Raadsvoorstel instellen adviescommissie fysieke leefomgeving

Raadsvoorstel

Instellen adviescommissie fysieke leefomgeving Zaaknummer: 2023-172122 ----------------------------------------------------------Aan de gemeenteraad. Inleiding Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. De Omgevingswet verandert de wettelijke bepalingen met betrekking tot de kwaliteitsadvisering voor gebouwen in de fysieke leefomgeving. Een goede omgevingskwaliteit is één van de maatschappelijke doelstellingen van de Omgevingswet, in samenhang met een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen daarvan ter vervulling van maatschappelijke behoeften. Advisering over goede omgevingskwaliteit draagt bij aan zorgvuldige besluitvorming voor bescherming en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. De Omgevingswet geeft gemeenten de vrijheid om een adviesstelsel in te stellen dat goed past bij de lokale situatie. Gemeenten moeten door de inwerkingtreding van de Omgevingswet een gemeentelijke adviescommissie omgevingskwaliteit instellen. Deze gemeentelijke adviescommissie omgevingskwaliteit vervangt o.a. de welstands- en monumentenadvisering. De taak van de gemeentelijke adviescommissie omgevingskwaliteit is in ieder geval te adviseren over aanvragen voor een omgevingsvergunning voor rijksmonumenten.

De deskundigheid moet daar dan ook op zijn afgestemd, door op zijn minst te voorzien in de disciplines cultuurhistorie, bouw- en architectuurhistorie, restauratie, landschap en stedenbouw. De Omgevingswet vereist dat de leden van de gemeentelijke adviescommissie worden benoemd door de gemeenteraad. De gemeente mag verder zelf bepalen of zij het wenselijk vindt dat de gemeentelijke adviescommissie over meerdere zaken advies uitbrengt, bijvoorbeeld over het uiterlijk van bouwwerken. Voorgesteld wordt nu om deze adviescommissie ook advies uit te laten brengen over deze ruimtelijke kwaliteit van gebouwen, zoals dat nu ook gebeurt. In VFG verband is voorgesteld het bestaande systeem met de door Hûs en hiem verzorgde advisering vooralsnog voort te zetten zodat de continuïteit gewaarborgd is. Er is daarna nog voldoende tijd (tot 2032) om afgewogen keuzes te maken over het beleid ten aanzien van de toekomstige borging van omgevingskwaliteit in Fryslân en de gemeente Leeuwarden in het bijzonder. De wijzigingen in de ‘Verordening op de gemeentelijke adviescommissie Omgevingskwaliteit Leeuwarden’ betreffen dan op dit moment ook enkel een slag om de verordening klaar te maken voor de Omgevingswet. Het vaststellen van de verordening leidt tot het instellen van de adviescommissie die bijdraagt aan de omgevingskwaliteit van de gemeente Leeuwarden.

Met het vaststellen van de verordening stelt u feitelijk de gemeentelijke adviescommissie in als bedoeld in artikel 17.9 van Omgevingswet.

Blad 2

Verder draagt Hûs en Hiem kandidaten voor de adviescommissie voor aan de gemeenteraden. U ontvangt voor de benoeming van de leden een separaat raadsvoorstel. In bijlage 2 hebben wij een artikelsgewijze toelichting opgenomen die inzage biedt in de werking van nieuwe verordening. Gemeenschappelijke regeling en erfgoedverordening In de huidige situatie heeft de gemeente Leeuwarden de advisering over omgevingskwaliteit integraal belegd bij Hûs en Hiem, via een Gemeenschappelijke Regeling (hierna GR) met andere Friese gemeenten. Zij adviseren het college onafhankelijk over de kwaliteit bij veranderingen in de leefomgeving. De gemeente Leeuwarden maakt hiervoor deel uit van de GR. Hûs en Hiem voert zowel de monumentenadvisering voor rijksmonumenten als gemeentelijke monumenten uit en de welstandsadvisering. De GR is inmiddels aangepast naar aanleiding van de Omgevingswet. Daarnaast is op 1 juli 2022 de Wet Gemeenschappelijke Regelingen gewijzigd. Als gevolg van deze wetswijziging moet de GR voor 1 juli 2024 nogmaals worden aangepast. Ook hiervoor ontvangt u een separaat voorstel in het eerste kwartaal. Daarnaast moet de erfgoedverordening aangepast worden aan de omgevingswet. Ook deze wordt separaat aan u voorgelegd.

