Onderbouwing - Verbouw en uitbreiding van Borniastate (Verlengde Schrans 87 te Leeuwarden)

Herbestemming Bornia State Leeuwarden 23-800-1 | Definitief, Rev 1.1

23

Figuur 4.1

Fragment CHK Fryslân

Rijksmonument Bornia Het monument is beschreven als villa van royale afmetingen, gebouwd in de jaren 1888-'89 voor jonkheer Duco Martena van Burmania Vegelin van Claerbergen door de architect Hendrik Kramer in Eclectische stijl met voornamelijk Neo-Renaissanceornament. Daarna was het respectievelijk psychiatrische inrichting, christelijke opleidingsschool voor gezinsverzorgsters en een tehuis voor gehandicapte jongeren. In 1993 werd het ingericht tot hotel-restaurant en de naam werd veranderd van Borniastate in Van den Bergstate. Het exterieur en het interieur zijn met een voor Kramer kenmerkende rijkdom uitgevoerd. Vele onderdelen werden in Brussel besteld. Het exterieur is redelijk gaaf bewaard gebleven. Aan de achterzijde werd het pand enkele malen uitgebreid. Koetshuis en stalling werden al eerder afgebroken. Het bijbehorende Borniapark ging geheel verloren. Van het oorspronkelijke hekwerk bleef alleen de inrijpoort bewaard. Het interieur onderging een aantal wijzigingen. De villa met bijbehorende inrijpoort is van algemeen architectuurhistorisch en cultuurhistorisch belang vanwege de rijke architectuur in Eclectische Stijl met Neo-Renaissanceornamentiek, als belangrijk werk van Hendrik Kramer in zijn Eclectische periode en vanwege de redelijke gaafheid van het exterieur en de bewaarde interieuronderdelen. Het project stelt enkele aanpassingen van het monument voor.

Het gaat dan om zowel het vervangen van gebouwdelen, als om interne veranderingen. Om dit op een verantwoorde wijze te kunnen doen is eerst een bouwhistorische verkenning uitgevoerd. Deze geeft een beschrijving van de totstandkoming van het monument en een actuele waardestelling van de verschillende onderdelen. De bouwhistorische verkenning is opgenomen in bijlage 6. De verkenning geeft richting aan de

24

Herbestemming Bornia State Leeuwarden 23-800-1 | Definitief, Rev 1.1

mogelijkheden voor veranderingen, maar ook aan het behoud of de versterking van delen met een hoge of positieve monumentenwaarde. Om dit te vertalen naar een goed plan is een ter zake gespecialiseerd architect betrokken (Adema Architecten). Het in hoofdstuk 2 beschreven bouwplan is hierop afgestemd. Dit plan wordt vervolgens door de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en/of welstandscommissie Hûs & Hiem onafhankelijk getoetst. Op deze manier zijn de cultuurhistorische waarden op een juiste manier betrokken in de ruimtelijke planvorming. Monumentale boom Direct ten noorden van de het gebouw staat een kastanjeboom (witte paardenkastanje) die is opgenomen op de gemeentelijke lijst van monumentale en waardevolle bomen (2016). De boom is in het bestemmingsplan ook aangemerkt als monumentale boom. Het behoud van de boom staat voorop. Dit geeft een uitdaging, omdat de boom dicht op de bestaande en nieuwe bebouwing staat. Daarom is een bomeneffectanalyse uitgevoerd, waarin de conditie van de boom en de verwachtte resterende levensverwachting hiervan is geïnventariseerd. Vervolgen is op basis van de onderzoeksgegevens een lijst van randvoorwaarden opgesteld voor de inpassing van de kastanjeboom in het definitieve ontwerp met als doel behoud van de kastanjeboom. De rapportage is opgenomen in bijlage 7. Het in dit onderzoek beschreven plan wijkt af van het nu aangevraagde bouwplan.

Omdat dit nieuwe plan uitgaat van het behoud van een deel van de bestaande aanbouw, komt de ingreep op grotere afstand van de boom en is er ten opzichte van hetgeen is onderzocht een potentieel gunstig effect. Het is daarom niet noodzakelijk om het onderzoek te actualiseren. De conclusie van de BEA is dat de kastanjeboom zowel in de kroon, als de stam en de stamvoet en de beworteling schades heeft en na jarenlang regenereren en repareren in zijn laatste levensfase bevindt. Een herstel van de matige conditie en het verbeteren van de vitaliteitsklasse is uitgesloten. Er wordt een resterende levensduur van maximaal 10 jaar verwacht. Desondanks wordt de boom in het plan ingepast, omdat deze vanuit verschillende disciplines een hoge waarde wordt toegekend. De BEA geeft hiervoor in hoofdstuk 6 een aantal adviezen. Deze adviezen worden opgevolgd tijdens de voorbereiding en uitvoering van het werk. Dit geldt ook voor narzorg. Op deze wijze is alles wat redelijkerwijs mogelijk is wordt gedaan om de boom zo lang mogelijk te behouden.

4.11

Luchtkwaliteit Toetsingskader In de Wet milieubeheer zijn normen voor luchtkwaliteit opgenomen. Deze normen zijn bedoeld om de negatieve effecten op de volksgezondheid, als gevolg van te hoge niveaus van luchtverontreiniging, tegen te gaan. Als maatgevend voor de luchtkwaliteit worden de gehalten fijn stof (PM10) en stikstofdioxide (NO2) gehanteerd. Omgevingswet De hoofdlijnen voor regelgeving rondom luchtkwaliteitseisen staan beschreven in de instructieregels opgenomen in het Bkl. Ter bescherming van de gezondheid zijn voor het aspect luchtkwaliteit

Herbestemming Bornia State Leeuwarden 23-800-1 | Definitief, Rev 1.1

25

instructieregels opgenomen in paragraaf 5.1.4.1 Bkl. Volgens deze regels gelden zogeheten omgevingswaarden voor onder andere de in de buitenlucht voorkomende stikstofdioxide (NO 2) en fijnstof (PM10). Toetsing Volgens de Grootschalige Concentratie- en Depositiekaarten Nederland (2025) geldt in de directe omgeving van het projectgebied een gemiddelde fijn stof concentratie (PM 10) van minder dan 18 µg/m3 en een gemiddelde concentratie stikstofdioxide (NO 2) van minder dan 10 µg/m3. De norm voor beide stoffen ligt op 40 µg/m3 (jaargemiddelde concentratie vanaf 2015). De huidige luchtkwaliteit ter plaatse is dus zeer goed. Projecten die slechts in zeer beperkte mate bijdragen aan luchtverontreiniging zijn op grond van het besluit 'niet in betekenende mate' (NIBM) vrijgesteld van toetsing aan de grenswaarden. Een plan voldoet hieraan als het een toename van minder dan 3% van de grenswaarden tot gevolg heeft. Bij woningbouwplannen van minder dan 1.500 is dit het geval. Dit plan draagt niet in betekenende mate bij aan de verslechtering van de luchtkwaliteit. Aanvullend onderzoek naar het aspect luchtkwaliteit is niet noodzakelijk. Het aspect luchtkwaliteit vormt dan ook geen belemmering voor dit project.

4.12

Planologische zones Toetsingskader Bij de uitvoering van ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de aanwezigheid van elektriciteit- en communicatiekabels en nutsleidingen in de grond. Hier gelden beperkingen voor ingrepen in de bodem. Daarnaast zijn zones, bijvoorbeeld rondom hoogspanningsverbindingen, straalpaden en radarsystemen van belang. Deze vragen vaak om het beperken van gevoelige functies of van de hoogte van bouwwerken. Voor ruimtelijke plannen zijn alleen de hoofdleidingen van belang. De kleinere, lokale leidingen worden bij de uitvoering door middel van een Klic-melding in kaart gebracht. Toetsing In of nabij het projectgebied liggen geen planologisch relevante kabels of leidingen, waar bij de uitvoering van dit project rekening mee moet worden gehouden.

26

Herbestemming Bornia State Leeuwarden 23-800-1 | Definitief, Rev 1.1

5

Uitvoerbaarheid

Wettelijk bestaat de verplichting om inzicht te geven in de uitvoerbaarheid van een project. Wat dat betreft wordt een onderscheid gemaakt in de maatschappelijke en de economische uitvoerbaarheid.

