Raadvoorstel- en conceptbesluit aanbevelingen Rekenkamer Jeugdbeschermingsketen

Rekenkamerrapport | Jeugdbeschermingsonderzoek ----------------------------------------------------------Kenmerk

Aan de gemeenteraad. De rekenkamer van Leeuwarden heeft haar onderzoek naar de jeugdbeschermingsketen afgerond. Aanleiding voor het onderzoek was dat in Leeuwarden relatief veel jeugdigen te maken krijgen met een jeugdbeschermingsmaatregel: 1,7% tegenover een landelijk gemiddelde van 1,0%. Tegelijkertijd constateerde de Rekenkamer dat de gemeenteraad slechts beperkt zicht heeft op de inrichting en werking van deze keten en dat het onduidelijk is hoe de raad haar kaderstellende en controlerende rol kan invullen. Het belang van een goed functionerende keten is groot, niet alleen vanwege de kwetsbare kinderen en gezinnen die ervan afhankelijk zijn, maar ook vanwege de hoge maatschappelijke en financiële kosten die gepaard gaan met jeugdbeschermingsmaatregelen. Bevindingen en conclusies uit het onderzoek Uit het onderzoek blijkt dat de keten in Leeuwarden gekenmerkt wordt door betrokken professionals en sterke overlegstructuren. Er zijn korte lijnen en de bereidheid om samen te werken is groot. Toch laat de praktijk zien dat hulp vaak te laat komt, versnipperd is of niet goed aansluit bij wat gezinnen daadwerkelijk nodig hebben. Een belangrijk knelpunt is de rol van het Jeugdexpertteam (JET). Dit is bedoeld als gemeentelijke toegangspoort tot specialistische jeugdhulp.

Hoewel het JET grip moet geven op de instroom, ervaren ketenpartners het in de praktijk vaak als een extra schakel die tot vertraging, onduidelijkheid of verlies van informatie leidt. Daarmee draagt het JET bij aan de complexiteit van de keten, terwijl het landelijke Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming juist eenvoud en gezinsgerichtheid als uitgangspunt heeft. De Rekenkamer concludeert dat de keten in Leeuwarden op veel onderdelen goed is georganiseerd, maar dat de inrichting te complex is en onvoldoende toekomstbestendig. Er zijn al positieve initiatieven, zoals pilots waarin meer gezinsgericht wordt gewerkt, maar de huidige structuur staat op gespannen voet met de basisprincipes van het Toekomstscenario. Bovendien blijkt dat de gemeenteraad de afgelopen jaren weinig aandacht heeft besteed aan dit thema. De raad beschikt formeel over de bevoegdheden om kaders te stellen en toezicht te houden, maar maakt daar tot nu toe beperkt gebruik van. Aanbevelingen uit het onderzoek De Rekenkamer doet de gemeenteraad de volgende aanbevelingen: 1. Bepaal richting en rol o Ga als raad expliciet in gesprek over de rol die de raad de komende jaren wil vervullen ten aanzien van jeugdbescherming. o Formuleer waarop de raad actief wil sturen en welke externe partners daarbij structureel betrokken worden.

Blad 2

2. Leg focus op samenwerking o Stel kaders voor de samenwerking binnen de lokale keten, met bijzondere aandacht voor de verhouding tussen wijkteams, gecertificeerde instellingen en het JET. o Houd hierbij de basisprincipes van het Toekomstscenario (eenvoud, gezinsgerichtheid, regie en transparantie) als norm. 3. Versterk de informatiepositie van de raad o Maak met het college structurele afspraken over terugkoppeling van de voortgang van verbeteringen in de jeugdbeschermingsketen. o Vraag het college om minimaal éénmaal per jaar te rapporteren over de mate waarin gewerkt wordt volgens de basisprincipes van het Toekomstscenario. Reactie college van burgemeester en wethouders De bestuurlijke reactie van het college maakt geen deel uit van het onderzoeksrapport van de rekenkamer. Wel is uiteraard om een bestuurlijke reactie gevraagd welke de rekenkamer op 1 juli heeft ontvangen. De bestuurlijke reactie is op 8 juli gepubliceerd door het college gelijktijdig met de openbaarmaking van het rekenkamerrapport. In haar reactie spreekt het college van burgemeester en wethouders haar waardering uit voor het onderzoek: het college waardeert het onderzoek en erkent de complexiteit van het jeugdbeschermingsstelsel. Het rapport biedt duidelijke handvatten om verbeteringen door te voeren.

Het college herkent de bevindingen van de rekenkamer, neemt de knelpunten serieus, wil voortbouwen op bestaande pilots en zoekt nadrukkelijker samenwerking met de raad om de jeugdbeschermingsketen toekomstbestendig te maken. Advies Het raadspresidium neemt geen standpunt in t.a.v. de aanbevelingen. In het conceptbesluit zijn de aanbevelingen van de rekenkamer verwoord in conceptbesluiten van de gemeenteraad. Deze kunnen naar inzicht van de raad geamendeerd of overgenomen worden. Leeuwarden, Raadspresidium van Leeuwarden,

Mw. E. de Koning, vice-voorzitter,

Drs. F. van der Heide, griffier

Blad 3

RD

DE RAAD VAN DE GEMEENTE LEEUWARDEN; • • • •

Gelezen het rapport van de rekenkamer naar aanleiding van het onderzoek ‘Jeugdbeschermingsketen in de gemeente Leeuwarden’; Kennis te hebben genomen van de bestuurlijke reactie van b. en w.; Met inachtneming van het besprokene tijdens de informatiebijeenkomst op 3 september 2025 met de Rekenkamer Leeuwarden; Met inachtneming van het besprokene tijdens het debat op 1 oktober 2025.

BESLUIT: De gemeenteraad van Leeuwarden besluit: •

expliciet met elkaar in gesprek te gaan over de eigen rol in de jeugdbescherming voor de komende jaren, en daarbij te formuleren op welke thema’s de raad actief wil sturen en welke externe partners daarbij structureel betrokken worden als informant;

•

kaders te stellen voor de samenwerking binnen de lokale jeugdbeschermingsketen, met bijzondere aandacht voor de verhouding tussen wijkteams, gecertificeerde instellingen en het Jeugdexpertteam (JET), en daarbij de basisprincipes van het Toekomstscenario (eenvoud, gezinsgerichtheid, regie en transparantie) als normen te hanteren;

•

zijn informatiepositie te versterken door met het college structurele afspraken te maken over terugkoppeling van de voortgang van verbeteringen in de jeugdbeschermingsketen, en het college te verzoeken de raad minimaal éénmaal per jaar te rapporteren over de mate waarin gewerkt wordt volgens de basisprincipes van het Toekomstscenario (eenvoud, gezinsgerichtheid, regie en transparantie).

•

een structureel proces in te richten waarin periodiek (bijvoorbeeld gekoppeld aan de jaarlijkse rapportage van het college) wordt gereflecteerd op de rol van de raad, de samenwerking in de keten en de aansluiting bij de basisprincipes van het Toekomstscenario.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

Voorzitter,

Griffier.