Schriftelijke bijdrage dhr. Moehrlein

MANIFEST voor Behoud & Herbestemming ‘Groene Parels' / Prinsentuin 08 april 2025

Algemeen :

Zo gezegd 'Op de valreep' ben ik door de heer Sebastiaan Mulder nog benaderd en op de hoogte gesteld van de ontwikkelplannen Prinsentuin, waarvoor mijn dank. Woensdag 19 september 2024 vond een eerste overleg plaats waarin inhoudelijk een en ander nader werd toegelicht m.b.t. het 'Concept Ontwikkelkader'. Klaarblijkelijk hebben er al in het voortraject dus in 2023 en 2024 al diverse overleggen, werkgroepen en participatietrajecten plaats gevonden, waarvoor de Architect van de Gebouwen Havenkantoor & Westerplantage helaas niet was uitgenodigd. Hierbij is kennelijk ook vergeten dat het Nederlandse Auteursrecht, inclusief daarbij horende verplichtingen een grote rol spelen en de BNA gedragscodes gehonoreerd zouden moeten worden. Naar mijn mening had namelijk voorafgaande met de start van de ontwikkelplannen en de inhoudelijke uitwisseling daarover met de architekt wel gemoeten. In dat geval hadden er ook in goed overleg met NoordPeil, Gemeente en overig betrokkenen wellicht belangrijke bijdrages aan de visie en de discussies daarover kunnen worden ingebracht. In deze periode was er voldoende tijd geweest om betrokkene te overtuigen van de kwaliteit en de mogelijkheden van de aanwezige Gebouwen.

Maar vanuit een positieve grondhouding wil ik hierbij met alle plezier proberen de beslissingsbevoegden alsnog te overtuigen van het behoud van de ‘Groene Parels’ in het Prinsentuin.

Ontwikkelkader :

Wat direct met het bestuderen van het Concept Ontwikkelkader met alle respect opviel was dat er essentiële hoofdzaken onderbelicht dan wel helemaal niet belicht waren. - de Geschiedenis van de plek Voormalig Wijnhuis / Sociëteit - de Ontstaansgeschiedenis Nieuwbouw Gebouwen Havenkantoor & Westerplantage - de Betekenis van de Gebouwen Havenkantoor & Westerplantage

[ Zie ook bijlage PDF 23092024 Opmerkingen JPM Ontwikkelkader ] [ Mocht er voldoende tijd zijn kan deze eveneens worden voorgelezen.]

Dank de uitstekende samenwerking met Dhr. Sebastiaan Mulder waarvoor ik nogmaals mijn hartelijke dank wil uitspreken, heb ik met alle goede bedoelingen van dien diverse informatie verstrekt zoals toelichtingen, texten, afbeeldingen & presentaties. Dit natuurlijk met oog op Behoud & Herbestemming en het streven in de maanden oktober ’24 t/m maart ’25 in goed overleg met partijen de huidige gebouwen in de ontwikkelvisie te gaan integreren en zo mogelijk te brainstormen over nieuwe functies. Want juist in de huidige tijd, een tijd van geweld, oorlogen en vernieling en vooral mede in het licht van thema Duurzaamheid is 'Gebouwen slopen,... het domste wat je kunt doen’.

Gebouwen & Waardering : De achterliggende gedachtes, waarom de Gebouwen zo zijn ontworpen zoals ze zijn ontworpen, het destijds achterliggende Programma van Eisen van de Gemeente Leeuwarden, en de locatie-keuzes in samenwerking met de heren (..) ontneemt u aub. uit de zogenoemde Bijlage PDF '23092024 Opmerkingen JPM Ontwikkelkader’. Het meest belangrijke is dat het Havenkantoor juist vanuit het respect voor Historisch Erfgoed, het verleden van het voormalig Wijnhuis / ‘Orangerie’, op deze plek is ontworpen waarbij de restanten van de voormalige fundering / kelderwanden uit het verleden een 'omarming van de toekomst’ vormen namelijk het nieuwe Havenkantoor. Daarnaast was een welstandelijk uitgangspunt of randvoorwaarde dat de gebouwen vanwege het groene karakter van het Rijksmonument Prinsentuin zo transparant en terughoudend mogelijk met een groene uitstraling moesten worden ontworpen. Vast staat dat de Gebouwen destijds van alle kanten hoge waardering hebben ervaren, zij het middels publicaties in media en vakbladen, zij het in Stads- & Wandelgidsen HCL en andere ARKpublicaties.

De kwaliteit van de ontwerpen hebben er ook toe geleid dat de Gemeente Leeuwarden ondergetekende destijds heeft voor gedragen als permanent lid van de Welstandscommissie Hûs en Hiem, een belangrijk adviesorgaan waarvoor ik vele jaren met veel plezier heb mogen bijdragen aan de gebouwde kwaliteit van de Stad Leeuwarden en de Provincie Friesland.

Upgrading 2016 - 2018 : In deze redelijk recente periode nog werd door de Gemeente Leeuwarden aan ondergetekende een formele opdracht verstrekt om de Gebouwen te gaan upgraden. Men was zich terdege bewust van de bijzondere kwaliteit van de gebouwen en erkende een lange periode van achterstallig onderhoud zijdens de gemeente. Dhr. (..) was destijds projectleider en om voor mij onbekende redenen ging de uitvoering van de uitgewerkte planvorming helaas niet door.

Duurzaamheid & Flexibiliteit : Beide gebouwen zijn destijds al in hoge mate ‘Circulair’ d.w.z. demontabel ontworpen en gebouwd. Dat geeft aan dat Upgrading vrij makkelijk realiseerbaar is en de gebouwen ook makkelijk kunnen worden aangepast aan de eisen van de huidige tijd. Anderzijds kent met name het gebouw Havenkantoor een hoge mate aan flexibiliteit als het gaat om interne verandering of functiewijziging. Bijna alle denkbare functies zouden relatief eenvoudig kunnen worden ondergebracht.

Behoud & Herbestemming : Er is in de Ontwikkelvisie geen enkele steekhoudende argumentatie te vinden waarom sloop strikt noodzakelijk zou zijn. ‘Vandalisme' is overigens geen argument. Vandalismebestrijding is een kwestie van Bewustmaking, Beleid, Beheer en Handhaving. Veelmeer, nu is Creativiteit gevraagd m.b.t. mogelijke (Verhuur-) functies. Onderstaande opties zijn denkbaar : Verenigingsgebouw, Studentensociëteit, Trefpunt voor Jongeren, Horeca, Coffee-Kamer, Bed & Breakfast / Bijzondere Overnachtingen, Atelier voor Kunstenaars, Expositieruimte, Onderkomen voor Stadsdichter, Muziekpaviljoen, Voorziening voor Gehandicapten, Buurttrefpunt, Verkooppunt Zeilmakerij & Bootonderdelen, Onderkomen / kantoor voor Ontwerpers, Informatiepaviljoen, e.z.v., e.z.v.. 'Maak het eigen aan een nieuwe gebruiker’, dan komt bewustwording en koestering vanzelf.

Samenvattend :

Natuurlijk is dit een pleidooi voor Behoud en Herbestemming en te gelijkertijd een dringend oproep aan allen om van sloop af te zien. Graag en vanzelfsprekend wil ik mij hierbij aanbieden om in goed overleg met partijen over alternatieven te discuteren en een bijdrage te leveren aan de nabije toekomst. Hartelijk dank voor uw aandacht en voor uw begrip.

Met vriendelijke groeten, Johannes P. Moehrlein DGA M A D JOHANNESMOEHRLEIN architecten