Raadvoorstel fondsen Vergroening Schoolpleinen

Signed By: Buma, Sybrand <sybrand.buma@leeuwarden.nl> 17/05/2024 09:36:32 CEST ID: 24e13789-2699-4cc0-90a0-e45a49649591 Auth: Scribble

Signed By: de Jong de, Eelke <eelke.dejong@leeuwarden.nl> 15/05/2024 11:29:31 CEST ID: 24e13789-2699-4cc0-90a0-e45a49649591 Auth: Scribble

Raadsvoorstel Fondsen Coalitieakkoord voor het vergroenen van schoolpleinen Zaaknummer: 2024-095018

Aan de gemeenteraad. 1. Inleiding In de Programmabegroting 2024 zijn conform het coalitieakkoord de volgende drie fondsen, in de vorm van reserves, opgenomen: 1. klimaat, energie en biodiversiteit (€ 10 miljoen); 2. maatschappelijke vernieuwing, inclusief preventie, sport en cultuur (€ 15 miljoen); 3. strategische ontwikkeling, inclusief innovatie, stedelijke vernieuwing en mobiliteit (€ 15 miljoen). Deze drie fondsen richten zich onder meer op grote maatschappelijke transities waar we als gemeente een bijdrage aan willen leveren, voor de toekomst. Met dit voorstel vragen we u om middelen beschikbaar te stellen vanuit fonds 1 voor het vergroenen van schoolpleinen.1 In dit voorstel leest u over ons plan om in 1 IKC-generatie (12 jaar) alle schoolpleinen te vergroenen. Het voorstel ziet op de eerste fase en de financiering daarvoor. Verderop wordt ook toegelicht hoe deze fondsaanvraag past binnen de kaders voor de fondsen uit de ‘Notitie Kaderstelling Fondsen Programmabegroting 2023’, die u op 10 mei 2023 heeft vastgesteld. Integrale ambitie: vergroenen van schoolpleinen in 1 IKC-generatie Op schoolpleinen komen verschillende fysieke en maatschappelijke uitdagingen samen. Denk daarbij aan hittestress, waterafvoer, vergroening, gezondheid en bewegen, spelen en leren, sociaal-emotionele ontwikkeling en welzijn en sociale basis.

Uit onderzoek naar versteende schoolpleinen blijkt onder andere dat: -

de temperatuur er kan oplopen tot 45 graden Celsius. er vaker wordt gepest dan op vergroende schoolpleinen, waar kinderen zich juist sociaal-emotioneel beter ontwikkelen. kinderen zich motorisch minder kunnen ontwikkelen dan op een vergroend schoolplein waarbij bijvoorbeeld kan worden geklauterd of gebalanceerd.

Schoolpleinen zijn bovendien plekken in de publieke ruimte waar nog voldoende ruimte is om te investeren in oplossingen voor klimaatadaptatie en spelen en bewegen. In september 2023 is daarom aan schoolbesturen in het basisonderwijs en voortgezet onderwijs en aan kinderopvangorganisaties gevraagd of zij deze ambitie delen. De bestuurders stonden allemaal positief tegenover de eerste contouren en ambities van het plan. Sindsdien is een projectgroep opgestart waarin onderwijs, kinderopvang en gemeente zitting hebben. Deze projectgroep werkt de aanpak verder uit.

Bij schoolpleinen gaat we uit van pleinen die horen bij een integraal kindcentrum (IKC) of basisschool. We onderzoeken aanvullende financiering voor het voortgezet onderwijs. 1

Beschrijving van de aanpak Onze ambitie is om 40 schoolpleinen binnen de gemeente Leeuwarden te vergroenen binnen 1 IKC-generatie. Gelet op schaalbaarheid en financieel beslag op de fondsen wordt ervoor gekozen om te faseren en te starten met 20 schoolpleinen. Daarmee wordt een forse impuls gegeven aan een eerste fase van de vergroeningsambitie. We willen deze eerste fase uitvoeren in de periode 2025-2028. Omdat het om ca. de helft van de schoolpleinen gaat (niet elk plein hoeft en kan en er zijn nog een aantal andere, incidentele financieringsstromen), willen we onderzoeken of er aanvullende financiering beschikbaar is. Hiervoor kijken we vooral naar mogelijkheden vanuit Europese subsidies (LIFE: Europese natuur-, milieu- en klimaatsubsidies). Daarmee hopen we de ambitie in te kunnen vullen om zoveel mogelijk schoolpleinen te vergroenen. We staan niet alleen voor deze vergroeningsambitie. Samen met de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties veranderen we de huidige pleinen in groene pleinen. Daarom is de bijdrage van uw raad een gedeeltelijke financiering van de totale kosten, namelijk 50%. De overige 50% wordt beschikbaar gesteld door onderwijs- en kinderopvangorganisaties. Niet elk plein dat is vergroend, is gelijk een groen plein.

