Ruimtelijke Onderbouwing

Rui m tel ijke onde rbouw in g 25 j aar zonnep ark De Z we tte

D EFI NITIE F

Rui m tel ijke onde rbouw in g 25 ja ar zonn epark De Z we tte

D EFI NITIE F

Inhoud

Ruimtelijke onderbouwing bij de aanvraag voor de verlening van de tijdelijke omgevingsvergunning voor zonnepark De Zwette van 15 naar 25 jaar.

28 september 2020 Projectnummer 951.00.06.00.00

Inhoudsopgave 1

2

3

Inleiding

3

1.1

Aanleiding

3

1.2

Handelen in strijd met regels van ruimtelijke ordening

4

1.3

Opzet van deze ruimtelijke onderbouwing

4

Beoordeling tijdelijkheid

5

2.1

Waarom een termijn van 15 jaar?

5

2.2

Beleidsruimte voor een termijn van 25 jaar

6

2.3

Nieuwe beleidsontwikkelingen

7

Conclusie

28 september 2020

8

1

Inleiding 1.1

Aanleiding

GroenLeven bv heeft op een terrein in Leeuwarden - ten westen van het bedrijvenpark De Zwette tussen de Sylsterdyk, het fietspad langs het Sylsterrak en de Piter Terpstrawei - het zonnepark De Zwette van bijna 16 ha ontwikkeld met een opgesteld vermogen van 18,2 MWp. De locatie van het zonnepark is hieronder met het oranje vlak weergegeven.

Het zonnepark is gerealiseerd op basis van de door gemeente Leeuwarden verleende omgevingsvergunning met nummer 11020271 van 9 oktober 2017. In deze vergunning is in overeenstemming met het geldende bestemmingsplan ‘Leeuwarden – Partiële herziening Plan voor de Zon’ bepaald dat het zonnepark ten hoogste 15 jaar mag worden gebruikt. Daarna moet het park worden ontruimd, zodat het agrarisch gebruik kan worden hervat. GroenLeven bv wil deze termijn van 15 jaar graag met 10 jaar verlengen tot een termijn van 25 jaar. De reden daarvan is dat zonnepanelen een levensduur hebben van ca 25 jaar. Met het verlengen van de gebruikstermijn tot 25 jaar kan dan maximaal gebruik worden gemaakt van de opgestelde capaciteit zodat het economisch rendement van het zonnepark wordt vergroot. Bovendien wordt daarmee de leveringszekerheid ook voor de langere termijn zekergesteld. Het is op zich niet onmogelijk om zonnepanelen te verplaatsen en elders opnieuw te gebruiken, maar het zal duidelijk zijn dat het verplaatsen van zonnepanelen veel geld kost en dat als gevolg van verplaatsing ongetwijfeld de nodige panelen zullen moeten worden afgekeurd vanwege schade. Mogelijk zal ook de levensduur van verplaatste nog bruikbare zonnepanelen afnemen omdat toch enige schade in de zonnecellen kan optreden (bijvoorbeeld als gevolg van het gemakkelijker ontstaan van zgn.

28 september 2020

3

minicracks). Het laten staan en tot het eind van de levensduur gebruiken van de zonnepanelen leidt tot de minste schade en het grootste rendement.

1.2

Handelen in strijd met regels van ruimtelijke ordening

Op grond van het bestemmingsplan ‘Leeuwarden – Partiële herziening Plan voor de Zon’ (vastgesteld op 7 nov. 2018) is het zonnepark mogelijk gemaakt voor 15 jaar. Om de termijn met 10 jaar te verlengen moet van dit plan worden afgeweken. De Wabo biedt daarvoor de mogelijkheid op grond van artikel 2.1 lid 1 onder c. Daar is bepaald dat de gemeente bevoegd is om een ‘afwijkingsvergunning' te verlenen wanneer aan de voorwaarde is voldaan die in de wet (artikel 2.12 lid 1) is gesteld. De voorwaarde is dat de activiteit niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening en dat aan het besluit om de vergunning te verlenen een goede ruimtelijke onderbouwing ten grondslag ligt.

1.3

Opzet van deze ruimtelijke onderbouwing

Het bijzondere in deze situatie is dat het zonnepark inmiddels is gerealiseerd. Bij het vaststellen van het geldend bestemmingsplan ‘Leeuwarden – Partiële herziening Plan voor de Zon’ heeft de raad overwogen dat er geen sprake is van strijd met een goede ruimtelijke ordening wanneer op de locatie van het zonnepark De Zwette ook daadwerkelijk een zonnepark wordt gerealiseerd. Op grond van dit bestemmingsplan is de hiervoor benodigde omgevingsvergunning verleend. Bij het verlenen van deze vergunning zijn de ruimtelijke en andere omgevingsaspecten – waaronder onder meer de watertoets – beoordeeld. Deze hebben geen belemmering gevormd voor het verlenen van de vergunning. Het opnieuw onderbouwen van dat raadsbesluit zou tot een herhaling van zetten leiden, tenzij er sprake is van een nieuwe situatie. Daarvan is geen sprake. De beoordeling voor een periode van 25 jaar zal dan ook niet anders uitpakken. De beoordeling van de ruimtelijke en andere omgevingsaspecten die in het kader van het geldende bestemmingsplan is uitgevoerd, wordt in deze ruimtelijke onderbouwing dan ook niet herhaald. In deze ruimtelijke onderbouwing is het volgende nagegaan: 1.

