Raadsvoorstel budgetaanvraag 2026 OEK 4 dec 2025

Raadsvoorstel Budget Opvang Oekraïense Vluchtelingen 2026 Zaaknummer: 2025-293573 ----------------------------------------------------------Aan de gemeenteraad. Inleiding Middels dit raadsvoorstel stellen we u voor om een budget beschikbaar te stellen voor opvang van Oekraïense Vluchtelingen in 2026. De reden dat deze aanvraag zo laat bij u ligt komt doordat het Rijk nog steeds geen duidelijkheid heeft gegeven over de financiering van de opvang voor Oekraïners in 2026. Sinds het vroege voorjaar van 2022 worden Oekraïense vluchtelingen opgevangen in onze gemeente. De afgelopen periode hebben wij uw raad met diverse brieven geïnformeerd over de ontwikkelingen rondom deze opvang en over de locaties die daarvoor in gebruik zijn genomen. Daarnaast heeft u op respectievelijk 25 mei 2022, 30 november 2022, 22 februari 2023, 11 maart 2024 en 12 februari 2025 besloten om budget beschikbaar te stellen voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen in 2022, 2023, 2024 en 2025. De oorlog is nog niet ten einde en de beschermingsmaatregel Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) voor vluchtelingen uit Oekraïne is verlengd tot 4 maart 2027. De financiering is RTB +1 en loopt tot 4 maart 2028. Op basis hiervan stellen wij voor om voor 2026 een budget beschikbaar te stellen van € 13,8 mln. Hierbij is gerekend met de door ons verwachte kosten voor 2026.

De financieringssystematiek voor 2026 is ten tijde van het schrijven van dit voorstel nog niet door het ministerie bekend gemaakt. Opvang Oekraïense vluchtelingen Landelijk is de opgave momenteel om 120.000 Oekraïense vluchtelingen op te vangen in Gemeentelijke Opvanglocaties Oekraïners (GOO). Op basis voor de in Friesland gehanteerde verdeelsleutel betekent dit voor Leeuwarden 917 bedden in 2026. We hebben nu een overcapaciteit van 46 bedden om in te kunnen spelen op een verhoogde instroom enerzijds en anderzijds om een buffer te hebben voordat het Rijk mogelijk de opgave aan de gemeenten gaat verhogen. Capaciteit 2026 De Friesland Camping De Wetterpôlle De Pier Oer ‘t Hout

326 250 212 175

Totaal

963

Bovenstaand overzicht laat de capaciteit zien die we in 2026 hebben op de diverse locaties (hetzelfde als op dit moment).

Blad 2

Naast de vluchtelingen die in de GOO verblijven zijn er ook nog 150 Oekraïense vluchtelingen die door particulieren (POO) worden opgevangen. Financieringssytematiek Tot en met 2025 was de financiering gebaseerd op een normbedrag per bed per dag. Het lijkt er nu op dat het Rijk vanaf 2026 zal kiezen voor een declaratiesystematiek op basis van de werkelijke kosten. Voor 2026 is bij de bepaling van het budget nu uitgegaan van een bijdrage in de werkelijke kosten. Mocht blijken dat het Rijk een andere systematiek of vergoeding gaat hanteren, dan komt het college met een wijzigingsvoorstel om de begroting daarop aan te passen. Raming budget 2026 Op basis van de verwachte kosten in 2026 is de volgende raming opgesteld: Raming kosten 2026 Huur (incl energielasten) Beheer Beveiliging Inzet personeel Inzet ondersteunende diensten Overige kosen Onvoorzien 10% Totaal

Bedrag in € 5.600.000 300.000 1.600.000 2.300.00 800.000 1.000.000 1.160.000 12.760.000

