Normenkader 2025

Normenkader 2025 gemeente Leeuwarden Het normenkader is onderdeel van de afspraken over rechtmatigheid tussen gemeenteraad en college. Het kader, beperkt tot de wettelijk verplichte onderdelen, wordt elk jaar door de gemeenteraad vastgesteld (artikel 10 lid 2 Financiële verordening gemeente Leeuwarden 2023). In het overzicht is de uitkomst opgenomen van de inventarisatie van de voor het boekjaar 2025 relevante wet- en regelgeving voor (de rechtmatigheidsverantwoording in) de jaarrekening van gemeente Leeuwarden, zowel extern (Europees, nationaal, provinciaal) als intern (gemeenteraad).

De werkwijze bij deze inventarisatie is net als vorig jaar als volgt geweest: •

De hoofdtaak van het actualiseren ligt bij de gemeentelijke juristen, daarbij voor 2025 nog deels ondersteund vanuit de interne auditfunctie. Het voornemen is om dit in 2026 volledig bij de juridische functie neer te leggen. We willen dat de auditfunctie een onafhankelijke positie behoudt waar zij de rechtmatigheid namens het college controleert. Het opstellen van het normenkader past daar niet bij. Met de nu gekozen werkwijze van het actualiseren door hoofdzakelijk de gemeentelijke juristen is deze taak neergelegd bij de professionals waar de benodigde kennis aanwezig is om deze lijst op voldoende kwaliteitsniveau op te stellen, en zullen alle belangrijke zaken erin moeten staan.

•

Waar het gaat om de vereiste inhoud, is er voor gekozen het normenkader te beperken tot alleen zaken die financiële rechtmatigheid betreffen. Meer uitleg bij deze keuze is opgenomen op de volgende pagina.

Waar het de actualisatie van het kader betreft, is het belangrijk de inherente beperkingen te erkennen en te benoemen die gepaard gaan met het opstellen van de lijst. Het is vrijwel onmogelijk om de lijst 100% juist en volledig te maken, ook niet als daar veel extra inspanningen voor zouden worden gedaan. Zie voor meer toelichting onderstaand kader.

Bij de (vereiste) juistheid en volledigheid van de lijst is een aantal kanttekeningen te maken: •

wet- en regelgeving verandert continu, waardoor het lastig is gebleken het normenkader volledig en juist op te stellen;

•

het bijwerken van de lijst is erg bewerkelijk omdat informatie uit allerlei bronnen moet komen en beoordeeld moet worden op relevantie;

•

de lijst betreft altijd een momentopname, waarbij de mogelijkheid volledig te zijn, afhankelijk is van het moment in het jaar van opstellen (zie ook de versie in het normenkader);

•

het al dan niet opnemen van wet- en regelgeving in de lijst verandert niets aan de geldigheid daarvan.

In de Kadernota Rechtmatigheid van de commissie BBV is een aantal wetten en regelingen genoemd die we niet in de lijst met wet- en regelgeving opnemen, omdat deze alleen indirect effect kunnen hebben op de financiële rechtmatigheid, deze noemen we hier voor de volledigheid nog wel, het betreft: •

Wet financiering decentrale overheden (Fido) en onderliggende regelingen in de vorm van Regeling schatkistbankieren decentrale overheden, Uitvoeringsregel financiering decentrale overheden (Ufdo) en Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (Ruddo); en

•

Wet Markt en Overheid.

Uitleg bij normenkader Wat is het

Het normenkader is een door de raad vast te stellen set aan

normenkader?

regelgeving waaraan in het kader van de rechtmatigheid moet worden voldaan. Daarbij gaat het zowel om Europese regelgeving en wettelijke bepalingen als eigen regelgeving, zoals verordeningen vastgesteld door de raad. Het college is primair verantwoordelijk voor de naleving en moet dus permanent inzicht hebben in de van toepassing zijnde relevante wet- en regelgeving.

