Raadsvoorstel Zienswijze ontwerp centrumgemeente regeling samenwerking gemeente Dantumadiel en gemeente Leeuwarden

Raadsvoorstel Zienswijze ontwerp centrumgemeente regeling samenwerking gemeente Dantumadiel en gemeente Leeuwarden Zaaknummer: 2023 - 211064 ----------------------------------------------------------1. Inleiding

De gemeente Leeuwarden werkt al jaren samen met verschillende gemeenten en publieke organisaties op het terrein van de bedrijfsvoering. Deze samenwerking wordt door alle samenwerkingspartners tot nu toe als positief ervaren. De bundeling van taken in het Shared Service Centrum (SSC) van de gemeente Leeuwarden heeft primair als doel een goede, snelle en betaalbare openbare dienstverlening te leveren aan de inwoners in alle samenwerkende gemeenten. Bundeling van allerlei diensten en taken betekent eveneens een bundeling van kennis en ervaring en ook de zekerheid dat te allen tijde voldoende gekwalificeerd personeel beschikbaar is. De samenwerking zorgt voor meer uitvoeringskracht voor de samenwerkingspartners, ook gelet op de steeds verder gaande complexiteit van de openbare dienstverlening en bedrijfsvoering. De colleges van de gemeente Dantumadiel en de gemeente Leeuwarden hebben het voornemen om op het terrein van de bedrijfsvoering te gaan samenwerken. Het college van de gemeente Leeuwarden vraagt daarom uw zienswijze op het ontwerp ‘centrumgemeente regeling samenwerking Dantumadiel en Leeuwarden’.

2. Aanleiding en achtergrond De gemeente Noardeast-Fryslân en de gemeente Leeuwarden werken al geruime tijd samen op het terrein van de bedrijfsvoering. Deze samenwerking is vormgegeven middels een centrumgemeente regeling op grond van artikel 8, lid 4 van de Wet gemeenschappelijke regeling (Wgr). In het kader van deze samenwerking nam de gemeente Noardeast-Fryslân ook diensten af van de gemeente Leeuwarden welke ten goede kwamen aan de gemeente Dantumadiel. Dit was geregeld middels de centrumregeling samenwerking Noardeast-Fryslân en Dantumadiel. De colleges van de gemeenten Dantumadiel en Noardeast-Fryslân hebben halverwege 2022 besloten deze centrumregeling samenwerking NoardeastFryslân en Dantumadiel per 1 januari 2024 op te heffen. Dit betekent eveneens dat Noardeast-Fryslân de diensten van Leeuwarden vanaf dat moment niet meer ten goede kan laten komen aan de gemeente Dantumadiel. Om de continuïteit van de bedrijfsvoering van de gemeente Dantumadiel na 1 januari 2024 te waarborgen heeft Dantumadiel verschillende opties verkend. Omwille van continuïteit en kwaliteit en in relatie tot de hiermee samenhangende

Blad 2

continuïteitsrisico’s, is al vanaf een vroeg stadium ingezet op continuering van de bestaande samenwerking en dienstverlening. Dit sluit aan op het hiermee samenhangende uitgangspunt dat de bestaande samenwerking wordt ontvlochten zonder dat dit nu tot wijzigingen in de gebruikte bedrijfsvoeringsmiddelen leidt. Op basis hiervan wil het college van de gemeente Dantumadiel samenwerken met de gemeente Leeuwarden en heeft hiertoe een verzoek gedaan. 3. Het verzoek Het verzoek van gemeente Dantumadiel betreft concreet het leveren van dezelfde diensten en producten als eerder via gemeente Noardeast-Fryslân aan de gemeente Dantumadiel werden geleverd. Dit betreft met name de ICTdienstverlening. Dit kan in de toekomst worden uitgebreid met andere diensten op het gebied van bedrijfsvoering. Wel heeft de gemeente Dantumadiel besloten om een aantal uitvoeringstaken voorlopig middels een dienstverleningsovereenkomst nog bij de gemeente Noardeast-Fryslân te laten. Mocht de gemeente Dantumadiel in de toekomst deze taken laten uitvoeren door derden, dan is afgesproken dat de gemeente Leeuwarden als 'eerste aanbieder’ in beeld is. Daarmee werken de gemeente Leeuwarden en de gemeente Dantumadiel gezamenlijk aan een duurzame samenwerking. Mocht de gemeente Leeuwarden niet kunnen of willen leveren, dan is de gemeente Dantumadiel uiteraard vrij om een andere oplossing te zoeken.

