Normenkader 2026
Tekst van het document
Normenkader 2026 gemeente Leeuwarden Het normenkader is onderdeel van de afspraken over rechtmatigheid tussen gemeenteraad en college. Het kader, beperkt tot de wettelijk verplichte onderdelen, wordt elk jaar door de gemeenteraad vastgesteld (artikel 10 lid 2 Financiële verordening gemeente Leeuwarden 2023). In het overzicht is de uitkomst opgenomen van de inventarisatie van de voor het boekjaar 2026 relevante wet- en regelgeving voor (de rechtmatigheidsverantwoording in) de jaarrekening van gemeente Leeuwarden, zowel extern (Europees, nationaal, provinciaal) als intern (gemeenteraad). De werkwijze bij deze inventarisatie is net als vorig jaar als volgt geweest: De hoofdtaak van het actualiseren ligt bij de gemeentelijke juristen. Het proces wordt ondersteund door de interne auditfunctie als onderdeel van Concern. Het voornemen was om dit in 2027 volledig bij de juridische functie neer te leggen. Na evaluatie met de gemeentelijke juristen is ervoor gekozen om de betrokkenheid van de interne audit functie te behouden. Met de nu gekozen werkwijze is de benodigde kennis aanwezig om deze lijst met voldoende kwaliteitsniveau op te stellen. Waar het gaat om de vereiste inhoud, is er voor gekozen het normenkader te beperken tot alleen zaken die financiële rechtmatigheid betreffen. Meer uitleg bij deze keuze is opgenomen op de volgende pagina.
Waar het de actualisatie van het kader betreft, is het belangrijk de inherente beperkingen te erkennen en te benoemen die gepaard gaan met het opstellen van de lijst. Het is vrijwel onmogelijk om de lijst 100% juist en volledig te maken, ook niet als daar veel extra inspanningen voor zouden worden gedaan. Zie voor meer toelichting onderstaand kader. Bij de (vereiste) juistheid en volledigheid van de lijst is een aantal kanttekeningen te maken: wet- en regelgeving verandert continu, waardoor het lastig is gebleken het normenkader volledig en juist op te stellen; het bijwerken van de lijst is erg bewerkelijk omdat informatie uit allerlei bronnen moet komen en beoordeeld moet worden op relevantie; de lijst betreft altijd een momentopname, waarbij de mogelijkheid om volledig te zijn, afhankelijk is van het moment in het jaar van opstellen; het al dan niet opnemen van wet- en regelgeving in de lijst verandert niets aan de geldigheid daarvan.
In de Kadernota Rechtmatigheid van de commissie BBV is een aantal wetten en regelingen genoemd die we niet opnemen in de lijst met wet- en regelgeving, omdat deze alleen indirect effect kunnen hebben op de financiële rechtmatigheid, deze noemen we hier voor de volledigheid nog wel, het betreft: Wet financiering decentrale overheden (Fido) en onderliggende regelingen in de vorm van Regeling schatkistbankieren decentrale overheden, Uitvoeringsregel financiering decentrale overheden (Ufdo) en Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (Ruddo); en Wet Markt en Overheid. Uitleg bij normenkader Wat is het normenkader? Het normenkader is een door de raad vast te stellen set aan regelgeving waaraan in het kader van de rechtmatigheid moet worden voldaan. Daarbij gaat het zowel om Europese regelgeving en wettelijke bepalingen als eigen regelgeving, zoals verordeningen vastgesteld door de raad. Het college is primair verantwoordelijk voor de naleving en moet dus permanent inzicht hebben in de van toepassing zijnde relevante wet- en regelgeving. Wat zijn de wettelijk verplichte onderdelen? Voor het normenkader zijn bij de wettelijke bepalingen alleen de financiële beheershandelingen van belang, zoals Europese aanbestedingsrichtlijnen, en niet de wettelijke bepalingen rond bijvoorbeeld naleving van privacyregels.
