Reactienota inspraak stedboukundig plan De Hem

Reactie- en antwoordnota inspraak Stedenbouwkundig plan De Hem Inleiding Een stedenbouwkundig plan is een tekening met toelichting van de gewenste inrichting van een gebied, waarin de meest bepalende elementen die ruimte vragen zijn weergegeven. Dit zijn onder andere de kavels, het groen, de wegen, de parkeerplaatsen en het water. Om tot deze tekening en toelichting te komen heeft er een ontwerp- en participatieproces plaatsgevonden waarin keuzes zijn gemaakt over waar welke bebouwing komt en hoe de openbare ruimte vorm zal krijgen. Het stedenbouwkundig plan laat zo goed mogelijk zien hoe De Hem gerealiseerd gaat worden. Het plan zal wel verder uitgewerkt moeten worden als het gaat om exacte maten van de wegprofielen, watergangen en kavels. Aan de tekenstijl is dat ook goed te zien in bijvoorbeeld het hoekige verloop van wegen en watergangen. Inspraak Het stedenbouwkundig plan voor De Hem heeft in de periode vanaf 25 februari 2021 gedurende zes weken ter inzage gelegen. Gedurende deze periode zijn 27 inspraakreacties ontvangen. De inhoud van de reacties gaan niet alleen over het ontwerp van het stedenbouwkundig plan maar zijn breder. Ondanks dat is wel op die reacties ingegaan Hieronder wordt de inhoud van de inspraakreacties samengevat en volgt per punt het gemeentelijke commentaar.

Inspraakreactie 1: De Fietsersbond Leeuwarden De Fietsersbond geeft aan dat er maar beperkte mogelijkheden zijn voor fietsers om de wijk te verlaten. Om die reden adviseert de fietsersbond te onderzoeken of een fietsroute naar het noorden (richting Goutum) te realiseren is. De Fietsersbond constateert daarnaast dat een fietsroute naar het noordoosten, richting Drachtsterweg en sportvelden, in zijn geheel ontbreekt. De Fietsersbond verzoekt het aan te leggen voetpad richting noordoosten, tevens te laten gebruiken door fietsers (niet door brommers). Reactie: Aan de noordzijde van de Hounspolder is een voetpad geprojecteerd die de verbinding moet vormen met de noordoostzijde van het dorp Goutum. Het gebruik van dit pad conflicteert in het broedseizoen met de aanwezige weidevogels. Vooralsnog is uitgegaan van afsluiting van deze route tijdens het broedseizoen. De Drachtsterweg en de sportvelden zijn vanuit de Hem via de fiets bereikbaar via het vrij liggende fietspad ten zuiden van de Hounspolder, dat verder loopt door het buurtschap Wiarda. Inspraakreactie 2 Indiener geeft aan mede namens andere bewoners te spreken. Echter, namen, adressen en handtekeningen van andere bewoners ontbreken. Het is niet duidelijk namens welke andere bewoners indiener spreekt. A.

Indiener geeft aan dat de 50 meter zone aan de zuidzijde van Goutum onvoldoende zou zijn om voor Goutum als aparte kern zichtbaar te blijven. Reactie: De 50 meter vrije bebouwingszone is in 2014 vastgesteld door de gemeenteraad en is als volgt geformuleerd: Bij de invulling van de bebouwingsvrije zone wordt als uitgangspunt gehanteerd dat er minimaal 50 meter zit tussen de woonbestemming in Goutum en de woonbestemming in De Zuidlanden. De woningen, inclusief alle vergunningsplichtige gebouwen dienen buiten deze 50 meter zone gebouwd te worden. De enige bebouwing wat binnen de 50 meter zone kan worden gebouwd zijn eventuele vergunningsvrije bouwwerken. Later is deze bufferzone in het bestemmingsplan De Zuidlanden Plandeel Oost vastgelegd. Toen zijn geen geluiden bij de gemeente binnen gekomen dat deze afstand niet afdoende zou zijn. Door deze

1

zone loopt bebouwing niet in elkaar over en blijven Goutum en de buurtschappen van elkaar gescheiden.

Afbeelding vastgestelde 50meter bufferzone Goutum.

B. Indiener geeft aan dat er te weinig ruimte is voor kinderen om buiten te spelen, hutten te kunnen bouwen, te kunnen crossfietsen en dergelijke. Er zijn slechts twee groene veldjes, hetgeen inspreker onvoldoende acht voor een nieuwbouwwijk met jonge en opgroeiende kinderen. Reactie: Het spelen hoeft zich niet te beperken tot ingetekende groene veldjes. Er is volop groen in en om de wijk waar gespeeld kan worden. Aan de westzijde van De Hem is sprake van boomsingels, aan de noordzijde is sprake van groen en water, aan de oostzijde een plasdras gebied. Deze gebieden zijn toegankelijk. C. Indiener geeft aan dat het mooi zou zijn als er ergens in de wijk een strandje gerealiseerd zou kunnen worden. Reactie: Het realiseren van een strand impliceert dat er sprake is van zwemwater. Voor een officiële zwemplek gelden strenge eisen, onder andere met betrekking tot het regelmatig laten keuren van de waterkwaliteit. Het is niet de insteek om een dergelijke formele zwemplek te regelen in De Hem. Desalniettemin zal het water op verschillende plekken op een informele manier toegankelijk zijn. D. Indiener vreest dat de parkeerruimte in de wijk onvoldoende is, zeker als de buitenruimte ook gebruikt wordt door spelende kinderen. Reactie: Parkeren dient bij iedere woning op eigen erf te geschieden.

Als er bij bepaalde type woningen geen gelegenheid is om op eigen erf te parkeren, dan zijn er parkeerplaatsen in de nabijheid geprojecteerd, zie pagina 21 van het stedenbouwkundig plan. Op basis van het huidige stedenbouwkundige plan, met het indicatieve programma en dito inrichting, is er een parkeerbehoefte van 424 parkeerplaatsen (bij ongewijzigd beleid). In het plan zijn nu 371 parkeerplaatsen ingetekend. Dit is inderdaad onvoldoende en wordt bijgesteld bij de verdere uitwerking van het plan. E. Indiener verzoekt eisen te stellen aan het uiterlijk van de woningen die aan het water aan de noordzijde van De Hem worden gebouwd. Indiener geeft aan de voorkeur te hebben voor verschillen in bouwstijl en architectuur in plaats van “eenheidsworst”. Reactie: De uiterlijke verschijningsvorm van de woningen wordt nog uitgewerkt in het op te stellen beeldkwaliteitsplan dat onderdeel uitmaakt van het bestemmingsplan. Aan de noordzijde zullen voornamelijk vrije kavels worden uitgegeven hetgeen garant staat voor de nodige diversiteit. F. Indiener geeft aan dat hij zich er van bewust is dat woningbouw noodzakelijk is. Ook geeft hij aan dat De Hem best een aardig plan is geworden. Hij betwijfelt echter of woningbouw in De Hem

2

op dit moment de beste oplossing is. Indiener vraagt zich af of het beter en verstandiger zou zijn om:       

de ontwikkeling van De Hem te bevriezen; eerst te bouwen waar de plannen verder gevorderd zijn (De Klamp, Wiarda, Unia, Middelsee); eerst inbreiding (bijvoorbeeld Spoordok) te realiseren en dan pas uitbreiding; dorpen en gemeenten rondom Leeuwarden bouwmogelijkheden te geven; af te wachten wat de huidige crisis betekent voor de vraag naar huizen; af te wachten wat het nieuwe stikstofprobleem gaat betekenen voor de bouwmogelijkheden; de weidevogelpopulatie in de polder de Houn ruimte te geven door de bouw van de Hem uit te stellen.