Wat zijn de wettelijk

Voor het normenkader zijn bij de wettelijke bepalingen alleen de

verplichte

financiële beheershandelingen van belang, zoals Europese

onderdelen?

aanbestedingsrichtlijnen, en niet de wettelijke bepalingen rond bijvoorbeeld naleving van privacyregels. Uiteraard moet de gemeente deze regels ook naleven, maar bij het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording spelen deze geen rol. Voor verordeningen geldt dat alle gemeentelijke verordeningen voor zover deze bepalingen bevatten over financiële beheershandelingen onderdeel uitmaken van het normenkader. Ook andere besluiten van de raad met een kaderstellend karakter en die bepalingen bevatten over financiële beheershandelingen, zijn een verplicht onderdeel van het normenkader (begroting, raadsbesluiten over investeringsvoorstellen, beleidsnota’s). Collegebesluiten zijn alleen verplicht in het normenkader als verantwoording daarover verplicht is op basis van hogere regelgeving of raadsbesluiten c.q. verordeningen.

Welke reikwijdte

De organisatie houdt een lijst met relevante wet- en regelgeving

kiezen wij voor de

bij. Voor de periodieke actualisatie hiervan door de

actualisatie?

gemeentelijke juristen willen we steeds álle wet- en regelgeving intern en extern in beeld krijgen, waar sprake is van financiële beheershandelingen. Dus ook de (onder)mandaten, subsidieregelingen, beleidsregels, richtlijnen e.d. die door college, gemeentesecretaris of een gemandateerde ambtenaar

zijn vastgesteld. Dit omdat deze groep regels als geheel relevant is voor de rechtmatigheidscontrole. Deze (totaal)lijst is dus uitgebreider dan het Normenkader, waar alleen de wettelijk verplichte onderdelen in opgenomen worden (zoals hierboven toegelicht). Wat zijn financiële

Handelingen waaruit financiële gevolgen voortkomen die als

beheershandelingen? baten en lasten en/of balansmutaties in de jaarrekening dienen te worden verantwoord. Overige toelichtingen •

Wet- en regelgeving die niet meer van toepassing is in het boekjaar laten we in principe weg uit het normenkader, ongeacht of er nog daaraan gerelateerde transacties in de jaarrekening verantwoord worden (bv. afrekeningen, nagekomen betalingen, etc.).

•

Bij de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording in 2023 is er eerst voor gekozen om het normenkader jaarlijks opnieuw op- en vast te stellen. Dit principe is ook voor 2025 toegepast.

Normenkader 2025

Versie: oktober 2025 In het algemeen is de gemeente gebonden aan een formeel staatsrechtelijk juridisch kader, dat begint met de Grondwet. Daarnaast zijn Gemeentewet, Algemene wet bestuursrecht (t.a.v. de bestuursorganen) en Burgerlijk Wetboek (t.a.v. de rechtspersoon) bij alle gemeentelijke handelingen (al dan niet in combinatie) van toepassing. Deze wetten komen daarom niet voor in het overzicht, maar maken wel deel uit van het normenkader. Domein IAF-proces Concern

Fysiek

Extern/

Bestuurs- Wet- en regelgeving

Intern

orgaan

Extern

nvt (extern) Regio Deals vierde tranche - SiSa tussen medeoverheden

Intern

Raad

Extern Intern

Verordening nadeelcompensatie gemeente Leeuwarden nvt (extern) Besluit bouwwerken leefomgeving Raad Legesverordening Leeuwarden 2025

Grondexploitatie

Intern

Raad

Huren en pachten

Intern

Raad

Voorzieningen

Intern

Raad

<geen IAF-proces>

Bouwleges

MVA/Investeringen/projecten Extern Intern

Verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning gemeente Leeuwarden 2023

Verordening participatie Omgevingswet gemeente Leeuwarden 2024 Bouwverordening gemeente Leeuwarden Nota gronduitgifte- en prijsbeleid Algemene Erfpachtsbepalingen Leeuwarden 1965 Algemene Erfpachtsbepalingen Leeuwarden 1982 Erfpachtsbepalingen 1917 Kadernota beheer en onderhoud kapitaalgoederen

Programma Water en Riolering 2023 - 2027 nvt (extern) Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen Raad Notitie Vastgoed 2020 Percentageverordening kunst in de openbare ruimte gemeente Leeuwarden 2014

<geen IAF-proces>

Extern

nota afschrijvingen gemeente leeuwarden 2023 nvt (extern) Besluit BDU Verkeer en Vervoer