Huur, Beheer en Beveiliging Voor de vier opvanglocaties zijn diverse overeenkomsten afgesloten voor de huur, beheer en beveiliging. In deze overeenkomsten is overeengekomen dat, indien de rijksbijdrage vervalt, de overeenkomsten ook kunnen worden beëindigd. Deze overeenkomsten worden conform het inkoop- en aanbestedingsbeleid tijdig verlengd of vernieuwd. De veiligheidssituatie binnen en rondom onze GOO’s wordt actief gemonitord. Sinds de zomer zijn er meer klachten uit de omgeving van de locaties Oer ’t Hout en De Friesland. Voor beide locaties is een omgevingsoverleg ingesteld waarbij buren, politie, handhaving, wijkpanel/plaatselijk belang aan tafel zitten. Voor de locatie De Friesland wordt een omgevingsmanager ingezet. Inzet personeel Op de locaties werkt inmiddels 11,2 FTE aan woonbegeleiders, 2 FTE senioren, 1 FTE teamleider en 2,9 FTE medewerkers bedrijfsbureau. Samengevat zorgt dit team voor de dagelijkse begeleiding van de Oekraïners, schakelt het met instanties en gemeente op het vlak van BSN, onderwijs, werk, leefgeld en activering. Alles is gericht op het zo zelfstandig mogelijk functioneren van de Oekraïners een opvanglocatie.

Blad 3

Verder worden er interne medewerkers ingezet voor de gemeentelijke projectorganisatie, uitbetalen leefgeld, inschrijven door burgerzaken, innen eigen bijdrage, contractmanagement etc. Inzet ondersteunende diensten Naast de beschikbaarstelling van opvanglocaties vindt vanuit de gemeente ook op andere terreinen ondersteuning plaats zoals huisartsenzorg, psychosociale hulpverlenging, de inzet van een omgevingsmanager, activering en begeleiding naar werk. We zien dat veel Oekraïense vluchtelingen actief willen zijn. Ze willen niet alleen graag snel aan het werk: ook daarbuiten willen ze graag bezig zijn. Er is een groot aantal vrijwilligers actief om de vluchtelingen hierin bij te staan. We hebben daarom Solidair Friesland gevraagd om alle vrijwilligersorganisaties aan elkaar te verbinden en gezamenlijk met hen een activiteitenaanbod te maken voor zowel kinderen, jongeren als volwassenen. De activiteiten zijn recreatief en educatief en in de vakanties zijn er extra activiteiten. Overige kosten Dit betreft kosten voor onder andere de inventaris, ongediertebestrijding, schoonmaak, afvalverwerking, gebruik glasvezel, wassen beddengoed, huur wasmachines, facilitaire kosten etc. 10% Onvoorzien Het is lastig om nu al te bepalen waar in 2026 extra behoefte aan is, dit hangt van veel factoren af en wordt voortdurend gemonitord.

Indien dit onder de Bekostigingsregeling Opvang Ontheemden Oekraïne valt, dan zal het vanuit deze middelen worden voldaan. Leefgeld Oekraïense vluchtelingen die in de GOO of POO verblijven hebben recht op leefgeld indien zij geen inkomsten uit arbeid of uitkering of toeslag ontvangen. In oktober 2025 ontvingen 245 vluchtelingen leefgeld. Het leefgeld wordt verstrekt door de gemeente Leeuwarden. De hoogte van het bedrag is afhankelijk van de leeftijd van de vluchteling en van het aantal personen in een gezin. Daarnaast hangt de hoogte van het leefgeld van de locatie af. Vluchtelingen op locaties met hotelarrangementen ontvangen minder leefgeld dan vluchtelingen op locaties waar zelf gekookt wordt. Vluchtelingen die particulier worden opgevangen ontvangen maandelijks een extra toelage van € 77,16 per persoon voor levensonderhoud. Het maximum dat een vluchteling in de GOO aan leefgeld kan ontvangen is € 315 per maand. Het maximum dat een vluchteling in de POO aan leefgeld kan ontvangen is € 392 per maand. Wanneer een Oekraïense vluchteling van 18 jaar en ouder inkomen heeft uit werk of een uitkering, maakt het hele gezin geen aanspraak meer op het leefgeld. Het leefgeld maakt onderdeel uit van de Bekostigingsregeling Opvang Ontheemden Oekraïne, maar wordt sinds 2024 niet meer bekostigd vanuit het