Gelet op de opbouwfase waarin de nieuwe organisatie zich de komende jaren bevindt, zal Dantumadiel als agenda-lid toetreden tot de governance van de regionale samenwerking. Dit houdt in dat Dantumadiel actief wordt geïnformeerd over de agenda en de stukken die leiden tot besluitvorming, maar niet direct inspraak heeft in de overlegstructuur van de regionale samenwerking. Mocht over een aantal jaren de organisatie van Dantumadiel volgroeid zijn dan is er de mogelijkheid om volwaardig lid te worden. Dit is ook onderwerp van gesprek in de jaarlijkse evaluatie. 4. Juridische vormgeving Op basis van de kadernota verbonden partijen van de gemeente Leeuwarden wordt deze beoogde samenwerking juridisch vormgegeven middels een centrumregeling (artikel 8, vierde lid, Wgr). Daarmee kiest de gemeente Leeuwarden expliciet voor de publiekrechtelijke samenwerking waarbij de gemeente Leeuwarden taken voor andere gemeenten uitvoert. Het belangrijkste argument hiervoor is dat de gemeente Leeuwarden (en ook de regiogemeenten) als beleid hebben dat het creëren van nieuwe zelfstandige rechtspersonen zoveel mogelijk wordt vermeden. De mandaat verlenende gemeenten blijven eindverantwoordelijk voor de rechtmatige uitvoering. Van belang voor deze keuze is verder dat de regeling ook een zekere mate van wederkerigheid inhoudt.

Het is niet alleen de centrumgemeente of de andere gemeenten die baat heeft bij de regeling. Er moet “iets inzitten” voor alle deelnemers aan deze regeling. Deze wederkerigheid is vooral van belang om de samenwerking tussen de deelnemers te onderbouwen en te rechtvaardigen. Dit is het geval met de nieuwe samenwerking tussen de gemeenten Leeuwarden en Dantumadiel.

Blad 3

5. Wijzigingen Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Met ingang van 1 juli 2022 zijn de wijzigingen van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) in werking getreden. De gewijzigde Wgr dwingt tot wijzigingen van alle gemeenschappelijke regelingen, waaronder ook de centrumgemeente regeling (artikel 8 vierde lid 4 Wgr). De wetswijziging strekt ertoe de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen te versterken. Gemeenteraden, provinciale staten en de algemene besturen van waterschappen krijgen meer mogelijkheden hun kaderstellende en controlerende rol binnen de samenwerkingsverbanden waaraan zij deelnemen, te verstevigen. Met de wetswijziging wordt een aantal aanpassingen en aanvullingen geïntroduceerd op de al bestaande wettelijke bevoegdheden en instrumenten. De wijzigingen hebben vooral impact op samenwerkingsverbanden waarbij een openbaar lichaam is ingesteld, zoals het geval is bij de Veiligheidsregio Fryslân, de FUMO en Caparis. Voor de bestaande centrumgemeente regelingen, waarbij de gemeente Leeuwarden centrumgemeente is, zijn de wetswijzigingen op het oog minder relevant. Toch zijn er enkele zaken waar de wet van verlangt dat deze ook voor centrumgemeente regelingen gelden. Dit betreft het vastleggen van afspraken rondom evaluatie en uittreding.

