Raadsvoorstel Beleidskader Meedoen Telt - 2025

Raadsvoorstel Beleidskader Participatie Zaaknummer: 2025-122115 ----------------------------------------------------------Aan de gemeenteraad. Ter besluitvorming wordt u het beleidskader participatie ‘Meedoen telt – 2025’ aangeboden. We stellen u voor om dit beleidskader (als ook het bijgevoegde wijzingingsdocument) vast te stellen. Dit kader actualiseert het beleid zoals opgenomen in het door uw raad vastgestelde Sociaal Koersdocument uit 2018. Bij de totstandkoming van dit beleidskader zijn onder meer gesprekken gevoerd met medewerkers uit de uitvoering, beleidsmedewerkers, ervaringsdeskundigen, jongeren en statushouders. Daarnaast is met u als raad van gedachten gewisseld tijdens de meedenksessie op 20 november 2024 en de bijpraatsessie op 12 mei 2025. Een geactualiseerd beleidskader De aanleiding voor de actualisering van het beleidskader ligt in de landelijke herziening van de Participatiewet (Participatiewet in balans), die afgelopen april door de Tweede Kamer is aangenomen. Centraal daarbij staan eenvoud, maatwerk en vertrouwen. Met zowel directe maatregelen als een bredere heroriëntatie richting meer bestaanszekerheid.

Uit verschillende evaluaties, van onder meer het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid als ook het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), is namelijk gebleken dat de huidige wet onvoldoende bijdraagt aan zeker inkomen en (te) strenge regels kent die ontwikkeling van inwoners belemmeren. De inwerkingtreding van de Participatiewet in balans wordt verwacht op 1 januari 2026. De gehele invoering gaat vanaf dat moment naar verwachting nog enkele jaren duren. Lokaal constateren we vier belangrijke ontwikkelingen, die aanleiding geven om onze visie te actualiseren: 1. De groep met een korte afstand tot de arbeidsmarkt is gekrompen; nieuwe instroom en langdurige bijstand vragen om andere vormen van ondersteuning; 2. Niet iedereen komt aan werk; voor sommigen staat daarom maatschappelijke participatie en bestaanszekerheid voorop; 3. In onze uitvoering hanteren wij inmiddels de nieuwe kernwaarden (vertrouwen, maatwerk, eenvoud). Hierover hebben we uw raad in beantwoording op de raadsvragen van de ChristenUnie-fractie op 6 mei 2025 geïnformeerd. We willen beleid en praktijk met dit kader weer op één lijn brengen; 4. Gezien beperkte capaciteit moeten wij bewust kiezen hoe en voor wie wij onze inzet prioriteren. Met dit beleidskader presenteren wij een kader met specifieke accenten voor participatiebeleid in de gemeente Leeuwarden.

We creëren een duidelijke beleidscyclus met de voorliggende zelfstandige nota als basis, later aangevuld met een - door het college van B&W vast te stellen - tweejaarlijks uitvoeringsprogramma. Dit stelt ons in staat om in de uitvoering de aanstaande

Blad 2

landelijke wetsherziening op passende wijze te implementeren en al vooruitlopend volgens de nieuwe lijn te werken. Visie op participatie Iedere inwoner van de gemeente Leeuwarden moet kunnen meedoen. Werk blijft daarin de belangrijkste route. Het biedt structuur, inkomen, sociaal contact en draagt bij aan eigenwaarde. Maar we weten ook dat werk niet voor iedereen direct haalbaar is. Voor sommige mensen is maatschappelijk herstel of het opbouwen van gezondheid en dagstructuur een eerste stap. We ondersteunen inwoners zich te ontwikkelen. Richting werk, vrijwilligerswerk of andere vormen van participatie. Ook mensen die langdurig op een uitkering zijn aangewezen, ondersteunen we bij het vinden van stabiliteit en betekenis in het dagelijks leven. Dat doen we samen met werkgevers, onderwijsinstellingen en partners in zorg en welzijn. We spreken daarom niet alleen over ‘werkfit’ worden, maar ook over ‘maatschappelijk fit’ worden. Omdat niet iedereen dezelfde intensieve begeleiding kan krijgen, maken we gerichte keuzes. We focussen op aandachtsgroepen, maar houden zicht op iedereen, zodat we kunnen bijspringen wanneer dat nodig is. Wij vragen u om ons ruimte te geven voor deze koerswijziging en richting door het beleidskader vast te stellen.

Reactie van de Adviesraad Sociaal Domein (ASD) De ASD onderschrijft de nieuwe richting, met nadruk op het belang van vertrouwen, eenvoud en maatwerk. Ook steunt de adviesraad de focus op specifieke doelgroepen zoals jongeren, statushouders en gezinnen met jonge kinderen, en pleit zij voor het formuleren van concrete doelstellingen, onder andere op het gebied van uitstroom, scholing en maatschappelijke participatie. Het college neemt dit advies over en zal dit bij het uitvoeringsprogramma participatie structureel borgen, inclusief de evaluatie en doorontwikkeling van ingezette instrumenten én de verkenning van nieuwe instrumenten. De ASD schrijft ook dat er “enkele miljoenen euro’s extra BUIGbudget beschikbaar komt”. Hierbij willen we graag de kanttekening plaatsen dat deze ontwikkeling niet onze toekomstige investeringsruimte vergroot, maar ons tekort terugdringt. Kanttekeningen en risico’s Bij vaststelling van het beleidskader wijzen wij u erop dat uitvoering van de landelijke wet- en regelgeving nog (deels) nader moet worden uitgewerkt. Financiën Voor de uitvoering van dit beleidskader wordt gewerkt binnen de bestaande financiële kaders. Vervolg Voorafgaand aan de behandeling van dit beleidskader in uw raad praten we u graag bij over de (landelijke) ontwikkelingen van het dossier in een informerende sessie.

De aanpak gaan we vormgegeven als een tweejaarlijks uitvoeringsprogramma, daarmee blijven we flexibel in uitvoering. Dit biedt de mogelijkheid om te kunnen bijsturen naar wat nodig is. Onze monitoring helpt hierbij.

Blad 3

Bij de uitvoering vinden we het belangrijk om in gesprek te blijven met u én samen te werken met inwoners en partners. Het eerste uitvoeringsprogramma zal – indien u instemt met het beleidskader – gaan gelden vanaf januari 2026. In de opmaat daar naar toe wordt u betrokken. We zullen u vervolgens tweejaarlijks informeren over de voortgang van de uitvoering van het voorliggende beleidskader participatie ‘Meedoen telt – 2025’. Leeuwarden, 8 juli 2025,

burgemeester en wethouders van Leeuwarden,

burgemeester. Signed By: de de Jong, Eelke 09/07/2025 09:45:13 CEST {{Signer1}} ID: c008c608-5106-4644-9cc3-44200c5b278b Auth: Scribble

secretaris. Signed By: van Haersma Buma, Sybrand 09/07/2025 16:08:00 CEST {{Signer2}} ID: c008c608-5106-4644-9cc3-44200c5b278b Auth: Scribble

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.