Raadsvoorstel vaststellen Verordening tot wijziging Verordening Wmo 2021 gemeente Leeuwarden (tweede wijziging)

Signed By: Buma, Sybrand <sybrand.buma@leeuwarden.nl> 04/11/2021 14:39:21 CET ID: 2dde9e04-dc1c-41b3-bd5b-4ba460df19a9 Auth: Scribble

Signed By: de Jong de, Eelke <eelke.dejong@leeuwarden.nl> 01/11/2021 10:21:34 CET ID: 2dde9e04-dc1c-41b3-bd5b-4ba460df19a9 Auth: Scribble

Raadsvoorstel Vaststellen Verordening tot wijziging Verordening Wmo 2021 gemeente Leeuwarden (tweede wijziging) Zaaknummer: 2021-066004 ----------------------------------------------------------Aan de gemeenteraad. Inleiding Bijgaand ontvangt u een voorstel voor het vaststellen van de Verordening tot wijziging van de Verordening Wmo 2021 gemeente Leeuwarden (tweede wijziging). De wijzigingen betreffen:  Artikel 4 Melding van behoefte aan maatschappelijke ondersteuning toevoeging lid 7: m.b.t. een melding van een verhuizing van een persoon met een verstrekt hulpmiddel of roerende woonvoorziening  Artikel 12 Bijdrage in de kosten van individuele maatwerkvoorzieningen (in natura en PGB) en bij verordening aangewezen algemene voorzieningen wijziging lid 9: m.b.t. de reisbijdrage voor het Wmo-taxivervoer Adviesraad Sociaal Domein De ASD heeft in haar advies te kennen gegeven: - positief te adviseren met betrekking tot de toevoeging van lid 7 in artikel 4; - negatief te adviseren met betrekking tot de wijziging van lid 9 in artikel 12. Met de Adviesraad Sociaal Domein (ASD) is verkennend in juli 2021 het voornemen tot wijziging reisbijdrage besproken. Dit overleg heeft geleid tot het besluit om voor te stellen de wijziging van de reisbijdrage in 2 stappen, in plaats van ineens, te doen. Op deze manier verloopt de impact voor de gebruiker van de Wmo-taxi meer geleidelijk.

Wij hebben de bedenkingen van de ASD gelezen, maar neemt het negatieve advies met betrekking tot de wijziging van de reisbijdrage voor het Wmotaxivervoer niet over. De wijziging van de reisbijdrage is beoordeeld in het licht van het betaalbaar houden van alle Wmo-voorzieningen voor de gemeente. Daarbij is het noodzakelijk om ook een wijziging van de reisbijdrage voor het Wmo-taxivervoer te overwegen. We beogen met de wijziging tevens gelijke kosten voor het collectieve vervoer voor mensen zonder een beperking en mensen met een beperking. Het hanteren van een reisbijdrage voor het Wmo-taxivervoer die aansluit bij het OV-tarief is, gelet op gehanteerde tarieven bij andere gemeenten en jurisprudentie, gebruikelijk voor het Wmo-taxivervoer. Alternatieven zoals het wettelijk vastgestelde abonnementstarief voor de Wmo (€ 19,- per maand) of de commerciële prijs van het taxivervoer (€ 1,60 per km) zijn niet passend. De kosten voor de gebruiker zouden dan veel hoger zijn dan de nu voorgestelde reisbijdrage. Voor andere vormen van verplaatsen, zoals lopen of met een fiets of met een brommer, is het mogelijk om vanuit de Wmo een voorziening te verstrekken als een rolstoel, een bijzondere fiets of een scootmobiel.

