit voor de geplande | Daarnaast kunnen we dienstverlening efficiënter (met minder kosten) uitvoeren door meer activiteiten en de dienstverlening aan ondernemers? | samenwerking in collectieve programma’s, dit is mogelijk omdat het budget voor lidmaatschappen en samenwerkingsverbanden structureel in de begroting is voorgesteld.

Per saldo heeft dit geen nadelige gevolgen voor de omvang en mate van dienstverlening en ondersteuning aan ons bedrijfsleven. 45 VVD | Blz 112, 118 en 227 | De geraamde opbrengst van €1,233 miljoen is gebaseerd op de werkelijke overnachtingen van Op welke aantallen overnachtingen en vaste plaatsen is de geraamde | 2024. In 2024 hebben er in totaal 532.686 overnachtingen plaats gevonden in de gemeente opbrengst van €1,233 miljoen gebaseerd? Is daarbij uitgegaan van | Leeuwarden. Hiervan hebben 402.037 overnachtingen in bebouwde logies en 130.649 in gelijkblijvende aantallen of groei? | onbebouwde logies plaats gevonden. Deze aantallen zijn vermenigvuldigd met de voorgestelde tariefverhoging. Dit resulteert in een geraamde opbrengt van €1.233.728. Deze opbrengst is gebaseerd op gelijkblijvende overnachtingsaantallen. 46 VVD | Blz 80–82, 143 en 223 | Er zijn momenteel 54 DEPIA’s in beeld, waarvan een aanzienlijk deel nog moet worden Op pagina 223 staat dat er een achterstand is bij DEPIA’s en het | afgerond. Met de extra middelen die nog beschikbaar moeten worden gesteld, kunnen we vanaf verwerkingsregister. Hoe groot is die achterstand en wanneer wordt die | 2027 gericht werken aan het inlopen van de achterstanden bij de DEPIA’s en het met de extra middelen weggewerkt? Hoe zorgt de gemeente dat nieuwe | verwerkingsregister, naar verwachting binnen circa twee jaar.

Daarbij geven we prioriteit aan toepassingen, zoals de chatbot en het integraal klantbeeld, vóór gebruik | de meest risicovolle toepassingen en werken we nauw samen met de betrokken onderdelen van de benodigde privacy- en beveiligingstoetsen doorlopen? | de organisatie. De planning is mede afhankelijk van urgente zaken, zoals datalekken, en van nieuwe toepassingen waarvoor aanvullende toetsen nodig zijn. Bij nieuwe toepassingen, zoals de chatbot en het integraal klantbeeld, is het uitgangspunt dat privacy- en beveiligingsrisico’s vooraf worden beoordeeld en noodzakelijke maatregelen worden getroffen voordat deze in gebruik worden genomen. 47 VVD | Blz 188/228 | Daar kunnen we op dit moment nog weinig over zeggen. We hebben nog geen informatie voor Wanneer wordt beoordeeld of de geraamde uitgavenverlaging van €8,85 | welke doelgroep de huishoudelijke hulp wel beschikbaar zal blijven. miljoen voor huishoudelijke hulp vanaf 2029 haalbaar is en wanneer wordt de raad hierover geïnformeerd? 48 VVD | Blz. 140/227 | Het bedrag van € 1,5 miljoen dat op pagina 140 van de paragraaf Bedrijfsvoering voor 2028 is Taakstelling gemeentelijke organisatie. In 2028 staat op blz. 140 voor 2028 | opgenomen, is niet juist. Voor 2028 moet hier een bedrag van € 1,0 miljoen staan. In de bijlage 1,5 miljoen euro ingeboekt. Op blz. 227 is dit echter 1 miljoen euro.

