overzicht bevoegdheden bij brief gemeenteraad 13 oktober 2021.docx
Tekst van het document
Overzicht wettelijke bevoegdheden burgemeester, behorend bij brief aan de gemeenteraad van 13 oktober 2021 Bevoegdheid Algemene bevoegdheid ter handhaving openbare orde
Grondslag 172 Gemeentewet
Korte omschrijving Algemeen artikel waarin de burgemeester wordt belast met de handhaving van de openbare orde, inclusief de ‘lichte bevelsbevoegdheid.
Betrokken
Noodbevoegdheden
Artikel 175 en 176 Gemeentewet
De artikelen 175 en 176 Gemeentewet geven de burgemeester bevoegdheden om bij noodsituaties maatregelen te treffen ter handhaving van de openbare orde of ter beperking van gevaar.
Artikel 175 gemeentewet: politie, veelal ook in afstemming met OM
Sluiting drugspand
artikel 13b Opiumwet
Sluiten woning bij overlast
artikel 174a Gemeentewet
Tijdelijk huisverbod
Wet Tijdelijk Huisverbod
Wet aanpak woonoverlast
artikel 151d Gemeentewet en artikel 2:79 APV
Preventief fouilleren/Aanwijzing veiligheidsrisicogebied
artikelen 151b en 174b Gemeentewet
Op grond van artikel 13b Opiumwet heeft de burgemeester de bevoegdheid om over te gaan tot toepassing van bestuursdwang als in woningen of lokalen dan wel in of bij woningen of zodanige lokalen behorende erven een middel bedoeld in de lijsten bij de Opiumwet wordt verkocht, afgeleverd of verstrekt dan wel daartoe aanwezig is, dan wel indien daartoe voorbereidende handelingen worden verricht. Op grond van artikel 174a Gemeentewet heeft de burgemeester de bevoegdheid woningen te sluiten (Wet Victoria) bij verstoringen van de openbare orde. Is er sprake van huiselijk geweld dan kan de burgemeester besluiten om een tijdelijk huisverbod op te leggen aan de degene die (mogelijk) huiselijk geweld heeft toegepast. Deze wet maakt het mogelijk om door middel van gedragsaanwijzingen (gekoppeld aan een last onder bestuursdwang/dwangsom) aan de overtreder of aan degene die een woning in gebruik geeft (veelal een verhuurder), op te treden tegen ernstige en herhaaldelijke overlast voor omwonenden. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan aanhoudende geluidsoverlast of ernstige stankoverlast. Ook kan dit leiden tot een tijdelijk huisverbod van de overlastgever. De burgemeester kan een veiligheidsrisicogebied aanwijzen.
Binnen zo’n gebied wordt het eenvoudiger voor de politie om voor een korte tijd bepaalde onderzoeksmogelijkheden te gebruiken (bijvoorbeeld preventief fouilleren) als dat nodig is voor de handhaving van de openbare orde. Daarvoor is dan een apart bevel van de officier van justitie nodig.
Artikel 176 gemeentewet: politie, OM, Gemeenteraad, CdK politie (constatering en bestuurlijke rapportage), Meldpunt Overlast, wijkteam/overige hulpverlening (al dan niet via Veiligheidshuis), bijv. Veilig Thuis (bij minderjarigen). politie, Meldpunt Overlast (dossiervorming), woningcorporaties politie, Fier! Meldpunt overlast, politie, woningcorporatie
politie, OM, gemeenteraad wordt geïnformeerd.
Bevoegdheid
Grondslag
Korte omschrijving
Betrokken
Cameratoezicht
artikel 151c Gemeentewet
politie, Handhaving Leeuwarden
Wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast (voetbalwet)
Artikel 172a Gemeentewet
Bevel aan ouders/verzorgers van 12-minners
artikel 172b Gemeentewet
Toezicht op openbare samenkomsten, vermakelijkheden en inrichtingen
artikel 174 Gemeentewet)
Crisismaatregel
Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg/ Wet zorg en dwang
De burgemeester is bevoegd om in het belang van de handhaving van de openbare orde te besluiten tot de inzet van camera’s, maar uitsluitend indien de gemeenteraad hem deze bevoegdheid heeft verleend in de APV (artikel 151c lid 1 Gemeentewet). In Leeuwarden is deze bevoegdheid geregeld in artikel 2:77 APV. Overigens kan kortdurend camera-toezicht ook op basis van artikel 3 politiewet worden ingezet. Het gaat dan om het toepassen van flexibel cameratoezicht (onder andere onvoorziene ordeverstoringen of (de vrees voor) ordeverstoringen van tijdelijke aard, bijvoorbeeld bij een risicowedstrijd in het betaalde voetbal). De ‘Voetbalwet’ is ingesteld met als doel het tegengaan van openbareordeverstoringen als gevolg van voetbalvandalisme en andere vormen van overlast zoals bij evenementen (kermis, Koningsdag, oud en nieuw, etc.) of bij uitgaansgeweld. Op basis van deze wet kan een gebiedsverbod, een groepsverbod en meldplicht worden opgelegd. De burgemeester heeft op basis van artikel 172b van de Gemeentewet de bevoegdheid om een bevel te geven aan personen die het gezag hebben over kinderen tot 12 jaar. De bevoegdheid dient als instrument om overlast door jonge kinderen tegen te gaan.
Met het oog op de handhaving van de openbare orde en veiligheid bepaalt artikel 174 lid 1 Gemeentewet dat de burgemeester belast is met het toezicht op openbare samenkomsten en vermakelijkheden alsmede op voor het publiek openstaande gebouwen en erven. De burgemeester is bij dit toezicht bevoegd om bevelen te geven in concrete, zich direct aandienende situaties waarin de veiligheid of gezondheid wordt bedreigd. Bovendien is hij bevoegd om uitvoering te geven aan gemeentelijke verordeningen voor zover deze betrekking hebben op dit toezicht. Een crisismaatregel is een door de burgemeester opgelegde maatregel om verplichte zorg te verlenen aan een persoon die zich in zijn gemeente bevindt. Op basis van de WZD kan de burgemeester een beschikking tot inbewaringstelling afgeven voor mensen met een psychogeriatrische aandoening of een verstandelijke handicap.
Politie, OM, Taskforce Jeugd,
Politie, OM, Taskforce Jeugd, Jeugdzorg
GGZ, psychiater
Bevoegdheid Openbare manifestaties
Grondslag Wet Openbare Manifestaties (Wom)
Korte omschrijving De burgemeester heeft primair de taak om deze manifestaties te beschermen en te faciliteren. De burgemeester beschikt over een aantal beperkende bevoegdheden bij een manifestatie op een openbare plaats.
Betrokken politie