Blad 2

Wij zijn van mening dat de financiële impact voor burgers met de voorgestelde stapsgewijze invoering is te overzien. Hoewel de gemiddelde ritprijs in twee jaar procentueel stijgt met 42% (2 x 21%), betekent deze stijging in absolute zin een beperkt bedrag van gemiddeld € 19,13 op jaarbasis oftewel € 1,59 per maand. De gemiddelde kosten voor alle actieve gebruikers stijgen van € 45,49 per jaar (€ 3,79 per maand /€ 1,03 per rit) in 2021, naar € 54,99 per jaar (€ 4,58 per maand/€ 1,25 per rit) bij stap 1 in 2022 en € 64,62 per jaar (€ 5,38 per maand/€ 1,47 per rit) bij stap 2 in 2023. Dit is gebaseerd op het gebruik in 2019 (zie feitelijk gebruik Wmo-taxivervoer). Beoogd effect Artikel 4 De toevoeging van lid 7 in artikel 4 is in lijn met het landelijke convenant ‘meeverhuizen van individuele mobiliteitshulpmiddelen en roerende woonvoorzieningen bij een verhuizing’ dat op 5 maart 2021 landelijk bestuurlijk is vastgesteld. Wij en huidige gecontracteerde aanbieder zijn voornemens om dit landelijke convenant te ondertekenen. Het doel van dit convenant is het mogelijk te maken dat iemand een specifiek aangepaste voorziening eenvoudig kan meeverhuizen en hiervoor niet opnieuw een hele aanvraagprocedure hoeft te doorlopen en er ook geen discussie ontstaat tussen organisaties, leveranciers en gemeenten onderling over de wijze en de kosten van de overname.

Artikel 12 De wijziging van de reisbijdrage voor het Wmo-taxivervoer heeft als doel om de kosten voor het collectief vervoer van mensen met een beperking (Wmotaxivervoer) en mensen zonder een beperking (OV) opnieuw in lijn met elkaar te brengen. De reisbijdrage voor het Wmo-taxivervoer was in de gemeente Leeuwarden tot 2014 gelijk aan de tarieven voor het OV. In 2014 is de reisbijdrage gewijzigd van een reisbijdrage per zone (net als de oude strippenkaart in de bus) naar een reisbijdrage per kilometer. De reisbijdrage voor het Wmo-taxivervoer is sindsdien niet meer geïndexeerd, terwijl voor de kosten van het Wmotaxivervoer voor de gemeente wel jaarlijks een indexatie wordt toegepast. Dit heeft gevolgen voor de betaalbaarheid van de voorziening. Daarnaast ontstaat ook een steeds grotere ongelijkheid in de kosten van het collectief vervoer voor mensen met een beperking (Wmo-taxivervoer) en het collectief vervoer voor mensen zonder een beperking (OV). In 2017 heeft de gemeente Leeuwarden de reisbijdrage meer in lijn willen brengen met het tarief van het openbaar vervoer, door naast het tarief per kilometer ook een instaptarief van € 1,00 te hanteren. Het instaptarief is, na behandeling van een aantal bezwaren tegen de invoering van het instaptarief, vanaf 2018 weer stopgezet.

De Adviescommissie Bezwaarschriften Sociale Zekerheidskamer gaf, onder verwijzing naar wetgeving en jurisprudentie, aan dat de gemeente een reisbijdrage mag vragen die gelijk is aan hetgeen een valide persoon betaalt voor gebruik van het openbaar vervoer. Het instaptarief en de reisbijdrage per kilometer was samen destijds hoger dan de kosten voor het openbaar vervoer.

Blad 3

Na de uitspraak van de adviescommissie is er niet direct een nieuw voorstel tot aanpassing van de reisbijdrage ter besluitvorming voorgelegd. Op dat moment waren er verschillende wijzigingen voor de ondersteuning vanuit de Wmo in voorbereiding, zoals de lokale Herijking ondersteuning Wmo, de landelijke invoering van het nieuwe wettelijk vastgestelde abonnementstarief en het lokale project met de Voor Elkaar Pas voor Wmo-taxipashouders. De keuze is destijds gemaakt om niet allerlei wijzigingen voor burgers tegelijk door te voeren. Nu nog langer wachten met de invoering van het OV-tarief is echter niet wenselijk. Hoe langer gewacht wordt hoe groter de impact voor de burgers is. Veel andere gemeenten hanteren net als het OV een reisbijdrage voor het Wmo-taxivervoer met een combinatie van een opstap- of starttarief en een kilometertarief. In Friesland zijn dit de gemeenten Smallingerland, Noardeast Fryslân en in Noardwest Fryslân. Gemeenten in Groningen en Drenthe hanteren ook veelal het openbaar vervoertarief. Met een aanpassing van de reisbijdrage voor het Wmo-taxivervoer naar het huidige OV-tarief sluiten we dus ook aan bij tarieven van ons omringende gemeenten. Het voorstel is om het verschil in indexering tussen 2014 en 2021 niet ineens, maar in 2 stappen te vereffenen, zodat de impact voor de burgers niet te groot is.