Wat is Overzicht mutatie financiële positie (pagina 227) is het bedrag voor 2028 juist opgenomen. het juiste bedrag? 49 VVD | Blz. 98 | In de jaarrapportages beschrijven we waar we mee doorgaan omdat het goed werkt en waarmee Welke interventies binnen Leeuwarden-Oost zijn sinds de start van het | we stoppen als het niet werkt. Het monitoringsplan gaat ons daar de komende jaren meer programma beëindigd of niet voortgezet omdat uit monitoring bleek dat zij houvast voor geven. We volgden de interventies van het programma al, maar gaan dat de onvoldoende effectief waren? Indien dit nog niet is gebeurd, hoe wordt in | komende jaren integraal doen vanuit het monitoringsplan dat we op dit moment aan het 2027 bepaald welke interventies stoppen om ruimte te maken voor | implementeren zijn. interventies die aantoonbaar beter werken? 50 VVD | Blz. 212 | Er wordt rekening gehouden met een substantieel kostenvoordeel als gevolg van de Wat verklaart de daling van de geraamde lasten voor Toegang en | aanbesteding inkoop specialistische jeugdhulp. De jeugdagenda is tot en met 2028 gefinancierd. eerstelijnsvoorzieningen Jeugd van circa €6,1 miljoen in 2027 naar €3,6 miljoen in 2030? 51 VVD | Blz. 18 | Er zijn nog geen specifieke locaties te noemen.

Het uitgangspunt is om beide scholen, waar Zijn er al specifieke plekken op het oog voor de twee nieuwe scholen? En | mogelijk, binnen bestaande onderwijshuisvesting te huisvesten. Die beschikbare ruimte is recent zo ja, waar? | geïnventariseerd en met de schoolbesturen besproken. De komende periode wordt nader onderzocht of deze potentiële locaties ook daadwerkelijk geschikt en inpasbaar zijn. Omdat dit onderzoek nog loopt, kan op dit moment voor geen van beide scholen een concrete locatie worden genoemd. 52 VVD | Blz. 19 | Het kabinet heeft het wetsvoorstel om de verplichte urgentiecategorie voor statushouders te Urgentieverordening: het rijk heeft het wetsvoorstel over het schrappen | schrappen ingetrokken. Daarmee blijft de huidige wettelijke situatie voorlopig van kracht. Voor van urgentie voor statushouders ingetrokken. Tegelijkertijd komt er nieuw | de Friese urgentieverordening heeft dit op dit moment geen directe gevolgen, omdat de wetsvoorstel en komt er een convenant m.b.t. het sneller realiseren van | verordening is gebaseerd op de geldende wet- en regelgeving. tijdelijke bewoning voor statushouders. Vraag: welke effecten heeft | Het aangekondigde nieuwe wetsvoorstel en het voorgenomen convenant over het versneld voorgaande op de voorliggende Friese urgentieverordening? | realiseren van tijdelijke huisvesting voor statushouders zijn nog niet vastgesteld.

Zolang de inhoud daarvan niet definitief is, vormt dit geen aanleiding om de Friese urgentieverordening aan te passen. Indien toekomstige landelijke wetgeving leidt tot wijzigingen in de verplichte urgentiecategorieën of de wijze waarop statushouders worden gehuisvest, zal moeten worden beoordeeld of aanpassing van de Friese urgentieverordening noodzakelijk is. Het aangekondigde convenant lijkt met name gericht op het vergroten van het aanbod van (tijdelijke) woonruimte. Dit raakt vooral de uitvoering van de huisvestingstaakstelling voor statushouders. Het is nog niet te zeggen of dit ook de criteria of procedures binnen de urgentieverordening raakt. 53 VVD | Blz. 35 | In 2027. Mobiliteit: op welk moment staat het onderzoek naar 70 km/u op de Overijsselselaan gepland? 54 VVD | Blz. 36 | De Schrijversbuurt maakt deel uit van de Vosseparkwijk. De voorgenomen omzetting van de Betaald parkeren in de Vossepark. | blauwe zone naar betaald parkeren geldt daarom ook voor de Schrijversbuurt en wordt -Heeft dit ook gevolgen voor de naastliggende Schrijversbuurt? | gelijktijdig voor de gehele wijk uitgevoerd. Het uitgangspunt is dat er voor bewoners zo weinig -Komt er betaald parkeren in de Schrijversbuurt? | mogelijk verandert.