Argumenten In artikel 17.9 van de Omgevingswet is een wettelijke verplichting opgenomen voor het instellen van een gemeentelijke adviescommissie, voor zover er binnen een gemeente rijksmonumenten aanwezig zijn. Omdat er diverse rijksmonumenten in onze gemeente aanwezig zijn, is deze plicht dus ook op ons van toepassing. Met het instellen van de commissie omgevingskwaliteit, voldoen we aan deze wettelijke plicht. Door het vast laten stellen door de raad van de Verordening op de gemeentelijke adviescommissie Omgevingskwaliteit wordt dit verankerd. Daarnaast willen wij de tijd nemen voor goede inhoudelijke keuzes. De Omgevingswet geeft gemeenten veel vrijheid en tijd om een adviesstelsel in te richten dat past bij hun Omgevingsvisie en Omgevingsplan. Dit vergt keuzes met betrekking tot de context en de reikwijdte van de advisering en de samenhang tussen verschillende adviesrollen. De in de Omgevingsvisie gevraagde zorg voor de ruimtelijke kwaliteit zal moeten worden teruggevonden in de inhoud van het adviesstelsel. Dit kan bijvoorbeeld invloed hebben op de inhoud van de advisering (wat) en de te kiezen vakgebieden van de commissieleden (wie). Inspraak Voor verordeningen geldt dat wij daarvoor op basis van de ‘Inspraakverordening gemeente Leeuwarden 2014’ inspraak verlenen indien er sprake is van nieuw beleid.

Het gaat om een technische verordening die er enkel op gericht is om de verplichte adviescommissie in te stellen die advisering over rijksmonumenten mogelijk maakt, aangevuld met advisering over gemeentelijke monumenten en welstandsadvisering. Ons college is van mening dat door het vaststellen van de verordening er geen sprake is van nieuw beleid. Zonder inspraakmogelijkheid zullen onze inwoners niet in een

Blad 3

nadeliger positie geraken. Er is immers sprake van voortzetting van de huidige praktijk. Kanttekeningen en risico’s De Omgevingswet verplicht enkel de instelling van een gemeentelijke adviescommissie voor het onderwerp rijksmonumenten. Indien we de gemeentelijke adviescommissie enkel bevoegdheden geven om te adviseren over het onderwerp rijksmonumenten, zal de advisering over ruimtelijke kwaliteit niet meer verankerd worden. Omdat de gemeente waarde hecht aan de ruimtelijke kwaliteit van gebouwen, is het onwenselijk om hier geen waarborging voor te realiseren. Daarom wordt voorgesteld om deze ruimtelijke kwaliteit voor gebouwen te borgen in de nieuwe adviescommissie. Daarbij komt dat het al bestaande welstandsbeleid wat onder het overgangsrecht valt ook getoetst moet worden; geadviseerd wordt ook dit door deze commissie te laten doen. Financiën De kosten voor de advisering over omgevingskwaliteit worden gedekt uit leges en zijn daarmee voor de gemeente kostenneutraal. Gezien de (voorlopige) continuering van de huidige werkwijze, heeft dit voorstel dan ook geen financiële gevolgen. Vervolgacties op hoofdlijnen Na vaststelling door de raad wordt de verordening (digitaal) bekend gemaakt. De verordening zal gelijktijdig met de Omgevingswet in werking treden. Hûs en Hiem wordt in kennis gesteld van de besluiten c.q. de vaststelling.

Leeuwarden, 16 januari 2024,

burgemeester en wethouders van Leeuwarden,

burgemeester. Signed By: Buma, Sybrand <sybrand.buma@leeuwarden.nl> {{Signer1}} 18/01/2024 11:33:00 CET ID: 74e708e7-8e0c-4fd0-9a75-a1c3fb9f18a9 Auth: Scribble

secretaris. Signed By: de Jong de, Eelke <eelke.dejong@leeuwarden.nl> {{Signer2}} 17/01/2024 10:18:37 CET ID: 74e708e7-8e0c-4fd0-9a75-a1c3fb9f18a9 Auth: Scribble

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.