Deze zaken zijn in het nieuwe ontwerp van de centrumgemeente regeling samenwerking Dantumadiel en Leeuwarden verwerkt. 6. Risico’s inzake de beoogde samenwerking Voorafgaand aan het verzoek is het college in juni 2022 al gestart met een onderzoek naar de consequenties van de verschillende ontvlechtingsscenario’s en wat dit betekent voor de gemeente Leeuwarden. Deze consequenties zijn ook meegenomen in het project ICT-ontvlechting onder verantwoordelijkheid van de gemeenten Noardeast-Fryslân en Dantumadiel. De ontvlechting zal niet voor 1 januari 2024 volledig afgerond zijn. Dat betekent dat de gemeente Leeuwarden vanaf dat moment niet de volledige dienstverlening rechtstreeks aan Dantumadiel kan leveren, echter via de huidige centrumregeling met Noardeast-Fryslân en dus ook niet de directe, volledige verantwoordelijkheid kan dragen. Dit zal pas zijn als het volledige project is afgerond en is overgegaan naar beheer in de lijnorganisatie. Deze uitlooprisco's zijn uitvoerig beschreven en zijn voor rekening van de gemeenten Noardeast-Fryslân en Dantumadiel. Verwachting is dat dit in de praktijk niet tot problemen zal leiden. Financiële risico’s Er ligt een solide financiële calculatie voor zowel de structurele kosten als de incidentele projectkosten voor de implementatie. De gemeente Dantumadiel is akkoord met de door ons afgegeven kostenindicatie.

Uiteindelijke verrekening vindt plaats op basis van werkelijk gemaakte kosten. Personeel De toetreding van Dantumadiel zal geen invloed hebben op de formatie van de betrokken afdelingen van gemeente Leeuwarden. Er zal ook geen personeel worden overgenomen van de gemeente Dantumadiel.

Blad 4

7. Zienswijze en toestemming gemeenteraden Gezien de aard van de uit te voeren taken op het terrein van de bedrijfsvoering zijn de colleges van burgemeester en wethouders van de gemeente Dantumadiel en de gemeente Leeuwarden bevoegd tot het treffen van de voorliggende centrumgemeente regeling. Wel is op grond van artikel 1 van de gewijzigde Wgr ook de procedure tot het treffen van een centrumgemeente regeling gewijzigd. De colleges dienen de raden eerst om een zienswijze te vragen en daarna om toestemming te vragen al volgens de colleges een centrumgemeente regeling kunnen treffen. Deze toestemming kan slechts worden onthouden wegens strijd met het recht of het algemeen belang (artikel 1, lid 4 Wgr). Bij het raadsvoorstel (kenmerk 401357) heeft uw raad in het verleden reeds toestemming gegeven aan het college voor het treffen van toekomstige centrumgemeente regeling(en) op het terrein van bedrijfsvoeringstaken met andere gemeenten en openbare lichamen. Daarom wordt uw raad gevraagd om geen zienswijze te geven op het ontwerp ‘centrumgemeente regeling samenwerking Dantumadiel en Leeuwarden’. Daarna zal, door de gewijzigde Wgr uw raad om toestemming worden gevraagd. Na de ontvangen toestemming zal het college van burgemeester en wethouders overgaan tot het treffen van de beoogde centrumgemeente regeling.

Deze procedure zal ook worden gevolgd door het college van de gemeente Dantumadiel.

Leeuwarden, 17 oktober 2023,

burgemeester en wethouders van Leeuwarden,

burgemeester. Signed By: Buma, Sybrand <sybrand.buma@leeuwarden.nl> 24/10/2023 11:15:03 CEST {{Signer1}} ID: 704053dc-dfaf-4deb-9060-54ce7a5d9a52 Auth: Scribble

secretaris. Signed By: de Jong de, Eelke <eelke.dejong@leeuwarden.nl> 01/11/2023 10:14:16 CET {{Signer2}} ID: 704053dc-dfaf-4deb-9060-54ce7a5d9a52 Auth: Scribble

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.