5.1

Maatschappelijke uitvoerbaarheid Participatie Het project raakt geen grote maatschappelijke belangen. Wel heeft het toekennen van een nieuw gebruik van een prominent gebouw een effect op de directe omgeving. Daarom is op 21 februari 2023 een inloopbijeenkomst georganiseerd. Een verslag van deze avond is opgenomen in bijlage 8. Over het algemeen is positief op het project gereageerd. Voor de gehele buurt (met name de bewoners van de Verlengde Schrans, is het van belang dat er geen extra druk wordt gelegd op de openbare parkeerplaatsen. Voor directe buren zijn vragen gesteld over privacy en leveringen van goederen. Over het verlies van privacy door de hogere bebouwing op korte afstand van de erfgrens wordt in overleg met de buren en de tuinarchitect een plan gemaakt. Gelet op de aard (busjes en beperkt kleine vrachtwagens) en intensiteit (2 maal per week) is er geen aanleiding om te veronderstellen dat de bevoorrading overlast zal veroorzaken. De naaste buren hebben laten weten dat met de gedane aanpassingen, zij geen bezwaren hebben tegen de plannen. In 'reactienota informele zienswijzen' zijn de buurtreacties van commentaar voorzien. De ingediende reacties vormen geen aanleiding om goedkeuring aan het plan te onthouden. De buurtbewoners worden blijvend op de hoogte gehouden van de (aangepaste) plannen.

De gemeente houdt in de besluitvorming rekening met de uitkomsten van het participatieproces. Vervolg Gedurende de aanvraagprocedure zijn buren en buurtbewoners door middel van informatiebijeenkomsten geïnformeerd over het bouwplan. De laatste gelegenheid waar de toen actuele plannen gepresenteerd zijn was op 16 april 2024. Het resultaat van dat participatiemoment bestond uit meerdere bezwaren, allen over hetzelfde onderdeel van het plan, namelijk de bouwhoogte van het aan te bouwen deel. Verschillende buurtbewoners gaven aan moeite te hebben met vier bouwlagen. De bezwaren zouden komen te vervallen als de uitbreiding niet in vier, maar in drie bouwlagen wordt gerealiseerd Het plan is naar aanleiding hiervan aangepast. De vierde bouwlaag is komen te vervallen. Dit gewijzigde plan is voorgelegd aan de gemeente die daarop heeft besloten dat het aangepast ontwerp recht doet aan de ingediende bezwaren. Het nieuwe plan is akkoord bevonden door de gemeente waarmee het participatietraject is afgerond. Wettelijke procedure Eenieder wordt in de gelegenheid gesteld om een zienswijze tegen de aanvraag in te dienen. Daarvoor wordt de ontwerpbeschikking van de vergunning, met bijbehorende stukken gedurende een periode van zes weken ter inzage gelegd. Herbestemming Bornia State Leeuwarden 23-800-1 | Definitief, Rev 1.1

27

De ingekomen zienswijzen en overlegreacties worden door de gemeente beantwoord en meegewogen in de besluitvorming omtrent het verlenen van de omgevingsvergunning. Tegen dit besluit bestaat de mogelijkheid voor beroep en hoger beroep.

5.2

Economische uitvoerbaarheid Ten behoeve van de uitvoerbaarheid van het project is het van belang te weten of het economisch uitvoerbaar is. De economische uitvoerbaarheid wordt enerzijds bepaald door de exploitatie van het plan (financiële haalbaarheid) en anderzijds door de wijze van kostenverhaal van de gemeente (grondexploitatie). Financiële haalbaarheid De kosten voor de uitvoering van het project worden gedragen door de aanvrager. De gemeente heeft hiermee geen financiële bemoeienis. Grondexploitatie Doel van de in de Wet ruimtelijke ordening (Wro) opgenomen grondexploitatieregeling is het bieden van ruimere mogelijkheden voor het kostenverhaal en het creëren van meer sturingsmogelijkheden. Omdat er met deze aanvraag geen nieuw hoofdgebouw mogelijk wordt, is de exploitatieregeling niet van toepassing. Het verhaal van eventuele planschades is verzekerd doordat gemeente en initiatiefnemer een planschadeovereenkomst hebben getekend. Voorts zijn nadere afspraken gemaakt over de vergoeding van de ambtelijke kosten.

28

Herbestemming Bornia State Leeuwarden 23-800-1 | Definitief, Rev 1.1

6

Afweging en conclusies

6.1

Aanleiding Deze ruimtelijke onderbouwing dient ter afweging voor het verlenen van een omgevingsvergunning met toepassing van artikel 2.12, lid 1, sub a, onder 3 van de Wabo. Hiermee wordt het aangepaste gebruik van de monumentale villa ‘Bornia State’ en de uitbreiding daarvan aan de achterzijde, ten behoeve van een woonzorginstelling met 34 wooneenheden, in afwijking van het bestemmingsplan wordt onderbouwd en kan worden vergund.

6.2

Afweging Het toekennen van een nieuwe, duurzame invulling voor een rijksmonument draagt bij aan de instandhouding hiervan. De huidige functie als één vrijstaand woonhuis is in de huidige tijd niet duurzaam. Er is concrete behoefte aan een hoogwaardig woonzorghuis, met daarin 34 zorgappartementen en gemeenschappelijke binnen- en een buitenruimten. Het gebouw biedt hiervoor de juiste voorwaarden. Het inzetten van specialisten op het gebied van het veranderen van monumentale panden (Adema Architecten) én op het gebied van tuininrichting (Studio Wissing) heeft geleid tot een evenwichtig plan dat recht doet aan de kwaliteit van het gebouw en het omliggende terrein. Er zijn mogelijkheden gevonden om de monumentale kastanjeboom te behouden. Om het parkeren op het terrein tot beperken en daarmee de kwaliteit van de tuin te behouden/versterken, is een externe parkeerlocatie aangekocht, waarmee wordt voldaan aan de gemeentelijke parkeernorm. Naast het veranderde gebruik is een uitbreiding aan de achterzijde geprojecteerd. Deze is met zorg voor de historische kwaliteit ontworpen. Daarbij is nadrukkelijk rekening gehouden met de belangen van de buren. De milieu- en omgevingsaspecten die samenhangen met dit project zijn beoordeeld. Uit deze beoordeling blijkt dat er in de nieuwe situatie goede omgevingssituatie. Verder is het project in overeenstemming met de relevante beleidsregels.

6.3

Conclusie Het verlenen van een omgevingsvergunning voor het project is in overeenstemming met een goede ruimtelijke ordening.

Herbestemming Bornia State Leeuwarden 23-800-1 | Definitief, Rev 1.1

29

Bijlage 1

Herbestemming Bornia State Leeuwarden

Aanmeldnotitie vormvrije mer-beoordeling 30 september 2024

Herbestemming Bornia State Leeuwarden Aanmeldnotitie vormvrije mer-beoordeling

COLOFON Opdrachtgever

: Bornia State BV

Auteur

: E. Venema

Rapportnummer

: 23-800-2

Versie

: 1.0

Datum

: 30 september 2024

INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Wat houdt een m.e.r.-beoordeling in? 2 Kenmerken en plaats van het project 2.1 Kenmerken van het project 2.2 Plaats van het project

1 1 1 2 2 3

3

Kenmerken van de milieueffecten

4

4

Conclusie

5

1

Inleiding

1.1

Aanleiding

Aan de Verlengde Schrans 87 in Leeuwarden wordt de monumentale villa Bornia verbouwd en uitgebreid ten behoeve van 34 zorgappartementen. In het Besluit m.e.r. is aangegeven welke activiteiten in het kader van een project projectMER-plichtig of mer-beoordelingsplichtig zijn. Voor deze activiteiten zijn in het Besluit m.e.r. drempelwaarden opgenomen. Ook wanneer deze niet worden overschreden moet het bevoegd gezag bij de betreffende activiteiten beoordelen of mogelijk sprake is van belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu. Dit wordt een vormvrije merbeoordeling genoemd. Daarbij moet wordt getoetst op de omstandigheden als bedoeld in bijlage III van de EEG-richtlijn milieueffectbeoordeling, maar hoort geen formele procedure. De omstandigheden betreffen de kenmerken van de projecten, de plaats van de projecten en de kenmerken van de potentiële effecten. De aanleg van een stedelijk ontwikkelingsproject is in het besluit opgenomen als beoordelingsplichtige activiteit. De drempelwaarden die hierbij horen zijn een oppervlakte van 100 hectare, een aaneengesloten gebied met 2.000 woningen of een bedrijfsvloeroppervlakte van 200.000 m 2 of meer. In dit geval is er sprake van een functiewijziging met een, in relatie tot de drempelwaarden van het Besluit m.e.r., beperkte uitbreiding van een bestaand gebouw ten behoeve van 34 appartementen.