Gezamenlijk met een aantal afgevaardigden vanuit het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs en de kinderopvang werken we aan een set van afspraken over waaraan een groen schoolplein moet voldoen en hoe die worden onderhouden. Daarop geven ook bv Sport en IVN input. We leggen deze inhoudelijke afspraken vast in een convenant waar vervolgens een bestuurlijk commitment voor wordt gevraagd op een breed bestuurlijk overleg over onderwijshuisvesting in september 2024. Later kan de school of het IKC zelf, door een architect, een plan (laten) maken dat binnen deze kaders past en daarvoor aanvullende financiering krijgen. Om dit in goede banen te leiden, maken we een gefaseerde planning zodat inzichtelijk wordt welk plein in welk jaar wordt vergroend. 2. Beoordeling aanvraag en toetsing aan het Afwegingskader Een investeringsvoorstel wordt volgens de door uw raad op 10 mei 2023 vastgestelde notitie ‘Kaderstelling Fondsen Programmabegroting 2023’ op verschillende punten beoordeeld: -

-

Het vertrekpunt: de in het Coalitieakkoord 2022-2026 ontwikkelprincipes uit de Omgevingsvisie (verbinden, verwaarden, vergroenen) en de uitgangspunten ‘slim’ en ‘samen’ en de in het Akkoord opgenomen Programma’s; Het inhoudelijk filter: het zogenoemde Kompas en het Transitiepotentiemodel.

In deze paragraaf lichten we toe hoe het plan voor het vergoenen van schoolpleinen zich verhoudt tot deze kaders. Vertrekpunt In het coalitieakkoord ’Nu investeren in de toekomst – vergroenen, verwaarden en verbinden’ 2022-2026 is een groene, gezonde en klimaatbestendige leefomgeving als één van de belangrijkste ambities opgenomen. Er staat: ‘We werken aan een groene, gezonde en leefbare gemeente voor onze kinderen en kleinkinderen. We willen onze gemeente stevig vergroenen en verduurzamen. We zijn ambitieus, zeker als het gaat om thema’s als klimaat en energie, biodiversiteit en circulaire economie.’ Het vergroenen van schoolpleinen kan het groen in de wijk versterken of omgekeerd aangesloten worden op het groen in de wijk, zodat er groene (en blauwe) verbindingen ontstaan. Het vergroenen van schoolpleinen past daarom naadloos binnen deze ambities en wordt ook opgenomen in het uitvoeringsprogramma vergroening (nog niet vastgesteld). Het vergroenen van schoolpleinen draagt niet alleen bij aan de ambities op het gebied van een groene, gezonde en klimaatbestendige leefomgeving. Vanwege

de integrale benadering zullen de groene pleinen ook bijdragen aan een sterke samenleving met kansen voor iedereen (sociale basis, kansen voor kinderen, sport en inclusie). Om die reden is het vergroenen van schoolpleinen opgenomen in de gezondheidsnota ‘Samen gezond’, door u vastgesteld op 11 maart 2024. Inhoudelijk filter Groene schoolpleinen dragen bij aan alle onderwerpen op het kompas en in het bijzonder aan een groen-blauwe regio en goed leven in Leeuwarden. Het plan heeft daarnaast een hoog transitiepotentieel. Enkele in het oog springende aspecten zijn: Grensverleggend: - anders dan de huidige gang van zaken - regeneratief (de wereld mooier achterlaten) Katalyserend: - er wordt een beweging in gang gezet Resultaatgericht: - Direct resultaat - Mate van schaalbaarheid - Revolverend karakter Mobiliserend - Uitnodigend om aan deel te nemen 3. Financiën Voor de financiering van deze fondsaanvraag vragen we een bijdrage van € 1.000.000 uit het fonds voor klimaat, energie en biodiversiteit (fonds 1). Daarmee kunnen zo’n 20 pleinen worden vergroend (20 * € 100.000 per locatie, gebaseerd op 50% cofinanciering). De overige middelen (€ 1.000.000) worden via cofinanciering vanuit onderwijs- en kinderopvangorganisaties beschikbaar gesteld. We verwachten de gevraagde bijdrage uit te zetten naar onderwijs- en kinderopvangorganisaties in de periode 2025-2028. Leeuwarden, 14 mei 2024,

burgemeester en wethouders van Leeuwarden,

burgemeester.

secretaris.

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.