Raadsvoorstel Bestemming Fondsen Coalitieakkoord inzake blockbuster investeringsagenda

Raadsvoorstel Bestemming Fondsen Coalitieakkoord inzake Blockbuster Investeringsagenda Zaaknummer: 2023-233171 ----------------------------------------------------------Aan de gemeenteraad. 1. Inleiding In de Programmabegroting 2023 zijn conform het coalitieakkoord de volgende drie fondsen opgenomen: 1. klimaat, energie en biodiversiteit (€ 10 miljoen); 2. maatschappelijke vernieuwing, inclusief preventie, sport en cultuur (€ 15 miljoen); 3. strategische ontwikkeling, inclusief innovatie, stedelijke vernieuwing en mobiliteit (€ 15 miljoen). Deze drie fondsen richten zich onder meer op grote maatschappelijke transities waar we als gemeente een bijdrage aan willen leveren. Met dit voorstel vragen we u om middelen beschikbaar te stellen vanuit fonds 2 en 3 voor een blockbuster investeringsagenda. In dit voorstel treft u aan welke aanleiding bestaat om een besteding vanuit deze fondsen te doen. Wij hebben getoetst of en in hoeverre dit voorstel past binnen het door u vastgestelde kader voor deze Fondsen, de ‘Notitie Kaderstelling Fondsen Programmabegroting 2023’, die u op 10 mei 2023 heeft vastgesteld. De beoordeling daaraan voor dit voorstel treft u aan in dit stuk. We beschrijven welke effecten, doelstellingen en maatregelen we vanuit een investering vanuit deze Fondsen willen doen.

Wij zetten met de blockbuster investeringsagenda in op een aantrekkelijk Leeuwarden waar afwisselende dingen te doen zijn, passend bij de identiteit die onze gemeente heeft. Dit heeft, naast dat het aantrekkelijk is voor de inwoner en bezoeker, een economische meerwaarde voor de stad en omstreken. Een rijk cultureel klimaat heeft bewezen positieve effecten op de waardering van het woon- en vestigingsklimaat en maakt Leeuwarden uitnodigend om te bezoeken. Blockbusters vormen hier een essentieel onderdeel van. Kenmerken van Blockbusters zijn: • kwalitatief hoogstaande tijdelijke producties die Leeuwarden regionaal en (inter)nationaal op de kaart zetten; • het betreft geen vaste tentoonstellingen of jaarlijkse terugkerende producties (voor Arcadia is een separate aanvraag opgesteld); • het genereert een extra bezoekerspotentieel; • een bijdrage uit de Blockbuster Investeringsagenda dient als cofinanciering van de gemeente Leeuwarden op de totale productie- of voorstellingskosten van een externe partij. Daarnaast is cofinanciering vanuit verschillende geldstromen een criterium voor een gezonde financieringsmix. Blockbusters vormen een creatieve brug tussen actuele thema's en culturele betrokkenheid, waardoor ze de verbinding tussen cultuur en maatschappelijke uitdagingen versterken. Ze dragen bij aan bewustwording, waardoor de maatschappelijke ontwikkeling wordt gestimuleerd.

Blad 2

Daarnaast creëren blockbusters economische waarde door bestedingen voor ondernemers te genereren en de leefbaarheid van de stad te verrijken, zowel voor bewoners als bezoekers. Een rijk cultureel aanbod bevordert brede welvaart en het welzijn van mensen in en rondom Leeuwarden. Bovendien zijn blockbusters altijd gebaseerd op samenwerking, zowel met de lokale gemeenschap (mienskip), bedrijven en kennisinstellingen, als met de regio, en soms zelfs met Europese partners. Door nu een blockbuster investeringsagenda vast te stellen garanderen we de productie en het bijkomende economische voordeel van blockbusters in onze gemeente voor de komende jaren. Beschrijving van de aanpak De blockbuster investeringsagenda is bedoeld als cofinanciering van projecten of initiatieven die positief bijdragen aan de culturele infrastructuur van Leeuwarden en het imago van de stad. Het gaat om bijdragen voor bewezen en professionele organisaties uit de gemeente Leeuwarden, die bekend zijn met het programmeren van blockbusters. Hiermee dragen we vanuit de gemeente substantieel bij aan de verrijking en versteviging van de culturele infrastructuur van Leeuwarden én Friesland. In plaats van incidentele financiering kunnen we met een investeringsagenda meerjarig inzetten op een evenwichtige agenda van blockbusters die impact maken in de gemeente en omgeving.