Dit project is door de gemeente Leeuwarden wel aangemerkt als stedelijk ontwikkelingsproject. In het Besluit m.e.r. is geregeld dat ook voor projecten die zijn opgenomen in bijlage D, maar beneden de drempelwaarden vallen, een besluit moet worden genomen of een MER nodig is. In dat kader wordt afgewogen of het plan - ondanks dat het ruim onder de drempelwaarde blijft - mogelijk toch belangrijke negatieve milieueffecten heeft. Dit is een “vormvrije” m.e.r.-beoordeling.

1.2

Wat houdt een m.e.r.-beoordeling in?

De wettelijke regeling voor de m.e.r.-beoordeling gaat uit van het principe 'nee, tenzij'. Dat wil zeggen, een volwaardige m.e.r.-procedure is alleen noodzakelijk als er sprake is van 'belangrijke nadelige gevolgen' die het betreffende project voor het milieu kan hebben. Daarbij moet het bevoegd gezag rekening houden met de omstandigheden zoals aangegeven in bijlage III van de EEGrichtlijn milieueffectbeoordeling, te weten: - de plaats van het project; - de kenmerken van het project; - de kenmerken van de potentiële milieueffecten (in samenhang met de eerste twee criteria). Het bevoegd gezag voor de voorbereiding van de procedure is ook verantwoordelijk voor het nemen van het mer-beoordelingsbesluit, namelijk het college van burgemeester en wethouders. Dit besluit moet voor de ter inzage legging van de ontwerpbeschikking worden genomen.

Mer-beoordeling Herbestemming Bornia State Leeuwarden 23-800-2 | 1.0

1

2

Kenmerken en plaats van het project

2.1

Kenmerken van het project

Algemeen Bij de kenmerken van een project wordt conform Bijlage III van de EU richtlijn in overweging genomen wat de omvang van het project is, in welke mate er sprake kan zijn van cumulatie met andere projecten. Omvang De omvang van het plan is in verhouding tot de drempelwaarden uit het Besluit m.e.r. zeer beperkt. Het project voorziet in de verbouw van een pand ten behoeve van 34 appartementen op een perceel van ongeveer 0,3 hectare. Cumulatie In de invloedsfeer van het plan vinden geen stedelijke ontwikkeling plaatst die leiden tot een totale omvang boven de drempelwaarden uit het Besluit m.e.r. Gebruik natuurlijke hulpstoffen Voor de uitvoering hoeft geen gebruik te worden gemaakt van bijzondere en/of schaarse hulpstoffen. Productie van afvalstoffen Bij de uitvoering komen mogelijk afvalstoffen vrij. Dit wordt overeenkomstig de geldende regels afgevoerd en waar mogelijk gerecycled. Er is geen sprake van bijzondere of risicovolle afvalstoffen die in potentie leiden tot belangrijke milieueffecten. Verontreiniging en hinder Het project leidt niet tot een risico op verontreiniging. Er is een verontreiniging in het grondwater geconstateerd, die als onderdeel van het project wordt gesaneerd. Verder is er geen sprake van een onaanvaardbare mate van hinder.

Risico van ongevallen De uitvoering van het project en het gebruik van de gronden brengen geen verhoogd risico op ongevallen met zich mee. Er is geen sprake van het gebruik van gevaarlijke stoffen en technologieën.

2

Mer-beoordeling Herbestemming Bornia State Leeuwarden 23-800-2 | 1.0

2.2

Plaats van het project

Algemeen Bij de plaats van het project gaat het met name om de mate van kwetsbaarheid van het gebied waarin het project plaatsvindt. Hierbij wordt conform de EU richtlijn in overweging genomen wat het bestaande grondgebruik is en hoe het is gesteld met het regeneratievermogen van de natuurlijke hulpbronnen van het gebied en het opnamevermogen van het natuurlijke milieu. Bestaand grondgebruik Het plangebied betreft een woonperceel in het stedelijk gebied van Leeuwarden. Regeneratievermogen natuurlijke hulpbronnen De locatie heeft opzichzelf geen bijzondere rijkdom aan natuurlijke hulpbronnen. Opnamevermogen natuurlijk milieu Het project omvat een stedelijk ontwikkelingsproject binnen het bestaand stedelijk gebied. De locatie ligt niet nabij gevoelige gebieden, zoals bedoeld in de EEG-richtlijn. Vanuit de plaats en de kenmerken van het project wordt geen belangrijke milieueffecten verwacht.

Mer-beoordeling Herbestemming Bornia State Leeuwarden 23-800-2 | 1.0

3

3

Kenmerken van de milieueffecten

Algemeen Het is gebruikelijk de milieueffecten van de nieuw aangevraagde situatie te vergelijken met de referentiesituatie. De referentiesituatie bestaat uit de huidige situatie inclusief de effecten van ontwikkelingen in de omgeving waarvan de realisatie zeker is (autonome ontwikkelingen). Aard van de effecten Het project omvat de verbouw van een monument. De cultuurhistorische waarden van het gebouw en het aansluitende terrein (waaronder een waardevolle boom) zijn in beeld gebracht en worden in het ontwerp gerespecteerd. Adviezen van daartoe gespecialiseerde overheidsdiensten zijn daarbij betrokken. Potentiële effecten zijn beperkt tot een toename van verkeer en eventuele ecologische en waterhuishoudkundige effecten. Daarnaast zijn er tijdelijke effecten in de realisatiefase mogelijk. In het kader van het project zijn diverse onderzoeken uitgevoerd. Hieruit blijken geen belangrijke negatieve milieueffecten. Bereik van het effect De effecten zijn beperkt tot de ontsluitende wegen en de aangrenzende percelen. Waarschijnlijkheid, duur, frequentie en omkeerbaarheid van het effect Potentiële milieueffecten als gevolg van (zorg)woningen zijn over het algemeen voorspelbaar en goed op voorhand te onderzoeken. Uit deze onderzoeken blijkt dat er geen belangrijke milieueffecten als gevolg van dit plan te verwachten zijn. De effecten van de aanleg zijn tijdelijk.

Effecten op lange termijn zijn niet aan de orde. Het project is in principe niet omkeerbaar.

4

Mer-beoordeling Herbestemming Bornia State Leeuwarden 23-800-2 | 1.0

4

Conclusie

Het project is relatief kleinschalig en heeft geen kenmerken die potentieel risico op grote milieueffecten in zich hebben. Verder wordt geconcludeerd dat het project plaatsvindt op een bestaand woonperceel, op een locatie zonder bijzondere en/of kwetsbare milieurelevante waarden. Er is geen sprake van belangrijke negatieve effecten als gevolg van het project. Uit de vormvrije m.e.r.-beoordeling blijkt dat gelet op de kenmerken van het plan, de plaats van het plan en de kenmerken van de potentiële effecten geen belangrijke negatieve milieugevolgen zullen optreden. Er is dan ook geen aanleiding voor het doorlopen van een MER-procedure. Op basis hiervan kan het college van burgemeester en wethouders, voorafgaand aan de ter inzagelegging van de ontwerpbeschikking, besluiten dat voor dit project geen projectMER gemaakt hoeft te worden.

Mer-beoordeling Herbestemming Bornia State Leeuwarden 23-800-2 | 1.0

5

Bijlage 2

2023

Ecologische beoordeling Wet natuurbescherming

Toetsing Wet natuurbescherming t.b.v. sloop en bouwwerkzaamheden aan monumentaal pand ’Borniastate’ Verlengde Schrans 87 te Leeuwarden.

Ecologische beoordeling Wet natuurbescherming Toetsing Wet natuurbescherming t.b.v. sloop en bouwwerkzaamheden aan monumentaal pand ’Borniastate’ Verlengde Schrans 87 te Leeuwarden.

Leeuwarden, januari 2023 In opdracht van: LA Advies & Beheer Lieselot Aarts Noorddammerlaan 29 1185 XZ Amstelveen Tel.: 06-3848 6784 Email: info@la-advies.nl Uitvoering: Successie Natuurzaken Ds. v.d. Veenweg 5A 9264 TA Earnewald Tel.: 06-22600985 Email: info@successienatuurzaken.nl Contactpersoon: Dhr. Nico Minnema Auteur en veldwerkzaamheden (27 januari 2023): Dhr. Meino Zondervan Gecontroleerd door: Dhr. Jan Brandt Wiersma (Successie Natuurzaken) Omslagfoto: Impressie van het plangbied.

