Raadsvoorstel Programma Water en Riolering 2023-2027

Raadsvoorstel Programma Water en Riolering 2023-2027 Zaaknummer: 2022-226875

Inleiding Het huidige GRP (Gemeentelijk Rioleringsplan) heeft een looptijd tot en met 2022. In het GRP geeft de gemeente aan hoe ze haar (verplichte) watertaken op gebied van riolering en water uitvoert met bijbehorende onderbouwing van de rioolheffing. Daarnaast beschrijft het GRP hoe de gemeente wil omgaan met de gevolgen van klimaatverandering. Onder de Omgevingswet worden onderdelen van het GRP opgenomen in de omgevingsvisie, -programma en plan. Met de nieuwe benaming Programma Water en Riolering (PWR) wordt hierop vooruit gelopen. Het PWR heeft een planperiode van 2023 tot en met 2027. Beoogd effect De ambities van het GRP worden voortgezet in dit nieuwe PWR. Hieronder besteden wij specifiek aandacht aan een aantal belangrijke punten. Voor het overige verwijzen wij naar het plan zelf. -

Om de ambities rondom klimaatadaptatie te realiseren, zullen we in zowel de openbare ruimte als op particulier terrein maatregelen moeten nemen. Anders gezegd, om klimaatadaptief te worden in 2035 is het belangrijk dat niet alleen de gemeente zelf in actie komt, maar ook de particulieren en bedrijven. Eén van de maatregelen is om in de planperiode van het PWR een hemelwaterverordening op te stellen waarmee in bepaalde aangewezen gebieden het bergen van water op eigen terrein kan worden verplicht. Het gaat hierbij om nieuwbouw (uitleglocaties) of grootschalige sloop/nieuwbouw in bestaande gebieden met wateroverlast. Naast het voorkomen van wateroverlast kan de verordening ook worden ingezet om het hergebruik van water te bevorderen. De hemelwaterverordening wordt te zijner tijd ter vaststelling worden aangeboden aan uw gemeenteraad. Daarnaast blijven we inzetten op bewustwording en stimulering van maatregelen die particulieren zelf kunnen treffen, bijvoorbeeld door tuinen te vergroenen en hemelwater af te koppelen van het riool.

Blad 2

-

De gevolgen van klimaatverandering vragen om steeds meer maatregelen in de openbare ruimte. Iedereen heeft profijt van een goed functionerende en klimaatbestendige openbare ruimte. Als gemeente vinden we daarom dat de kosten voor de klimaatopgave door iedereen moeten worden gedragen. Waar vroeger de rioolheffing enkel werd benut voor aanleg en onderhoud aan het riool, is de rioolheffing nu eveneens bedoeld voor de financiering van maatregelen voor klimaatadaptatie (specifiek gaat het dan om de bekostiging van projecten om wateroverlast te voorkomen), hemelwater en grondwater. Daarom willen we ook de woningen die niet zijn aangesloten op de riolering mee laten betalen met een deel van de rioolheffing. Het betreft dan het deel van de heffing dat is bestemd voor onze zorgtaak voor hemelwater en hiermee ook voor klimaatmaatregelen (en niet het deel dat bestemd is voor de verwerking van vuilwater). Dit betekent dat bewoners en bedrijven in het buitengebied die geen rioolaansluiting hebben en momenteel geen rioolheffing betalen straks ook worden aangeslagen voor dit deel van de rioolheffing. Per woning zal dit naar schatting tussen de € 50,- en € 150,- per jaar bedragen. We sluiten daarmee aan bij de nieuwe Modelverordening Riool- en Waterzorgheffing van de VNG die reeds is aangepast aan een bredere invulling van de rioolheffing.

In 2023 werken wij de nieuwe ‘riool- en waterzorgheffing’ verder uit en zal deze in een separaat traject aan uw raad ter besluitvorming worden voorgelegd.

-

Via het Programma Water en Riolering geven we invulling aan de omgevingsvisie. We zetten ons in om Leeuwarden een groen blauwe gemeente te laten worden. Waar mogelijk richten we ons op het behalen van meerdere doelstellingen tegelijk zoals het oplossen van wateroverlast en het vergroenen van de gemeente of het vergroten van de biodiversiteit.

Zienswijzen Het PWR is ter inzage gelegd in de periode van 5 september tot en met 16 oktober en voor reacties opengesteld. Dit heeft geleid tot reacties van de Provincie Fryslân, Wetterskip Fryslân en LTO. LTO vraagt om heroverweging van het voornemen om ook percelen die niet zijn aangesloten op de riolering een deel van de rioolheffing te laten betalen. Ons uitgangspunt blijft dat iedereen profijt heeft van deze klimaatmaatregelen en daarom uit principe ook dient bij te dragen. Wij maken graag de vergelijking met andere belastingen die burgers en bedrijven betalen waarbij ook niet exact een scheidslijn is te leggen tussen de mate waarin men bijdraagt en de mate waarin men profijt of baat heeft, zoals de watersysteemheffing van het waterschap. Bij de overige ingekomen reacties ging het vooral om enkele suggesties en vragen. Deze hebben geleid tot enkele redactionele wijzigingen. Al met al is er geen sprake van grote aanpassingen van het plan. Een uitgebreide toelichting op elke zienswijze wordt gegeven in de reactienota. Financiën In de planperiode (2023-2027) van dit PWR wordt er jaarlijks gemiddeld ca. 12 miljoen euro uitgegeven ten behoeve van (onderhoud, vervanging en aanleg) riolering en het treffen van klimaatadaptieve maatregelen. Tegenover deze uitgaven staan inkomsten die via de rioolheffing in rekening worden gebracht

Blad 3

bij onze inwoners en bedrijven. Om de doelen die in het PWR zijn opgenomen te realiseren, zijn onder meer de volgende maatregelen opgenomen: • verbeteringsmaatregelen aan riolering; • vervanging en/of renovatie van riolering; • klimaatadaptatie maatregelen (ondergronds en bovengronds) om de extremen (intensiteit/hoeveelheid) in neerslag te kunnen opvangen In de afgelopen planperioden is (risico gestuurd) assetmanagement voor riolering verder ontwikkeld binnen de gemeente. Het effect daarvan is dat de riolering langer kan functioneren en de vervangingspiek naar achteren is bijgesteld. Niettemin blijft het belangrijk om voor een duurzame financiering te sparen voor vervangingsinvesteringen. Omdat de vervangingspiek van de vrijverval riolering naar achteren is bijgesteld, is het niet nodig om hiervoor nog meer te sparen. Daarom zetten we de komende 10 jaar de voorziening in om de klimaatmaatregelen te bekostigen. Door dit te doen, kunnen we de hoogte van de rioolheffing gelijk houden (met uitzondering van indexering). Wel voorzien we dat voor de langere termijn (na 2050) sprake is van onvoldoende dekking voor vervangingen. Dit betekent dat de heffing op basis van de huidige inzichten na 2035 bijgesteld moet worden om de kosten voor vervanging van de riolering op de lange termijn op te kunnen vangen.

Leeuwarden, 15 november 2022, burgemeester en wethouders van Leeuwarden,

burgemeester. Signed By: Buma, Sybrand <sybrand.buma@leeuwarden.nl> 22/11/2022 12:36:51 CET {{Signer1}} ID: f1eb36e9-8fde-4c99-a088-93207fd9d82f Auth: Scribble

secretaris. Signed By: de Jong de, Eelke <eelke.dejong@leeuwarden.nl> 17/11/2022 15:15:56 CET {{Signer2}} Id: f1eb36e9-8fde-4c99-a088-93207fd9d82f Auth: Scribble

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.