Dit versterkt niet alleen ons partnerschap met de culturele sector. Door cofinanciering en een stukje continuïteit te bieden stimuleren we culturele partijen om met vernieuwende ideeën te komen en samen te werken met elkaar, lokale partijen én ondernemers. 2. Beoordeling aanvraag en toetsing aan het Afwegingskader Een investeringsvoorstel wordt volgens de door uw raad op 10 mei jl. vastgestelde notitie ‘Kaderstelling Fondsen Programmabegroting 2023’ op diverse punten beoordeeld: • Het vertrekpunt; de in het Coalitieakkoord 2022-2026 ontwikkelprincipes uit de Omgevingsvisie (verbinden, verwaarden, vergroenen) en de uitgangspunten ‘slim’ en ‘samen’, de in het Akkoord opgenomen Programma’s en de zogenoemde icoonprojecten uit de concept-Samenwerkingsagenda gemeente Leeuwarden en de provincie Fryslân; • Het inhoudelijk filter; het zogenoemde Kompas en het Transitiepotentiemodel. In deze paragraaf een toelichting op de toets van het investeringsvoorstel Blockbusters aan bovengenoemde punten. In een volgende paragraaf wordt de financiële beoordeling van het investeringsvoorstel aan de hand van de in de genoemde Kadernotitie opgenomen punten toegelicht. Vertrekpunt Dit voorstel sluit aan bij de iconische projecten in de Samenwerkingsagenda tussen de gemeente en de provincie Fryslân, evenals het thema "Vrijetijd en Gastvrijheidseconomie".

Het succes van LF2028 toont aan dat investeren in cultuur, (cultuur)toerisme en economie vruchten afwerpt. Het blijft echter essentieel om te investeren in een bloeiend cultuur toeristisch klimaat, waarin Blockbusters een rol spelen. De aanvraag past binnen het coalitieakkoord en de samenwerking met de provincie Fryslân, en bouwt voort op het succes van LF2028.

Blad 3

Met een blockbuster investeringsagenda realiseren we mede de ambitie in het Coalitieakkoord op brede welvaart en een aantrekkelijk (cultureel en vrijetijds-) voorzieningenniveau. In de vastgestelde beleidsstukken Visie Bezoek Leeuwarden 2025, Omgevingsvisie 2030, Cultuurvisie 2021-2028 en de Agenda Binnenstad voor een vitale binnenstad, is de ambitie op brede welvaart en een aantrekkelijk (cultureel en vrijetijds-) voorzieningenniveau verder geconcretiseerd. Inhoudelijk filter LF2028 heeft mede zichtbaar gemaakt dat het loont om blijvend te investeren in cultuur, (cultuur)toerisme en daarmee de economie. Maar ook zonder LF2028 is het belangrijk om te investeren in een goed cultuur toeristisch klimaat. Blockbusters maken deel uit van dit klimaat. Ze zijn van een hoog artistiek niveau, horen bij een hoog ambitieniveau en zorgen ervoor dat stad en regio ook (inter)nationaal op de kaart blijven staan. Van de 170.000 bezoekers die op jaarbasis naar Leeuwarden komen trekt alleen het Fries museum bijvoorbeeld al 80.000 bezoekers die speciaal voor het museum komen. Het onderhouden van deze culturele infrastructuur past daarmee ook goed in het programma Binnenstad uit het coalitieakkoord.

Met de blockbuster investeringsagenda wordt ingezet op een sterke economische positie: • Het gaat om kwalitatief hoogstaande producties die Leeuwarden regionaal en (inter)nationaal op de kaart zetten • Ondersteunt, versterkt en verbreedt het cultureel toeristisch aanbod in Leeuwarden • Speelt in op seizoen verlenging • Stimuleert duurzame economische groei in verschillende sectoren Daarnaast wordt ingezet op Goed leven in Leeuwarden: • Versterkt (be)leefbaarheid van Leeuwarden • Versterkt en verrijkt het culturele en toeristische klimaat • Trekt mensen naar de stad en regio toe omdat er dingen te doen zijn Financiën In totaal wordt er een claim gedaan van €800.000. Deze onttrekking wordt evenredig verdeeld over fonds 2: maatschappelijke vernieuwing, inclusief preventie, sport en cultuur en fonds 3: strategische ontwikkeling, inclusief innovatie, stedelijke vernieuwing en mobiliteit. De bijdragen vanuit de blockbuster investeringsagenda zijn niet allemaal vooraf geraamd om ruimte te bieden aan nieuwe concepten en innovatieve ideeën uit de markt. Het gaat altijd om een gedeeltelijke financiering in de vorm van een percentuele bijdrage aan de totaalkosten, dit vraagt dus ook altijd om een investering vanuit de aanvragende partij(en).