Specifiek voor de Schrijversbuurt gaan we kijken of fiscalisering voldoende -Zo nee, zijn er plannen om dit op termijn wel te doen? | soelaas biedt om supporters uit de wijk te weren. -Zo ja, welke consequenties heeft dit voor de Schrijversbuurt i.r.t. de afspraak rondom 1 uur blauwe schijf die in het verleden is gemaakt? | De huidige vergunning voor de bewoners blijft bestaan. Dagen en tijdstippen blijven van kracht. -Zo ja, hoe zit het met het vergunningenbeleid voor de bewoners en de | Eventuele aanpassingen hierop zijn onderwerp van gesprek. Voor bezoek komt er een daarbij behorende parkeerkaarten die zij nu krijgen als er familie of | bezoekersregeling. Deze regeling moet nog nader worden uitgewerkt. Daarbij wordt ook vrienden op bezoek komen (dit ivm 1 uur blauwe zone)? Verdwijnt de | gekeken naar de wijze waarop bewoners hun bezoek kunnen aanmelden en welke voorwaarden vergunning voor bewoners of blijf deze bestaan? En hoe wordt dit met de | hiervoor gelden. bewoners van de Schrijversbuurt gecommuniceerd? In november vindt overleg plaats met het wijkpanel en de belangrijkste belanghebbenden. De uitwerking van de bezoekersregeling en de wijze van communicatie met de bewoners worden met het wijkpanel afgestemd. Vervolgens worden alle bewoners van de Vosseparkwijk, waaronder de bewoners van de Schrijversbuurt, over de veranderingen geïnformeerd. 55 VVD | Blz.

39 | Deze signalen zijn bij het college niet bekend, en ook niet bij de corporaties. Verkoop van Wij krijgen veel signalen van corporatiehuurders die (op termijn) hun | sociale huurwoningen is een afspraak in de prestatieafspraken. WoonFriesland verkoopt geen sociale huurwoning zouden willen kopen. Staan corporaties hiervoor open | huurwoningen, Elkien nog heel beperkt in een aantal geselecteerde complexen in de dorpen. en kan dit onderdeel worden van de prestatieafspraken (met het oog op | Om het aanbod en toegankelijkheid van de sociale huur in stand te houden, is verdere verkoop ongedeelde stad)? | van sociale huur ongewenst. Leeuwarden heeft een uitgebreid programma van betaalbare koop en middenhuur, zodat huurders van een sociale huurwoning met een wat hoger inkomen, een passende andere woning kunnen vinden. 56 VVD | Blz. 126 | - Het risicoprofiel van 50% is voor het laatst beoordeeld bij het opstellen van de Begroting 2027. Periodiek wordt gekeken naar of het gehanteerde risicoprofiel van 50% nog | Daarbij is geconcludeerd dat het gehanteerde profiel op dat moment nog passend was. passend is (risico’s Cambuur). | - Ja, de uitkomsten van het onderzoek kunnen aanleiding geven om het risicoprofiel te herijken. -Op welk moment is voor de laatste keer gekeken naar dit risicoprofiel? | Indien nodig wordt het benodigde weerstandsvermogen daarop aangepast.