Blad 4

normbedrag. Voor het leefgeld wordt een vergoeding ontvangen voor de werkelijk gemaakte kosten. Eigen bijdrage Vanaf 1 juli 2024 moeten volwassen Oekraïners met eigen inkomsten een eigen bijdrage betalen als zij gebruik maken van de gemeentelijke opvang. Dit is een vast bedrag van € 244,22 per maand per volwassen ontheemde en wordt gebruikt als dekking voor de kosten van de gemeentelijke opvang. De bijdrage wordt geïnd door de gemeente en is onderdeel van de Bekostigingsregeling Opvang Ontheemden Oekraïne. De ontvangsten worden door het Rijk in mindering gebracht op het totaal dat de gemeente voor de uitkering ontvangt. Financiën Naast de verwachte budgetverdeling 2026 ontvangt de gemeente een bijdrage per Oekraïner die particulier wordt opgevangen. In 2025 was deze bijdrage € 48 per maand. Het bedrag voor 2026 is nog niet bekend gemaakt. De verwachting is dat er in 2026 150 Oekraïners particulier worden opgevangen waardoor de gemeente in 2026 naar verwachting een bedrag van € 86.400 ontvangt. Deze bijdrage is bedoeld voor de gemeentelijke uitvoeringskosten van verstrekkingen bij particuliere opvang, de kosten van een wettelijke aansprakelijkheidsverzekering en voor buitengewone kosten. Het leefgeld is onderdeel van de Bekostigingsregeling Opvang Ontheemden Oekraïne. Sinds 2024 valt het leefgeld niet meer onder het normbedrag.

In 2026 verwachten wij voor € 827.400 aan leefgeld GOO te verstrekken en € 122.300 aan leefgeld POO. Voor deze kosten ontvangen wij een vergoeding van het rijk. Daarnaast is het voornemen om Toren A van locatie De Friesland in 2026 aan te passen zodat het wooncomfort de komende jaren op orde is. Tijdens deze verbouwing worden o.a. aanpassingen aan sanitair, keukens, brandveiligheid, installaties, ventilaties, schilderwerk, deuren, vloeren en stoffering gedaan. Op dit moment vinden de onderhandelingen met de verhuurder plaats. Hierdoor kunnen wij uw raad nog geen budgetaanvraag voor deze kosten doen. Deze kosten betreffen transitiekosten waarvoor de gemeente een afzonderlijk beroep kan doen op de Bekostigingsregeling Opvang Ontheemden Oekraïne.

Blad 5

Voor 2026 zijn de verwachte kosten geraamd op € 13,8 mln.: Overig Leefgeld GOO (per maand per volwassene) Leefgeld POO (per maand per volwassene) Particuliere opvang (€ 48/maand) Totaal Overig

Aantal personen Aantal maanden Vergoeding Totaal 219 12 € 315 € 827.399,52 26 12 € 392 € 122.304,00 150 12 € 48 € 86.400,00 € 1.036.103,52

Totaal verwachte budgetverdeling 2026

€

12.760.000,00

Totaal 2026

€

13.796.103,52

Voorstel Op basis van het vorenstaande wordt voorgesteld om voor 2026 een budget beschikbaar te stellen van € 13,8 mln. voor de opvang van Oekraïners in de gemeente Leeuwarden en dit bedrag te dekken uit de Rijksbijdrage. Vervolg Er gebeurt veel als het gaat om het huisvesten van ontheemden. We vinden het belangrijk om u daar actief over te blijven informeren en zullen u daarom ook bij nieuwe ontwikkelingen, maar ook als het gaat over de besteding van dit budget, tijdig informeren met brieven en waar nodig ook met informatiebijeenkomsten. Voorop staat dat wij Oekraïense vluchtelingen gastvrij verwelkomen in onze gemeente en er alles aan doen om hen een veilig thuis te bieden in onze gemeentelijke opvanglocaties. Leeuwarden, 2 december 2025, burgemeester en wethouders van Leeuwarden,

burgemeester. {{Signer1}}

Signed By: de Haan, Hein 2025-12-16T15:52:24+01:00 ID: 93688cb8-462b-4e4a-ac44-8318502dd7d1 Auth: Scribble

secretaris. {{Signer2}}

Signed By: de Jong, Eelke 2025-12-10T09:49:43+01:00 ID: 93688cb8-462b-4e4a-ac44-8318502dd7d1 Auth: Scribble

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.