Raadsvoorstel Verordening afvalstoffenheffing

Raadsvoorstel Verordening afvalstoffenheffing Zaaknummer: 2021-064539 ----------------------------------------------------------Aan de gemeenteraad. Inleiding Op 2 december 2020 heeft uw raad besloten om per 1 januari 2022 de afvalstoffenheffing te baseren op een tarief naar de werkelijke hoeveelheid restafval per huishouden, om zo de hoeveelheid restafval in onze gemeente terug te dringen en de afvalscheiding te verbeteren. In onze brief van 20 april jl. is uw raad nader geïnformeerd over de wijze waarop wij Goed Scheiden Loont1 willen invoeren. In onze brief van 8 juni 2021 aan uw raad is op basis van een drietal scenario’s inzicht gegeven in de indicatieve tarieven die per 2022 gelden. Daarbij is aangegeven dat in het vierde kwartaal van 2021 de definitieve tarieven afvalstoffenheffing 2022 ter besluitvorming aan uw raad worden voorgelegd. Deze tarieven zijn opgenomen in de Verordening Afvalstoffenheffing Leeuwarden 2022 (hierna: verordening) welke ter besluitvorming voorligt. Verordening Jaarlijks worden voor de meeste belastingen nieuwe verordeningen vastgesteld met daarin opgenomen de tarieven voor het nieuwe jaar. Deze worden normaal gesproken gezamenlijk ter besluitvorming aan uw raad voorgelegd. Voor de OZB en de afvalstoffen doen we dat in de regel in december.

Aangezien de aanslag afvalstoffenheffing er per 2022 er heel anders uit gaat zien, is ervoor gekozen om dit voorstel separaat aan uw raad aan te bieden. Daarmee is er voldoende tijd om de verordening separaat en zorgvuldig te behandelen. Bovendien kunnen de nieuwe tarieven na besluitvorming eind november vroegtijdig richting onze inwoners worden gecommuniceerd. Vanaf 2022 een vast tarief en een variabel tarief Met de invoering van Goed Scheiden Loont verandert de opbouw van de afvalstoffenheffing. Elk huishouden betaalt per 2022 -afhankelijk van de gezinsgrootte- een vast deel dat wat lager ligt dan de huidige heffing plus een variabel deel. In het vaste deel van de afvalstoffenheffing worden alle kosten (m.u.v. fijn restafval) opgenomen. Het vaste tarief in 2022 is lager dan het vaste tarief in 2021, omdat een deel van de aanslag variabel wordt (afhankelijk van de hoeveelheid aangeboden restafval). Het variabele tarief voor inwoners die hun restafval aanbieden middels de Sortibak2 bestaat uit twee delen: een bedrag per keer dat een minicontainer wordt aangeboden en een tarief per kg. De inwoners die hun restafval aanbieden via een ondergrondse verzamelcontainer, betalen een bedrag per keer dat zij een afvalzak wegbrengen (per klepopening).

In het variabele deel van de afvalstoffenheffing worden de kosten opgenomen die verband houden met de 1 Goed Scheiden Loont is in de communicatie richting inwoners vervangen door “Goed

terecht in Leeuwarden”. 2 Sortibak: de grijze minicontainer bestemd voor restafval en Plastic, Metalen en Drankenkartons (PMD).

Blad 2

hoeveelheid fijn restafval. Uitzondering op de twee varianten die hiervoor worden genoemd zijn recreatiewoningen en een gering aantal woningen waarbij geen diftar mogelijk is. Zij betalen alleen een (afwijkend) vast bedrag. Welke opties zijn er bij het vaststellen van het variabele tarief? Ter voorbereiding op dit voorstel zijn drie scenario’s doorgerekend: A, B en C. De scenario’s zijn opgesteld op basis van verschillende tarieven per aangeboden hoeveelheid restafval: € 0,09 per kg, € 0,20 per kg en € 0,30 per kg. Het tarief voor het aanbieden van de Sortibak bedraagt € 1,00 per keer. En voor de inwoners met een verzamelcontainer is gerekende met een tarief per klepopening van € 0,75, € 1,35 en € 1,90. De consequenties ervan voor de hoogte van het vaste tarief en het variabele tarief voor een eenpersoonshuishouden en meerpersoonshuishouden zijn in kaart gebracht. Zie bijlage 1 ‘scenario’s tarieven’. Vanzelfsprekend zijn nog meer scenario’s te bedenken. Zo kan het tarief voor het aanbieden van de sortibak ook op een hoger niveau gebracht worden. Wat wordt inzichtelijk gemaakt ? In bijlage 1 ‘scenario’s tarieven’ wordt inzichtelijk dat hoe hoger het variabele tarief wordt, hoe minder een eenpersoonshuishouden (EPH) gaat betalen ten opzichte van een meerpersoonshuishouden (MPH). Dit komt omdat de gezinsgrootte een grotere invloed krijgt op het variabele tarief.