Reactie: Allereerst een toelichting waarom gekozen wordt voor bouwen in de Hem en niet gewacht wordt op de afronding van de bebouwing in andere bouwlocaties. De uitleglocaties voorzien voornamelijk in ‘suburbaan wonen’, zo ook het planinitiatief voor De Hem. Ongeveer de helft van de huishoudens met een verhuiswens is georiënteerd op dit woonmilieu, welke hoofdzakelijk bestaat uit grotere, grondgebonden (koop)woningen en buitenruimte. Dit leidt tot een indicatieve behoefte aan 2.420-2.690 woningen in dit woonmilieu. Gezien de huidige harde planvoorraad op dit type locaties (2.035) is er op dit moment naar verwachting sprake van een restbehoefte van 385 - 655 woningen in het woonmilieu ‘suburbaan wonen’. Daarnaast is er behoefte aan het realiseren van huurwoningen Het bestaande tekort aan grondgebonden sociale huurwoningen is ca. 1100 woningen. Ook is er behoefte aan bijzondere woonvormen. Hier is maar een beperkt aantal bouwlocatie voor beschikbaar. Gezien de behoefte aan woningen in relatie tot de beperkte planvoorraad, is gekozen voor het voorbereiden van de ontwikkeling voor De Hem op dit moment. De bevolkings- en huishoudensprognose vormen de leidraad voor de toekomstige woonvraag in het verzorgingsgebied. Hieruit blijkt dat de gemeente Leeuwarden in 2020 ruim 124.000 inwoners telde.

Op basis van de prognose van de provincie Fryslân neemt het inwoneraantal in absolute aantallen met ongeveer 4.023 toe tot 2030. Een stijging van circa 3%. Planvorming neemt tijd, vervolgens kost de voorbereiding voor de bouw tijd. Als we nu niet starten met De Hem, zijn we straks te laat. In het Afwegingskader Woningbouw (2016) wordt door de gemeente Leeuwarden de kwantitatieve woningbehoefte gelijkgesteld aan de huishoudensontwikkeling. Deze methodiek volgend betreft de behoefte in de periode 2020-2030 circa 3.564 woningen. Aanvullend worden er in de gemeente Leeuwarden 1.820 woningen gesloopt, hierdoor is sprake van een totale behoefte van 5.384 woningen tot 2030. In 2020 zijn er op basis van het CBS reeds 109 woningen gerealiseerd. Wanneer dit in mindering wordt gebracht met het totaal, resteert er een behoefte aan 5.275 woningen tot 2030. De huidige harde plancapaciteit in de gemeente Leeuwarden bedraagt per saldo 3.807 woningen. Geconfronteerd met de kwantitatieve woonbehoefte is er sprake van een restopgave in de gemeente Leeuwarden van 1.468 woningen tot 2030, waardoor er ruim voldoende behoefte aanwezig is om het planinitiatief te faciliteren

3

Doordat de groei zich vooral richt op het stedelijke gebied en de uitleglocaties (waaronder het plangebied), ligt het zwaartepunt van de te realiseren woningen vooral op deze locaties. Bovendien zijn voornamelijk Leeuwarder huishoudens woonachtig in de nieuwbouwwijken in de uitleglocaties. Door de verwachte bevolkingsgroei is het daarom aannemelijk dat nieuwbouwwoningen in een suburbane setting op de lange termijn noodzakelijk zijn om in de woningvraag van de eigen bevolking te kunnen voorzien. Met betrekking tot stikstof zal bij het bestemmingsplan een berekening worden gevoegd. Uit de berekening zal moeten blijken of aan de eis met betrekking tot stikstof kan worden voldaan. Met betrekking tot de weidevogelpopulatie kan gesteld worden dat noch het gebied waar De Hem is geprojecteerd noch het gebied van polder De Houn door de provincie aangewezen weidevogelgebied is. Voor aanvang van de ontwikkeling van De Zuidlanden was dat wel het geval. Nadat de gemeente heeft voldaan aan de compensatieverplichting, is die aanduiding van de weidevogelkaart afgehaald. Met de betaalde compensatie zorgt provincie Fryslân voor compensatie. Met het ontwerp van het buurtschap De hem wordt afstand gehouden tot de polder De Houn. Deze afstanden zijn vergelijkbaar met de afstanden tussen Goutum en De Houn en de afstanden tussen Wiarda en De Houn.

Dat is de ruimte die geboden kan worden aan de nog aanwezige weidevogels. Inspraakreactie 3 A. Indiener geeft aan dat hij gericht is op instandhouding en zo mogelijk uitbreiding van de weidevogelpopulatie in het gebied nabij De Hem (Hounspolder). In de Hounspolder zijn opmerkelijk hoge aantallen grutto’s, tureluurs en veel meer soorten. Indiener acht het buitengewoon belangrijk dit in stand te houden. Als het stedenbouwkundig plan De Hem vorm krijgt binnen een afstand van 300 meter vanaf de Hounspolder dan zullen de weidevogels verdwijnen. Indiener verzoekt een strook van 300 meter vrij te houden van bebouwing, in een latere zinsnede geeft indiener aan: ‘De Hem écht op 150 m van de Wurdumerfeart’. Reactie: In de polder De Houn komen weidevogels voor. Echter, de polder voldoet niet aan de eisen die weidevogels aan hun leefomgeving stellen. Om die reden zal polder De Houn nu al niet optimaal als zelfstandig weidevogelgebied kunnen functioneren. De eisen hebben betrekking op 3 zaken: 1) Variatie in grondgebruik en beheer in een ruim en samenhangend gebied (mozaïekbeheer); De polder De Houn wordt extensief beheerd, waardoor het grondgebruik geschikt is voor weidevogels. De aanwezigheid van weidevogels in De Houn is alleen mogelijk omdat er een “samenhangend gebied” aanwezig is, namelijk de Grutte Mar.

2) Voldoende aaneengesloten kuikenland in de vorm van kruidenrijke vegetatie met een open structuur en een hoog waterpeil. Zulke graslanden bieden voor de kuikens voedsel (insecten) en bescherming tegen predatoren; Er is in polder De Houn sprake van kruidenrijke vegetatie en hoog waterpeil, echter het gebied is feitelijk te klein om te kunnen functioneren. Er is geen sprake van ‘voldoende aaneengesloten kuikenlandschap’. Landelijk wordt uitgegaan van 250 – 400 hectare benodigde oppervlakte voor het kunnen functioneren van een weidevogelgebied. 3) Verstoring van openheid en rust door wegen, opgaande beplantingen, gebouwen en verlichting is beperkt. Zulke bronnen zorgen voor onrust bij het nestelen en opgroeien van de kuikens, en geven dekking aan predatoren. Rondom polder De Houn is er sprake van bestaande verstorende elementen. Hierdoor kan deze polder nu al niet optimaal zelfstandig als weidevogelgebied functioneren. Grenzend aan de polder De Houn loopt een weg (Hounsdyk) en een vaart met recreatief gebruik (Wurdumerfeart). Het dorp Goutum en de wijk Wiarda liggen al binnen de 300 meter zone, die aangehouden zou moeten worden om de weidevogels in de polder De Houn niet te verstoren. Polder De Houn voldoet nu al niet aan de eisen om goed te kunnen functioneren voor weidevogels.

Om die reden is in het verleden door de gemeente ook compensatie betaald aan de Provincie. Daarop volgend heeft de provincie in 2014 de status weidevogelgebied van haar natuurwaarde kaart 4

gehaald. Formeel is er daarmee geen belemmering om het buurtschap De Hem op de beoogde locatie te ontwikkeling. Enkel bij de realisatie daarvan dient ze uitvoering te geven aan de voorwaarden zoals die in de Natuurwet zijn opgenomen. Hierin staat onder andere een zorgplicht opgenomen. Dit heeft de gemeente al op zich genomen door voor de polder een beheerovereenkomst aan te gaan. Door het natuurlijke beheer, wat wordt gevoerd, in de polder kunnen de weidevogels zich daar handhaven. Het is het niet reëel om het buurtschap De Hem op 300 meter vanaf de polder De Houn te situeren. B. Indiener vraagt de Wurdumerfeart de ruimte te geven. Indiener is voorstander van het behoud van de landschaps- en cultuurhistorische waarden en het behoud van de groene structuur. De Wurdumerfeart heeft deze waarden maar is ook van belang voor de beleving van bewoners, als openbare ruimte. Indiener verzoekt geen strakke invulling aan het gebied te geven, een invulling met woningen met hun schuurtjes stijf aan het water. Indiener verzoekt een strook van 300 meter vrij te houden van bebouwing, in een latere zinsnede geeft indiener aan: ‘De Hem écht op 150 m van de Wurdumerfeart’. Dit dient niet alleen het doel van beleving door omwonenden en behoud van waarden, maar het dient ook het doel van het behoud van de ecologische kwaliteit van de Hounspolder.

