Raadsvoorstel Statutenwijziging Nieuwe Stadsweeshuis

Raadsvoorstel Raadsvoorstel Statutenwijziging Nieuwe Stadsweeshuis Zaaknummer: 2025-034138 ----------------------------------------------------------Aan de gemeenteraad. Met dit voorstel ontvangt u het verzoek om de statutenwijziging van de stichting Het Nieuwe Stads Weeshuis goed te keuren. Op basis van de huidige statuten daterende uit juni 2003 dient u hiervoor goedkeuring te verlenen (art. 17 lid 3). Bijgevoegd treft u het officiële verzoek van de stichting aan, waarin zij de overwegingen uiteenzetten om tot deze statutenwijziging over te gaan. Ook hebben we voor de volledigheid de huidige statuten toegevoegd. Over de stichting1 In 1676 opende het Nieuwe Stadsweeshuis zijn deuren aan het Jacobijnerkerkhof in Leeuwarden, nu het Natuurmuseum Fryslân. Tot in het jaar 1953 groeiden hier duizenden kinderen op. Kinderen uit arme gezinnen en weeskinderen die dankzij het weeshuis overleefden en later hun eigen plek in de maatschappij konden zoeken. Halverwege de vorige eeuw waren de sociale omstandigheden zodanig dat het weeshuis overbodig werd en de deuren sloot. Maar dat was niet het einde van het Nieuwe Stadsweeshuis. Op initiatief van de gemeente Leeuwarden werd een stichting opgericht die het vermogen ging beheren. Dit vermogen was ontstaan door nalatenschappen en schenkingen en bestond voornamelijk uit landerijen, aandelen en obligaties.

Uit de opbrengsten – pacht en rente – kunnen de genoemde doelen financieel worden gesteund. Het doel van de stichting is om deze opbrengsten in de eerste plaats ten goede te laten komen aan de jeugd in de gemeente Leeuwarden, met name de kansarmen onder hen. Een doelstelling die 100% in de lijn ligt van de oorspronkelijke taak van het weeshuis. Daarnaast ondersteunt de stichting ook algemeen maatschappelijke en culturele doelen. En hiermee heeft de stichting een relatief onzichtbare, maar zeer belangrijke taak in de Leeuwarder samenleving. Zij beheert het vermogen naar beste kunnen. Zij houdt zich aan de statutair vastgelegde doelstellingen. De stichting Het Nieuwe Stads Weeshuis wil tot in de verre toekomst haar doelen nastreven. Zij ontvangt daarom graag goed onderbouwde aanvragen. Als aan de criteria wordt voldaan, ligt de drempel vaak lager dan gedacht. Zo kan in samenwerking met diverse organisaties aan Leeuwarder kinderen geboden worden waar ze recht op hebben: een jeugd die de basis vormt voor een goed en zelfstandig leven. Overwegingen tot het doen van een statutenwijziging Als gemeente hebben we weinig tot geen bemoeienis met de stichting. Statutair heeft de gemeente ook enkel de bevoegdheid tot het geven van 1 Bron: https://hetnieuwestadsweeshuis.nl/over-nshw/

Blad 2

goedkeuring aan de statutenwijzing (art. 17 lid 3) en bij ontbinding van de stichting over het bestemmen van een batig saldo na vereffening en de archivering van de boeken en bescheiden na ontbinding (art. 18 lid 7 en 8). De rol van de gemeente in deze statuten vond haar oorsprong in de Rompwet instellingen van weldadigheid (RIW/rompwet) 2. De RIW is ontstaan bij de invoering van de Algemene bijstandwet in 1965. Het was een voortzetting van een aantal bepalingen uit de Armenwet van 1912. De thans nog resterende bepalingen van de RIW zijn slechts procedureel van aard en hebben hun praktische betekenis verloren. De rompwet voorzag erin dat kerkelijke en particuliere instellingen armenverzorging kunnen beoefenen met een bijdrage uit de gemeentekas. De voortschrijdende verzorgingsstaat heeft echter allerlei voorzieningen voortgebracht, zoals de algemene bijstand, gezondheidszorg en maatschappelijk werk, waarin de armenzorg voorheen voorzag. Deze rompwet is sinds 1 april 2004 uit werking getreden waarbij de noodzaak voor deze gemeentelijke bemoeienis niet langer aanwezig is. Instellingen van weldadigheid zijn vanaf het moment van intrekking van onderhavige wet niet langer gebonden aan de vereisten van de RIW.

Vanaf dat moment kunnen zij desgewenst hun statuten, reglementen en wat dies meer zij aanpassen aan de nieuwe situatie door ze te ontdoen van verwijzingen naar het overheidstoezicht.3 Omdat de gemeentelijke bemoeienis dusdanig beperkt was dat er geen hinderende werking vanuit ging bij de uitoefening van de taken van de stichting, is niet eerder overgegaan tot het verwijderen van het overheidstoezicht uit de statuten. Vanuit de stichting zelf is er sinds kort de behoefte om de statuten de moderniseren en weer in overeenstemming te brengen met actuele wet- en regelgeving. De invoering van de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (hierna: WBTR) noopt tot een wijziging van de statuten om de statuten weer in lijn met wetgeving te brengen. Op 1 juli 2021 is de WBTR ingegaan voor alle verenigingen en stichtingen. De WBTR stelt eisen met betrekking tot toezicht, belangenverstrengeling en continuering van bestuur. De statuten voldoen niet volledig aan die nieuwe eisen. Door deze nieuwe wetgeving is nader toezicht van gemeenten verder ook niet langer vereist. Daarnaast zijn er aangescherpte eisen met betrekking tot de ANBI-status van de stichting die in de statuten verwerkt moeten worden. Wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan, kan een organisatie worden aangemerkt als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI).

De ANBI-status gaat gepaard met een aantal (fiscale) voordelen, maar ook een aantal vereisten. De Belastingdienst kan doorlopend controleren of aan de voorwaarden is voldaan. Naast deze wettelijke eisen wenst de stichting een verdere moderniseringsslag te maken. De verwachting is dat de statuten op verschillende momenten gewijzigd zullen worden, waarbij nu het voldoen aan de wettelijke eisen voor ligt. Dat gaat gepaard met het verwijderen van de gemeentelijke invloed uit de statuten. 2 https://wetten.overheid.nl/BWBR0001882/2002-01-01

Kamerstukken 29 013, nr. 3 Memorie van Toelichting: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29013-3.html 3

Blad 3

Conclusie en vervolg Kortom, wij stellen u voor om deze statutenwijziging goed te keuren, waarbij als belangrijkste overweging geldt dat de statuten in overeenstemming moeten worden gebracht met de actuele wet- en regelgeving en met het gewenste bestuur van de stichting. Indien overeenkomstig wordt besloten, worden de statuten officieel via de notaris in orde gebracht en kunnen de wijzigingen op een zo kort mogelijke termijn na besluitvorming van kracht worden. Leeuwarden, 11 februari 2025, burgemeester en wethouders van Leeuwarden,

burgemeester. Signed By: Buma, Sybrand <sybrand.buma@leeuwarden.nl> 13/02/2025 10:17:32 CET {{Signer1}} ID: 7415e88a-48b9-4365-a47c-ceac172ae6d8 Auth: Scribble

secretaris. Signed By: de Jong de, Eelke <eelke.dejong@leeuwarden.nl> 12/02/2025 13:38:08 CET {{Signer2}} ID: 7415e88a-48b9-4365-a47c-ceac172ae6d8 Auth: Scribble

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.