Welke ruimtelijke overwegingen liggen in het geldend bestemmingsplan ten grondslag aan de maximale termijn van 15 jaar?

2.

Biedt het overheidsbeleid de ruimte om de termijn van 15 jaar op te rekken tot 25 jaar?

3.

Is er in de periode sinds de vaststelling sprake geweest van een voor het plan relevante beleidsherziening die bij de vaststelling van het geldend plan geen rol heeft gespeeld, maar bij de beslissing over de verlening van een nieuwe omgevingsvergunning voor het verlengen van de termijn tot 25 jaar wel moet worden betrokken?

28 september 2020

4

2

Beoordeling tijdelijkheid 2.1

Waarom een termijn van 15 jaar?

In het bestemmingsplan ‘Plan voor de zon’ is een maximale termijn opgenomen waarvoor een tijdelijke vergunning voor het realiseren van een zonnepark kan worden verleend. Deze termijn is 15 jaar. De vraag is: waarom is die termijn gesteld op 15 jaar. Het antwoord ligt in het Koninklijk Besluit ‘Besluit van 2 maart 2015 tot aanvulling van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet en van de bijlagen bij de Crisis- en herstelwet (negende tranche)’. Daarin is artikel 7j opgenomen dat hieronder integraal is weergegeven. In lid 5 is de termijn van 15 jaar genoemd. ‘Artikel 7j 1.

2.

Dit artikel is van toepassing op door de raad aan te wijzen locaties binnen de gemeenten: a.

Heerhugowaard,

b.

Hoorn,

c.

Koggenland,

d.

Leeuwarden,

e.

Ooststellingwerf,

f.

Weststellingwerf.

In aanvulling op Bijlage II, hoofdstuk III, artikel 3, van het Besluit omgevingsrecht is binnen de aangewezen gebieden geen omgevingsvergunning vereist voor een activiteit, die betrekking heeft op een collector voor warmteopwekking of een paneel voor elektriciteitsopwekking op de grond of op een op de grond staand bouwwerk, mits het bouwwerk, waarop de collectoren of panelen worden geplaatst, voldoet Staatsblad 2015 109 2 aan de volgende eisen: 1°. de bouwhoogte van het bouwwerk niet hoger is dan vijf meter; 2°. het bouwwerk niet voorzien is van een niet op de grond gelegen buitenruimte.

3.

In aanvulling op artikel 3.1, eerste lid, van de Wet ruimtelijke ordening kunnen voor aan te wijzen locaties in een bestemmingsplan regels worden gesteld met betrekking tot het uiterlijk van de in het eerste lid bedoelde bouwwerken en beleidsregels worden opgenomen die betrekking hebben op redelijke eisen van welstand als bedoeld in hoofdstuk II, afdeling 3, van de Woningwet. In afwijking van artikel 12b van de Woningwet wordt het advies van de welstandscommissie dan wel de stadsbouwmeester mede gebaseerd op de criteria, die zijn opgenomen in het bestemmingsplan.

4.

In afwijking van artikel 3.1, tweede lid, van de Wet ruimtelijke ordening wordt de bestemming van gronden, met inbegrip van de met het oog daarop gestelde regels, binnen een periode van vijftien jaar opnieuw vastgesteld.

5.

In afwijking van artikel 3.2 van de Wet ruimtelijke ordening geldt een voorlopige bestemming voor de duur van ten hoogste vijftien jaar.’

In de toelichting op dit artikel is het volgende opgenomen:

28 september 2020

5

‘Artikel 7j (Zonnepanelen) De gemeenten Heerhugowaard, Hoorn, Koggeland, Leeuwarden, Ooststellingwerf en Weststellingwerf willen belemmeringen in regelgeving wegnemen waardoor de plaatsing van zonneprojecten in hun gemeenten snel en eenvoudig tot stand kan komen. De gemeenten willen op drie samenhangende punten af kunnen wijken van bestaande wettelijke regels. Door het plaatsen van zonnepanelen vergunningvrij te maken kan een heel administratief traject aan zowel de zijde van de initiatiefnemer als de gemeente achterwege blijven. Het plaatsen van de zonnepanelen moet wel passen binnen de regels van het bestemmingsplan. Daarbij denken de gemeenten een facetplan voor zonne-energie op te stellen, waarin zij vooruit kunnen lopen op de brede doelstelling van de Omgevingswet. In afwijking van de Wro kan dan een brede reikwijdte worden gehanteerd, zodat bijvoorbeeld eisen van welstand in het ruimtelijk plan kunnen worden opgenomen. De derde afwijking gaat over tijdelijk gebruik. De zonneprojecten zijn bijvoorbeeld kansrijk in gebieden die braak liggen. Door zonnepanelen tijdelijk toe te staan ontstaan geen rechten, die later gebruik van deze gronden belemmeren. Een termijn van 15 jaar is nodig om de investering in de zonnepanelen rendabel te maken. Daarom wordt tijdelijk gebruik met een periode van 15 jaar toegestaan.