Inhoudsopgave 1. Inleiding . ........................................................................................................................................................................ 4 1.1

Aanleiding ........................................................................................................................................................ 4

1.2

Doel . ................................................................................................................................................................... 4

1.3

Gebied- en planbeschrijving . .................................................................................................................. 5

2. Onderzoeksmethodiek . ........................................................................................................................................ 8 3. Algemene verbodsbepaling Wet natuurbescherming (Wnb) ........................................................ 8 4. Toetsing gebiedsbescherming . ........................................................................................................................ 8 4.1

Natura 2000 . .................................................................................................................................................. 8

4.2

Natuurnetwerk Nederland ....................................................................................................................... 9

4.3

Provinciaal beschermde gebieden ........................................................................................................ 9

5. Toetsing soortenbescherming . ......................................................................................................................... 10 5.1

Zoogdieren . ..................................................................................................................................................... 10

5.1.1

Vleermuizen .................................................................................................................................................... 10

5.2

Broedvogels...................................................................................................................................................... 12

5.2.1

Huismus............................................................................................................................................................. 11

5.2.2

Gierzwaluw....................................................................................................................................................... 11

5.2.3

Overige vogels . .............................................................................................................................................. 11

5.3

Vrijgestelde soorten . ................................................................................................................................... 12

6. Houtopstanden .......................................................................................................................................................... 12 7. Samenvatting en conclusie flora en fauna quickscan . ........................................................................ 13 8. Literatuurlijst .............................................................................................................................................................. 14

27-1- 2023 - Toetsing Wet natuurbescherming t.b.v. sloop en bouwwerkzaamheden aan monumentaal pand ’Borniastate’ Verlengde Schrans 87 te Leeuwarden.

3

1. Inleiding 1.1

Aanleiding

De eigenaren van rijksmonumentale, voormalige villa, ‘Borniastate’ aan de Verlengde Schrans 87 in Leeuwarden, zijn van doel om 31 appartementen te realiseren ten behoeve van hoogwaardige ouderenzorg. Ruimtelijke plannen dienen te worden beoordeeld op uitvoerbaarheid, onder meer in relatie tot de natuurwetgeving. LA Advies & Beheer (Lieselot Aarts) heeft Succesie Natuurzaken gevraagd een 3 voeren om duidelijkheid te verschaffen of het geplande planvoornemen ecologische beoordeling uit te | Verlengde Schrans 87 al dan niet in strijd is met de LOCATIE Wet natuurbescherming. De toetsing bestaat uit een onderzoek gebaseerd op het onderdeel soortbescherming. Hierbij ligt de focus op beschermde flora en fauna waarvan redelijkerwijze kan worden verwacht dat deze voor kunnen komen in het plangebied. Aangaande aanwezige beschermde soorten wordt verder ingegaan op mogelijk negatieve effecten van de werkzaamheden op deze soorten. Tevens wordt er inschatting gemaakt van de eventuele effecten van de voorgenomen werkzaamheden op beschermde natuurgebieden (waaronder Natura-2000 en EHS/NNN-gebieden) in de omgeving en houtopstanden. De voorliggende rapportage weergeeft de resultaten en het advies op basis van het uitgevoerde onderzoek.

Figuur 1. Locatie van het plangebied (witte omlijning). Bron: Googlemaps. Inzet Borniastate. Bron: Adema Architecten.

1.2

Doel

Het doel van deze ecologische beoordeling is inzicht verschaffen van de mate waarin het planvoornemen van invloed is op de natuurwaarden van het plangebied en zijn “directe omgeving”. Deze kennis is de basis voor de aanbeveling over eventueel te nemen vervolgstappen om overtredingen onder de Wet natuurbescherming te voorkomen. De ecologisch toetsing schept, voor zover mogelijk, duidelijkheid over de volgende vraagstellingen: 1.

Komen er binnen invloedsfeer van de ruimtelijke ontwikkeling, onder de Wet natuurbescherming, beschermde soorten voor?

27-1- 2023 - Toetsing Wet natuurbescherming t.b.v. sloop en bouwwerkzaamheden aan monumentaal pand ’Borniastate’ Verlengde Schrans 87 te Leeuwarden.

4

2.

Bevinden zich binnen de invloedssfeer van de ruimtelijke ontwikkeling beschermde natuurgebieden?

3.

Wat zijn de mogelijke effecten, zowel tijdens als na realisatie van het plan, op de eventueel aanwezige beschermde soorten en natuurgebieden?

4.

Middels welke vervolgstappen kunnen bij de realisatie van het plan eventuele overtredingen onder de Wet natuurbescherming vermeden, dan wel verzacht worden?

Indien van toepassing worden aanbevelingen gedaan voor mitigatie en, indien noodzakelijk, aanvullend onderzoek. Voor het eventuele aanvullende inventarisatieonderzoek werkt Successie Natuurzaken volgens de daar voor lenende protocollen die door Netwerk Groene Bureaus, de Zoogdiervereniging en de Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO) zijn opgesteld en/of volgens de kennisdocumenten van Bij12. Wanneer negatieve effecten op beschermde soorten en/of -gebieden te verwachten zijn is ontheffing en compensatie mogelijk vereist.

1.3

Gebied- en planbeschrijving

Het plangebied bevindt zich in provincie Fryslân in gemeente Leeuwarden. Gelegen aan de Verlengde Schrans 87 te Leeuwarden bevindt zich het rijksmonumentale pand ‘Borniastate’, gebouwd in 1888-’89. Het pand is opgebouwd uit bruine baksteen met vele details in kunststeen. Er zijn twee bouwlagen met een afgeknotte schildkap, die belegd is met leien. Het pand staat nagenoeg leeg. Het heeft al diverse bestemmingen gehad. Aan de achterzijde werd het pand enkele malen uitgebreid. Het koetshuis en stalling werden al eerder afgebroken. Van het oorspronkelijke hekwerk bleef alleen de inrijpoort bewaard. Het interieur onderging een aantal wijzigingen. Het te slopen deel aan de achterzijde van het pand heeft platte daken van verschillende hoogtes, belegen met grind, loodafzetting en boeidelen langs de randen. Het noordoostelijk gelegen deel heeft houtplanken tegen de buitenmuur. Er zijn geen spouwmuren aanwezig in het te slopen deel. Met name het zuidoostelijk deel van het pand is bedekt met klimop, evenals een naastgelegen pergola en een drietal bomen aan de achterzijde van het pand. Aan de zuidzijde is een terras en diverse bosschage waaronder coniferen en haagbeuk. Langs de randen van de tuin staan diverse soorten bomen. Aan de noordzijde staat een monumentale boom (figuur 2-7).

In de rijksmonumentale, voormalige villa ‘Borniastate’, aan de Verlengde Schrans 87 in Leeuwarden worden appartementen gerealiseerd ten behoeve van hoogwaardige ouderenzorg. De in totaal 31 appartementen zullen verdeeld worden over de monumentale villa en nieuw te bouwen uitbreiding aan de achterzijde. De gedeelde voorzieningen zoals de eetzaal en gemeenschappelijke woonvertrekken bevinden zich in het monumentale woonhuis. De bestaande uitbreiding uit de jaren 80 heeft dienst gedaan als hotel. Deze uitbreiding zal gesloopt worden en plaats maken voor een nieuwe uitbreiding die voldoet aan de huidige duurzaamheidseisen. Het monumentale woonhuis blijft aan de buitenzijde onaangetast. Men is van doel najaar 2023 te starten met de werkzaamheden. Bij de nieuwe uitbreiding worden de drietal bomen aan de achterzijde gerooid. De tuin wordt deels opnieuw ingedeeld waarbij hagen en bosschage zullen verdwijnen. Echter wordt er op een groene omgeving ingezet in het planvoornemen zoals herplant van bomen en struiken, een moestuin en groene (sedum) daken (figuur 8 en 9). Successie Natuurzaken is gevraagd mee te denken in de vergroening tijdens en na de realisatie van het planvoornemen.

27-1- 2023 - Toetsing Wet natuurbescherming t.b.v. sloop en bouwwerkzaamheden aan monumentaal pand ’Borniastate’ Verlengde Schrans 87 te Leeuwarden.

5

Figuur 3. Te slopen deel (rode stippellijn).

Figuur 4. Impressie binnenzijde (hal) van Borniastate.

Figuur 5 en 6. Te slopen achterzijde.

Figuur 7. Oostkant, met te slopen deel en te kappen houtopstanden daar waar de uitbreiding van appartementen is voorgenomen. 27-1- 2023 - Toetsing Wet natuurbescherming t.b.v. sloop en bouwwerkzaamheden aan monumentaal pand ’Borniastate’ Verlengde Schrans 87 te Leeuwarden.