-Kan het onafhankelijk onderzoek naar de financiële huishouding van Cambuur aanleiding zijn voor een gewijzigd risicoprofiel? 57 D66 | Er wordt 11,5 miljoen geïnvesteerd in kansengelijkheid, hiervan gaat 4,4 | Beide: Kansengelijkheid begint bij een goede basis. Passende onderwijshuisvesting zorgt ervoor miljoen naar de renovatie van een gymnasium en 5,7 miljoen naar de | dat alle kinderen kunnen leren en zich ontwikkelen in een veilige, gezonde en renovatie van een IKC. Zijn dit investeringen in kansengelijkheid of zijn dit | toekomstbestendige leeromgeving. Daarom levert onderwijshuisvesting een belangrijke bijdrage noodzakelijke renovaties om aan onze wettelijke taak, het voorzien van | aan gelijke kansen. Daarnaast heeft de gemeente de wettelijke zorgplicht voor adequate schoolgebouwen, te voldoen? (investeringsprogramma in fondsen, p. 109 | onderwijshuisvesting: daarbij hoort niet alleen het beschikbaar stellen van schoolgebouwen, alinea 1) | maar ook de noodzakelijke investeringen in nieuwbouw, uitbreiding, renovatie en vervanging om scholen veilig, gezond en toekomstbestendig te houden. 58 D66 | Momenteel financieren we het onderdeel ondermijning incidenteel. | In de begroting zijn hiervoor geen structurele middelen opgenomen, op basis van de afspraken Ondermijning gaat echter niet weg.

Om hier ook op langere termijn meer | die hieromtrent in het coalitieakkoord zijn opgenomen. kwaliteit en beter beleid op te kunnen voeren, zou je dit wellicht structureel willen financieren. Wat is de financiële afweging geweest om dit niet te doen? 59 D66 | Het totaal van de financiële middelen voor het te onderhouden areaal | Grosso modo zijn alle genoemde kosten structureel. stijgt van €59,4 miljoen in 2025 naar €65,5 miljoen in 2027. Kan het | Onderhoud wegen: De kosten voor verhardingen waren eerder hoger door in eerdere jaren college per onderdeel toelichten waardoor deze stijging van €6,1 miljoen | beschikbaar gestelde incidentele budgetten. Daarnaast is er bijstelling van de kapitaallasten en wordt veroorzaakt en welk deel hiervan structureel is? (§2.11b Omvang | de storting in de voorziening voor vervangingsinvesteringen. Daar tegenover staat een van het te onderhouden areaal, tabel Financiële middelen te | inflatiecorrectie. onderhouden areaal, p. 130-131.) | Rioleringen: De kosten voor rioleringen nemen toe. De belangrijkste oorzaken zijn de inflatiecorrectie op de beheer- en onderhoudskosten en een hogere storting in de voorziening voor vervangingsinvesteringen om toekomstige vervangingen te kunnen financieren.

Water: De kosten voor waterwerken nemen toe door een hogere storting in de voorziening voor vervangingsinvesteringen, aanpassingen in het te beheren areaal en de inflatiecorrectie op de beheer- en onderhoudskosten. Civiele Kunstwerken: De kosten voor kunstwerken stijgen door hogere kapitaallasten als gevolg van investeringen en correcties op eerdere onderuitputting. Daarnaast neemt de storting in de voorziening voor vervangingsinvesteringen toe en werkt de inflatiecorrectie door in de onderhoudsbudgetten. Groen: De stijging van de kosten voor openbaar groen wordt voornamelijk veroorzaakt door de inflatiecorrectie op de beheer- en onderhoudsbudgetten. Reiniging verhardingen: De kosten voor de reiniging van verhardingen nemen toe als gevolg van inflatiecorrecties en aanpassingen van het areaal dat moet worden onderhouden. Zwerfvuilbestrijding: De kosten voor zwerfvuilbestrijding nemen toe door de structurele toevoeging van middelen vanuit het coalitieakkoord voor de aanpak van zwerfafval en door areaalcorrecties. De stijging wordt versterkt doordat in 2026 incidentele budgetten voor het terugdringen van zwerfafval uit de begroting zijn gehaald, waardoor de vergelijking met dat jaar een grotere toename laat zien. 60 D66 | De gemeente geeft aan steeds meer risicogestuurd te werken en | Ja, hiermee is in de begroting van 2027 reeds rekening gehouden.