De combinatie van de drie instrumenten moet zonneprojecten faciliteren. De opwekking van zonne-energie is duurzaam, innovatief en levert een bijdrage aan een duurzame economie met een verwachte investering van tientallen miljoenen euro in alle gemeenten samen.’ De reden voor de 15 jaar is dus kennelijk gelegen in het feit dat bij 15 jaar de kosten voor het zonnepark zijn terugverdiend.

2.2

Beleidsruimte voor een termijn van 25 jaar

De vraag die vervolgens opkomt is: zijn er argumenten die de verlengde termijn tot 25 jaar in de weg staan? In dat verband is gekeken naar het provinciaal en gemeentelijk beleid. Bovendien is gekeken naar de totstandkoming van de inmiddels verleende vergunning aan het zonnepark De Zwette. Daaruit blijkt het volgende:



Uit de provinciale ruimtelijke verordening ‘Romte 2014’ (laatste geconsolideerde versie) blijkt dat de provincie geen beperkingen stelt die de verruiming van de termijn van 15 naar 25 jaar in de weg staan.



Navraag bij de gemeente Leeuwarden leert dat Leeuwarden geen specifiek beleid heeft ontwikkeld met betrekking tot de termijn van een tijdelijke vergunning voor zonneparken.



Bij de voorbereiding van de inmiddels verleende omgevingsvergunning voor het zonnepark is een informatiebijeenkomst/inloopmiddag gehouden op 20 september 2017 en zijn gesprekken gevoerd met omwonenden. Uit de notitie waarin verslag is gedaan van die bijeenkomst (Draagvlak en participatie Zonnepark De Zwette dat als bijlage bij het bestemmingsplan ‘Plan voor de zon’ is gevoegd) blijkt niet dat er toezeggingen zijn gedaan waarin de beperking van het gebruik tot 15 jaar een rol speelt.



Ook bij de verlening van de omgevingsvergunning door gemeente Leeuwarden aan GroenLeven bv zijn geen nadere afspraken gemaakt.

28 september 2020

6

Op basis van het voorgaande kan worden geconcludeerd dat er geen argumenten met betrekking tot het tijdsaspect zijn die de verlengde termijn tot 25 jaar in de weg staan.

2.3

Nieuwe beleidsontwikkelingen

Buiten de argumenten die vooral de tijdelijkheid betreffen, zouden ook andere argumenten een rol kunnen spelen. De overheid zou na de verlening van de omgevingsvergunning voor het bouwen van het zonnepark De Zwette tot de conclusie kunnen zijn gekomen dat de beoordeling van argumenten die meer op de ruimtelijke aspecten betrekking hebben (zoals bijvoorbeeld het aspect van de landschappelijke kwaliteit), bij nader inzien niet tot een goede ruimtelijke ordening leidt. Navraag bij de gemeente heeft opgeleverd dat de gemeente sinds de vaststelling van het geldend bestemmingsplan en de verlening van de omgevingsvergunning geen nieuwe inzichten heeft opgedaan die, wanneer de afweging nu opnieuw zou moeten worden gemaakt, tot een andere conclusie zou hebben geleid. Ook het beleid bij de provincie is sindsdien ongewijzigd.

28 september 2020

7

3

Conclusie In par. 1.2 is vastgesteld dat op grond van het bestemmingsplan ‘Leeuwarden – Partiële herziening Plan voor de Zon’ (vastgesteld op 7 nov. 2018) het zonnepark is mogelijk gemaakt voor 15 jaar. Om de termijn met 10 jaar te verlengen moet van dit plan worden afgeweken. De Wabo biedt daarvoor de mogelijkheid op grond van artikel 2.1 lid 1 onder c. De voorwaarde is dat de activiteit niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening en dat aan het besluit om de vergunning te verlenen een goede ruimtelijke onderbouwing ten grondslag ligt. Op grond van de argumenten die in hoofdstuk 2 zijn weergegeven, kan worden geconcludeerd dat het verlengen van de tijdelijke vergunning voor het exploiteren van het zonnepark De Zwette van 15 jaar naar 25 niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. De vergunning kan derhalve worden verleend.

28 september 2020

8

Colofon Opdrachtgever GroenLeven b.v. Heerenveen Projectnummer 951.00.06.00.00

BügelHajema Adviseurs bv Bureau voor Ruimtelijke Ordening en Milieu BNSP Balthasar Bekkerwei 76 8914 BE Leeuwarden T 058 215 25 15 E info@bugelhajema.nl W www.bugelhajema.nl Vestigingen te Assen, Leeuwarden en Amersfoort