6

17

ONTWERP | Impressies

Figuur 8. Schetsontwerp uitbreiding achterzijde. Bron: Adema Architecten

14

13

12

3

11

5

10

6

2

7

14

9

4

8

1

Figuur 9. Schetsontwerp tuin. Bron: Studio Nico Wissing. 27-1- 2023 - Toetsing Wet natuurbescherming t.b.v. sloop en bouwwerkzaamheden aan monumentaal pand ’Borniastate’ Verlengde Schrans 87 te Leeuwarden. Opdrachtgever:

Boombraak Onroerend Goed BV Maatlat 1 1906 LB Limmen

Project:

Bornia State Leeuwarden

Betreft:

Schetsontwerp

Projectnummer :

nr.

Datum

:

24-11-2022

Besteknummer :

nr.

Gewijzigd

:

06-12-2022

02

Getekend door :

NW-DW-DS

Bijlagen :

.

7

2. Onderzoeksmethodiek In opdracht van LA Advies & Beheer (Lieselot Aarts) heeft Succesie Natuurzaken middels een ecologische beoordeling het planvoornemen getoetst aan de Wet natuurbescherming en overige gebiedsbescherming. De toetsing bestaat uit twee onderdelen: een deskresearch en een veldbezoek. Middels een deskresearch wordt er onderzoek gedaan naar mogelijk aanwezige beschermde soorten in het plangebied. Tevens wordt duidelijk of het planvoornemen al dan niet binnen de invloedsfeer van een beschermd natuurgebieden vallen. Middels een veldbezoek (27 januari 2023) is via een visuele inspectie een inschatting gemaakt of het plangebied en directe omgeving geschikt leefgebied is voor beschermde soorten en of de mogelijke effecten van het planvoornemen, negatief uit kunnen pakken op het leefgebied van deze soort(en).

3. Algemene verbodsbepaling Wet natuurbescherming (Wnb) De ecologische wet en regelgeving is in de Wet natuurbescherming (Wnb) in grote lijnen onderverdeeld in soortenbescherming, gebiedsbescherming en houtopstanden. De wet is gericht op het ontwikkelen en beheren van natuur om de biologische diversiteit te behouden en te herstellen. Tevens heeft het als doel om de cultuurhistorische en maatschappelijke functies van natuur in stand te houden (Ministerie van Economische Zaken, 2017).

4. Toetsing gebiedsbescherming Beschermde gebieden zijn op te delen in Natura 2000-gebieden, Natuurnetwerk Nederland en provinciaal beschermde gebieden als ganzenrust en -slaapgebieden en weidevogelkans en -compensatiegebieden.

4.1

Natura 2000

Het plangebied valt buiten Natura 2000-gebied Groote Wielen in de provincie Fryslân. Negatieve effecten door externe werking door trillingen, geluid en oppervlakte verlies zijn gezien de grote afstand (± 5 kilometer) tot het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied (Groote Wielen) grotendeels uit te sluiten (figuur 10).

± 5 km

Figuur 10. Ligging plangebied (rode ster) t.o.v. Natura 2000-gebied. Bron: kaartenkijkdoos 27-1- 2023 - Toetsing Wet natuurbescherming t.b.v. sloop en bouwwerkzaamheden aan monumentaal pand ’Borniastate’ Verlengde Schrans 87 te Leeuwarden.

8

Meervleermuis De meervleermuis foerageert binnen de grenzen van Natura 2000-gebieden en heeft zijn verblijfplaatsen daarbuiten. Binnen de Wet natuurbescherming zijn de verblijfplaatsen en vliegroutes van deze soort ook buiten de begrenzing van de Natura 2000-gebieden beschermd. Eventuele effecten op de meervleermuis worden behandeld in “paragraaf 6.1.1 Vleermuizen” tezamen met de overige voorkomende vleermuizen in de omgeving van het plangebied. Stikstofdepositie Projecten waarbij stikstofuitstoot wordt verwacht, worden getoetst aan de instandhoudingsdoelstellingen Natura 2000. Enkele instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000 gebied ‘Groote Wielen’ zijn gevoelig voor stikstofdepositie. Het planvoornemen betreft de sloop van de uitbreiding aan de achterzijde van Rijksmonument ‘Borniastate’ en de bouw van appartementen. Na realisatie wordt er toename in verkeersaantrekking verwacht. Het is tevens voor de hand liggend dat de appartementen in zowel het monumentale deel als de uitbreiding aan de achterzijde, verwarmd dienen te worden na realisatie. Volgens de huidige richtlijnen betreffende nieuwbouwwoningen zal dit op een energie neutrale manier gaan plaatsvinden. Gezien de relatief grote afstand tot stikstofgevoelige gebieden verwacht Successie Natuurzaken op voorhand geen negatief effect rondom stikstofdepositie.

Echter wordt aangeraden om de Gemeente Leeuwarden te informeren of er al dan niet een stikstofberekening aangeleverd dient te worden. 4.2 Natuurnetwerk Nederland Een ingreep op het Natuurnetwerk Nederland (NNN) moet worden getoetst op de wezenlijke kenmerken en waarden. Daarbij gaat het om de uitwisselingsmogelijkheden van het NNN (verbindende functie), de natuurlijke eenheid, aaneengesloten functie en om de kwaliteit van het NNN en het leefgebied van soorten. Het plangebied valt buiten de begrenzing van het NNN (figuur 11). Negatief effect op NNN is niet aan de orde.

Figuur 11. Ligging plangebied (rode ster) t.o.v. NNN-gebied (oranje/groen) en weidevogelkansgebied (geacceerd). Bron: kaartenkijkdoos.

4.3 Provinciaal beschermde gebieden Het plangebied is niet aangewezen als ganzenrust- en foerageergebied of weidevogelkans-/weidevogelkerngebieden (Kaartenkijkdoos provincie Fryslân). Om deze reden is negatief effect niet aan de orde (figuur 11). 27-1- 2023 - Toetsing Wet natuurbescherming t.b.v. sloop en bouwwerkzaamheden aan monumentaal pand ’Borniastate’ Verlengde Schrans 87 te Leeuwarden.

9

5. Toetsing soortenbescherming Vanuit de Wnb is de soortbescherming verdeeld in de drie categorieën: vogels, overige Europees beschermde soorten en andere nationaal beschermde soorten. Binnen de Wet natuurbescherming vullen Europese en nationale wetgeving elkaar aan. De Europees beschermde soorten genieten een iets zwaardere bescherming dan de nationaal beschermde soorten. Zo geldt voor de nationale soorten geen verbod op het verstoren, iets wat wel het geval is bij de Europees beschermde soorten. Naast de beschermde soorten dient men de ‘Zorgplicht’ in acht te houden. Dit houdt in dat ongeacht of dier- en plantensoorten beschermd zijn, eenieder voldoende zorg in acht moet nemen voor de instandhouding van de soort(en) en zijn habitat (Ministerie van Economische Zaken, dec. 2016). 5.1

Zoogdieren

5.1.1 Vleermuizen Alle 20 vleermuissoorten in Nederland zijn beschermd in de Wet natuurbescherming. Hierbij gaat het om de bescherming van verblijfplaatsen, essentiële vliegroutes en essentiële foerageergebieden. Tijdens het veldbezoek (27-1-2023) is de nadruk gelegd op de aanwezigheid van mogelijke verblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuissoorten, de gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, laatvlieger, gewone grootoorvleermuis en meervleermuis. Van deze gebouwbewonende vleermuizen wordt aangenomen dat ze voorkomen in de ruime omgeving van het plangebied. Verblijfplaatsen Bij de inspectie is geconstateerd dat het te slopen deel (uitbreiding) geen invliegmogelijkheden herbergt, welke mogelijk toegang bieden tot potentieel geschikte verblijfplaatsen. Het is uitgesloten dat er toegang wordt geboden tot potentieel geschikte verblijfplaatsen inpandig in de vorm van ruimtes tussen plafonds en ruimtes tussen muren omdat er geen dakbeschot aanwezig is en spouwmuren ontbreken. Tijdens de quickscan zijn geen vleermuizen, uitwerpselen of andere indicaties van aanwezigheid van een verblijfplaats aangetroffen. Op basis van de bevindingen wordt geconcludeerd dat er geen verblijfplaatsen van bovengenoemde vleermuizen aanwezig zijn in het plangebied.