Reactie: Indiener heeft op 17 augustus 2019 het College verzocht om een strook van 50 meter breed van de oeverzijde Hounspolder vrij te houden van bebouwing ten behoeve van de weidevogels. Dit is later in een gesprek op 26 mei 2020 met alle direct belanghebbenden en de wethouder nog eens ingebracht. Deze uitdrukkelijk wens is in het plan verwerkt.

Door indiener ingebrachte kaart met daarop de 50 meter zone.

Zoals in het stedenbouwkundig plan te zien is wordt de loop en de uitstraling van de Wurdumerfeart gerespecteerd. Hiermee blijven de landschappelijke en cultuurhistorische waarden behouden. Er zullen geen woningen met schuurtjes en dergelijke direct aan de vaart worden gesitueerd. Tussen de Wurdumerfeart en het buurtschap De Hem wordt juist een groene bufferzone geprojecteerd. Deze groene zone heeft een variabele breedte van 40 tot 75 meter, hetgeen voldoende wordt geacht voor de beleving en herkenbaarheid van de Wurdumerfeart in het landschap.

5

Inspraakreactie 4 A. Indiener geeft aan dat het te bebouwen gebied van belang is als ‘groene long’. Het plan voor De Hem berust volgens indiener op kortzichtigheid en behoefte aan kort gewin.

Reactie: Het gebied waar het buurtschap De Hem is geprojecteerd wordt nu ervaren als groene long. Er is echter al lange tijd sprake van dat bebouwing op deze locatie is voorzien. Dit blijkt onder andere uit de structuurvisie voor De Zuidlanden zoals vastgesteld in 2011. De ontwikkelingen in De Zuidlanden vormen een uitwerking van de structuurvisie. De plannen zijn weloverwogen en vastgelegd in diverse stukken. Om die reden is geen sprake van kortzichtigheid en kort gewin. B. Indiener benoemt de bijzonderheden van het gebied op: cultuurhistorische waarde, landschappelijke waarde, broedgebied voor weidevogels. Vanwege deze bijzonderheden is het gebied van recreatief en educatief belang. Reactie: Met betrekking tot het recreatieve belang van het gebied kan gesteld worden dat er wandel- en fietspaden aangelegd zullen worden. De bestaande wegen- en waterstructuur is nu al van recreatief belang en zal niet wijzigen. Met betrekking tot de cultuurhistorische en landschappelijke waarde wordt verwezen naar het antwoord op inspraakreactie 3 onder C. Met betrekking tot het educatieve belang kan vermeld worden dat de stichting die de polder De Houn beheert, educatie aan kinderen verzorgt over onder andere landschap en ecologie. C. Indiener geeft aan dat bebouwing op ten minste 300 m vanaf de Wurdumerfeart gesitueerd dient te worden.

Indiener geeft aan dat bebouwing op een kleinere afstand tot de Wurdumerfeart slecht zou uitpakken voor de vogelstand en op den duur voor het gehele gebied. De demografische ontwikkelingen, de woningbehoefte en financieel-economische belangen vormen volgens indiener geen reden om De Hem dichter op de Wurdumerfeart te bouwen dan de genoemde 300 meter. Er zijn alternatieve locaties voorhanden, zoals het gebied Middelsee ten westen van de Overijsselselaan. Reactie: Met betrekking tot de genoemde 300 meter wordt verwezen naar het antwoord op inspraakreactie 3 onder A. Met betrekking tot de demografische ontwikkelingen, de woningbehoefte, de financieeleconomische belangen en alternatieve locaties wordt verwezen naar het antwoord op inspraakreactie 2 onder F. D. Tot slot voegt indiener een afbeelding van vogels toe (M.C. Escher) en een gedicht om het belang van vogels en het natuurgebied te onderstrepen. Reactie: De afbeelding en het gedicht worden voor kennisgeving aangenomen. Inspraakreactie 5 A. Indiener geeft aan te komen wonen in De Klamp fase 2. Indiener constateert dat in het stedenbouwkundig plan geen bomen tussen zijn woning en de rotonde van De Hem zijn ingetekend. Hierdoor zou indiener zicht hebben op de rotonde. Indiener verzoekt of het mogelijk is tussen de woningen van De Klamp fase 2 en de rotonde wel bomen te planten en deze bomen zo vroeg mogelijk te planten.

Door de bomen vroegtijdig aan te planten zullen deze al wat groter zijn als er bouwactiviteiten in De Hem plaatsvinden. Reactie: In het vastgestelde Bestemmingsplan De Klamp heeft de indiener de ontsluitingsweg direct voor de woning. In het vastgestelde bestemmingsplan De Klamp staat het volgende opgenomen; “aan de

6

noordrand van het oostelijke plandeel is de gecombineerde verkeersontsluiting voor het nieuwe buurtschap de Hem voorzien, mochten de noordelijker gelegen percelen in eigendom komen dan kan de ontsluiting van de Hem vorm krijgen conform de structuurvisie voor de Zuidlanden”. Door het kunnen aankopen van gronden in het plangebied De Hem is deze ontsluitingswege verplaatst. De situatie is voor de indiener flink gunstiger geworden. In het voorliggende stedenbouwkundige plan De Hem is de ontsluitingsweg al grotendeels aan het zicht onttrokken door de geprojecteerde lintbebouwing en de opgaande beplanting. Het is de bedoeling om het groen in de eerste uitvoeringsfase aan te brengen. B. Inspreker vraagt of het mogelijk is de sloot tegenover zijn woning uit te graven en deze aan te sluiten op open vaarwater. Reactie: Alle sloten in het plangebied zijn aangesloten op het open vaarwater (boezempeil) maar zijn niet bedacht om ook allen bevaarbaar te zijn voor sloepen. Het is technisch wel mogelijk, echter daarvoor dienen op veel plekken in het plan kunstwerken te worden aangelegd (verkeersbruggen, oeverbeschoeiing). Dat is financieel gezien niet haalbaar. Om die reden wordt de betreffende sloot niet uitgegraven en op open vaarwater aangesloten. Inspraakreactie 6: Milieudefensie A.

Milieudefensie vreest voor verlies van broedhabitat van weidevogels in het plangebied en in de polder De Houn. Milieudefensie geeft aan dat het polder De Houn is aangewezen door de provincie als weidevogelkansgebied en dat deze polder niet op zich kan functioneren als weidevogelgebied. Hiervoor zou een aansluitend gebied van 300 meter nodig zijn. Reactie: Het klopt dat de polder De Houn te klein is om als zelfstandig weidevogelgebied te kunnen bestaan. Dit is al aangedragen door Dorpsbelang en Milieudefensie tijdens de behandeling van (en uitspraak) van het hoger beroep tegen het bestemmingsplan Wiarda: “Volgens Dorpsbelang en Milieudefensie vormt vanwege de verstorende werking die van het plangebied uitgaat, het resterende gebied ten zuiden van de Hounsdyk, dat een oppervlakte heeft van ongeveer 140 hectare, geen voldoende areaal meer voor een levensvatbare gruttopopulatie.”… “Verder is ook in de onderhavige procedure niet bestreden dat het areaal voor een levensvatbare populatie weidevogels ten minste ongeveer 170 hectare moet bedragen, waarbij de Afdeling in aanmerking neemt dat ook in het rapport van Altenburg en Wymenga "Compensatie voor weidevogels in het kader van ontwikkelingen rond Leeuwarden" van 10 maart 2010, dat aan het nu voorliggende plan ten grondslag is gelegd, van een dergelijke minimale omvang wordt uitgegaan.

Dit betekent dat bij de voorbereiding van het nu voorliggende plan voor de bepaling van de omvang van het verstoord gebied de gronden ten zuidwesten van de Hounsdyk die op de bij het Werkplan Weidevogels in Fryslân behorende kaart Openheid en rust weidevogels zijn aangemerkt als "voor weidevogels geschikt gebied" hadden moeten worden betrokken.” Als gevolg van de uitspraak heeft er compensatie van het totale gebied van De Zuidlanden plaatsgevonden en is de aanduiding ‘weidevogelgebied’ door de provincie verwijderd van de provinciale kaarten. Het geldende beleid van Provincie Fryslân is weergegeven in de Verordening Romte Fryslân 2014, versie geconsolideerd (2018-08-08). Op de hier bij behorende kaart is geen weidevogelkansgebied aangegeven in De Zuidlanden, zie het hier na ingevoegde kaartfragment. Om die reden is een zone van 300 meter tussen polder De Houn en de woningbouwlocatie niet aan de orde.