Om de tussenstap te kunnen bepalen, is eerst het break-evenpoint bepaald voor de totale omvang van de opbrengsten van de reisbijdrage. De voorgestelde tussenstap ligt precies tussen het huidige OV tarief en het break-even point in. Gekozen is voor een tussenstap met het vaste deel van de reisbijdrage (per rit). De impact voor de gebruikers van het Wmo-taxivervoer is met deze keuze evenredig verdeeld over stap 1 (2022) en 2 (2023). Deze tussenstap heeft de voorkeur boven een tussenstap met het variabele deel van de reisbijdrage (per km), waarbij een grotere groep relatief hogere extra kosten heeft bij de eerste stap. De voorgestelde wijziging van de reisbijdrage ziet er op basis van het huidige OV tarief als volgt uit: Stappen

2021 2022 2023

Huidige reisbijdrage Tussenstap Reisbijdrage = OV-tarief

65vast per rit 0,70 0,99

variabel per km 0,250 0,171 0,171

65+ vast per rit 0,46 0,65

variabel per km 0,160 0,113 0,113

Kanttekeningen en risico’s Om een goed beeld te krijgen van de impact voor burgers, is een analyse uitgevoerd op basis van de data van het gebruik van het Wmo-taxivervoer in het jaar 2019. In dit jaar was er nog geen sprake van invloed door coronamaatregelen. Uit de analyse blijkt dat taxipashouders die veel lange ritten maken met de nieuwe reisbijdrage goedkoper uit zijn. Taxipashouders die veel korte ritten maken, zijn duurder uit. Feitelijk gebruik Wmo-taxivervoer In 2019 hadden 4.592 bewoners een Wmo-taxipas. Deze Wmo-taxipas is door 3.491 (76%) daadwerkelijk gebruikt, dit noemen we de actieve pashouders. Van de actieve gebruikers in 2019 is 78 procent 65 jaar of ouder. De actieve gebruikers hebben in 2019 gemiddeld voor 44,1 ritten en 243 km op

Blad 4

jaarbasis gebruik gemaakt van het Wmo-taxivervoer. Het gemiddeld aantal km per rit is 5,5 km, hetgeen in 2020 en 2021 nagenoeg gelijk is gebleven. Het aantal ritten en kilometers is in 2020 en 2021 aanzienlijk gedaald vanwege de Coronamaatregelen. Impact tussenstap (stap 1 in 2022) Op basis van het gebruik van het Wmo-taxivervoer in 2019 is de gemiddelde stijging een bedrag van € 0,22 per rit. Het omslagpunt tussen meer of minder betalen ligt op een ritomvang van 10 km. Van de actieve gebruikers betaalt 23% (807) gemiddeld € 5,77 op jaarbasis minder en zal 77% (2.684) gemiddeld € 14,10 op jaarbasis meer gaan betalen. Groep die meer gaat betalen (2.684) gemiddeld Groepsgrootte Groepsgrootte per jaar relatief absoluut < 5 euro 36% 1.271 5-10 euro 13% 451 10-20 euro 12% 425 20-50 euro 11% 400 50-75 euro 1% 25 75-100 euro 3% 112 >100 0% 0 Impact invoering OV tarief (stap 2 in 2023) Op basis van het gebruik van het Wmo-taxivervoer in 2019 is de gemiddelde stijging een bedrag van € 0,44 per rit. Het omslagpunt voor meer of minder betalen per rit ligt op een ritomvang van 12 km. Van de actieve gebruikers betaalt 11% (394) gemiddeld € 4,27 op jaarbasis minder en zal 89% (3.097) gemiddeld € 22,10 op jaarbasis (inclusief de €14,10 in 2022) meer gaan betalen.

