Presentatie Brede Aanpak Dakloosheid - 8 mei Raad Leeuwarden

Brede Aanpak Dakloosheid (BAD) EVERT BOOMSMA & SANDER HAGA & MACHTELD AARTSEN

8 MEI 2023

2

Het BAD team Evert Boomsma Kwartiermaker BAD, coördinator ROSANA (regionaal overleg samenwerking acute en niet-acute zorg), projectleider Zorgcoördinatie ROAZ. Sander Haga Senior beleidsmedewerker Maatschappelijke Opvang en OGGZ Ria & Tjitske & Chris & Michelle & Gosia& Jeroen

Werkstructuur BAD •

Projectgroep: SDF, gemeenten (SWF, Smallingerland, Leeuwarden, Heerenveen), Wender, Limor, Leger des Heils en Zorgkantoor.

•

Per project sluiten relevante partners aan (o.a. GGD, Alliade, VNN, GGZ, Woningcorporaties etc…)

•

Terugkoppeling in AO en PO SDF

•

Informerend op de agenda van ROSANA (Regionaal overleg samenwerking acute en niet-acute zorg)

3

4

Brede Aanpak Dakloosheid •

In het kader van het landelijke programma “Een (t)huis, een toekomst” is bij het ministerie van VWS de BAD voor de regio Friesland ingediend.

•

Het plan is in opdracht van het PO SDF opgesteld door Sociaal Domein Fryslân in samenwerking met de aanbieders voor maatschappelijke opvang en een afvaardiging van Friese gemeenten.

•

BAD = Praktisch, Aansluitend en Duurzaam

•

Elk pilotproject sluit af met een evaluatie, inkoopkader en voorstel voor borging

5

Recente landelijke ontwikkelingen Nationale Woon- en Bouwagenda en programma Woningbouw (BZK, 11 maart 2022) In de Nationale Woon- en Bouwagenda worden de oorzaken van de wooncrisis, de doelstellingen en de programmatische aanpak voor de komende jaren geschetst. Het doel van de Nationale Woon- en Bouwagenda is het bevorderen van de beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit van het woningaanbod in Nederland.

Programma 'Een thuis voor iedereen’ (BZK, 11 mei 2022)

Het programma ‘Een thuis voor iedereen’ is het 2e van de 6 programma’s onder de Nationale Woon- en Bouwagenda. Dit programma heeft als doel te zorgen voor voldoende betaalbare woningen voor alle aandachtsgroepen met een evenwichtige verdeling over gemeenten en met de juiste zorg, ondersteuning en begeleiding.

Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst een Thuis (VWS, 5 december 2022)

Ieder mens heeft recht op een veilige en betaalbare plek om te wonen. Ons land telt een te groot aantal dakloze mensen, die deze basis van een eigen thuis niet hebben. Terwijl juist voor dakloze mensen een eigen thuis het beste startpunt is voor het werken aan herstel en het opbouwen van een toekomst.

Wetsvoorstel versterking regie volkshuisvesting (BZK, in consultatie februari 2023) Het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting geeft het Rijk, provincies en gemeenten de wettelijke instrumenten om samen regie te voeren op de volkshuisvesting. Overheden krijgen in de wet meer grip op hoeveel woningen, waar en voor wie wordt gebouwd en meer grip op mogelijkheden voor de versnelling van woningbouw.

6

Recente regionale ontwikkelingen Convenant Weer Thuis (januari 2022) Het convenant bevat afspraken over de uitstroom van mensen uit de MO en BW en de zachte landing in de wijk. Het doel van het convenant is om uitstroom uit instellingen naar zelfstandig wonen te bevorderen en daarbij passende ondersteuning te bieden. Het convenant is ingericht met een stuurgroep en een projectgroep. Hierin zijn de Friese gemeenten, woningcorporaties, de bewonersraad en verschillende zorgaanbieders vertegenwoordigd.

Evaluatie Convenant (juni 2023)

Afgesproken is om het Convenant jaarlijks te evalueren. De evaluatie van het eerste jaar (2022) is uitgevoerd door middel van een enquête. Het doel was na te gaan in hoeverre partijen zich houden aan de afspraken van het convenant en om de kwaliteit van de ketensamenwerking te waarderen.

