presentatie raad vervanging kapitaalgoederen

9 juli 2025

Sector Inrichting en Beheer Buitenruimte

Vervanging van grote kapitaalgoederen Financiële, maatschappelijke en organisatorische keuzes

TNO constateert in landelijke prognose • Nederland is niet klaar voor noodzakelijke vervanging • Vooral gemeenten staan hiervoor aan de lat • Gebruik van bruggen is intensiever en zwaarder dan voorzien • Structureel tekort aan personeel en materieel

Onvoldoende vervangen? Dan staan bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid onder druk!

vervanging van grote kapitaalgoederen

2

Theoretische doorrekening vervangingen: 'Van 5 miljoen naar bijna 50 miljoen per jaar'

vervanging van grote kapitaalgoederen

3

Risicogestuurd assetmanagement Onderhoudsschema’s

Data in beheersysteem

Inspecties o.b.v. RAMS-methodiek

Exploitatie

Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) Uitvoeren groot onderhoud

Analyse, monitoring en aanvullende inspecties Herberekenen

Uitvoeren preventief en klein onderhoud

Voorziening nee

voldoet

Vervangen kunstwerk

> 50k ja

Versterken/levensduurverlengende maatregel

Investering

vervanging van grote kapitaalgoederen

4

De financiering en organisatie van kapitaalgoederen Regulier onderhoud

Groot onderhoud

Vervanging

Exploitatie

Voorzieningen

Investeringen

'Dagelijkse boodschappen' 'De spaarrekening' Uitvoering door eigen dienst op basis van protocollen/werkwijze

'De hypotheek'

Voorbereiding en toezicht Voorbereiding en toezicht door eigen dienst door eigen dienst Uitvoering door derden Uitvoering door derden

vervanging van grote kapitaalgoederen

5

Insteek: vervangingen uitstellen en dempen

vervanging van grote kapitaalgoederen

6

Vervanging stellen we zo lang en zo veel mogelijk uit • Regulier onderhoud en groot onderhoud • Verbeteren van onze data over stichtingsjaar en vervangingsjaar • Planmatig werken volgens principes assetmanagement En ook: • Monitoring: Stephensonviaduct als ‘smart bridge’ • Levensduurverlengend onderhoud • Functie aanpassen

vervanging van grote kapitaalgoederen

7

Slim Stephensonviaduct: tientallen sensoren meten effecten van verkeer op constructie

vervanging van grote kapitaalgoederen

8

Fietsbrug Cambuursterpaad: levensduur van onderbouw verlengen in plaats van vervangen

vervanging van grote kapitaalgoederen

9

Brug Boksumerdyk: niet langer voor alle verkeer, maar primair voor fietsers

vervanging van grote kapitaalgoederen

10

Keuzemogelijkheden: financieel (1) Huidige werkwijze blijven hanteren: • Begrotingsjaar + meerjarenbegroting (3 jaar) De werkwijze is als volgt: • Jaarlijkse uitzettingen • Kapitaallasten worden in begroting verwerkt

vervanging van grote kapitaalgoederen

11

Huidige methodiek: begroting + 4 jaar

vervanging van grote kapitaalgoederen

12

Voorziene optelling van kapitaallasten €60.000.000 €50.000.000 €40.000.000 €30.000.000 €20.000.000 €10.000.000 €-

2023

2028

2033

2038

2043

2048

2053

2058

2063

2068

vervanging van grote kapitaalgoederen

13

Keuzemogelijkheden: financieel (2) Alternatief voor de huidige werkwijze: • Een bestemmingsreserve instellen Argumenten: • Alvast geld apart zetten voor toekomstige grote uitgave • Biedt zekerheid dat het geld er straks is

vervanging van grote kapitaalgoederen

14

Bestemmingsreserve(s): voorziene toename van lasten tijdig dekken Het is aan de raad om te bepalen: 1. Of bestemmingsreserve wordt ingesteld 2. Voor welke toekomstige investeringen (alleen eerste investeringspiek of alle vervangingen) 3. Per wanneer de bestemmingsreserve wordt ingesteld 4. Hoogte van de storting 5. Al dan niet in combinatie met activeren (huidige werkwijze)

vervanging van grote kapitaalgoederen

15

Ontwikkeling bestemmingsreserve

vervanging van grote kapitaalgoederen

16

Keuzemogelijkheden: financieel (3) Mogelijkheden onderzoeken, zoals: • Langere afschrijvingstermijnen hanteren voor kapitaalgoederen Bijvoorbeeld 80 jaar in plaats van 40 jaar – alleen als het bewezen kan • Benut restwaarde van huidige assets Maximaal 10% op basis van verordening afschrijvingen • Relatie leggen met kostenverhaal Opbrengsten bovenwijkse voorzieningen benutten voor vervangingen • Vervanging als aanvullend thema in de Kadernota Beheer en Onderhoud Kapitaalgoederen Raad stelt deze elke 4 jaar vast vervanging van grote kapitaalgoederen

17

Keuzemogelijkheden: maatschappelijk Kunnen we ook zonder? • Een object niet vervangen, maar laten vervallen • Kritisch zijn op nieuwaanleg De aanleg van een vaart zorgt voor noodzakelijke bruggen en andere voorzieningen Kan het ook anders? • Aan een bestaande asset een andere functie toekennen Voorbeeld brug Boksumerdyk

vervanging van grote kapitaalgoederen

18

Keuzemogelijkheden: organisatorisch • Blijvend professionaliseren van assetmanagement • Innovaties toepassen Met name op gebied van data en monitoring • Landelijk en regionaal positie kiezen Lobby (landelijk vernieuwingsfonds) en samenwerking (kennis en personeel delen, afgestemde en/of gezamenlijke marktvragen)

vervanging van grote kapitaalgoederen

19

Welke afslagen kan de raad bepalen? Financieel: • Wel of geen bestemmingsreserve naast of ter vervanging van de huidige werkwijze Maatschappelijk: • Zijn alle kapitaalgoederen (met huidige functie) nodig? Organisatorisch: • Meer investeren in innovaties (met name data/monitoring)

vervanging van grote kapitaalgoederen

20