Uiteraard moet de gemeente deze regels ook naleven, maar bij het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording spelen deze geen rol. Voor verordeningen geldt dat alle gemeentelijke verordeningen voor zover deze bepalingen bevatten over financiële beheershandelingen onderdeel uitmaken van het normenkader. Ook andere besluiten van de raad met een kaderstellend karakter en die bepalingen bevatten over financiële beheershandelingen, zijn een verplicht onderdeel van het normenkader (begroting, raadsbesluiten over investeringsvoorstellen, beleidsnota’s). Collegebesluiten zijn alleen verplicht in het normenkader als verantwoording daarover verplicht is op basis van hogere regelgeving of raadsbesluiten c.q. verordeningen. Welke reikwijdte kiezen wij voor de actualisatie? De organisatie houdt een lijst met relevante wet- en regelgeving bij. Voor de periodieke actualisatie hiervan door de gemeentelijke juristen willen we steeds álle wet- en regelgeving intern en extern in beeld krijgen, die betrekking heeft op financiële beheershandelingen. Dus ook de (onder)mandaten, subsidieregelingen, beleidsregels, richtlijnen e.d. die door college, gemeentesecretaris of een gemandateerde ambtenaar zijn vastgesteld. Dit omdat deze groep regels als geheel relevant is voor de rechtmatigheidscontrole.
Deze (totaal)lijst is dus uitgebreider dan het normenkader, waar alleen de wettelijk verplichte onderdelen in opgenomen worden (zoals hierboven toegelicht). Wat zijn financiële beheershandelingen? Handelingen waaruit financiële gevolgen voortkomen die als baten en lasten en/of balansmutaties in de jaarrekening dienen te worden verantwoord. Overige toelichtingen Wet- en regelgeving die in het boekjaar niet meer van toepassing is, laten we in principe weg uit het normenkader, ongeacht of er nog daaraan gerelateerde transacties in de jaarrekening verantwoord worden (bv. afrekeningen, nagekomen betalingen, etc.). Bij de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording in 2023 is er eerst voor gekozen om het normenkader jaarlijks opnieuw op- en vast te stellen. Dit principe is ook voor 2026 toegepast. Normenkader 2026 Versie: oktober 2026 In het algemeen is de gemeente gebonden aan een formeel staatsrechtelijk juridisch kader, dat begint met de Grondwet. Daarnaast zijn Gemeentewet, Algemene wet bestuursrecht (t.a.v. de bestuursorganen) en Burgerlijk Wetboek (t.a.v. de rechtspersoon) bij alle gemeentelijke handelingen (al dan niet in combinatie) van toepassing. Deze wetten komen daarom niet voor in het overzicht, maar maken wel deel uit van het normenkader.
De grootste inhoudelijke wijzigingen 2026 ten opzichte van 2025 zitten in: de participatiewet in balans; de invoering van de leegstandverordening; het vervallen van diverse tijdelijke specifieke uitkeringsregelingen (SPUK's) uit 2025; diverse actualisaties van 2025 naar 2026. Domein IAF-proces Extern/ Intern Bestuursorgaan Wet- en regelgeving Nieuw Concern <geen proces gekoppeld> Extern nvt (extern) Regio Deals vierde tranche - SiSa tussen medeoverheden Intern Raad Verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning gemeente Leeuwarden 2023 Verordening nadeelcompensatie gemeente Leeuwarden Verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning Leeuwarden 2026 Nieuw Fysiek Belastingen Intern Raad Parkeerverordening Leeuwarden 2025 Nieuw Tarievenbesluit parkeergarages Leeuwarden 2026 Nieuw Bouwleges Extern nvt (extern) Besluit bouwwerken leefomgeving Intern Raad Verordening participatie Omgevingswet gemeente Leeuwarden 2024 Grondexploitatie Intern Raad Bouwverordening gemeente Leeuwarden Nota gronduitgifte- en prijsbeleid Huren en pachten Intern Raad Algemene Erfpachtsbepalingen Leeuwarden 1965 Algemene Erfpachtsbepalingen Leeuwarden 1982 Erfpachtsbepalingen 1917 Leegstandverordening Leeuwarden Nieuw MVA/Investeringen/projecten Intern Raad Notitie Vastgoed 2020 Subsidieverstrekking Extern nvt (extern) Subsidieregeling sanering verkeerslawaai Intern Raad