Voor de eerstkomende jaren onderhoud of vervanging uit te stellen wanneer dit vanuit risicooogpunt | zijn de onderhouds- en vervangingsopgaven goed in beeld. Zie ook het antwoord op de volgende verantwoord is. Kan het college aangeven of de begroting 2027 al rekening | vraag. houdt met de financiële effecten van deze risicogestuurde aanpak en welke financiële risico’s hierbij voor de komende jaren nog niet in beeld zijn? ( §2.11 Koers en ontwikkelingen, p. 131.) 61 D66 | Het college constateert dat op langere termijn grote investeringspieken | De begroting 2027 is inclusief meerjarenperspectief tot en met 2030. De huidige verwachting is worden verwacht bij de vervanging van civiele kunstwerken. Waarom zijn | dat het investeringsniveau tot en met 2042 nagenoeg op hetzelfde niveau zal blijven en daarna deze toekomstige investeringspieken niet inzichtelijk gemaakt in deze | een (eerste) forse stijging laat zien. Een voorstel voor een mogelijke financieringsstrategie voor begroting en wanneer krijgt de raad hierover een concreet financieel | de lange termijn, mede als reactie op de eerder ingediende motie, zal eind 2026 aan de raad beeld? (§2.11 Koers en ontwikkelingen, p. 131.) | De toelichting op pagina | worden gestuurd. 36 is daarin niet helder genoeg.

62 D66 | Leeuwarden Oost: Welke concrete output- en outcome-indicatoren worden | In het monitoringsplan zit een overzicht van de programmadoelen met daarbij de indicatoren die gebruikt om de resultaten van Leeuwarden Oost in 2027 te meten? Kan het | we gebruiken om de realisatie van de doelen in kaart te brengen. We willen op termijn college per indicator de nulmeting, de beoogde ontwikkeling en de wijze | toegroeien naar het gemiddelde van andere wijken in de stad. Er wordt op dit moment een van rapporteren aan de raad aangeven? | dashboard ontwikkeld waarin we in Q2 2027 de voortgang op de doelen kunnen inzien. De wijze van rapporteren staat ook beschreven in het monitoringsplan. Voor de gemeente betreft dit een paragraaf als onderdeel van de gemeentelijke jaarrapportage. 63 D66 | Sociaal Domein en bestaanszekerheid (pagina 28 “Wat mag het kosten”). | Er is geen sprake van verschuiving tussen de programma's binnen de opgave Samenleving. Er Het totale saldo van het programma Samenleving bedraagt € 347,608 | zijn wel mutaties in de de programma's in de verschillende jaarschijven. Dat wordt tekstueel miljoen in 2026 en € 347,855 miljoen in 2027. Binnen dit programma zijn | uitgelegd op pagina 28. Een nadere duiding volgt hierna.

er wel verschuivingen tussen Bestaanszekerheid, Kansengelijkheid en | Bestaanszekerheid, mutatie van 2026 naar 2027: -1,4 miljoen; bestaande uit: Gezond samenleven. Wat zijn de belangrijkste mutaties tussen 2026 en | -3,5 mln: vervallen incidentele middelen begroting 2026 2027 per onderdeel specifiek en daarbij de vraag welk deel structureel en | +4,3 mln: toevoegen incidentele middelen CA2026-2030 in begroting 2027 welk deel incidenteel is? | -2,3 mln: verlagen incidentele middelen en effect eigen risico BUIG +0,1 mln: overige mutaties Kansengelijkheid, mutatie van 2026 naar 2027: +1,9 miljoen; bestaande uit: -1,7 mln: vervallen incidentele middelen begroting 2026 +1,6 mln: toevoegen incidentele middelen CA2026-2030 in begroting 2027 +2,0 mln: structurele verhoging (Loon-, prijsaanpassingen en kapitaalslasten) Gezond samenleven, mutatie van 2026 naar 2027: -0,3 miljoen; bestaande uit: -4,6 mln: vervallen incidentele middelen begroting 2026 +3,4 mln: toevoegen structurele middelen CA2026-2030 in begroting 2027 +1,1 mln: structurele verhoging (loon-, prijsaanpassingen en kapitaalslasten) -0,2 mln: overige mutaties 64 D66 | Sport en bewegen: Kan het college aangeven welk bedrag in 2027 | De structurele middelen voor sportstimulering zijn ten opzichte van 2026 alleen geïndexeerd.