7

) Fragment kaart 7 ‘weidevogelgebieden’ uit de Verordening Romte Fryslân 2014, versie geconsolideerd (201808-08)

B. Milieudefensie is van mening dat provincie Fryslân een grote verantwoordelijkheid heeft om weidevogels te beschermen, gezien het hoge percentage van de populatie van de weidevogels die in Fryslân broedt. Daarnaast zou dit voortvloeien uit de Wet Natuurbescherming. Reactie: Provincie Fryslân is het bevoegd gezag met betrekking tot de Wet Natuurbescherming. Provincie Fryslân zal dan ook meekijken met het bestemmingsplan en toetsen of de provinciale belangen hier juist in zijn verwoord. C. Milieudefensie geeft aan dat gemeente Leeuwarden zich niet aan de afspraken zou houden. Er zou afgesproken zijn het gebied te beheren als weidevogelgebied. Met de bouw van woningen haalt de gemeente de overeenkomst eenzijdig onderuit. Reactie: Het gebied waar het buurtschap De Hem is geprojecteerd maakt geen onderdeel uit van de afspraak voor extensief beheer. Deze afspraak heeft betrekking op het gebied van de polder De Houn. Ook na realisatie van het buurtschap De Hem kan de polder op de afgesproken manier beheerd worden. In het advies dat ten grondslag ligt aan de beheerafspraken van de polder De Houn is al vermeld dat voor het behoud van de weidevogels in de polder, verbetering van de broedbiotoop elders (nabij de polder) essentieel is. Het gebied van polder De Houn is nu te klein om uitwijkmogelijkheden te bieden als de dichtheden te groot worden en bij verstoringen. D.

Milieudefensie geeft aan dat de bedragen aan weidevogelcompensatie die de gemeente aan de provincie heeft betaald, onvoldoende effecten hebben. Reactie: Als de gemeente na afweging van belangen een ruimtelijke ontwikkeling toestaat in of rondom een weidevogelkansgebied of een parel, moet de gemeente het verlies aan geschikt weidevogelareaal > 0,5 ha compenseren. Met het oog op een duidelijke en uniforme wijze van compenseren, wordt

8

uitgegaan van financiële compensatie (en niet meer van fysieke compensatie). Het compensatiebedrag is op een normbedrag gebaseerd. Het berekende bedrag is door gemeente Leeuwarden gestort in het provinciale weidevogelfonds. Dit fonds wordt door de provincie ingezet voor compensatie, onder andere voor ondersteuning van mozaïekbeheer in de weidevogelkansgebieden en de parels. De provincie is derhalve verantwoordelijk voor het behalen van effect met deze gelden. E. Milieudefensie verzoekt een strook van 300 meter naast de polder De Houn kruidenrijk te beheren, deze zone open te houden en geen mensen toe te laten tijdens het broedseizoen. Reactie: Met betrekking tot de genoemde 300 meter wordt verwezen naar het antwoord op inspraakreactie 3 onder A. De bufferzone wordt zodanig ingericht dat enkel langs de randen paden worden aangelegd en daar de verkeersbewegingen zijn (voetganger/fietser). Inspraakreactie 7: A. Het plangebied van De Hem zou onbebouwd moeten blijven. Goutum heeft namelijk de laatste jaren veel groen in moeten leveren. Indiener vraagt zich af of de gemeente het groen niet wil behouden, en of de gemeenteraad “doof is” voor een petitie die door 2000 mensen is getekend. Reactie: Met betrekking tot de noodzaak van het ontwikkelen van dit plan op deze locatie wordt verwezen naar het antwoord op inspraakreactie 2 onder F.

Overigens is de petitie niet ingebracht en derhalve de inhoud ervan niet bekend. B. Indiener suggereert 300 woningen bij te bouwen bij bestaande kernen. Hierbij wordt tegemoet gekomen aan de wensen van de inwoners van de dorpen én aan de wensen van de inwoners van Goutum. Reactie: Bij de bestaande kernen wordt ook gebouwd. Bij bestaande kernen is sprake van beperkte mogelijkheden voor uitbreiding van het aantal woningen, naar gelang de omvang van die kern en de behoefte. In het buurtschap De Hem is sprake van maximaal 400 woningen. Dit aantal is te groot om over de verschillende kernen te verdelen. Bovendien blijkt dat de grootste behoefte aan woningen bij de stad Leeuwarden is.

C. Indiener zou zelf een extra woning willen bouwen op zijn grond, maar komt hier niet uit met de gemeente, terwijl de gemeente volop woningbouw ontwikkelt. Reactie: In het verleden zijn gesprekken gevoerd met indiener over bouwmogelijkheden op zijn gronden. Destijds is aangegeven te willen wachten met de ontwikkeling van die plannen op het stedenbouwkundig plan voor De Hem. Qua aard en aantal van de bebouwing op de gronden van indiener kan dan afstemming plaatsvinden met de plannen voor De Hem. Kortom, de gemeente staat open voor het heropenen van de gesprekken. Inspraakreactie 8:

9

A. Gezien de woningbouwambitie van Leeuwarden, mist indiener een aanzienlijk stuk ‘groen’ aan de zuidzijde van de stad. Nu een aantal wijken gebouwd zijn en inmiddels ook bewoond zijn, mist indiener een wandel/recreatiegebied aan deze zijde van de stad. Waar vroeger de Hounsdyk nog de mogelijkheid bood een stuk door de weilanden te lopen vrijwel vanuit huis, loopt men tegenwoordig echt al door een woonwijk. Door de drukte is er nu al een ‘strijd’ tussen wandelaar en fietser. Het bouwen van een wijk is meer dan architectuur, de omgeving bepaalt ook de kwaliteit. Reactie: In de groene randen van De Hem worden wandelpaden aangelegd die het mogelijk maken om langs de westkant van de Wurdumervaart te wandelen en in de bosachtige rand langs de Wergeasterdyk. Hierdoor ontstaat een netwerk van routes door het groen die in de huidige situatie van agrarisch gebied er niet zijn. In het Groenplan De Zuidlanden wordt geschetst hoe de verschillende groengebieden tussen de buurtschappen en Goutum een soort kralensnoer kunnen vormen. Deze vorm van aan elkaar gekoppeld groen heeft natuurlijke en recreatieve kwaliteiten. B. Verder is indiener van mening dat Leeuwarden er niet op is ingericht de bewoners van de beoogde >10000 woningen te ontvangen. De infrastructuur zou eerst op orde gebracht moeten worden alvorens over bouw na te denken.

Openbaar vervoer moet goed functioneren zodat ook minder goed ter been zijnde mensen ter plaatse kunnen komen. Openbaar groen moet in ruime mate voorhanden zijn om een goed leefklimaat te waarborgen. Hiertoe zou de Hem opgeschoven kunnen worden richting Wâldwei, waardoor er een groene buffer ontstaat. Het is niet voor niets dat een aantal grote steden nu bezig zijn hier extra in te investeren. Reactie: Met de komst van de Haak is met name de zuidzijde van Leeuwarden goed ontsloten voor autoverkeer. Ook het openbaar vervoer ontsluit De Zuidlanden. Ons inziens is de infrastructuur, niet alleen voor De Hem maar voor de gehele Zuidlanden goed op orde. Ieder buurtschap in De Zuidlanden is voorzien van een groene zone rondom het buurtschap. Deze zone kan in breedte en in invulling per buurtschap verschillen. Voor buurtschap De Hem is in het stedenbouwkundig plan te zien dat er aan de randen sprake is van een groene invulling (bomen/opgaande laanbeplanting aan het westen, water met bijbehorende vegetatie in het noorden, plas-dras aan het oosten). Op die manier zijn wij van mening dat er in voldoende mate sprake is van een groene buffer en voldoende invulling wordt gegeven aan de uitgangspunten voor het Groenplan De Zuidlanden. C. Indiener verzoekt geen woningen langs de Wurdumerfeart te bouwen omdat dat voor niemand een aanwinst zou zijn.