Bij het vaste tarief is de verhouding EPH en MPH 1 : 1,5. Bij het variabele tarief is deze verhouding afhankelijk van de huishoudensgrootte. Het vaste deel van de aanslag neemt af bij een hoger variabel tarief; een deel van de vaste lasten moet worden gedekt uit de opbrengsten van het variabele tarief. Verschil tussen Diftar en Geen Diftar Naast de milieuwinst die diftar met zich meebrengt, minder restafval en meer gescheiden grondstoffen, is er financieel een besparing zichtbaar. Vanaf 2023 is de jaarlijkse besparing ca. € 250.000, wat neerkomt op ongeveer € 4,00 per aansluiting. Omdat het Rijksbeleid erop is gericht om het verbranden van restafval en de CO2-uitstoot steeds zwaarder te belasten, zullen de afvalbeheerskosten bij ‘diftar gemeenten’ steeds lager worden ten opzichte van ‘niet-diftar gemeenten’. Wat verder zichtbaar wordt in de doorrekening van een situatie mét en zonder diftar (zie bijlage 1) is dat diftar gevolgen heeft voor de verhouding tussen de hoogte van de afvalstoffenheffing voor een eenpersoonshuishouden en een meerpersoonshuishouden. Deze was altijd 1 : 1,5, maar wordt dus nu deels gebaseerd op de gezinsgrootte. Doorkijk naar 2023 In de tarieven afvalstoffenheffing 2022 zijn de incidentele kosten opgenomen behorend bij 2021 en 2022. Dit zijn kosten die gemaakt zijn in het kader van de invoering van Goed Scheiden Loont.

Vanaf 2023 zien we dat het tarief afvalstoffenheffing, bij gelijkblijvende omstandigheden, daalt voor een eenpersoonshuishouden van € 204,00 in 2022 naar € 195,00 in 2023. Voor een meerpersoonshuishouden daalt dit van € 376,00 in 2022 naar € 355,00 in 2023. Financieel risico Hoe hoger de variabele tarieven zijn, hoe groter het deel van de vaste kosten is dat gedekt moet worden vanuit het variabele tarief. En daar ligt het financiële risico van de gemeente. Als er minder kilogrammen worden

Blad 3

aangeboden dan geraamd, worden minder inkomsten ontvangen om de vaste kosten te kunnen dekken. Dit wordt ook wel de diftar-paradox genoemd. Wanneer inwoners beter scheiden dan verwacht en bijvoorbeeld 10 kg of 20 kg minder restafval aanbieden dan vooraf wordt ingeschat, dan leidt dit tot een financieel nadeel. Er komen dan minder inkomsten binnen dan is geraamd. Dit risico is bij scenario A (bij 10 kg minder restafval) € 170.000 en bij scenario C (bij 20 kg minder restafval) € 863.000. Er is veel data beschikbaar over diftar in andere gemeenten, maar wat precies het effect zal zijn op het scheidingsgedrag van de inwoners in onze gemeente is vooraf niet met zekerheid vast te stellen. De raming voor 2023 wordt op basis van werkelijke cijfers 2022 gemaakt. Voorstel: keuze voor scenario A Ons voorstel is om voor het eerste jaar van invoering een relatief laag variabel tarief te kiezen, namelijk € 0,09 per kg (sortibak) en € 0,75 per klepopening (verzamelcontainer). Bij dit scenario loopt de gemeente het minste financieel risico. Inwoners kunnen hierdoor voorzichtig wennen aan dit nieuwe systeem. Wanneer cijfers bekend zijn over de scheidingsresultaten van 2022, en meer duidelijkheid is over het effect van de invoering van de financiële prikkel op de afname van de hoeveelheid restafval, kan een heroverweging plaatsvinden van de hoogte van het variabele tarief.