Jaarrapportage Transferpunt (juni 2023)

Het Transferpunt is eind 2021 gestart met het verzamelen van informatie over dakloosheid in Friesland. Hierdoor ontstaat een steeds completer beeld over aantallen en achtergronden bij dakloosheid in Friesland. Kerntaken van het Transferpunt zijn de uniforme registratie van dak- en thuislozen in Friesland en het bevorderen van de uitstroom van mensen uit de maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Dit laatste in het bijzonder via bemiddeling. Kadernota MO / OGGZ (1e kwartaal 2024) De huidige regiovisie stamt uit 2018 en is aan actualisatie toe. Het doel is om de uitkomsten van de Brede Aanpak Dakloosheid te borgen. Daarnaast is het landelijk actieplan dakloosheid mede aanleiding om de kadernota op te stellen in lijn met de landelijke doelstellingen.

7

Recente lokale ontwikkelingen Opvang en huisvesting van (grote) gezinnen Het opvangen/huisvesten van grote gezinnen is in Leeuwarden regelmatig een probleem. Om deze reden wijken we vaak uit naar hotels.

Onconventioneel wonen

Er is nog geen geschikte plek in de gemeente gevonden om deze woonmogelijkheid te realiseren.

Huisvesting spoedzoekers

Er zullen wooncontainers worden geplaatst. Verdeling is 1/3 Oekraïners, 1/3 statushouders, 1/3 algemeen spoedzoekers.

Skills in de Stad Urgentieafspraken woningbouwcorporaties en de urgentieregeling Gem. Leeuwarden maakt afspraken met de corporaties over kwetsbare urgente doelgroepen. Daarnaast neemt zij het initiatief in het opstellen van een regionale Friese urgentieverordening. Hierdoor krijgen meer kwetsbare doelgroepen recht op een woning.

Wat zien we op dit moment nog steeds? • (Te) grote druk op alle onderdelen van de maatschappelijke opvang: nachtopvang, algemene opvang, crisisopvang en huis voor jongeren; • Groei van vooral dak- en thuisloze jongeren (16-24 jaar, bijna 400 geregistreerde bankhoppers); • Het voorliggend veld van preventie kan beter worden ingezet; • Het verblijf van dakloze mensen in de opvang duurt te lang; • Stagnatie in de uitstroom door het ontbreken van passende woonvormen; • Vertragingen in indiceren en toekennen van passende zorg en/of ondersteuning.

8

9

Een paar feiten… • In 2022 +540 geregistreerde daklozen in Friesland waarvan meer dan 100 in de leeftijd tussen de 18 en 26; • Bij gemeenten zijn rond de 400 bankhoppende jongeren in beeld, maar dit zijn er in de praktijk meer; • Reden voor dakloosheid 1) relatiebreuk, 2) uitzetting door ouders/voogd of vanwege huurschuld 3) Vlucht voor geweld of dreiging • Het merendeel heeft problematische schulden maar heeft wel inkomsten uit werk of uitkering. Van schuldhulpverlening is lang niet altijd sprake • In de meeste gevallen is sprake van middelenverslaving; • In 36% van de gevallen is men tussen de 6 en 9 maanden dakloos en in 26% zelfs langer dan een jaar. • Voor de meeste daklozen is het uitstroom profiel uit de MO: zelfstandig wonen met ondersteuning.

10

Waar gaan we voor bij BAD? Dat iedere inwoner van Friesland een eigen plek heeft. Ook als het leven enorm tegenzit en als het woonvormen betreft die we nog moeten creëren met elkaar. Kort samengevat is onze visie “iedereen gewoon een (t)huis”. Deze visie staat op 4 pijlers: 1. Preventie 2. Toeleiding 3. Opvang 4. Wonen

11

Preventie: JIT/OGGZ, doorbraakbudget, Weer Thuis, schuldhulp, bestaanszekerheid (gemeenten kunnen zelf veel doen) Toeleiding Centrale Toegang en Regie Maatschappelijke Opvang (front office) Transferpunt Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen (Back office)