beschikbaar is voor sportstimulering, beweegactiviteiten, | Voor 2027 is daarnaast €100.000 beschikbaar voor sportparkmanagement en buurtsportcoaches, beweegcoaches en clubkadercoaches, en hoe deze | verenigingsondersteuning. De opdracht verandert vergeleken met 2026 nauwelijks. Met bedragen zich verhouden tot 2026? Kan het college de belangrijkste | incidentele middelen, onder meer uit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) en het mutaties toelichten? | budget gezondheid (in totaal €67.500), zetten we extra in op Sociaal Vitaal en bewegen voor ouderen. 65 D66 | Sport en bewegen (pagina 109 investeringsprogramma | Op sportpark Wiarda wordt een natuurgrasveld vervangen door een kunstgrasveld. Bij de sportaccommodaties). Voor 2027 wordt onder meer budget genoemd voor | atletiekbaan worden de verharding en de verlichting vernieuwd. De opleveringen staan gepland de vervanging en uitbreiding van (kunstgras)velden en de renovatie van | voor juli/augustus 2027. De investeringen worden gedekt uit de algemene middelen. Voor het een atletiekbaan. Kan het college per investering aangeven welk bedrag in | kunstgrasveld bedragen de structurele kapitaal- en onderhoudslasten €15.000 in 2027 en 2027 wordt besteed, welke financieringsbron wordt gebruikt, wat de | €64.000 per jaar vanaf 2028 (deels tot en met 2037, deels tot en met 2047).

Voor de verwachte opleverdatum is en welke structurele kapitaal- en | atletiekbaan bedragen deze lasten €10.000 per jaar van 2028 tot en met 2047. onderhoudslasten hieruit voortvloeien? 66 D66 | Stimuleren van een aantrekkelijk vestigingsklimaat (p. 55). | Een uitdraai van de gestelde vragen en een samenvatting van de opgehaalde antwoorden kan Kunnen de vragen en antwoorden met percentages van de bedoelde | opgevraagd worden via economischezaken@leeuwarden.nl. periodieke meting van het beleidskader gedeeld worden? 67 D66 | Ondersteunen van bedrijven die bijdragen aan de 4 grote transities (p. 55). Ondernemers hebben op verschillende manieren kennis kunnen nemen van de subsidieregeling. Op welke wijze zijn de ondernemers geïnformeerd over de | Deze is gedeeld via de nieuwsbrief van Ondernemend Leeuwarden, met ruim 1200 abonnees, via subsidieregeling, wat is daarvan het behaald bereik? Kunnen de cijfers over de kanalen van Ondernemend Leeuwarden zoals LinkedIn (drie verschillende berichten, opgeteld toegekende subsidies over 2026 gedeeld worden? | 6.148 keer bekeken) en de gemeentelijke website (613 keer bezocht). De bedrijven- en ondernemersverenigingen zijn aangeschreven met een persbericht voor in hun eigen nieuwsbrieven voor leden. Het behaald bereik daarvan is niet exact te herleiden.

Van de totale omvang van de subsidiepot van € 100.000 is op dit moment ruim € 80.000 beschikt. De afgeleide investeringen bedragen in totaal € 232.367, waarvan een deel inzet van eigen uren van de aanvragers betreft (€ 69.350) en een deel concrete investeringen in de eigen bedrijfsvoering (€ 163.017). Veruit het grootste deel van de aanvragen betreft tot nu toe de transitie van analoog naar digitaal, een kleiner aantal betreft verduurzaming of de transitie van lineair naar circulair. 68 D66 | Er is voldoende ruimte voor innovatie, duurzame groei en | Het fonds is in 2025 en 2026 volledig benut. Dat wil zeggen dat er 7 of 8 aanvragen per jaar zijn toekomstbestendige werkgelegenheid. (Uitvoeren innovatiefonds, p. 56). | gedaan. Op basis van de voorwaarden worden laag-kwalitatieve aanvragen uitgesloten. Hoeveel fondsen zijn er heden aangevraagd en toegekend? Zijn de | Inhoudelijk zijn er in het afgelopen jaar 4 aanvragen gedaan voor innovaties in de aanvragen naast kwantitatief ook kwalitatief te schetsen? | watertechnologie, 1 in de maakindustrie, 1 voor een innovatief zorgtraject en 1 binnen de Zakelijke dienstverlening. 69 D66 | Doorontwikkelen digital twin (p. 82). | Een digitale tweeling maakt het mogelijk om diverse (maatschappelijke) opgaven en Welke (technische) redenen zijn er om samen met Groningen een digitale | bijbehorende oplossingsrichtingen te visualiseren.

