Raadsvoorstel preventie- en handhavingsplan drugs, alcohol en tabak

Raadsvoorstel Preventie- en handhavingsplan drugs, alcohol en tabak 2024-2028 Zaaknummer: 2023-281120 ----------------------------------------------------------Inleiding De gemeenteraad heeft op grond van artikel 43a van de Alcoholwet de taak om iedere vier jaar, gelijktijdig met het gezondheidsbeleid, een preventie- en handhavingsplan vast te stellen. Het plan dient te beschrijven: a. wat de doelstellingen zijn van het preventie- en handhavingsbeleid; b. welke acties worden ondernomen om alcoholgebruik, met name onder jongeren, te voorkomen; c. de wijze waarop het handhavingsbeleid wordt uitgevoerd en welke acties worden ondernomen; d. welke resultaten minimaal behaald dienen te worden. Dit preventie- en handhavingsplan gaat vooral in op de onderdelen a, b en d. Onderdeel c, het handhavingsbeleid van de gemeente, komt op hoofdlijnen aan de orde en is verder uitgewerkt in het jaarlijkse Handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP) van fysieke leefomgeving en veiligheid. Daar is wel samen in opgetrokken. Aanvullend daarop is, in relatie met het gezondheidsbeleid van de gemeente, ervoor gekozen om in dit preventieplan eveneens doelstellingen, acties en resultaten op te nemen over het gebruik van tabak en drugs. Dit ‘Preventie- en handhavingsplan drugs, alcohol en tabak’ beschrijft in dat kader de belangrijkste maatregelen voor de periode 2024-2028.

Met dit voorstel legt het college het preventie- en handhavingsplan drugs, alcohol en tabak ter vaststelling voor aan de gemeenteraad. Beoogd effect Het plan draagt bij aan het voorkomen en verminderen van problematisch gebruik van drugs, alcohol en tabak in de gemeente Leeuwarden. In hoofdstuk 4 van het plan is dat vertaald in ambities voor de lange termijn en concrete doelstellingen voor de periode 2024-2028. Argumenten 1.1 Preventie en handhaving op het terrein van alcohol is een wettelijke taak De gemeente is op grond van artikel 43a van de Alcoholwet verplicht om iedere vier jaar, gelijktijdig met het gezondheidsbeleid, een preventie- en handhavingsplan vast te stellen. De gemeenteraad is bevoegd om dat te doen. 1.2 Een breed plan met aandacht voor het gebruik van drugs, alcohol en tabak draagt bij aan verschillende ambities op het gebied van gezondheid Er zijn op dit moment verschillende landelijke, provinciale en gemeentelijke bewegingen bedoeld om gezondheidsachterstanden terug te dringen, een gezonde leefstijl te bevorderen en de druk op de zorg te verlichten. Voorbeelden daarvan zijn: • Het Integraal Zorgakkoord; • Het Gezond en Actief Leven Akkoord; • Het Nationaal Preventieakkoord; • De Friese Preventieaanpak;

Blad 2

•

Het gemeentelijke gezondheidsbeleid.

Doordat dit een breed preventie- en handhavingsplan is, is er niet alleen aandacht voor de effecten van alcohol op de gezondheid en zorg, maar ook voor de effecten van drugs en tabak. Met dit brede plan beoogt de gemeente dan ook problematisch gebruik van alcohol, drugs en tabak verder te voorkomen en terug te dringen. En op die manier een belangrijke bijdrage te realiseren aan de hierboven genoemde akkoorden en ambities. De focus ligt daarbij op jeugdigen. 1.3 Recente cijfers tonen aan dat partners, waaronder de gemeente, aan de slag moeten met preventie van (e-)roken onder scholieren Uit de meest recente Jeugdmonitor van de GGD Fryslân (2023) blijkt dat het vapen onder kinderen van 12-18 jaar oud fors is toegenomen. Ook het roken neemt na een jarenlange daling weer toe. Deze ontwikkeling is zorgelijk voor de gezondheid van kinderen in de gemeente, want uit onderzoek blijkt ook dat hoe eerder iemand begint met roken, hoe groter de kans op verslaving (bron: NJI). Deze ontwikkeling vraagt dan ook aandacht van alle betrokken partijen en onderstreept het belang voor de gemeente om hier aandacht voor te hebben vanuit preventie en handhaving. 1.4 Drugsgebruik in de gemeente Leeuwarden vraagt aandacht vanuit preventie In maart 2023 is in de gemeente Leeuwarden een rioolwateronderzoek uitgevoerd.