Wel is geconstateerd dat een klein schuin dak, belegen met dakpannen, aan de noordoostzijde van het monumentale pand (naast het torentje) invliegopeningen herbergt welke mogelijk toegang bieden tot potentieel geschikte verblijfplaatsen in de vorm van opwippende dakpannen en loodflappen (figuur 12). Van belang is dat dit dakdeel niet wordt aangetast. Daarnaast dient men, zowel tijdens als na de realisatie van de nieuwe uitbreiding, lichtverstrooiing richting het dakdeel te voorkomen.

Figuur 12. Dakpandeel monumentaal pand met invliegopeningen van vleermuizen. Dit deel wordt niet aangetast bij het planvoornemen. 27-1- 2023 - Toetsing Wet natuurbescherming t.b.v. sloop en bouwwerkzaamheden aan monumentaal pand ’Borniastate’ Verlengde Schrans 87 te Leeuwarden.

10

Er is eveneens gekeken naar potentieel geschikte verblijfplaatsen van boombewonende soorten, de ruige dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis, watervleermuis en rosse vleermuis, in de te kappen bomen aan de achterzijde van het pand. Deze zijn niet aangetroffen. Dit geldt tevens voor de monumentale boom aan de noordzijde van het pand welke onaangetast blijft in het planvoornemen. Vliegroute Ten noorden en zuiden staan hoge boomrijen langs het plangebied die gebruikt kunnen worden door vleermuizen als (essentiële) vliegroute. De bomen blijven onaangetast in het planvoornemen. Vleermuizen zijn gevoelig voor licht. Lichtverstrooiing naar de boomrijen kan effect hebben op de functie van de vliegroute. Het is daarom van belang lichtverstrooiing richting deze bomen te voorkomen. Foerageergebied De watergang ten westen van het plangebied (voorblad) kan gebruikt worden als foerageergebied van de watervleermuis. Het open parkachtige landschap rond het plangebied, kan verder door de laatvlieger worden gebruikt als foerageergebied. In de omgeving van het plangebied bevinden zich bomen en bosschages welke prima kan dienen als foerageergebied voor soorten als de ruige- en gewone dwergvleermuis. Men dient om deze redenen in het kader van de zorgplicht een toename van verlichting rondom het plangebied zo veel mogelijk te beperken om verstoring van foeragerende vleermuizen te voorkomen.

5.2 Broedvogels 5.2.1 Huismus Huismussen zijn zeer honkvast en hebben een actieradius van hooguit enkele honderden meters. Ze blijven het gehele jaar op dezelfde plek. De huismus hecht grote waarde aan korte bomen en struweel in zijn broedgebied. Door het verdwijnen van geschikt habitat en broedmogelijkheden is er een enorme achteruitgang van de huismusstand. Het nest wordt elk jaar opnieuw gebruikt. Om deze redenen zijn nesten van huismussen jaarrondbeschermd. Bij de inspectie van het plangebied zijn geen huismussen binnen een straal van 100 meter van het plangebied gezien of gehoord. Huismussen broeden bij voorkeur onder dak- en nokpannen. Het monumentale pand en het te slopen deel hebben geen dak of nokpannen maar leidaken en plattedaken. Lage bomen en struweel in de directe omgeving zijn wel aanwezig. Er zijn geen potentiële huismusnesten aangetroffen. Locaties in de directe omgeving van het plangebied bieden geschiktere nest -en verblijfplaatsen. Op basis van bovenstaande factoren kan met zekerheid de aanwezigheid van de huismus worden uitgesloten. 5.2.2 Gierzwaluw Van de gierzwaluw is bekend dat ze zeer honkvast zijn tijdens de broedperiode. Het nest wordt elk jaar opnieuw gebruikt. Om deze redenen zijn nesten van gierzwaluwen jaarrond beschermd.

Bij de inspectie van het plangebied is geconstateerd dat het habitat ongeschikt is voor de gierzwaluw wegens het ontbreken van nestgelegenheid. Gierzwaluwen broeden bij voorkeur onder dak- en nokpannen. Het monumentale pand en het te slopen deel hebben geen dak of nokpannen maar leidaken en plattedaken en kan de gierzwaluw met zekerheid worden uitgesloten. 5.2.3 Overige broedvogels Naast jaarrond beschermde nesten kunnen er tijdens het broedseizoen (grofweg 1 mrt. t/m aug.) broedvogels in het pand broeden waarvan het nest niet jaarrond beschermd is. Het betreft o.a. de spreeuw. Tevens zijn de te rooien bomen en bossaches gecheckt op aanwezige nesten. Op enkele plaatsen wer27-1- 2023 - Toetsing Wet natuurbescherming t.b.v. sloop en bouwwerkzaamheden aan monumentaal pand ’Borniastate’ Verlengde Schrans 87 te Leeuwarden.

11

den deze aangetroffen (figuur 13 en 14). Het betreft o.a. de merel. Voor soorten waarvan het nest niet jaarrond beschermd is, dient men rekening te houden met het feit dat ieder nest, mits op dat moment in gebruik, beschermd is. Dit houdt is dat er geen wezenlijke verstoring mag plaatsvinden, waardoor de vogel het nest verlaat.

Figuur 13 en 14. Aangetroffen ‘oude’ nesten.

5.3 Vrijgestelde soorten In en direct rondom het plangebied komen naar alle waarschijnlijkheid verschillende algemeen voorkomende soorten als de meerkikker, kleine watersalamander, egel en diverse (woel)muizensoorten. Voor deze bovengenoemde soorten geldt een provinciale vrijstelling van bescherming. Wel dient men voor deze soorten rekening te houden met de Zorgplicht.

6. Houtopstanden Als er een (deel van een) houtareaal wordt gekapt van meer dan 10 are (1000 m2) of een (deel van een) bomenrij van minimaal 20 bomen buiten de bebouwde kom kan er sprake zijn van een meld- en/ of herplantingsplicht. Binnen het planvoornemen worden geen bomen gekapt welke onderdeel zijn van een houtareaal of bomenrij als bovengenoemde. Er is derhalve geen sprake van een meld- en/of herplantingsplicht.

27-1- 2023 - Toetsing Wet natuurbescherming t.b.v. sloop en bouwwerkzaamheden aan monumentaal pand ’Borniastate’ Verlengde Schrans 87 te Leeuwarden.

12

7. Samenvatting en conclusie flora en fauna quickscan De eigenaren van rijksmonumentale, voormalige villa, ‘Borniastate’ aan de Verlengde Schrans 87 in Leeuwarden, zijn van doel om 31 appartementen te realiseren ten behoeve van hoogwaardige ouderenzorg. In het kader van de vergunningsaanvraag heeft Successie Natuurzaken een ecologische toetsing uitgevoerd om duidelijkheid te verschaffen of de geplande werkzaamheden al dan niet in strijd zijn met de Wet natuurbescherming. Het planvoornemen heeft door bijvoorbeeld trillingen, geluid en oppervlakte verlies geen negatief effect op de instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000-gebieden. Het planvoornemen betreft de sloop van de huidige uitbreiding en de bouw van appartementen aan de achterzijde en inpandig in het monumentale pand, die voldoen aan de huidige duurzaamheidseisen. Gezien de relatief grote afstand tot stikstofgevoelige gebieden verwacht Successie Natuurzaken op voorhand geen negatief effect rondom stikstofdepositie. Echter wordt aangeraden om de Gemeente Leeuwarden te informeren of er al dan niet een stikstofberekening aangeleverd dient te worden. Het planvoornemen heeft geen negatief effect op overige beschermde gebieden onder de Wet natuurbescherming en provinciaal beschermde gebieden. Daarnaast is er geen sprake van een meld en/of herplantingsplicht omtrent houtopstanden.

Naast de gebiedsbescherming zijn de werkzaamheden getoetst aan Europees en nationaal beschermde soorten. Uit de flora en fauna quickscan is geconcludeerd dat de aanwezigheid van verblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuissoorten is uit te sluiten. Van belang is dat het dakdeel met dakpannen, naast het torentje, niet wordt aangetast. Daarnaast dient men, zowel tijdens als na de realisatie van de nieuwe uitbreiding, lichtverstrooiing richting het dakdeel te voorkomen. Men dient een toename van verlichting rondom het plangebied zowel tijdens de sloop als tijdens de realisatie van de nieuwe appartementen zo veel mogelijk te beperken om verstoring van verblijfplaatsen, vliegroutes en foeragerende vleermuizen te voorkomen. In de wijde omgeving komen verschillende broedvogels voor waarvan de nesten (jaarrond) beschermd zijn. Van de huismus en gierzwaluw die in de omgeving voorkomen zijn de verblijfplaatsen/nesten jaarrond beschermd. Op basis van de resultaten van de quickscan wordt geconcludeerd dat jaarrond beschermde nesten kunnen worden uitgesloten. Tijdens het broedseizoen (grofweg 1 mrt. t/m aug.) kunnen broedvogels in het pand broeden waarvan het nest niet jaarrond beschermd is o.a. de winterkoning en merel. Voor deze soorten dient men rekening te houden met het feit dat ieder nest, mits op dat moment in gebruik, beschermd is.