Denk bijvoorbeeld aan mobiliteitssimulaties, tweeling te ontwikkelen? Zijn er vergelijkingen gemaakt met digital twins | impact van klimatologische effecten, zoals hittestress, op gebieden in de gemeente en invloed die door andere gemeenten zijn ontwikkeld en welke (technische) redenen | van het plaatsen van gebouwen in een bestaande setting. Naast visuele weergave in 3D van deze gaven de doorslag om een eigen twin (gezamenlijk) te ontwikkelen? | onderwerpen, speelt ook simulatie een steeds belangrijke rol: wat gebeurt met een gebied als de neerslag over 10 jaar 1,5 keer zwaarder is dan nu? Veel grotere gemeenten in Nederland zijn bezig het ontwikkelen van dit soort weergaves en modellen. Het mooie van een Digital Twin is dat deze dat uitwerkingen uitwisselbaar zijn tussen gemeenten. Zo kan Leeuwarden bijvoorbeeld profiteren van een mobiliteitsmodel en visualisatie van de gemeente Rotterdam. Om deze reden is Leeuwarden aangesloten bij DMI (Dutch Metropolitan Innovations), zie voor meer informatie: www.dmi-ecosysteem.nl. Langs deze weg kunnen we dus van veel andere gemeenten uitwerkingen overnemen en aanpassen naar de Leeuwarder situatie. Naast deze landelijke verbinding is ook gekozen voor specifieke samenwerking met Groningen. Daar is al meerdere jaren ervaring met het werken met- en beheren van een Digital Twin.

We werken op basis van dezelfde technische oplossing en zo kan Groningen bijvoorbeeld vanuit technische kennis helpen bij uitwerking van specifieke opgaves/modellen voor Leeuwarden. Omgekeerd profiteert Groningen van Leeuwarden op een aantal andere strategische digitale thema’s waarin Leeuwarden verder is in ervaring, voor nu specifiek op gebied van Robotics Process Automation (RPA) en ons Havencluster (Common Ground). 70 D66 | 2.9 Kwijtscheldingsbeleid, (p. 119 – 120). Zijn er doelgroepen, aanvraag- | In 2026 zijn tot op heden 9.453 aanvragen voor kwijtschelding van gemeentelijke belastingen en realisatiecijfers bekend van de huishoudens die kwijtschelding van hun | ingediend, waarvan 9.130 zijn behandeld. belastingen hebben gekregen? (Aantallen aanvragen, weigerpercentage, aantal huishoudens, etc?) | Van deze 9.130 aanvragen is: •53% volledig toegewezen; •16% gedeeltelijk toegewezen; •31% afgewezen. Van de volledig toegewezen aanvragen wordt 63% automatisch verleend. Dit komt neer op ongeveer één derde van alle aanvragen. Hierbij hoeft de inwoner geen aanvullende gegevens aan te leveren, omdat de noodzakelijke gegevens al via bronadministraties beschikbaar zijn voor de beoordeling. Voor de overige 37% van de volledig toegewezen aanvragen wordt aanvullende informatie bij de inwoner opgevraagd voordat een beslissing kan worden genomen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://leeuwarden.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/4c114d38-ec03-4a39-abeb-2d6b17d25ed6?agendaItemId=8e6a8e51-fb13-44eb-946e-622a52dd8f1b