Maatschappelijke Opvang - 24 uursopvang (NO en AO) - Crisisopvang jongvolwassenen (Huis voor Jongeren)

- Crisisopvang (Leeuwarden, Sneek en Burgum) - Crisiskamers MO

-

Wonen Duurzaam Verblijf Skills in de Stad Tussenvoorziening Jongvolwassenen Doorstroom Oostergoweg Onconventioneel Wonen

Centrale Toegang & Regie / Transferpunt •

Ambitie is om per 1-1-2024 met een CT&R te starten voor de MO in Friesland.

•

Fysieke plek wellicht de AO, CT&R is ook op locatie mogelijk.

•

CT&R voert via aanmeldfunctionaris en casemanager regie op de in-, door- en uitstroom van dakloze burgers. Laten pas los als iemand goed terecht is gekomen en blijven daarna minimaal 3 maanden betrokken.

•

De CT&R zet in op een betere benutting van de beschikbare opvangcapaciteit en het verkorten van de duur van de opvang.

•

Ook zal de CT&R helderheid bieden wie op welk moment de regie heeft in het traject van dak- en thuislozen

•

Ook voor de cliënten komt meer duidelijkheid over hun opvangtraject en de periode daarna.

12

Centrale Toegang en Regie / Transferpunt • •

Het Transferpunt (TP) wordt onderdeel van CT&R. TP monitort en registreert in-, door- en uitstroom MO. Hiervoor is een gedetailleerd monitoringsproces opgezet. Op peildatum 26 april 2023 staan totaal 380 personen geregistreerd als dakloos.

•

Het TP is nu een belangrijke schakel tussen sociale wijkteams, corporaties en zorgaanbieders.

•

Het TP kan ook bemiddelen bij uitstroom MO en BW naar zelfstandig wonen. Corporaties zijn positief over de samenwerking

•

Veel verzoeken om bemiddeling vanuit domeinen die niet onder het convenant Weer Thuis vallen, waaronder uitstroom jeugdhulp.

•

Het TP gaat de backoffice vormen van de CT&R.

13

14

Duurzaam Verblijf •

Voor mensen met bijzonder complexe problematiek die zeer moeilijk te huisvesten zijn. Deze mensen rouleren vaak tussen instellingen, straat, opvang of detentie.

•

Geen plaats in bestaande voorzieningen door contra-indicaties. Meestal sprake van psychiatrie, verslaving, LVB, sociale problematiek

•

Pilot DV op locatie Leger des Heils in Engwierum met 13 plekken waarvan alles nu bezet.

•

Enige contra-indicatie is zeer fors middelengebruik. DV focus op rust, reinheid en regelmaat, niet op behandeling.

•

Snijvlak WMO (30%) en WLZ (70%). Multidisciplinair team als 2e schil om DV met specialisten (Kien GGZ, VNN en Alliade).

•

Nauwe betrokkenheid Zorgkantoor, Nza financiert 0.5 Mln mee in de pilot.

•

Een groep mensen zeer geschikt voor DV wil niet naar Engwierum maar in Leeuwarden blijven. DV Leeuwarden is zeer wenselijk/nodig.

15

Jongereninterventieteam (JIT) • Gericht op jongeren / jongvolwassenen (16-27) die tussen wal en schip vallen en daardoor dak- of thuisloos dreigen te worden – de Bankhoppers; • Instroom in de MO (o.a. HvJ, crisisopvang)moet worden voorkomen of zo kort mogelijk zijn; • Bijna alle Friese gemeenten geven aan behoefte te hebben aan extra inzet van jongereninterventiewerkers; • Het JIT is samengesteld uit jongereninterventiewerkers van VNN, Wender, Zorg- en Veiligheidshuis, Jeugdhulp Friesland en werkt regionaal als aanvulling op lokale teams; • Eén werkwijze, back-up collega, korte (indien nodig krachtige) interventies, doorbraakbudget, eventueel vouchersysteem; • JIT kan ook gaan aanmelden bij CT&R, casemanager neemt dan over.