Dit levert de volgende verdeelsleutel op jaarbasis op: • Fries museum: € 150.000,• Open investeringsruimte voor innovatieve concepten: € 100.000,De totaalaanvraag wordt als volgt verdeeld over de jaren: 2024: € 300.000 2025: € 250.000 2026: € 250.000

Blad 4

Voor een verdeling van de budgetten naar programma’s wordt verwezen naar bijlage 1. In bijlage 2 is een totaaloverzicht van de stand van de diverse fondsen opgenomen. Ter toelichting Het Fries Museum maakt hoogstaande blockbuster tentoonstellingen die de aantrekkelijkheid van Leeuwarden versterken in de regio, maar ook zeker landelijk. Het museum heeft een meerjarenplan met concrete en ambitieuze programmering en kan afhankelijk van het budget meer-of minder toonaangevend exposeren. Dat heeft ze met succes bewezen met o.a. Alma Tadema, Escher en Mata Hari. Het museum zelf verwelkomde de afgelopen jaren gemiddeld 175.000 bezoekers uit heel Nederland en daarbuiten. Deze bezoekers gaven meer dan €35.000.000 uit in Fryslân en zorgden voor maar liefst 170.000 overnachtingen. Met een bijdrage vanuit de investeringsagenda wordt bijgedragen aan de uitvoering van een blockbuster, dit onttrekt ook investeringen van andere partijen die hierbij gebaat zijn zoals horeca gelegenheden en andere culturele instellingen. Een blockbuster trekt veel bezoekers naar zowel stad als gemeente, die ook andere bestedingen doen. Deze cultuurtoeristen besteden gemiddeld twee keer zoveel als de klassieke water- en fietstoerist. Dit draagt positief bij aan de economische structuur van de stad. Zodoende wordt een multiplier-effect gerealiseerd.

Voor de inzet op Blockbusters zijn geen reguliere middelen beschikbaar. Het reguliere evenementenbudget (incidenteel in de begroting opgenomen) heeft een andere doelstelling, namelijk voor het acquireren van kleinere en grote (eenmalige) kortdurende evenementen zoals Theater Tol en Roze Zaterdag. De besteedbare opbrengst toeristenbelasting (structureel gemiddeld € 300.000,/jaar) wordt ingezet voor ontwikkelen van fysiek toeristisch aanbod/kortdurende programmeringen Vervolgacties op hoofdlijnen Wanneer besloten wordt budget beschikbaar te stellen vanuit de fondsen voor het uitvoeren van een blockbuster investeringsagenda, zal vanuit de ambtelijke organisatie gekeken worden hoe het geld ingezet kan worden. De bijdrage aan het Fries Museum is vastgesteld, voor de open investeringsruimte zullen doorlopend gesprekken gevoerd worden met organisaties die een blockbuster willen programmeren.. Naargelang grootte en concreetheid van de plannen kan dan besloten worden een bijdrage te doen vanuit de blockbuster investeringsagenda. Voor elke verstrekking wordt naderhand een evaluatie gedaan met de betrokken partijen, uit deze evaluatie moet blijken of de gestelde doelen en ambities van het evenement zijn gehaald en wat de neveneffecten voor het cultureel- en economisch klimaat in Leeuwarden zijn geweest.

Dit kan gemeten worden aan de hand van statistische gegevens over bezoekersaantallen en bestedingen, maar ook door enquêtes op te vragen tijdens en na een blockbuster evenement of tentoonstelling. De bevoegdheid voor het nemen van een besluit over een bijdrage aan een culturele organisatie vanuit de blockbuster investeringsagenda is ondergebracht bij het College van Burgemeester en wethouders. Tijdens de reguliere P&C cyclus en aan het einde van de looptijd van de blockbuster

Blad 5

investeringsagenda zal wel een verantwoording plaatsvinden over de bestedingen. Leeuwarden, 31 oktober 2023,

burgemeester en wethouders van Leeuwarden,

burgemeester. Signed By: Buma, Sybrand <sybrand.buma@leeuwarden.nl> 03/11/2023 12:42:42 CET {{Signer1}} ID: 30a8b24f-184c-458b-b83c-a2f0ae21f9db Auth: Scribble

secretaris. Signed By: de Jong de, Eelke <eelke.dejong@leeuwarden.nl> 01/11/2023 10:10:49 CET {{Signer2}} ID: 30a8b24f-184c-458b-b83c-a2f0ae21f9db Auth: Scribble

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.