De uitkomsten van dit onderzoek laten zien dat het drugsgebruik in de gemeente een forse omvang heeft, maar zeggen nog onvoldoende over de individuele gebruikers, hun motieven om te gebruiken en de gevolgen daarvan. Cijfers van de GGD geven daar wat meer inzicht over. Beide bronnen zijn aanleiding geweest om in het preventie- en handhavingsplan niet alleen aandacht te hebben voor alcohol en tabak, maar ook in te zetten op het voorkomen en verminderen van drugsgebruik. Kanttekeningen en risico’s 1.1 De focus ligt op preventie en gezondheid, minder op andere neveneffecten en aspecten van drugsgebruik Het plan richt zich met name op de preventieve kant: hoe voorkomen en verminderen we (problematisch) middelengebruik en hoe voorkomen of beperken we gezondheidsschade als iemand al middelen gebruikt. Waar mogelijk gaat het plan ook in op het handhaven en toezien op het aanbod en de verkoop van alcohol. Voor tabak is dat landelijk belegd bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. Het plan gaat niet in op wat te doen met het aanbod en de verkoop van drugs. Het is belangrijk om dit als kanttekening te noemen, mocht de verwachting bestaan dat de gemeente nu al komt met een integrale aanpak rondom drugsgebruik met focus op vraagbeperking, aanbodbeperking en schadebeperking.

Aan die samenhang wordt wel gewerkt vanuit veiligheid, openbare orde, ondermijning en sociaal domein, maar dat valt niet onder de reikwijdte van dit plan. Het plan legt wel een eerste basis voor het beperken van de vraag naar en schade van drugsgebruik. Hier kan verder op worden gebouwd.

Blad 3

Financiën Er is geen extra financiering nodig voor de uitvoering van dit voorstel. De uitvoering en financiering van het plan past binnen de huidig beschikbaar gestelde middelen. Er is geen begrotingswijziging nodig. Participatie De Adviesraad Sociaal Domein is betrokken geweest bij de totstandkoming van dit plan. In een eerder traject heeft zij een ongevraagd advies uitgebracht om doelstellingen realistisch en concreet te formuleren en om nog een aantal partners te vragen voor input. Die adviezen zijn verwerkt in het plan. Vervolgacties op hoofdlijnen Veel van de acties uit het preventie- en handhavingsplan worden op dit moment al uitgevoerd. Na akkoord van de gemeenteraad worden de overige acties opgestart. Eén van de nieuwe acties is de verkenning in 2024 naar de aanpak ‘Opgroeien in een kansrijke omgeving’ (OKO). Bij voldoende draagvlak intern en extern start de gemeente in 2025 met de uitrol van deze aanpak. Leeuwarden, 16 januari 2024,

burgemeester en wethouders van Leeuwarden,

burgemeester. Signed By: Buma, Sybrand <sybrand.buma@leeuwarden.nl> 18/01/2024 11:31:57 CET {{Signer1}} ID: c4ca9d04-bcaa-4526-8408-307f1979662c Auth: Scribble

secretaris. Signed By: de Jong de, Eelke <eelke.dejong@leeuwarden.nl> 17/01/2024 10:17:36 CET {{Signer2}} ID: c4ca9d04-bcaa-4526-8408-307f1979662c Auth: Scribble

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.