Dit houdt in dat er geen wezenlijke verstoring mag plaatsvinden, waardoor de vogel het nest verlaat. Daarom wordt het aangeraden om buiten het vogelbroedseizoen te werken. Indien men wel tijdens het broedseizoen werkt, wordt het aangeraden het plangebied voorafgaand aan het broedseizoen ongeschikt te maken voor broedvogels. Verder dient men tijdens de uitvoer van de werkzaamheden rekening te houden met de Zorgplicht (Artikel 1.11 wnb). De Zorgplicht geldt voor elke soort/individu in Nederland. Dit houdt in dat men tracht schade aan wilde planten en dieren zo veel mogelijk te voorkomen. Dit kan door een werkwijze te hanteren waarbij dieren kunnen ontsnappen en/of deze te verplaatsen naar een geschikt biotoop.

27-1- 2023 - Toetsing Wet natuurbescherming t.b.v. sloop en bouwwerkzaamheden aan monumentaal pand ’Borniastate’ Verlengde Schrans 87 te Leeuwarden.

13

8. Literatuurlijst Arcadis, feb. 2019. Mitigatiecatalogus Gebouwbewonende Soorten. (PDF) Beschikbaar op: https://www. provinciegroningen.nl/fileadmin/Mitigatiecatalogus_gebouwbewonende_soorten_Centrum_Veilig_Wonen.pdf Ministerie van Economische Zaken, 2017. Wet natuurbescherming (16 december 2015). [Online] Beschikbaar op: http://minez.nederlandsesoorten.nl/content/wet-natuurbescherming-16-december-2015 Stibbeblog, 2016. De Wet natuurbescherming: wanneer is sprake van een verstoring van een vogel die van wezenlijke invloed is?. [Online] Beschikbaar op: http://www.stibbeblog.nl/all-blog-posts/environment-and-planning/de-wet-natuurbescherming-wanneer-is-sprake-van-een-verstoring-van-een-vogel-die-van-wezenlijke-invloed-is/ https://www.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=14fdb7eae5844c479140f89c88abddd3 (Kaartenkijkdoos provincie Fryslân) Vleermuis.net., 2019. Verblijfplaatsen. Beschikbaar op, Vleermuis.net: http://www.vleermuis.net/vleermuizen-en-bescherming/verblijfplaatsen https://www.natura2000.nl/gebieden/friesland/groote-wielen/groote-wielen-doelstelling

BIJ12 rapporten: Diverse soorten Geraadpleegde websites: ndff-ecogrid.nl Waarnemingen.nl Verspreidingsatlas.nl Telmee.nl Google.maps.nl Zoogdiervereniging.nl

27-1- 2023 - Toetsing Wet natuurbescherming t.b.v. sloop en bouwwerkzaamheden aan monumentaal pand ’Borniastate’ Verlengde Schrans 87 te Leeuwarden.

14

Bijlage 3

Projectberekening Dit document geeft een overzicht van de invoer en rekenresultaten van een Projectberekening met AERIUS Calculator. De berekening is uitgevoerd binnen Natura 2000-gebieden, op rekenpunten die overlappen met stikstofgevoelige habitattypen en/of leefgebieden, gekoppeld aan een aangewezen soort, of nog onbekend maar mogelijk wel relevant, en waar tevens sprake is van een overbelaste of bijna overbelaste situatie voor stikstofdepositie.

Overzicht Samenvatting situaties Resultaten Detailgegevens per emissiebron Deze PDF is een digitaal bestand dat weer in te lezen is in AERIUS. Meer toelichting over de PDF en AERIUS kunt u vinden in de of .

handleidingen op onze website

Projectberekening

Contactgegevens Rechtspersoon Inrichtingslocatie

Activiteit

Omschrijving Toelichting

Berekening

Bornia State BV Verlengde Schrans 87, 8932 NL Leeuwarden Herbestemming Bornia State Aanleg en gebruiksfase herbestemming woonhuis tot zorginstelling met 34 wooneenheden.

AERIUS kenmerk Datum berekening Rekenconfiguratie

RvnTkqnDpsUX 01 oktober 2024, 09:22 OwN2000-rekengrid

Totale emissie

Rekenjaar

Emissie NH₃

Emissie NOₓ

Resultaten

Hoogste bijdrage

Hexagon

Gebied

Aanleg en gebruikfase - Beoogd Aanleg en gebruikfase - Beoogd Gekarteerd oppervlak met toename (ha) Gekarteerd oppervlak met afname (ha) Grootste toename Grootste afname

RvnTkqnDpsUX (01 oktober 2024)

2024 -

2,1 kg/j

82,7 kg/j

2/7

Projectberekening

Aanleg en gebruikfase (Beoogd), rekenjaar 2024 Emissiebronnen 1 Mobiele werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning | Materieel aanlegfase  Verkeersnetwerk

RvnTkqnDpsUX (01 oktober 2024)

Emissie NH₃

Emissie NOₓ

1,7 kg/j 0,4 kg/j

72,3 kg/j 10,4 kg/j

3/7

Projectberekening

Hoogste af- en toename op (bijna) overbelaste stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden.

500 m Habitatrichtlijn Vogelrichtlijn Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn Niet bepaald

© OSM & Kadaster Grootste toename (projectberekening) Grootste afname (projectberekening) Hoogste totaal (achtergrond + projectberekening)

De letters bij de bronlabels op de kaart geven bij welke type situaties de bronnen horen: beoogde situatie (B), referentiesituatie (R) en/of salderingssituatie (S). RvnTkqnDpsUX (01 oktober 2024)

4/7

Projectberekening

Resultaten stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden situatie "Aanleg en gebruikfase " (Beoogd) incl. saldering e/o referentie Berekend (ha gekarteerd)

Totaal

RvnTkqnDpsUX (01 oktober 2024)

-

Hoogste totale Met toename Grootste depositie (mol (ha gekarteerd) toename (mol N/ha/jr) N/ha/jr)

-

-

-

Met afname (ha Grootste afname gekarteerd) (mol N/ha/jr)

-

-

5/7

Projectberekening

Aanleg en gebruikfase , Rekenjaar 2024 1

Mobiele werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning

Naam Locatie Oppervlakte

Materieel aanlegfase X:182458,05 Y:578190,69 0,30 ha

NOₓ NH₃

Naam

Stageklasse

Divers materieel

Stage-IV, 2014-2018, 75-560 kW, diesel, 7000 l/j SCR: ja

2

Wegverkeer | Weg

Naam Locatie Lengte Wegtype Rijrichting Tunnelfactor Type hoogteligging Weghoogte t.o.v. maaiveld Verkeer

Transport X:182666,13 Y:578334,82 861,04 m Binnen bebouwde kom (doorstromend) Beide richtingen 1 Normaal 0m

Licht verkeer Middelzwaar vrachtverkeer Zwaar vrachtverkeer Busverkeer 3

Brandstof­verbruik

Max. snelheid

Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren

Wegverkeer | Weg

Naam Locatie Lengte Wegtype Rijrichting Tunnelfactor Type hoogteligging Weghoogte t.o.v. maaiveld Verkeer

Wegverkeer gebruiksfase X:182573,34 Y:578330,39 1.048,38 m Binnen bebouwde kom (doorstromend) Beide richtingen 1 Normaal 0m

Licht verkeer Middelzwaar vrachtverkeer Zwaar vrachtverkeer Busverkeer

Max. snelheid

Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren

Draaiuren AdBlue verbruik

460 u/j 350 l/j

72,3 kg/j 1,7 kg/j Stof Emissie

NOₓ

72,3 kg/j NH₃ 1,7 kg/j

Links Rechts NOₓ 0,3 kg/j Type scherm - - NO₂ 64,9 g/j Hoogte - - NH₃ 9,4 g/j Afstand tot de weg - -

Aantal voertuigbewegingen

850,0 /jaar 0,0 /jaar 34,0 /jaar 0,0 /jaar

In file

0,0 % 0,0 % 0,0 % 0,0 %

Links Rechts NOₓ 10,0 kg/j Type scherm - - NO₂ 1,6 kg/j Hoogte - - NH₃ 0,4 kg/j Afstand tot de weg - -