Reactie: Zoals in het stedenbouwkundig plan te zien is wordt er niet direct aan de Wurdumerfeart gebouwd. De afstand tussen de woningbouw en de Wurdumerfeart varieert tussen de 40 en de 75 meter. Inspraakreactie 9:

10

Indiener verzoekt af te zien van de bouw van De Hem omdat dit gebied gebruikt wordt door de weidevogels en omdat inwoners genieten van het groen op deze plek. Reactie: Met betrekking tot de noodzaak van het ontwikkelen van dit plan op deze locatie wordt verwezen naar het antwoord op inspraakreactie 2 onder F. Inspraakreactie 10: A. Indiener geeft aan dat er onvoldoende rekening is gehouden met de naastgelegen weidevogelpolder aan de Hounsdyk. Indiener acht de aangegeven buffer van 45-75 meter onvoldoende. Er zou een buffer van 300 meter aangehouden moeten worden. Reactie: Met betrekking tot de genoemde 300 meter wordt verwezen naar het antwoord op inspraakreactie 3 onder A. B. Het ecologisch rapport van Altenburg en Wijmenga zou door het college bewust niet openbaar gemaakt zijn. Reactie: De uitgevoerde ecologische onderzoeken zijn bedoeld als onderbouwing en input bij het op te stellen bestemmingsplan. De onderzoeken zullen dan, zoals gebruikelijk, worden toegevoegd als bijlage bij het bestemmingsplan. De onderzoeken staan wel op de website van De Zuidlanden. Er is dus geen sprake van het niet openbaar maken van onderzoeken. C. Indiener geeft aan dat zowel in de Verordening Romte 2014 als in de ontwerp omgevingsverordening Fryslân de weidevogelpolder aan de Hounsdyk en naaste omgeving aangewezen is als weidevogelkans gebied.

Dit zou betekenen dat er ten opzichte van bebouwing een minimale afstand van 300 meter aangehouden zou moeten worden. Reactie: Het geldende beleid van Provincie Fryslân is weergegeven in de Verordening Romte Fryslân 2014, versie geconsolideerd (2018-08-08). Op de hier bij behorende kaart is geen weidevogelkansgebied aangegeven in De Zuidlanden, zie het hier na ingevoegde kaartfragment.

11

) Fragment kaart 7 ‘weidevogelgebieden’ uit de Verordening Romte Fryslân 2014, versie geconsolideerd (201808-08)

In de ontwerp omgevingsverordening Fryslân is een vlek te zien in De Zuidlanden. Aangezien gemeente Leeuwarden voor het gehele gebied De Zuidlanden compensatie heeft betaald, heeft de gemeente de provincie verzocht deze (ontwerp)kaart aan te passen voordat de provincie overgaat tot vaststelling hiervan.

Fragment kaart ontwerp-omgevingsverordening Fryslân, Weidevogelkansgebieden en weidevogelparels, bijlage 2.5

Omdat er compensatie heeft plaatsgevonden is er geen sprake meer van weidevogelkansgebieden en derhalve ook niet van het houden van 300 meter afstand tot woonbebouwing. D. Indiener geeft aan dat compensatie een papieren, boekhoudkundige exercitie is, waarmee de weidevogels slechts ten dele en tijdelijk worden geholpen. Reactie:

12

Wij nemen dit standpunt voor kennisgeving aan. De gemeente heeft aan alle verplichtingen met betrekking tot de compensatie voldaan. E. Indiener geeft aan dat de gemeenteraad nog niet definitief ingestemd zou hebben met woningbouw in De Hem. De gemeenteraad zou nog af kunnen zien van de ontwikkeling van dit plan. Reactie: Het klopt dat de gemeenteraad nog niet heeft besloten omtrent het stedenbouwkundig plan voor De Hem. De gemeenteraad heeft in het verleden wel ingestemd met woningbouw op deze locatie. Datum

Onderwerp van het besluit

Maart ’20

Grondaankopen t.b.v. realisatie plandeel De Hem

Juni ‘16

Afwegingskader woningbouw Gemeente Leeuwarden

Maart ‘11

Structuurvisie De Zuidlanden

2010 Leeuwarden

Compensatie voor weidevogels in het kader van ontwikkelingen rond

2010

Vaststelling uitgangspunten GREX 2010 De Zuidlanden

2003

Masterplan De Zuidlanden

2001

Ontwikkelingsplan Leeuwarden-zuid

F. Indiener geeft aan dat beleid consistent, betrouwbaar en geloofwaardig moet zijn. In diverse stukken staan ambities met betrekking tot ecologie, behoud van weidevogels, groene ruimtes tussen de buurtschappen. Indiener geeft aan dat het voorliggende stedenbouwkundig plan houdt te weinig rekening met eerder benoemde ambities, de natuurwaarden worden niet goed afgewogen ten opzichte van de beoogde ruimtelijke ontwikkeling. Reactie: Met betrekking tot consistent beleid in het ontwikkelen van dit buurtschap wordt verwezen naar de reactie onder E, waaruit blijkt dat woningbouw in De Hem een voortzetting is van eerdere besluiten.

13

Uitsnede vastgestelde structuurvisie De Zuidlanden 2011.

Ieder buurtschap in De Zuidlanden is voorzien van een groene zone rondom het buurtschap. Deze zone kan in breedte en in invulling per buurtschap verschillen. Voor buurtschap De Hem is in het stedenbouwkundig plan te zien dat er aan de randen sprake is van een groene invulling (bomen/opgaande laanbeplanting aan het westen, water met bijbehorende vegetatie in het noorden, plas-dras aan het oosten). Op die manier zijn wij van mening dat er in voldoende mate sprake is van een groene buffer waarbinnen rekening wordt gehouden met de natuurlijke waarden. Een en ander is ook nog eens bevestigd in het recent, oktober 2020, vastgestelde groenplan De Zuidlanden. G. Indiener roept op om naar andere woningbouwlocaties te kijken, bijvoorbeeld binnenstedelijk, Middelsee, Blitsaerd, Unia. Reactie: Zie hiervoor de reactie op inspraakreactie 2 onder F. Inspraakreactie 11: A. Indiener geeft aan dat als je vanuit Goutum op de Hounsdyk de boerderij van boer Venema voorbij was, dan kwam je in een open gebied met veel vogels. Sindsdien is Goutum aan alle kanten ingebouwd door wijken en buurten: Zuiderburen, Goutum-noord, Wiarda en De Klamp. Indiener geeft aan dat van groot belang is dat de Hem niet bebouwd wordt, omdat deze bebouwing de vogelstand in de Hounspolder zeer nadelig zal beïnvloeden. Bovendien is het, naast de Hounspolder, het enige nog niet bebouwde stuk rond Goutum.

Reactie: Zie hiervoor de reactie op inspraakreactie 2 onder F. B. Als het plan voor De Hem wel gerealiseerd wordt, dan verzoekt indiener een buffer van 300 meter tot de Hounspolder aan te houden. Reactie: Met betrekking tot de genoemde 300 meter wordt verwezen naar het antwoord op inspraakreactie 3 onder A. Inspraakreactie 12:

14

A. Indiener vreest voor het verloren gaan van het weidevogelgebied De Houn door de komst van het buurtschap De Hem. De buffer van 40 tot 75 meter zou te smal zijn. Ook de vaarbewegingen in het bestaande en nieuw te realiseren water zou van negatieve invloed op de weidevogels zijn. Reactie: Met betrekking tot de genoemde 300 meter wordt verwezen naar het antwoord op inspraakreactie 3 onder A. B. De bebouwing aan de oostrand van De Hem zal zichtbaar zijn vanaf de Hounsdyk. Indiener vindt dit niet aanvaardbaar, er is geen sprake van inpassing in het landschap. Indiener vindt het wenselijk dat de woningen aan de oostrand landschappelijk ingepast worden. Reactie: De afstand tussen de Hounsdyk en de bebouwing zal 40 tot 75 meter bedragen. Gezien deze grote afstand achten wij inpassing door middel van opgaande beplanting niet noodzakelijk. Opgaande beplanting is gezien de aard van het gebied (met weidevogels) ook niet wenselijk. C. Indiener vreest dat een aan te leggen wandelpad door meer mensen gebruikt gaat worden dan alleen door bewoners uit de directe omgeving ervan, hetgeen zorgt voor drukte. Bovendien wordt gevreesd dat het wandelpad gebruikt gaat worden door fietsers en brommers. Indiener vreest voor verstoring van de weidevogels door het “oostelijke” wandelpad. Reactie: Een wandelpad is een openbaar pad dat door iedereen gebruikt kan en mag worden.

