Presentatie Bijeenkomst Netwerkproblematiek NuLelie

Vertraging NuLelie

Programma 16.00 Intro Evert Stellingwerf 16.05-16.30 Toelichting vertraging NuLelie (Liander) o o o o

o o

Uitleg van het net Uitleg van de ontstane situatie (hoe is het ontstaan en wat zijn de gevolgen) Inzoomen op de feitelijke gevolgen in het algemeen Inzoomen op de gevolgen voor bedrijven(terreinen), woningbouw en andere ontwikkelingen. Verschil tussen ontwikkeling en feitelijke aanvraag. Te doorlopen processen Slimmer gebruiken net

16.30-16.45 Vraag en antwoord

Aanwezig: Renée Barbilion (Liander), Martijn Haarsma (TenneT), Marijn Kamerling, Peter Luimstra en Evert Stellingwerf (allen gemeente Leeuwarden)

Uitvoeringslijnen samenwerking

Gemeenteraad Leeuwarden 11 september 2024 Renée Barbilion – Relatiemanager Publieke sector Friesland

Agenda Toelichting op vertraging netuitbreiding.

-

5

Hoe ziet het elektriciteitsnet er uit? Waarom is netuitbreiding nodig? Waarom is er vertraging? Wat is de impact van de vertraging? Welke acties worden nu ondernomen? Hoe kan het net beter benut worden?

Het elektriciteitsnet Een flinke route

Van hoogspanningslijnen naar verdeelstation(s), naar het transformatorhuisje in de wijk, helemaal tot in huis!

6

Hoe werkt het elektriciteitsnet?

Van centraal naar decentraal

8

Wat is het werkdomein van netbeheerder Liander? Binnen domein Liander Buiten domein Liander

Regionaal transport van elektriciteit en gas

Duurzame opwek

Elektrisch laden

Gebruik van energie 9 9

Fossiele opwek

Batterijen

Waterstof

Kernenergie

Plaats hier uw voettekst

Opslag en conversie

Opwek van energie

Huishoudens

Productie

Buiten domein Liander

Vertraging uitbreiding en verzwaring middenspanningsnet in Friesland en NOP (NuLelie)

Congestie Leeuwarden Status augustus 2024 Levering

Teruglevering Duiding kleurencodes • • •

Transparant: Geel: Oranje:

•

Rood:

Genoeg ruimte Bijna vol Congestiemanagement onderzoek Vol

Deze kaart geldt voor grootzakelijke aansluitingen. Huishoudens een andere kleinverbruikers kunnen (voorlopig) verduurzamen ,verzwaren etc.

11

Transportbeperkingen in gemeente Leeuwarden Aantal augustus 2024

Afname = 32 MW

Teruglevering = 29 MW

Totaal aantal transportbeperkingen: 98

Totaal aantal transportbeperkingen: 89

Dit geldt voor grootverbruik aansluitingen (groter dan 3x80A)

Uitbreidingsproject Netuitbreiding Lelie (NuLelie) Doel en tijdlijn Met grootschalig uitbreidingsproject NuLelie zorgen wij ervoor dat onze klanten ook in de toekomst kunnen rekenen op een betrouwbaar stroomnet. • Van oudsher relatief dunne kabels over lange afstanden; • Vraagtoename en energietransitie: capaciteit van het bestaande net moet uitgebreid; • Bestaande middenspanningsnet versterken met extra net in Friesland en Noordoostpolder; Tijdslijn NuLelie: Project gestart in 2019

Voorbereiding aanbesteding in 2021

Aanbesteding gegund in 2022

Oorspronkelijke realisatie 2025/ 2026

Aankondiging vertraging 2024

Nieuwe oplosdata

Vertraging NuLelie - oorzaken • Omvang van het werk veel groter dan gedacht •

Dit komt doordat de vraag naar elektriciteit veel groter is dan waar wij aanvankelijk rekening mee hebben gehouden

•

Aantal projecten dat nodig is om het Friese net en het net in de Noordoostpolder toekomstbestendig te maken is meer dan verdubbeld, van ongeveer 37 projecten naar ca 80 projecten.

• Tekort aan mensen en materialen • Uitvoering complexer dan gedacht •

Voor het eerst dat we op deze grootschalige manier ons werk uitvoeren

•

Dit geeft extra veel druk op onze organisatie

• Her-prioritering projecten •

Veiligheid en betrouwbaarheid elektriciteitsnet garanderen

Provincie, gemeenten en grootverbruik klanten (mondeling en) per brief geïnformeerd. Daarnaast webinars gehouden per provincie.