16

Doorstroomwoningen Oostergoweg • •

• • •

Niet iedereen heeft het vermogen om (direct)zelfstandig te wonen, maar verblijf in de MO is niet meer nodig; 26 doorstroomappartementen in gebruik genomen aan de Oostergoweg. Mensen kunnen daar maximaal 2 jaar blijven met ondersteuning van LdH, Limor of Wender. In die periode wordt via een ondersteuningsplan, gezamenlijk door zorgaanbieder én cliënt, toegewerkt naar zelfstandig wonen. Indien nodig biedt gemeente ook ondersteuning om te voorkomen dat iemand zijn woonplek weer verliest, intensiteit per gemeente wisselt nog al. Meer gemeenten zouden dit soort type woningen in gebruik moeten nemen. Idealiter zou standaard voor iedereen die uitstroomt uit de MO het Thuis Basis Pakket beschikt moeten worden als borg voor een zachte landing.

17

Skills in de Stad • Toegang, vindplaats en onderdak met (verschillende vormen van) ondersteuning en activering voor jong volwassenen (18-27 jaar) die dreigen uit te vallen of al zijn uitgevallen waaronder bankhoppers; • Locatie: Jacob Catsplein 3 in Leeuwarden; • Eigenaar is RVB die nu met gemeente Leeuwarden in gesprek is over verkoop van het pand. Businesscase is zo goed als rond. Raad Leeuwarden moet in Q3 2023 besluit nemen over aanschaf; • Ongeveer 35 woonunits zoveel mogelijk met eigen toilet, douche en keukenblok. • Skills krijgt een laagdrempelig, uitnodigende inlooppunt voor jongeren; • Doorstroomvoorziening: Jongeren wonen een beperkte periode in Skills; • Skills essentieel voor herontwikkeling HvJ naar crisisopvang jongeren en 24 uurs opvang volwassenen. • Gemeenten SWF en Smallingerland ook actieve interesse voor eigen Skills concept.

18

24 uurs opvang en inloop MO

• • • • • • •

Nu: Nachtopvang (40 - 52 bedden) en Algemene Opvang (40 plekken) Nu: twee dagopvangen (Wender en LdH) Ontwikkeling: 24 uursopvang voor verblijf, herstel, activering en toeleiding Ontwikkeling: 1 dagopvang/inloop voor ondersteuning, signalering en toeleiding (link met CT&R) Meer nadruk op signalering, activering, participatie en toeleiding Huis voor Jongeren doorontwikkelen naar kortdurende 24 uurs crisisopvang voor jongeren (link met Skills). Met dit project kan worden gestart als de CT&R is ingericht

Tussenvoorziening Jongvolwassenen (16-27 jaar)

19

• Bij een aantal jongeren is sprake van forse gedragsproblematiek voortkomend vanuit (vermoedens van) ASS en/of hechtingsproblematiek etc; • In bestaand zorgaanbod ligt vaak de focus op eigen regie en zelfstandigheid; Daarbij lopen de jongvolwassenen het risico zichzelf te overschatten en vervallen dan bijv. in schulden, druggebruik, criminaliteit en prostitutie; • Een tussenvoorziening voor de jongvolwassenen zal naar verwachting in de regio een grote ventielfunctie hebben om de druk op bestaande voorzieningen zoals de nachten dagopvang, Huis voor Jongeren en Beschermd Wonen te verlagen; • Daarnaast willen we voorkomen dat jongeren tussen instellingen gaan rouleren of op straat komen te staan door 18- / 18+ overgang, daarom instroom van 16 jaar; • Groepsverblijf, doorgroei naar zelfstandige units op zelfde terrein, zelfde aanbieder. • Eerste TVJ in voorbereiding in Smallingerland, SWF ook actieve interesse. Leeuwarden zou ook baat hebben bij een TVJ

20

Contactgegevens Heeft u vragen? Neem dan contact op met: Evert Boomsma evert.boomsma@sdfryslan.nl 06 245 558 61 Sander Haga sander.haga@sdfryslan.nl 06 426 363 46 Kijk ook op www.bredeaanpakdakloosheid.frl