In het kader van de gezondheid is het van belang dat men een ommetje kan maken. Op een wandelpad is gebruik door fietsers en brommers niet toegestaan, eenieder zal zich aan deze verkeersregels moeten houden. Tijdens het broedseizoen zullen bepaalde wandelpaden niet toegankelijk zijn om broedende weidevogels niet te verstoren. D. Indiener is van mening dat er geen noodzaak is om De Hem te ontwikkelen, gezien de bebouwingsmogelijkheden elders in De Zuidlanden en elders in de stad en gemeente. Reactie: Zie hiervoor de reactie op inspraakreactie 2 onder F. Inspraakreactie 13: Indiener verzoekt De Hem niet te ontwikkelen vanwege de waarde die dit stuk groen heeft voor de aanwezige dieren en planten en voor de mensen die daar van genieten. Indiener geeft aan dat er al veel wordt gebouwd, zoals bijvoorbeeld in Middelsee. Ook deze mensen moeten kunnen genieten van de natuur, zoals in het plangebied van De Hem. Reactie:

15

Met betrekking tot de noodzaak van het ontwikkelen van dit plan op deze locatie wordt verwezen naar het antwoord op inspraakreactie 2 onder F. Inspraakreactie 14: Klimaatcoalitie Fryslân Klimaatcoalitie Fryslân geeft aan zich inhoudelijk te scharen achter de inspraakreactie van Milieudefensie (inspraakreactie 6) en spreekt de hoop uit dat het landschap ter plaatse van De Hem open blijft vanwege het belang voor de weidevogels. Reactie: Voor een antwoord op deze inspraakreactie wordt verwezen naar het antwoord op de inspraakreactie van Milieudefensie. Inspraakreactie 15: Indiener sluit zich aan bij inspraakreactie 5. Reactie: Voor een reactie wordt verwezen naar het antwoord op inspraakreactie 5. Inspraakreactie 16: A. In het stedenbouwkundig plan staan er drie appartementengebouwen dicht op de Klamp gesitueerd. De positionering van het westelijke appartementengebouw is enigszins gedraaid in de richting van De Klamp. Hierdoor ontstaat er direct zicht op de (toekomstige) woningen van De Klamp. Ten opzichte van een vorig concept zijn de appartementengebouwen dichter op De Klamp gesitueerd. Indiener verzoekt het stedenbouwkundig plan aan te passen aan het eerder getoonde concept qua afstand, positionering en aantallen appartementengebouwen (voorheen twee, nu drie).

Reactie: De afstand tussen De Klamp en de geprojecteerde gebouwen is dermate groot dat van de term “dichtbij” geen sprake is. De afstand tussen de woningen in de Klamp tot de voorgenomen appartementengebouwen bedraagt meer dan 100 meter. Om die reden zal het stedenbouwkundig plan op dit punt niet worden aangepast. B. Uitgangspunt van De Zuidlanden is dat er groene zones tussen de buurtschappen in gesitueerd zijn. In dit geval is de groene zone tussen De Klamp en De Hem erg klein en ten opzichte van eerdere concepten verkleind. Indiener verzoekt de afstand aan te houden die in een eerder concept is getoond. Reactie: De groene zone tussen De Klamp en De Hem bedraagt ten minste 50 meter. Dit betreft een gebruikelijke afstand voor het toepassen van een groene buffer. Het stedenbouwkundig plan zal op dit punt niet worden aangepast.

16

Inspraakreactie 17: A. Indiener geeft aan dat de natuur teniet wordt gedaan door de vele woningbouw ten zuiden van Goutum. Brochures zien er mooi uit met landelijke foto’s met koeien. Indiener geeft aan dat de enige plek waar nog koeien lopen, de locatie voor De Hem is. De brochures geven geen beeld dat overeenkomt met de werkelijkheid. Reactie: Met betrekking tot de noodzaak van woningbouw wordt verwezen naar inspraakreactie 2 onder F. Met betrekking tot de brochures zullen wij uw opmerkingen meenemen. B. Indiener geeft aan dat het enige stukje natuur dat nog aanwezig is ten zuiden van Goutum , van groot belang is voor omwonenden. Indiener geeft aan te begrijpen dat de woningnood hoog is, maar als natuur eenmaal verdwenen is, komt het nooit meer terug. Reactie: Wij onderschrijven het belang van natuur. Niet alleen voor de planten en dieren maar ook voor de mensen die er recreëren en ervan genieten. Voor dit gebied weegt de woningbouwopgave zwaarder dan de bestaande natuur. Met de inrichting van de groene buffer rondom De Hem wordt geprobeerd rekening te houden met de natuurlijke waarden. C. Indiener verzoekt eerst de focus op Middelsee en Blitsaerd te leggen en verzoekt hoogbouw te onderzoeken in de stad. Indiener geeft aan er alles aan te zullen doen om bebouwing in De Hem te voorkomen.

Reactie: Wij betreuren het dat indiener er alles aan zal doen om bebouwing in De Hem te voorkomen. Er is met dit stedenbouwkundig plan namelijk een bijzonder plan ontwikkeld, dat zo goed mogelijk met de diverse belangen rekening houdt. Met betrekking tot het ontwikkelen van andere locaties wordt verwezen naar de reactie op inspraakreactie 2 onder F. Inspraakreactie 18: Indiener heeft de inspraakreactie namens zichzelf en negen andere bewoners ingediend. A. Indiener maakt zich zorgen om de plannen rondom bebouwing nabij de polder De Houn, vanwege het feit dat de grutto in deze polder voorkomt en de grutto met uitsterven wordt bedreigd. Indiener verzoekt het leefgebied van de grutto niet te vernietigen. Reactie: Met betrekking tot het leefgebied van de grutto en de compensatie daarvoor, wordt verwezen naar het antwoord op inspraakreactie 2 onder F, 3 onder A en 6 onder A. B. Indiener geeft aan dat er van de zogenaamde ‘groenstrook’ ten zuiden van Goutum niets terecht is gekomen, doordat hier hokken, garages en een permanent zwembad zijn gerealiseerd. Hierdoor is geen sprake van een groene long of een habitat waar dieren zich

17

kunnen vestigen. Indiener geeft aan dat een groenstrook alleen zinvol is als deze royaal bemeten is indien deze met rust wordt gelaten. Reactie: De 50 meter zone ten zuiden van Goutum (-Sud) is deels verkocht aan particulieren, de bestaande inwoners van Goutum. Kennelijk hebben zij vergunningsvrije bouwwerken geplaatst in deze zone. Het vergunningsvrij bouwen is landelijk geregeld en kan niet door de gemeente ingeperkt worden. De 50 meter zone tussen Goutum en De Hem ter plaatse van Haven blijft openbaar gebied, voor zo ver de gronden in eigendom van de gemeente zijn, en zal met groen en water worden ingevuld en door de gemeente worden onderhouden. Inspraakreactie 19: A. Goutum wordt ingebouwd, zoals ook met het dorp Húzum is gebeurd. Reactie: Het klopt dat Goutum straks omsloten is door bebouwing. Echter, in tegenstelling tot Húzum, is het de bedoeling om groene randen rondom de buurtschappen ten zuiden van Goutum te behouden. B. Tijdens de campagne in het kader van de laatste (gemeenteraads-)verkiezingen is in Weidum het belang en de waarde van de dorpen benadrukt. Door nu De Hem te bouwen zou er sprake zijn van verkiezingsfraude. Reactie: De dorpen zijn belangrijk voor gemeente Leeuwarden. Bij diverse dorpen zijn bouwmogelijkheden, zoals Wirdum en Wytgaard. Om die reden zien wij niet dat er sprake zou zijn van verkiezingsfraude. C.

