Presentatie Koopstromenonderzoek Fryslân 2024 - gemeente Leeuwarden

Koopstromenonderzoek 2024 Gemeente Leeuwarden

08-01-2025

Inhoud • Opzet • Resultaten voor gemeente Leeuwarden • SWOT-analyses • Conclusies / aanbevelingen

Opzet

Nieuw Koopstromenonderzoek (KSO) • Koopstromenonderzoeken Fryslân: 2007, 2017, 2024 •

Objectieve data als basis voor beleid, onderzoek, investeringen

• Nieuwe opzet • • •

Primair: enquêteren van huishoudens i.p.v. ‘op straat’ Ook Friestalig

Aanvullend: straatenquêtes op 25 locaties (i.v.m. toeristisch aandeel)

Type respons

Aantal enquêtes

Huishoudensenquêtes

12.936

Online panels

1.040

Open link

2.634

Telefonisch

108

Straatenquêtes

5.707

Totaal

22.425

Resultaten Leeuwarden op basis van ruim 4.500 genoteerde ‘bezoeken’

Vraagstelling KSO • Vraagzijde en aanbodzijde • • • •

Inwonertal Inkomensniveau Winkelaanbod Leegstand

• Waar koopt de consument? • • •

Eigen gemeente Andere winkelgebieden Online

• Beoordeling en gedrag

Vraag en aanbod

Bevolking en inkomen Bevolkingsontwikkeling 2017-2024

+5,4%

Inkomensniveau*

€43.700

* gemiddeld besteedbaar inkomen incl. studenten

Winkelaanbod Ontwikkeling winkelaanbod 2017-2024, in m2 WVO

Dagelijkse sector:

• Supermarktoppervlaktes groeien • Verswinkels verdwijnen

Recreatieve sector:

• Aantal winkels daalt • m2 WVO daalt flink

Doelgerichte sector:

• Aantal winkels daalt • m2 WVO stabiel

Aanbod gemeente Leeuwarden Gemeente Leeuwarden

m2 WVO

Aantal VKP

2017

2024

% verandering

2017

2024

% verandering

Dagelijks

51.500

54.500

+6%

196

182

-7%

Recreatief

70.100

61.600

-12%

316

256

-19%

Doelgericht

150.900

152.600

+1%

302

253

-16%

Horeca

-

37.300

-

341

352

3%

Cultuur & Ontspanning

-

35.935

-

94

88

-6%

Diensten

-

15.261

-

291

304

4%

Leegstand

17.000

8.400

-51%

117

71

-39%

Algehele afname detailhandel * WVO = winkelvloeroppervlak, VKP = verkooppunten

* Voor 3 groepen in 2017 geen WVO gegevens beschikbaar

Aanbod gemeente Leeuwarden Gemeente Leeuwarden

m2 WVO

Aantal VKP

2017

2024

% verandering

2017

2024

% verandering

Dagelijks

51.500

54.500

+6%

196

182

-7%

Recreatief

70.100

61.600

-12%

316

256

-19%

Doelgericht

150.900

152.600

+1%

302

253

-16%

Horeca

-

37.300

-

341

352

3%

Cultuur & Ontspanning

-

35.935

-

94

88

-6%

Diensten

-

15.261

-

291

304

4%

Leegstand

17.000

8.400

-51%

117

71

-39%

Algehele afname leegstand * WVO = winkelvloeroppervlak, VKP = verkooppunten

* Voor 3 groepen in 2017 geen WVO gegevens beschikbaar

Aanbod gemeente Leeuwarden Gemeente Leeuwarden

m2 WVO

Aantal VKP

2017

2024

% verandering

2017

2024

% verandering

Dagelijks

51.500

54.500

+6%

196

182

-7%

Recreatief

70.100

61.600

-12%

316

256

-19%

Doelgericht

150.900

152.600

+1%

302

253

-16%

Horeca

-

37.300

-

341

352

3%

Cultuur & Ontspanning

-

35.935

-

94

88

-6%

Diensten

-

15.261

-

291

304

4%

Leegstand

17.000

8.400

-51%

117

71

-39%

Horeca, cultuur & ontspanning en diensten redelijk stabiel * WVO = winkelvloeroppervlak, VKP = verkooppunten

* Voor 3 groepen in 2017 geen WVO gegevens beschikbaar

Leegstand

Vlieland Schiermonnikoog Ameland Terschelling

Ontwikkeling leegstand 2017-2024, in m2 WVO

2017

Dantumadiel

2024

Tytsjerksteradiel Opsterland Achtkarspelen De Fryske Marren Noardeast-Fryslân Waadhoeke Harlingen Smallingerland Weststellingwerf Ooststellingwerf