Gevolgen voor verduurzaming en nieuwbouw woningen Verduurzaming bestaande bouw: Hiermee is rekening gehouden in de huidige belastingprognoses. Dat betekent dat verduurzaming op dit moment nog door kan gaan *. Wel nettoets aanvragen (bij voorkeur minimaal 3 jaar voor geplande uitvoering).

Nieuwbouw: Plan formeel aangevraagd voor 1 juli: geen gevolgen Plan (nog) niet formeel aangevraagd: eerst aanvraag indienen en vervolgens moet nettoets uitwijzen of het plan in het net past.

Uitkomst Nettoets: Passend: plan kan aangesloten worden* Niet passend: plan kan vooralsnog niet uitgevoerd worden omdat het afhankelijk is van uitbreiding MS-net. * Doorlooptijden: geen aanpassing in het hoofdnet nodig: ongeveer een jaar, wel aanpassing in het hoofdnet nodig: ongeveer 2 jaar. Op dit moment is er geen schaarste op kleinverbruik, we voorzien wel dat dit zal komen. 17

Gevolgen bedrijven en bedrijventerreinen Algemeen Bedrijven die geraakt worden: Hebben persoonlijk bericht van de vertraging ontvangen. Bedrijventerreinen: Wilt u bedrijventerreinen gaan ontwikkelen? Vraag dan eerst bij Liander na wanneer er capaciteit beschikbaar komt op het betreffende terrein alvorens gronden aan te bieden. Check capaciteit en knelpunten met verwachte oplosdata: Capaciteit op uw grootzakelijke locatie | Liander

18

Het net beter benutten Totaal overzicht

19

Wat kunnen klanten zelf doen?

Wat kunnen klanten samen doen?

• Aftoppen • Slimme zonopstellingen • Verbruik Achter de Meter • Energieopslag • Slimmer verdelen • Productie Achter de Meter

• Meerdere leveranciers op één aansluiting (MLOEA) • Gesloten distributiesysteem (GDS) • Directe lijn • Collectief laden • Cablepooling

Wat doet Liander samen met klanten?

Wat doet Liander?

• Congestiemanagementproducten • Tijdsgebonden capaciteit bij transportbeperking (TCT) • Dynamisch terugleveren • AC5 zonder storingsreserve

• Structurele netuitbreiding • DER-sturing • Redundante netcapaciteit gebruiken • Slimme oplossingen • Beleidsaanpassingen • Data delen

Het net beter benutten – een paar voorbeelden toegelicht

20

Wat kunnen klanten zelf doen?

Wat kunnen klanten samen doen?

• Aftoppen • Slimme zonopstellingen • Verbruik Achter de Meter • Energieopslag • Slimmer verdelen • Productie Achter de Meter

• Meerdere leveranciers op één aansluiting (MLOEA) • Gesloten distributiesysteem (GDS) • Directe lijn • Collectief laden • Cablepooling

Wat doet Liander samen met klanten?

Wat doet Liander?

• Congestiemanagementproducten • Tijdsgebonden capaciteit bij transportbeperking (TCT) • Dynamisch terugleveren • AC5 zonder storingsreserve

• Structurele netuitbreiding • DER-sturing • Redundante netcapaciteit gebruiken • Slimme oplossingen • Beleidsaanpassingen • Data delen

Hoe nu verder? • • • • • • • •

•

Nauwe samenwerking tussen Liander en gemeente, korte lijnen; Liander ontwikkelt actieplan met als doel gevolgen te beperken; Liander gaat binnenkort in gesprek met de gemeente over de impact op verschillende sectoren; Liander checkt alle nieuw aangevraagde woningbouwplannen op haalbaarheid; Liander ontwikkelt alternatieve contractvormen voor inzet flexibiliteit bij bedrijven; Liander werkt samen met gemeenten om benodigde procedures snel(ler) te kunnen doorlopen; Bedrijven kunnen onderzoeken hoe ze energie kunnen besparen en welke 'achter-de-meter oplossingen' er zijn; Gemeenten en bedrijven: Samenwerking d.m.v. energie delen (energyhub) start met de inventarisatie wie mee wil doen (op een bedrijventerrein). Daarna komt de netbeheerder in beeld, waarbij we kijken of het technisch mogelijk is.; Gemeenten en bedrijven: check altijd wat voor een bepaald gebied de oplostermijn van de congestie is wanneer er wensen zijn voor ontwikkelingen via Capaciteit op uw grootzakelijke locatie | Liander

21 Plaats hier uw voettekst

Vragen?

Vragen? 22