Subsidieregeling energiebesparende woningmaatregelen gemeente Leeuwarden Voorzieningen Intern Raad Programma Water en Riolering 2023 - 2027 <geen proces gekoppeld> Extern nvt (extern) Besluit BDU Verkeer en Vervoer Besluit Woningbouwimpuls 2020 Omgevingswet Regeling kansrijke wijk Regeling specifieke uitkering reductie energiegebruik Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls Regeling specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2022 Tijdelijke regeling specifieke uitkering duurzame en circulaire infrastructuur Tijdelijke regeling specifieke uitkeringen intelligente verkeersregelinstallaties Tijdelijke regeling uitkering bodem 2024–2030 Tijdelijke stimuleringsregeling doelmatig en duurzaam gebruik verkeersinfrastructuur 2021 Tijdelijke stimuleringsregeling veilig, doelmatig en duurzaam gebruik verkeersinfrastructuur 2020 Wet BDU Verkeer en Vervoer Regeling verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten voor de derde ronde proeftuinen van het programma aardgasvrije wijken Regeling specifieke uitkering Lokale Aanpak Isolatie (LAI) Intern Raad Beleidsregel verklaring van geen bedenkingen omgevingsvergunning Erfgoedverordening gemeente Leeuwarden 2024-2 Huisvestingsverordening gemeente Leeuwarden Omgevingsplan gemeente Leeuwarden Verordening
afvoer hemelwater en grondwater 2014 Verordening dode gezelschapsdieren gemeente Leeuwarden 2014 Verordening Duurzaamheidslening gemeente Leeuwarden 2015 Verordening gemeentelijke begraafplaatsen Leeuwarden 2018 Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht gemeente Leeuwarden Verordening op de gemeentelijke adviescommissie omgevingskwaliteit Leeuwarden Verordening Restauratiefonds Leeuwarden 2018 Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht Leeuwarden Verordening Verzilverlening gemeente Leeuwarden Verordening winkeltijden Leeuwarden 2022 Verordening straatnamen en huisnummers Leeuwarden 2026 Nieuw Sociaal BB/IIT Intern Raad Verordening individuele inkomenstoeslag gemeente Leeuwarden 2015-2 BBZ/IOAZ Extern nvt (extern) Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 Besluit SUWI Regeling SUWI Regeling vaststelling grondslagen IOAZ Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (SUWI) Wet aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving (Fraudewet) Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO) PW/IOAW/IOAZ Extern nvt (extern) Besluit Participatiewet Besluit SUWI Besluit taaltoets participatiewet Regeling loonkostensubsidie Participatiewet 2021 Regeling Participatiewet, IOAW en IOAZ Regeling SUWI Regeling
vermogenswaardering IOAZ Participatiewet in balans Nieuw Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (SUWI) Intern Raad Handhavingsverordening participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Leeuwarden 2015 Maatregelenverordening participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Leeuwarden 2015 Participatieverordening gemeente Leeuwarden 2023 Verordening Toezicht en Handhaving Kwaliteit Wmo en Participatie 2021 gemeente Leeuwarden Verordening Vestigen uitsluitend recht voorziening Beschut Werk Participatiewet 2025 Nieuw Subsidieverstrekking Extern nvt (extern) Subsidieregeling compensatie OZB 2025 tot en met 2026 Intern Raad Algemene Subsidieverordening gemeente Leeuwarden 2025 Wmo / Jeugd Extern nvt (extern) Jeugdwet Regeling specifieke uitkering niet beoogde kosten jeugdzorg vanwege verblijf in gemeente Uitvoeringsbesluit Wmo 2015 Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 Intern Raad Verordening Toezicht en Handhaving Kwaliteit Wmo en Participatie 2021 gemeente Leeuwarden Verordening Jeugdhulp 2026 gemeente Leeuwarden Nieuw Verordening Wmo 2026 gemeente Leeuwarden Nieuw <geen proces gekoppeld> Extern nvt (extern) Algemene subsidieverordening provincie Fryslân 2022 Besluit gemeentelijke schuldhulpverlening Besluit inburgering 2021 Besluit regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig
schoolverlaten Besluit specifieke uitkeringen gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid Besluit uitvoering sociale werkvoorziening en begeleid werken Meerjarige regeling specifieke uitkeringen voor huisvesting aandachtsgroepen (RHA 2024) Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidie toekomstbestendige lokale bibliotheekvoorzieningen Regeling heroïnebehandeling Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021 Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19-gerelateerde onderwijsvertragingen Regeling specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026 Regeling specifieke uitkering kwijtschelding schulden SZW in verband met de hersteloperatie toeslagen Regeling specifieke uitkering randvoorwaardelijke functies jeugdhulp Regeling specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023–2026 Regeling specifieke uitkering vastgoedtransitie residentiële jeugdhulp 2021 Regeling vaststelling regels verstrekken eenmalige specifieke uitkering aan gemeenten huisvesting kwetsbare doelgroepen Wet educatie en beroepsonderwijs Wet sociale werkvoorziening Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024–2026 Regeling regionaal programma en Doorstroompuntfunctie 2026–2029 Nieuw Intern Raad Verordening leerlingenvervoer gemeente Leeuwarden 2018 Verordening Sociaal Medische Indicatie
Kinderopvang 2023 gemeente Leeuwarden Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Leeuwarden 2018 Vestigen uitsluitend recht Collectieve zorgverzekering minima Leeuwarden 2026 en 2027 Nieuw SSC Aanbestedingen Extern nvt (extern) Aanbestedingswet 2012 Europese aanbestedingsrichtlijnen Belastingen Extern nvt (extern) Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen Wet waardering onroerende zaken Intern Raad Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen en heffingen Leeuwarden 2025 Verordening eenmalig aansluitrecht riolering Leeuwarden 2025 Verordening parkeerbelastingen Leeuwarden 2026 Nieuw Verordening onroerendezaakbelastingen Leeuwarden 2026 Nieuw Verordening afvalstoffenheffing Leeuwarden 2026 Nieuw Verordening hondenbelasting Leeuwarden 2026 Nieuw Verordening Riool- en Waterzorgheffing Leeuwarden 2026 Nieuw Legesverordening Leeuwarden 2026 Nieuw Financieel beheer - onderdeel van verschillende IAF-processen.
Extern nvt (extern) Besluit begroting en verantwoording Europese staatssteunregels Wet terugvordering staatssteun Intern Raad Nota reserves en voorzieningen gemeente Leeuwarden 2023 Financiële verordening gemeente Leeuwarden 2023 Huren en pachten Extern nvt (extern) DIDAM-arrest Intern Raad Nota vastgoed 2025 Overige opbrengsten Intern Raad Verordening precariobelasting Leeuwarden 2026 Nieuw Verordening begraafrechten Leeuwarden 2026 Nieuw Verordening watertoeristenbelasting Leeuwarden 2026 Nieuw Verordening havengelden pleziervaart en beroepsvaart Leeuwarden 2026 Nieuw Verordening toeristenbelasting Leeuwarden 2026 Nieuw Verordening veergelden pont de Burd gemeente Leeuwarden 2026 Nieuw Personeel Extern nvt (extern) Ambtenarenwet 2017 Burgerlijk Wetboek boek 7 arbeidsovereenkomsten CAO Gemeenten CAO WSW Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers Regeling rechtspositie decentrale politieke ambtsdragers Sociale verzekeringswetten Uitvoeringsbesluit Ambtenarenwet 2017 Algemene pensioen- en uitkeringswet politieke ambtsdragers Wet op de ondernemingsraden Wet normering topinkomens Regeling Controleprotocol WNT 2021 Beleidsregels WNT 2026 Nieuw Intern Raad Verordening rechtspositie raadsleden 2020 Verordening vergoeding commissieleden gemeente Leeuwarden 2024 Verordening voor het toekennen van presentiegeld aan de leden van de stembureaus voor verkiezing van
vertegenwoordigende lichamen Rijksbelastingen Extern nvt (extern) Wet modernisering Vpb-plicht overheidsondernemingen Wet op de omzetbelasting Wet op het BTW-compensatiefonds <geen proces gekoppeld> Extern nvt (extern) Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne Regeling specifieke uitkering tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving Reglement rijbewijzen Tijdelijk besluit specifieke uitkering verbetering digitale dienstverlening Wet rechten burgerlijke stand Wet open overheid (WOO) Intern Raad Verordening Presentiegelden Verkiezingen Veiligheid <geen proces gekoppeld> Extern nvt (extern) Regeling specifieke uitkering voorkomen georganiseerde en ondermijnende jeugdcriminaliteit