Indiener doet de suggestie de woningen van De Hem te verdelen over de dorpen. Reactie: Bij bestaande kernen is sprake van beperkte mogelijkheden voor uitbreiding van het aantal woningen, naar gelang de omvang van die kern en de behoefte. In het buurtschap De hem is sprake van maximaal 400 woningen. Dit aantal is te groot om over de verschillende kernen te verdelen. Bovendien blijkt dat de grootste behoefte aan woningen bij de stad Leeuwarden is. Inspraakreactie 20: PlasBossinade namens Dorpsbelang Goutum A. Indiener geeft aan dat Dorpsbelang Goutum graag de groene long ten zuiden van het dorp wil behouden. Dit is het slotstuk van alle bebouwing, voortvloeiende uit de Structuurvisie De Zuidlanden en het masterplan De Zuidlanden, echter ook het meest ingrijpende deel voor het dorp. Een petitie van Dorpsbelang is door meer dan 2000 mensen getekend. De groene long is niet alleen voor Goutum van belang, maar ook voor de bewoners van andere buurtschappen. Polder De Houn wordt getroffen door de voorgenomen bebouwing. Aangegeven wordt dat de planvorming voor De Hem in strijd is met hetgeen in de Structuurvisie staat, namelijk “het gebied ten zuidoosten van Goutum wordt, ondanks de verstedelijkingsdruk, gezien als waardevol weidevogelgebied." In de Structuurvisie wordt uitdrukkelijk aandacht gevraagd voor het behoud van waardevolle weidevogelgebieden.

Aangegeven wordt dat het belang van het gebied onderstreept is met de motie “Groenstructuur de Zuidlanden/polder de Houn”. In deze motie vraagt de gemeenteraad aandacht voor de groenruimtes tussen de buurtschappen. Ook wordt in deze motie gevraagd voor polder De Houn een inrichtingsplan en beheerplan op te stellen gericht op natuurvriendelijk beheer. Reactie:

18

Onderkend wordt dat de bebouwing van De Zuidlanden (en in het bijzonder De Hem) ingrijpend kan zijn voor het dorp Goutum. Om die reden is afgesproken een buffer van 50 meter op te nemen aan de zuidrand van Goutum. Hier ligt een raadsbesluit aan ten grondslag. Het besluit met voorwaarden is per brief van 13 juli 2016 meegedeeld aan Dorpsbelang. Met deze 50 meterzone is rekening gehouden in het stedenbouwkundig plan voor De Hem. Buiten die 50 meterzone is een groene invulling gedacht op de “koppen” van de pieren met bebouwing. Op die manier, door afstand en groen, wordt rekening gehouden met de belangen van de bewoners van Goutum.

Het belang van weidevogelgebieden wordt onderschreven in de Structuurvisie. Echter bij de bestemmingsplanprocedure Wiarda heeft de gemeente al keuzes moeten maken die ervoor gezorgd heeft dat het oorspronkelijke weidevogelgebied is formeel is komen te vervallen en de gemeente hiervoor compensatie heeft moeten betalen. Conform de geldende regeling compensatiegelden aan de provincie te betalen, kan het gebied aan de overzijde van de Wâldwei, grenzend aan het gebied De Zuidlanden, geschikt gemaakt worden voor weidevogels. De redenen om deze keuze te moeten maken zijn aangedragen door Dorpsbelang en Milieudefensie tijdens de behandeling van (en uitspraak) van het hoger beroep tegen het bestemmingsplan Wiarda: “Volgens Dorpsbelang en Milieudefensie vormt vanwege de verstorende werking die van het plangebied uitgaat, het resterende gebied ten zuiden van de Hounsdyk, dat een oppervlakte heeft van ongeveer 140 hectare, geen voldoende areaal meer voor een levensvatbare gruttopopulatie.”… “Verder is ook in de onderhavige procedure niet bestreden dat het areaal voor een levensvatbare populatie weidevogels ten minste ongeveer 170 hectare moet bedragen, waarbij de Afdeling in aanmerking neemt dat ook in het rapport van Altenburg en Wymenga "Compensatie voor weidevogels in het kader van ontwikkelingen rond Leeuwarden" van 10 maart 2010, dat aan het nu voorliggende plan ten grondslag is

gelegd, van een dergelijke minimale omvang wordt uitgegaan. Dit betekent dat bij de voorbereiding van het nu voorliggende plan voor de bepaling van de omvang van het verstoord gebied de gronden ten zuidwesten van de Hounsdyk die op de bij het Werkplan Weidevogels in Fryslân behorende kaart Openheid en rust weidevogels zijn aangemerkt als "voor weidevogels geschikt gebied" hadden moeten worden betrokken.”

19

Kaart compensatie weidevogelgebied

Als gevolg van de uitspraak heeft er compensatie van het totale gebied van De Zuidlanden plaatsgevonden en is de aanduiding ‘weidevogelgebied’ door de provincie verwijderd van de provinciale kaarten. In de Structuurvisie wordt ook de woningbouw beschreven, aan het belang van woningbouw moet ook tegemoet gekomen worden. Er is voldaan aan de punten uit de genoemde motie. In de aangehaalde motie wordt het belang van groenruimtes tussen buurtschappen benoemd. Deze groenruimtes zijn er daadwerkelijk tussen de buurtschappen. Voor polder De Houn is een beheerovereenkomst aangegaan, de polder wordt natuurvriendelijk beheerd. Om die reden zitten er weidevogels in de polder, ondanks dat de polder al binnen de verstoringsafstand van het dorp Goutum, in de verstoringsafstand van het buurtschap Wiarda, in de verstoringsafstanden van de recreatievaart Wurdumerfeart en weg Hounsdyk ligt. Door enerzijds tegemoet te komen aan de motie en anderzijds een bufferzone van een breedte vergelijkbaar met die van Wiarda te projecteren, wordt tegemoetgekomen aan de belangen van groen en de belangen van polder De Houn. B. Aangegeven wordt dat er een adviesrapport van onderzoeksbureau Altenburg & Wijmenga ligt en dat dat “gek genoeg” niet bij de stukken ter inzage is gelegd. Reactie: Er zijn meerdere ecologische quick-scans en onderzoeken uitgevoerd.

De uitgevoerde ecologische onderzoeken zijn bedoeld als onderbouwing en input bij het op te stellen bestemmingsplan. Ten behoeve van een op te stellen bestemmingsplan is het gebruikelijk uitsluitend het plangebied te onderzoeken. In dit geval is er breder onderzoek uitgevoerd. De onderzoeken zullen, zoals gebruikelijk, worden toegevoegd als bijlage bij het bestemmingsplan. De resultaten van de uitgevoerde ecologische onderzoeken staan sinds oktober 2020 op de website van De Zuidlanden. Er is dus geen sprake van het niet openbaar maken van onderzoeken. C. Aangegeven wordt dat met het stedenbouwkundig plan voor De Hem, gekozen wordt voor het ‘afschrijven’ van weidevogelgebied De Houn. Deze keuze zou in strijd zijn met de Structuurvisie en met de Wet natuurbeheer (in verband met het verstoren van weidevogels

20

en hun nesten en rustplaatsen). De noodzakelijke zone van 300 meter wordt niet in acht genomen. Reactie: De polder De Houn is geen door de provincie aangegeven weidevogelkansgebied. Bovendien wordt er een bufferzone aangehouden, met een breedte vergelijkbaar met die van Wiarda (40 -75 m). Op die manier wordt rekening gehouden met de polder De Houn. Ons inziens is er geen strijd met de Structuurvisie. In de Structuurvisie is er sprake van woningbouw en van weidevogels. Er is een afweging tussen beide belangen gemaakt, waarbij het belang van woningbouw zwaarder woog. Er is compensatie betaald voor de weidevogels zodat de woningbouw doorgang kan vinden. Met betrekking tot de zone van 300 meter wordt verwezen naar de reactie onder inspraakreactie 3 onder A. Nesten van weidevogels zijn niet jaarrond beschermd. Er is geen strijdigheid met de Wet natuurbescherming m.b.t. broedvogels, indien het volgende in acht wordt genomen (ecologische beoordeling van A&W van 26 februari 2019): Werkzaamheden buiten het broedseizoen uitvoeren is de meest zekere optie. Een alternatief is om werkzaamheden voor aanvang van het broedseizoen te beginnen, zodat broedpogingen in het werkgebied achterwege blijven door de verstoring tijdens de werkzaamheden. Er dient tevens te worden voorkomen dat tijdens werkzaamheden in het broedseizoen alsnog broedgevallen ontstaan die kunnen worden aangetast.