Forse afname van het aantal leegstaande meters

Súdwest-Fryslân Leeuwarden Heerenveen 0

5.000

10.000

15.000

20.000

25.000

Koopstromen op gemeente niveau

Koopstromen

Koopkrachtbinding (gemeente niveau)

Dagelijks

Recreatief

Doelgericht

Gemeente Leeuwarden: 93% Gemiddeld: 85%

Gemeente Leeuwarden: 58% Gemiddeld: 43%

Gemeente Leeuwarden: 66% Gemiddeld: 53%

Koopkrachtbinding (gemeente niveau) Conclusie: inwoners van de gemeente Leeuwarden doen hun aankopen vaker dan gemiddeld in de eigen gemeente Dagelijks

Recreatief

Doelgericht

Gemeente Leeuwarden: 93% Gemiddeld: 85%

Gemeente Leeuwarden: 58% Gemiddeld: 43%

Gemeente Leeuwarden: 66% Gemiddeld: 53%

Koopkrachtafvloeiing fysiek (gemeente niveau) Dagelijks

Recreatief

Overig NL/buitenland: 3% Online: 3%

Doelgericht

Overig NL/buitenland: 11% Online: 29%

Overig NL/buitenland: 10% Online: 21%

Koopkrachtafvloeiing fysiek (gemeente niveau) Dagelijks

Recreatief

Doelgericht

Conclusie: inwoners van de gemeente Leeuwarden gaan voor hun aankopen slechts beperkt naar andere steden, maar steeds vaker naar het online kanaal Overig NL/buitenland: 3% Online: 3%

Overig NL/buitenland: 11% Online: 29%

Overig NL/buitenland: 10% Online: 21%

Koopkrachttoevloeiing (gemeente niveau) Dagelijks

Recreatief

Overig NL: 1% Toerisme: 3%

Doelgericht

Overig NL: 3% Toerisme: 4%

Overig NL: 3% Toerisme: 1%

Koopkrachttoevloeiing (gemeente niveau) Dagelijks

Recreatief

Doelgericht

Conclusie: vanuit aanzienlijk deel van de provincie trekt de gemeente Leeuwarden consumenten naar zich toe Overig NL: 1% Toerisme: 3%

Overig NL: 3% Toerisme: 4%

Overig NL: 3% Toerisme: 1%

Consumentengedrag

Vergelijking centra Friese hoofdkernen Centrum Leeuwarden (2024)

Centrum Leeuwarden (2017)

Centrum Drachten (2024)

Centrum Sneek (2024)

7,5

7,6

Totaaloordeel

7,7

Winkelaanbod

7,5

7,4

7,6

7,5

Sfeer en uitstraling

7,5

7,1

6,9

7,4

Veiligheid

7,3

7,3

7,6

Netheid

7,1

7,3

7,5

Aanwezigheid groen

6,2

6,0

6,1

Faciliteiten

5,9

5,7

6,1

Service

7,2

7,2

7,4

Parkeren auto

7,2

6,9

7,0

6,3

Stalling fiets

7,8

7,1

6,9

6,9

Bereikbaarheid auto

7,1

6,8

6,9

6,1

Bereikbaarheid fiets

8,4

8,1

8,1

Bereikbaarheid OV

7,7

7,0

6,0

Horeca

8,1

7,4

7,8

7,1

Waardering winkelgebieden gemeente Leeuwarden Centrum Leeuwarden

Bilgaard

Cambuurplein

De Centrale

De Schrans

Miro

Grou

Stiens

Totaaloordeel

7,7

7,7

7,3

7,6

7,7

7,9

7,6

8,0

Winkelaanbod

7,5

7,8

7,8

7,8

7,8

7,8

7,2

7,9

Sfeer en uitstraling

7,5

7,0

6,1

6,6

7,2

7,5

7,4

7,5

Veiligheid

7,3

7,1

6,7

7,2

6,6

7,8

7,9

7,9

Netheid

7,1

7,5

6,3

7,1

7,1

7,6

7,7

7,9

Aanwezigheid groen

6,2

5,4

3,7

4,6

5,6

5,0

6,4

6,6

Faciliteiten

5,9

6,2

4,7

5,5

5,3

6,3

6,7

6,6

Service

7,2

7,3

6,8

6,9

7,3

7,4

8,1

7,9

Parkeren auto

7,2

8,5

8,1

7,9

6,6

8,4

6,9

8,2

Stalling fiets

7,8

7,9

7,4

7,0

6,7

7,9

7,5

8,1

Bereikbaarheid auto

7,1

8,5

8,2

8,0

7,0

8,3

7,4

8,4

Bereikbaarheid fiets

8,4

8,6

8,5

8,1

8,1

8,6

8,4

8,7

Bereikbaarheid OV

7,7

7,5

6,4

6,6

6,8

6,7

6,7

7,9

Horeca

8,1

6,7

5,0

6,3

5,5

3,5

8,3

7,2

* Niet alle winkelgebieden in de gemeente worden weergegeven

Bezoekredenen • Duidelijk verschil in bezoekredenen van consumenten Centrum Leeuwarden