Tussenevaluatie Het college wil op basis van de resultaten van de eerste zes maanden met een tussenevaluatie naar uw raad komen. Naast de scheidingsresultaten, wil het college hierin ook de ontwikkeling en de aanpak van dump, bijzet en zwerfafval betrekken. De tussenevaluatie zal na de zomer van 2022 aan uw raad worden aangeboden. Tarieven afvalstoffenheffing Hoofdstuk 1 In de bijlage van de verordening, ‘Tarieventabel Verordening afvalstoffenheffing Leeuwarden’, is in Hoofdstuk 1 de tarieventabel opgenomen die geldt per 2022. Hierin staat het vaste tarief vermeld voor een eenpersoonshuishouden, een meerpersoonshuishouden en voor objecten die als recreatiewoning gelden en zijn opgesteld op basis van scenario A. Hoofdstuk 2 In hoofdstuk 2 van de verordening, ‘Tarieventabel Verordening afvalstoffenheffing Leeuwarden’, staan de tarieven vermeld die gelden op de milieustraat en is het tarief opgenomen dat geldt voor het laten ophalen van grof huishoudelijk restafval vanaf twee keer. Dit tarief geldt ook wanneer inwoners buiten de routes om hun grof huishoudelijk afval willen laten ophalen. Dit tarief wordt nu kostendekkend, namelijk € 62,00 (was € 10,00). In de praktijk zien we dat meer dan 80% met twee keer aanbieden (wat gratis is) uit de voeten kan.

Juist de grootverbruikers en eventuele bedrijven die bedrijfsafval als huishoudelijk afval aanbieden, zullen deze tariefsaanpassing gaan merken. Kwijtschelding en medisch afval Voor inwoners met onvermijdbaar restafval (medisch afval) is een compensatie opgenomen van 50% op het variabele tarief per kg. Voor inwoners die in

Blad 4

aanmerking komen voor kwijtschelding geldt dat kwijtschelding wordt verleend voor het vaste deel én het variabele deel. Voor het variabele deel geldt een maximum aan kwijtschelding op basis van de gemiddelde hoeveelheid restafval van een MPH. Luiers U heeft aandacht gevraagd voor huishoudens met kinderen die luiers dragen. Bij Goed Scheiden Loont is het variabele tarief van de afvalstoffenheffing afhankelijk van de hoeveelheid restafval, waardoor huishoudens met luierdragende kinderen een hogere aanslag afvalstoffenheffing ontvangen. Voor gezinnen die hier problemen mee hebben, gaan wij in samenwerking met kinderopvang Sinne zeven verzamelcontainers specifiek voor luiers plaatsen. Sinne heeft locaties verspreid over de stad Leeuwarden. Voor Stiens en Grou zijn gesprekken met andere partijen gaande om hier ook een verzamelcontainer voor luiers te plaatsen. De luierinzameling wordt eveneens betrokken bij de tussenevaluatie. Invoering ja-sticker Op 2 december 2020 is uw raad akkoord gegaan met de invoering van de jasticker in de gemeente Leeuwarden. De invoering zal niet per 1 januari 2022 plaatsvinden. Bij het invoeren van een zogenaamd opt-in systeem moet er sprake zijn van een redelijke overgangstermijn. De branche moet kunnen anticiperen op de gewijzigde situatie. Jurisprudentie geeft aan dat een overgangstermijn van minimaal twintig maanden moet worden gehanteerd.

De gemeente is in gesprek met de branche over invoering van de ja-sticker. Financiën Het tarief afvalstoffenheffing wordt in 2022 eenmalig verhoogd met de incidentele invoeringskosten van diftar á €800.000. Deze kosten hebben betrekking op 2021 en 2022. Uw raad heeft tijdens de vergadering van 2 december 2020 besloten dat de incidentele kosten 2021 uit de inkomsten afvalstoffenheffing 2022 worden gedekt. Dit deel was voorgefinancierd uit de Algemene Reserve. Leeuwarden, 2 november 2021, burgemeester en wethouders van Leeuwarden,

burgemeester. Signed By: Buma, Sybrand <sybrand.buma@leeuwarden.nl> {{Signer1}} 04/11/2021 14:34:05 CET ID: 629e3651-a04c-4e20-a150-5e0eef0235c5 Auth: Scribble

secretaris. Signed By: de Jong de, Eelke <eelke.dejong@leeuwarden.nl> {{Signer2}} 03/11/2021 14:38:52 CET ID: 629e3651-a04c-4e20-a150-5e0eef0235c5 Auth: Scribble

Blad 5

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.