Aantal voertuigbewegingen

100,0 /etmaal 0,0 /etmaal 0,0 /etmaal 0,0 /etmaal

In file

0,0 % 0,0 % 0,0 % 0,0 %

Disclaimer Hoewel verstrekte gegevens kunnen dienen ter onderbouwing van een vergunningaanvraag, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. De eigenaar van AERIUS aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de inhoud van de door de gebruiker aangeboden informatie. Bovenstaande gegevens zijn enkel bruikbaar tot er een nieuwe versie van AERIUS beschikbaar is. AERIUS is een geregistreerd handelsmerk in Europa. Alle rechten die niet expliciet worden verleend, zijn voorbehouden. RvnTkqnDpsUX (01 oktober 2024)

6/7

Projectberekening

Rekenbasis Deze berekening is tot stand gekomen op basis van AERIUS versie 2023.2.1_20240702_c9370194cb Database versie 2023.2.1_c9370194cb_calculator_nl_stable Voor meer informatie over de gebruikte methodiek en data zie: https://link.aerius.nl/website

RvnTkqnDpsUX (01 oktober 2024)

7/7

Bijlage 4

Saneringsplan Borniastate (Verlengde Schrans 87) te Leeuwarden

In opdracht van: Naam Postadres Postcode + plaats Contactpersoon Telefoonnummer

: : : : :

Bombraak Onroerend Goed B.V. Maatlat 1 1906 BL LIMMEN De heer J. de Graaf 072-5057555

Projectnummer Datum Opgesteld door Gecontroleerd door

: : : :

23HB0809 29 maart 2024 ing. M.I. Hermelink drs. S. Brink

Type sanering Aanleiding Doelstelling

: : :

IBC voorkomen actuele risico’s stabiele situatie

Bezoek- en postadres

:

Comeniusstraat 7, 1817 MS, Alkmaar Krijn Taconiskade 412, 1087 HW, Amsterdam

Telefoonnummer E-mail Internet NEN-EN-ISO 9001-2015

: : : :

088 - 4720600 info@hbadvies.nl www.hbadvies.nl certificaatnummer NCK.2018.272.ISO 9001.H162

HB Adviesbureau

Op alle offertes, werkzaamheden van en overeenkomsten met HB Adviesbureau zijn de DNR 2011 voorwaarden van toepassing, gedeponeerd ter griffie van de Rechtbank te Amsterdam op 3 juli 2013 onder nummer 56/2013. De voorwaarden staan vermeld op onze website www.hbadvies.nl.

HB Adviesbureau verklaart hierbij dat ten aanzien van de uitgevoerde werkzaamheden zij op geen enkele wijze een relatie heeft met de opdrachtgever en/of eigenaar van de onderzoekslocatie, danwel dat sprake is van een gewaarborgde functiescheiding conform de geldende richtlijnen van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Hoewel HB Adviesbureau de grootste zorgvuldigheid betracht bij het uitvoeren van dit onderzoek kan het geen volledige zekerheid bieden omtrent de aan- of afwezigheid van een verontreiniging voor het gehele onderzoeksgebied. Het onderzoek betreft een momentopname. HB Adviesbureau aanvaardt op generlei wijze aansprakelijkheid voor gevolgen welke voortvloeien uit beslissingen welke genomen zijn op basis van de onderzoeksresultaten van het onderhavig bodemonderzoek. HB Adviesbureau werkt samen met laboratoria, welke door de Raad van Accreditatie (RvA) geaccrediteerd zijn. De laboratoria bieden u de mogelijkheid om de juistheid en authenticiteit van de analyseresultaten te controleren.

23HB0809-C1

HB Adviesbureau

INHOUDSOPGAVE

PAGINA

1.

INLEIDING

1

2.

LOCATIEGEGEVENS / VOORINFORMATIE

3

2.1. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5.

3 3 3 4 5

3.

4.

5.

UITGANGSPUNTEN EN RANDVOORWAARDEN BODEMSANERING

7

3.1. 3.2. 3.3. 3.4.

7 7 7 8

Algemeen Saneringsdoelstelling Procedures Civieltechnische en bouwkundige randvoorwaarden

UITVOERING BODEMSANERING

9

4.1. 4.2. 4.3. 4.4. 4.5. 4.6.

9 9 9 10 10 10

Samenvatting Voorbereiding Bronverwijdering Aanleg buffersysteem en zuiveringssysteem grondwater Grondwaterbeheersing en isolatie Grondwateronttrekking

VEILIGHEID, KWALITEIT EN VERANTWOORDING

11

5.1.

11 11 11 12 12 12 13 13 14

5.2. 5.3. 5.4.

6.

Locatiegegevens Voorgaande rapporten Aanvullend onderzoek Verontreinigingssituatie Afweging saneringsvarianten

Arbeidsomstandigheden 5.1.1. Veiligheids & gezondheidsplan 5.1.2. Werken met verontreinigde grond Kwalificatie aannemer Milieukundige begeleiding 5.3.1. Algemeen Project specifieke omschrijving kritische en niet-kritische werkzaamheden 5.4.1. Controle eindsituatie sanering 5.4.2. Evaluatie sanering

NAZORG

BIJLAGEN I : Vlekkenkaart II : Onttrekkings- en beheerssysteem III : Kadastrale bescheiden IV : Nader onderzoek met risicobeoordeling Sanscrit

23HB0809-C1

15

HB Adviesbureau

1.

INLEIDING

Door Bombraak Onroerend Goed B.V. is aan HB Adviesbureau opdracht verleend voor het opstellen van een saneringsplan ten behoeve van de isolatie van de bodemverontreiniging met minerale olie en aromaten op de locatie aan de Verlengde Schrans 87 te Leeuwarden. De aanleiding voor de uitvoering van de bodemsanering is de recent opgetreden overlast ten gevolge van uitdamping. De regionale ligging van de saneringslocatie is weergegeven in figuur 1. Figuur 1: Regionale ligging saneringslocatie

saneringslocatie

Uit bodemonderzoek blijkt dat het grondwater sterk verontreinigd is met (vluchtige) minerale olie en vluchtige aromatische koolwaterstoffen. De contouren van de te saneren verontreiniging zijn opgenomen in bijlage I. Het doel van het saneringsplan is het nader uitwerken van de sanerende werkzaamheden op technische, milieuhygiënische en organisatorische aspecten, zodanig dat aan het gestelde saneringsdoel wordt voldaan. Als saneringsdoel geldt dat door middel van aanbrengen van drainage en dampkerende folie de grondwaterverontreiniging dusdanig beheerst wordt dat er in de toekomst geen risico meer is op uitdamping en er sprake is van een stabiele situatie.

23HB0809-C1

1 van 15 | Pagina

HB Adviesbureau

In hoofdstuk 2 worden de algemene gegevens van de locatie beschreven. De uitgangspunten en randvoorwaarden voor de sanering zijn weergegeven in hoofdstuk 3. In hoofdstuk 4 wordt de uitvoering van de sanering beschreven waarna in hoofdstuk 5 de aspecten veiligheid, kwaliteit en milieukundige begeleiding aan de orde komen. Hoofdstuk 6 besluit met nazorgaspecten ten aanzien van de te verwachten restverontreiniging

23HB0809-C1

2 van 15 | Pagina

HB Adviesbureau

2.

LOCATIEGEGEVENS / VOORINFORMATIE

2.1. Locatiegegevens De saneringslocatie betreft een monumentale villa bekend als Borniastate en bevindt zich aan de Verlengde Schrans 87 te Leeuwarden. De villa is in 1888-1889 gebouwd en deed tot 1922 dienst als woning. Na 1922 is het pand gebruikt voor respectievelijk een psychiatrische inrichting, een christelijke opleidingsschool voor gezinsverzorgsters en een tehuis voor gehandicapte jongeren. In 1993 werd het ingericht tot hotel-restaurant. Momenteel is het pand niet in gebruik. In de toekomst zal de aan de achterzijde gesitueerde aanbouw gesloopt worden en vind daar nieuwbouw plaats van zorggebonden appartementen. Het monumentale deel zal voornamelijk gebruikt gaan worden voor algemene doeleinden (kantoren, receptie etc.). Van de locatie zijn de navolgende kerngegevens beschikbaar: Tabel 2.1: Kerngegevens Onderdeel Eigendomssituatie Eigenaar(s) Belanghebbenden Kadastrale gegevens Kadastrale gemeente Kadastrale sectie en nummer(s) Bestemming, huidig bodemgebruik Algemene informatie RD-coördinaten Oppervlakte perceel Oppervlakte van de verontreiniging Wet bodembescherming Huidige status Toekomstige situatie