Centrum Stiens

Centrum Grou

Bezoekredenen • Duidelijk verschil in bezoekredenen van consumenten Centrum Leeuwarden

De Centrale

Verblijfsduur • In het algemeen: hoe meer aanbod, hoe langer de verblijfsduur Winkelgebied

Minuten (gemiddeld)

ter vergelijking

Leeuwarden centrum

99

De Centrale

54

Sneek centrum

87

De Schrans

34

Drachten centrum

82

Miro

33

Heerenveen centrum

71

Bilgaard

33

Cambuurplein

33

Camminghaburen

24

Winkelgebied

Minuten (gemiddeld)

Vervoermiddel •

Auto vaak het dominante vervoermiddel in doelgerichte winkelgebieden • O.a. De Centrale, Miro Center

•

In dorpen en wijkwinkelcentra ook een redelijk aandeel met de fiets • O.a. Grou, De Schrans, Cambuurplein

•

Alleen in het centrum van Leeuwarden een (klein) deel met het OV

SWOT-analyses

Het onderzoek • 64 onderzochte plaatsen • Verspreid door de provincie • Diverse onderzochte factoren: • • • • • •

Kwantitatieve gegevens Karakteristieken Online functioneren Gebiedsaspecten SWOT-analyse Adviezen

3 SWOT’s uitgelicht Centrum Leeuwarden • • • • • • • • • • •

Grote variatie winkelaanbod (Jonge) populatie als basis voor cultuur en horeca Sfeer, historie, water Goede online zichtbaarheid Goede samenwerking (BML) Parkeergarages rondom centrum Vergroening Verschil uitstraling gebieden Lage leegstand, maar concentratie bijv. aan Wirdumerdijk Doorgroei online (digital natives) Risico terugtrekkende ketenbedrijven

Stiens • • • • • •

Hoge waardering Leegstand loopt op Groen en faciliteiten blijven achter Korte verblijfsduur, hoge frequentie Auto als primair vervoermiddel Aandachtspunten: verbindingen, zichtlijnen

Grou • • • • •

Goede waardering Relatief lage leegstand, positieve ontwikkeling Korte verblijfsduur, hoge frequentie Lokaal georiënteerd, veel te fiets/te voet Aandachtspunten: • verbinding noorden/zuiden Hoofdstraat, • entrees verbeteren, • aandacht voor behoud van aanbod

Relevante conclusies en aanbevelingen

Relevante conclusies binnenstad • • • • •

Sterke positie Leeuwarden als koophoofdstad Fryslân Combinatie commercieel/cultureel aanbod en identiteit Terugloop recreatief winkelen Ontwikkeling leegstand zeer goed Opvallenderwijs geen groei horeca

• • •

Grootste concurrent is niet Groningen, Sneek of Zwolle, maar online! Toekomst: groeiende groep digital natives Denkframe: (sociale) meerwaarde binnenstad t.o.v. online: • Bezoekredenen (functiemix) • Identiteit • Verblijfskwaliteit • Groen • Ontmoeten • Toenemend belang binnenstadsbewoner

Relevante conclusies overig • • • • •

Dorps- en wijkcentra van groot belang voor leefbaarheid en lokale verbinding Dagelijks aanbod als centrale trekker, recreatief = aanvullend Functioneel winkelen: kort, frequent, effectief Belang compact gebied, goede zichtlijnen+bereikbaarheid Aandacht voor groen

Stiens en Grou • Veel kwaliteiten maar relatief kwetsbaar • Woningbouw essentieel voor lokaal draagvlak • Aandacht voor zelfstandige ondernemers (DNA en organisatie) • Belang toerisme, zeker ook voor kleinere plaatsen • Retail en toerisme kunnen elkaar versterken

Nalezen? • Het volledige koopstromenonderzoek is te vinden op: https://koopstromen.nl/fryslan/resultaten/

• De provinciale oplegger behorende bij de SWOT-analyses is te vinden op: https://staat-van-fryslan.hub.arcgis.com/documents/048adebb07554f6b9ec36241a4e475ea/about

Koopstromenonderzoek 2024 Gemeente Leeuwarden

Dank voor jullie aandacht!