Groep die meer gaat betalen (3.097) gemiddeld Groepsgrootte Groepsgrootte per jaar relatief absoluut < 5 euro 43% 1.501 5-10 euro 15% 531 10-20 euro 8% 290 20-50 euro 13% 449 50-75 euro 4% 139 75-100 euro 2% 74 >100 3% 113 Impact voor gecontracteerde aanbieder De gecontracteerde aanbieder factureert bij de gemeente een vast tarief per beladen kilometers. De reisbijdrage per kilometer wordt door de gecontracteerde aanbieder per maand geïnd bij de gebruikers van het Wmotaxivervoer. De reisbijdragen per kilometer zijn, conform de huidige overeenkomst, onderdeel van het opbrengstmodel van de gecontracteerde aanbieder en het daarvan onderdeel uitmakende inschrijftarief. Als de reisbijdrage per kilometer daalt dient de gecontracteerde aanbieder, conform de aanbesteding, hiervoor te worden gecompenseerd.

Blad 5

Het voornemen tot wijziging van de reisbijdrage is met de huidige gecontracteerde aanbieder besproken. De aanbieder volgt de beweegreden van de gemeente tot aanpassing van de reisbijdrage. Er is vanuit de aanbieder positief gereageerd op het voorstel om te gaan werken met een financieel neutraal model. Dit betekent dat het verschil tussen de huidige reisbijdrage en de nieuwe reisbijdrage exact verrekend kan worden en dat het meerdere (positief verschil) naar de gemeente gaat door een credit op de factuur en het mindere aan de aanbieder gecompenseerd wordt door een plus op de factuur. In het huidige voorstel is de invoering van de wijziging van de reisbijdrage afgerond voordat een nieuwe contract met mogelijk een nieuwe aanbieder start. Dit is in augustus 2023, in geval van gebruikmaking van de verlengingsopties. Een gelijktijdige start van nieuwe reisbijdrage en nieuwe aanbieder is niet aan te bevelen, omdat een nieuwe aanbieder dan als het ware naast de implementatie van het contract ook nog te maken krijgt met de implementatie van de wijziging van de reisbijdrage. Financiën De invoering van de wijziging van de reisbijdragen heeft een positief effect op de financiën van de gemeente. De extra opbrengst van de reisbijdragen bij de gelijkstelling aan het huidig OV-tarief (in 2023) is naar schatting € 66.768 hoger dan de opbrengsten in 2019.

De extra opbrengst van de reisbijdragen bij de tussenstap (in 2022) is naar schatting € 33.176 hoger dan de opbrengsten in 2019. Hiermee kunnen eventuele tegenvallers in de kosten van andere voorzieningen vanuit de Wmo worden opgevangen. Daarmee draagt de wijziging van de reisbijdrage voor het Wmo-taxivervoer bij aan de betaalbaarheid voor de gemeente van alle Wmo-voorzieningen. De schatting van de extra opbrengst is gebaseerd op de omvang van het Wmotaxivervoer in 2019. Het is op dit moment nog niet in te schatten of het gebruik van het Wmo-taxivervoer vanaf 2022 op een gelijk niveau zal komen als het jaar 2019. Vervolgacties op hoofdlijnen Na uw besluitvorming zal de Verordening tot wijziging Verordening Wmo 2021 gemeente Leeuwarden worden gepubliceerd op www.overheid.nl én de wijzigingen worden verwerkt in de eerder gepubliceerde verordeningen. Jaarlijks zal de dan geldende reisbijdrage voor het Wmo-taxivervoer kenbaar gemaakt worden via publicatie van het Financieel Besluit en op de website van de gemeente Leeuwarden. De invoering van dit voorstel vraagt nauwe samenwerking met de aanbieder en goede informatie aan Wmo-taxipashouders. De aanbieder heeft te kennen gegeven de wijziging technisch eenvoudig te kunnen implementeren in het facturatiesysteem. Iedere Wmo-taxipashouder zal per brief geïnformeerd worden over de wijziging van de reisbijdrage.

Daarnaast zullen organisaties als het buurtservicepunt en Amaryllis actief geïnformeerd over de wijziging. Leeuwarden, 26 oktober 2021 burgemeester en wethouders van Leeuwarden,

Blad 6

burgemeester,

secretaris.