Dit is mogelijk door geen geschikte plaatsen voor nesten te laten ontstaan, door bijvoorbeeld bouwmateriaal goed af te dekken. Mochten er toch vogels tot broeden komen en door de werkzaamheden worden verstoord, dan ontstaat er een conflict met de Wet natuurbescherming en moeten de verstorende werkzaamheden gestaakt worden tot na de broedperiode van de betreffende soort(en). D. Aangegeven wordt dat er sprake zou zijn van een verouderde MER. Los van of sprake is van een verouderde MER, is de Hem qua omvang niet direct plan-merplichtig. In dit geval kan een mer-beoordeling volstaan, die verwerkt wordt in het bestemmingsplan. E. Aangegeven wordt dat het de vraag is of er voldoende stikstofruimte is om de wijk De Hem te ontwikkelen. Dit blijkt niet uit de ter visie gelegde stukken. Het zou onzorgvuldig zijn een stedenbouwkundig plan ter visie te leggen, terwijl er onzekerheid is over de uitvoerbaarheid. Verzocht wordt met een Aeriusberekening de stikstofdepositie inzichtelijk te maken. Reactie: Het is niet gebruikelijk in dit stadium al een stikstofberekening uit te voeren. In het kader van het op te stellen bestemmingsplan zal een stikstofberekening worden uitgevoerd. Inspraakreactie 21: Indiener verzoekt geen woningen te bouwen op de locatie De Hem omdat deze gronden worden gebruikt door weidevogels om te nestelen. Reactie:

21

Met betrekking tot de noodzaak van het ontwikkelen van dit plan op deze locatie wordt verwezen naar het antwoord op inspraakreactie 2 onder F. Nesten van weidevogels zijn niet jaarrond beschermd, zie ook het antwoord op inspraakreactie 20 onder C. Inspraakreactie 22: Indiener verzoekt geen woningen te bouwen op de locatie De Hem omdat deze gronden worden gebruikt door weidevogels om te nestelen. Reactie: Met betrekking tot de noodzaak van het ontwikkelen van dit plan op deze locatie wordt verwezen naar het antwoord op inspraakreactie 2 onder F. Nesten van weidevogels zijn niet jaarrond beschermd, zie ook het antwoord op inspraakreactie 20 onder C. Inspraakreactie 23: A. Indiener geeft aan dat De Klamp en De Hem voor het gevoel in elkaar overgaan, zonder voldoende groene buffer. Indiener verzoekt de groene ruimte te borgen, zoals benoemd in de structuurvisie en getoond op een eerder concept van De Hem. Reactie: De afstand tussen De Klamp en De Hem is dermate groot dat er geen sprake is van in elkaar overlopen van de buurtschappen. De afstand tussen de woningen in de Klamp tot bijvoorbeeld de voorgenomen appartementengebouwen in De Hem bedraagt meer dan 150 meter. Om die reden zal het stedenbouwkundig plan op dit punt niet worden aangepast. B. Aan de zuidzijde van De Hem is een appartementengebouw toegevoegd. Indiener vreest voor de hoogte van deze appartementengebouwen.

Indiener vindt dat deze appartementengebouwen de indruk wekken van een industrieterreintje tussen 2 dorpen in. Indiener verzoekt de hoogbouw te verplaatsen naar de andere zijde van De Hem, aan de kant van Wiarda omdat daar sprake is van een bredere groenstrook. Reactie: Voor de appartementengebouwen wordt gedacht aan een hoogte van 3 lagen met een kap. In het bestemmingsplan wordt de maximale bouwhoogte vastgelegd. Dit valt niet onder “hoogbouw”. Woningen hebben veelal twee bouwlagen met kap. Deze gebouwen tellen dan één extra bouwlaag ten opzichte van dat woningtype. C. Het toegevoegde appartementengebouw is enigszins gedraaid en gericht op de tuinen van de woningen in De Klamp. Er is zicht recht in de tuinen van die woningen. Dit past niet bij het geschetste ”buiten” wonen. Indiener verzoekt voor alle appartementengebouwen dezelfde richting te kiezen. Reactie: De afstand tussen De Klamp en de geprojecteerde appartementengebouwen is dermate groot dat van de term “dichtbij” of zicht in de tuinen geen sprake is. De afstand tussen de woningen in De

22

Klamp tot de voorgenomen appartementengebouwen bedraagt meer dan 150 meter. Om die reden zal het stedenbouwkundig plan op dit punt niet worden aangepast. Inspraakreactie 24: Deze inspraakreactie is tekstueel en inhoudelijk gelijk aan nummer 23. Kortheidshalve wordt hierbij dan ook verwezen naar de samenvatting en reactie op inspraakreactie 23. Inspraakreactie 25: Indiener is geïnteresseerd in het onderdeel D (wonen in een hof in het bos, wonen met collectieve tuin). Samen met een aantal andere belangstellenden heeft hij interesse om hier te gaan wonen. Indiener benoemt een aantal punten waar hij concreet aan denk bij de invulling van dit bouwonderdeel. Reactie: Wij danken indiener voor zijn getoonde interesse en gaan graag met hem in gesprek zodra de procedure in een verder stadium is en er sprake is van concretere invulling van de deelgebieden. Inspraakreactie 26: A. Indiener geeft aan dat er in het stedenbouwkundig plan 3 appartementencomplexen zijn getekend, waar in een vorige versie sprake was van 2 appartementengebouwen. Bovendien zijn deze gebouwen gericht op De Klamp. Indiener verzoekt dat het appartementencomplex met de voorzijde gericht is op het noordwesten, zodat de zichtlijn niet op de Klamp is gericht. Reactie: Zie hiervoor de beantwoording van inspraakreactie 23. B.

Indiener geeft aan dat er gesproken wordt over groene ruimten bedoeld als speelterrein al dan niet met water. Indiener geeft aan dat het niet wenselijk is het gebied als zwemwater aan te merken, vanwege de breedte van de vaart en het bootverkeer. Reactie: Wij nemen deze suggestie mee. Inspraakreactie 27: Indiener woont aan de zuidzijde van Goutum en geeft aan de indruk te hebben dat hij meer benadeeld wordt dan andere bewoners doordat de nieuwe bebouwing het dichtst op zijn perceel komt. Ook van de vaarbewegingen zal hij, gezien de situering van zijn perceel, het meeste last hebben. Er is immers ook maar sprake van één in/uitgang van het bevaarbare water. De privacy neemt af. Indiener verzoekt een aantal kavels (op de koppen) niet te bebouwen maar groen in te planten. Daarnaast verzoekt indiener een tweede doorgang te maken in het schiereiland, nabij het plasdrasgebied (en noordoostelijk gelegen wandelpad). Reactie: Tussen de woningen aan de zuidkant van Goutum en De Hem is een bebouwingsvrije zone van 50 meter. De ‘koppen” van de pieren krijgen een groene invulling. Dit achten wij voldoende om het woongenot van indiener niet onevenredig te benadelen. Er zullen geen kavels vervallen ten gunste

23

van meer groen, omdat er voldoende ruimte is om het groen goed te kunnen laten uitgroeien. De kavel van indiener en de kavels van De Hem liggen aan bevaarbaar openbaar water. Het water zal in het recreatieseizoen gebruikt worden, naar verwachting wordt het gebruik intensiever door de nieuwe bebouwing. Dit bezwaar kunnen wij niet wegnemen. Verder dient te worden opgemerkt dat betreffende bewoners, wonende aan deze zuidkant van Goutum, extra eigendom hebben kunnen verwerven in 2011 van de gemeente en dat op kosten van de gemeente hun percelen zijn ontsloten op het vaarwater. In de koopovereenkomsten is ook nadrukkelijk aangegeven dat de overeengekomen minimale bebouwingsvrije afstand van 50 meter door de uitbreiding van de percelen niet verandert ten opzichte van hetgeen op de geldende bestemmingsplankaart is vastgelegd. Door het maken van een tweede bevaarbare doorgang in het schiereiland zou een eiland ontstaan, dit is onwenselijk omdat dit het onderhoud en het toezicht bemoeilijkt. Conclusie De inspraakreacties leiden niet tot een aanpassing van het stedenbouwkundig plan voor buurtschap De Hem.

24