Reactienota beleidskader Kerkgebouwen

Beleidskader Kerkgebouwen Reactienota op zienswijzen

24 juni 2025

1. Inleiding Kerkgebouwen zijn markante bakens in onze leefomgeving. Ze vormen vaak letterlijk het middelpunt van de dorpen en wijken in onze gemeente en vervullen een functie als ontmoetingsplek. Oorspronkelijk zijn ze gebouwd voor religieuze bijeenkomsten. Door diverse ontwikkelingen is het voor veel eigenaren van kerkgebouwen lastig om hun kerkgebouw in stand te houden. Veel kerkgebouwen hebben de afgelopen decennia al een andere (neven-) bestemming gekregen. Andere staan de komende tijd voor keuzes. Het Beleidskader kerkgebouwen is bedoeld om gebouweigenaren te ondersteunen bij deze keuzes en bevat kaders die de gemeente daarbij hanteert. Het Beleidskader Kerkgebouwen heeft van 3 april tot en met 14 mei ter inzage gelegen. Er zijn vijf zienswijzen ingediend. Een aantal ervan geeft aanleiding om het beleidskader aan te passen. In de tabel hieronder staat een overzicht van de organisaties die een zienswijze hebben ingediend met een samenvatting van hun zienswijze. Hierbij staat een reactie en of het tot een aanpassing van het beleidskader heeft geleid.

2. Beantwoording zienswijzen Indiener(s)

Onderwerp/ thema Waardering kerkgebouwen

Samenvatting zienswijze

Antwoord

Positief over dat de waardering van kerkgebouwen ook aspecten buiten de kerkelijke context bevat. Positief over instellen digitaal kerkenloket waarmee drempel voor overleg en advies wordt verlaagd. Ze hebben plannen voor nevengebruik Grote- of Jacobijnerkerk door middel van het stichten van een Stadsklooster. Wanneer dit slaagt zal dit ook voor de stad Leeuwarden van grote betekenis zijn. Hopen op een vruchtbare samenwerking.

Bedankt. Het is inderdaad de bedoeling om kerkgebouwen in hun bredere ruimtelijke, maatschappelijke en economische context te bezien. Bedankt. Wij verwachten dat dit zo gaat werken.

1.1

Protestantse gemeente te Leeuwarden

1.2

Protestantse gemeente te Leeuwarden Protestantse gemeente te Leeuwarden

Kerkenloket

Protestantse gemeente te Leeuwarden

Herbestemming / transformatie

1.3

1.4

Herbestemming / transformatie

Aanpassing(en) beleidskader Nee

Nee

Daar zijn wij het mee eens.

Nee

Wij zijn zeer positief over onze samenwerking en willen dit graag voortzetten.

Nee

1

Indiener(s) 2.1 2.2

Cultuurpodium Dorpskerk Huizum Cultuurpodium Dorpskerk Huizum

Onderwerp/ thema Algemeen Algemeen

2.3

Cultuurpodium Dorpskerk Huizum

Indeling kerkgebouwen in categorieën

3.1

Bestuur SintVitusparochie

Aanpassing kadertekst

4.1

Bestuur Baptisten Gemeente Parkkerk Leeuwarden

Voortraject

4.2

Bestuur Baptisten Gemeente Parkkerk Leeuwarden

Herbestemming / transformatie

Samenvatting zienswijze

Antwoord

De dorpskerk valt onder de Stichting Âlde Fryske Tsjerken. ‘Huizum’ sluit zich bij hun reactie aan. Zijn verheugd over het initiatief van een beleidskader over kerkgebouwen. Wordt met lof ontvangen. Inhoudelijk geen commentaar. Het beleidskader geeft aan dat de Dorpskerk Huizum minimaal in de categorie ‘bijzonder’ komt, vanwege de status als rijksmonument. Het beleidskader geeft op dit moment geen duidelijkheid welke concrete kerkgebouwen in de categorie ‘top’ zullen vallen. Zij dragen diverse argumenten aan waarom de Dorpskerk Huizum in de categorie ‘(sub)top’ thuishoort. Verzoekt om aanpassing tekst op p. 12 over de Sint-Bonifatiuskerk. Zij vinden dat deze tekst suggereert dat uitsluitend een kerkelijk en rooms-katholiek gebruik wenselijk is. Omdat er nog diverse andere mogelijkheden onderzocht moeten worden. Ze zijn niet uitgenodigd om deel te nemen aan het participatietraject dat aan dit beleidskader vooraf ging. Zij wisten niet af van het rapport van dat traject en ook niet van dit Beleidskader.

Duidelijk.

Aanpassing(en) beleidskader Nee

Bedankt.

Nee

De indeling van kerkgebouwen in categorieën vindt op een later moment plaats. De argumenten zullen daarin worden meegenomen.

Nee

Naast het rooms-katholieke gebruik van de kerk, kunnen naar de toekomst ook andere invullingen aan de orde zijn.

Ja, aanpassing tekst in kader

Wij zien de eigenaar van de Parkkerk als een belanghebbende. Het spijt ons dat wij de uitnodiging niet (goed) verzonden hebben. Met het ter inzage leggen van het concept-beleidskader heeft u nogmaals de alsnog gelegenheid gekregen om inbreng te leveren. Wij hebben inderdaad kennis genomen van een eerste ruimtelijke verkenning begin dit jaar. Fijn dat er in een vroeg stadium overleg plaats heeft met de gemeente.

Nee

Ze nemen afscheid van de Parkkerk en zoeken nieuwe huisvesting. Ze zijn samen met een partij bezig met herontwikkeling van de Parkkerk. Ze hebben een verkennend gesprek gehad met de gemeente.

Nee

2

Indiener(s)

Onderwerp/ thema Herbestemming / transformatie

Samenvatting zienswijze

Antwoord

Ze willen niet ingekaderd worden door scenario’s en puntentellingen bij de verkoop en herontwikkeling van hun gebouw. Ze zien het gebouw als een gebruiksvoorwerp. Het belang van de kerkelijke gemeente staat voorop.

Positieve waardering voor het feit dat de gemeente Leeuwarden eigenaren van kerken meer dan voorheen wil helpen. Gaan graag in gesprek over de kanttekening bij het gebruik van hun kerken (‘grenzen’ p.12), want meerdere ontwikkelingen maken het gebruik van kerken de komende jaren niet eenvoudiger. Willen graag weten in hoeverre de gemeente bij de uitvoering van dit beleidskader eigen fondsen kan gaan aanwenden.

Het beleidskader is bedoeld om eigenaren van kerkgebouwen te ondersteunen bij het transformatieproces. De puntentelling is bedoeld om de kerkgebouwen in een van de drie categorieën in te delen om zo de mate en vorm van ondersteuning te bepalen. Tijdens de herontwikkeling is de ‘transformatieladder’ van toepassing. Deze geldt als leidraad, maar afhankelijk van de situatie kan een ‘trede’ worden overgeslagen. Bedankt.

4.3

Bestuur Baptisten Gemeente Parkkerk Leeuwarden

5.1

Stichting Alde Fryske Tsjerken Stichting Alde Fryske Tsjerken

Algemeen

Stichting Alde Fryske Tsjerken

Financiële middelen uitvoering beleidskader

5.2

5.3

Ontwikkelingen met betrekking tot toekomst kerkgebouwen

Het doel van het beleidskader is om met eigenaren van kerkgebouwen in gesprek te zijn en te blijven over de uitdagingen waar eigenaren van kerkgebouwen voor staan. Het beleidskader voorziet op dit moment niet in vormen van financiële ondersteuning. Wij houden de vinger aan de pols bij eigenaren van kerkgebouwen om voor de toekomst te zien of inzet van financiële middelen wenselijk en haalbaar is.

Aanpassing(en) beleidskader Nee

Nee Nee

Nee

3

Indiener(s) 5.4

Stichting Alde Fryske Tsjerken

Onderwerp/ thema Indeling kerkgebouwen in categorieën

Samenvatting zienswijze

Antwoord

Het afwegingskader doet hen verwachten dat de meeste van hun negen dorpskerken in de categorieën ‘bijzonder en ‘top’ thuishoren en onze enige stadskerk (Huizum) in de categorie ‘top’.

De kerkgebouwen van de Stichting Alde Fryske Tsjerken zijn alle rijksmonument. Daarom komen ze straks minimaal in de categorie ‘bijzonder’. De onderzoek naar de indeling van kerkgebouwen in categorieën vindt op een later moment plaats. Daaruit kan blijken dat een aantal kerkgebouwen van de Stichting het label ‘top’ verdient.

Aanpassing(en) beleidskader Nee

4