Domein IAF-proces

Extern/

Bestuurs- Wet- en regelgeving

Intern

orgaan Besluit Woningbouwimpuls 2020 Omgevingswet Regeling houdende regels met betrekking tot de verstrekking van een specifieke uitkering aan gemeenten ten behoeve van de verduurzaming van slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma Regeling kansrijke wijk Regeling specifieke uitkering Extern Advies Warmtetransitie Regeling specifieke uitkering reductie energiegebruik Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls Regeling specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur Subsidieregeling sanering verkeerslawaai Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2022 Tijdelijke regeling specifieke uitkering duurzame en circulaire infrastructuur Tijdelijke regeling specifieke uitkeringen intelligente verkeersregelinstallaties Tijdelijke regeling uitkering bodem 2024–2030 Tijdelijke stimuleringsregeling doelmatig en duurzaam gebruik verkeersinfrastructuur 2021 Tijdelijke stimuleringsregeling veilig, doelmatig en duurzaam gebruik verkeersinfrastructuur 2020 Wet BDU Verkeer en Vervoer Regeling verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten voor de derde ronde proeftuinen van het

programma aardgasvrije wijken

Intern

Raad

Beleidsregel verklaring van geen bedenkingen omgevingsvergunning Erfgoedverordening gemeente Leeuwarden 2024-2 Huisvestingsverordening gemeente Leeuwarden Omgevingsplan gemeente Leeuwarden Subsidieregeling energiebesparende woningmaatregelen gemeente Leeuwarden Tarievenbesluit parkeergarages Leeuwarden 2025 Verordening afvoer hemelwater en grondwater 2014 Verordening dode gezelschapsdieren gemeente Leeuwarden 2014

Domein IAF-proces

Extern/

Bestuurs- Wet- en regelgeving

Intern

orgaan Verordening Duurzaamheidslening gemeente Leeuwarden 2015 Verordening gemeentelijke begraafplaatsen Leeuwarden 2018 Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht gemeente Leeuwarden Verordening naamgeving en nummering (adressen) Leeuwarden 2018 Verordening op de gemeentelijke adviescommissie omgevingskwaliteit Leeuwarden Verordening Restauratiefonds Leeuwarden 2018 Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht Leeuwarden

Sociaal

Subsidieverstrekking

Extern

Wmo / Jeugd

Intern Extern

Verordening Verzilverlening gemeente Leeuwarden Verordening winkeltijden Leeuwarden 2022 Kostenbesluit naheffingsaanslag parkeerbelastingen Leeuwarden 2014 nvt (extern) Subsidieregeling compensatie OZB 2025 tot en met 2026 Raad Algemene Subsidieverordening gemeente Leeuwarden 2025 nvt (extern) Jeugdwet Regeling specifieke uitkering niet beoogde kosten jeugdzorg vanwege verblijf in gemeente

Intern

BBZ/IOAZ

Extern

Raad

Uitvoeringsbesluit Wmo 2015 Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 Verordening Jeugdhulp 2024 gemeente Leeuwarden Verordening Jeugdhulp 2025 gemeente Leeuwarden Verordening Toezicht en Handhaving Kwaliteit Wmo en Participatie 2021 gemeente Leeuwarden

Verordening Wmo 2022 gemeente Leeuwarden nvt (extern) Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 Besluit SUWI Regeling SUWI Regeling vaststelling grondslagen IOAZ Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers Wet aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen

Domein IAF-proces PW/IOAW/IOAZ

Extern/

Bestuurs- Wet- en regelgeving

Intern

orgaan

Extern

nvt (extern) Besluit Participatiewet Besluit SUWI Besluit taaltoets participatiewet Participatiewet Regeling loonkostensubsidie Participatiewet 2021 Regeling Participatiewet, IOAW en IOAZ Regeling SUWI Regeling vermogenswaardering Ioaz Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers

Intern

Raad

Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen Handhavingsverordening participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Leeuwarden 2015 Maatregelenverordening participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Leeuwarden 2015 Participatieverordening gemeente Leeuwarden 2023 Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Leeuwarden 2015 Verordening Toezicht en Handhaving Kwaliteit Wmo en Participatie 2021 gemeente Leeuwarden Verordening vestigen uitsluitend recht voorziening Beschut Werk Participatiewet 2020

<geen IAF-proces>

Extern

nvt (extern) Algemene subsidieverordening provincie Fryslân 2022 Besluit gemeentelijke schuldhulpverlening Besluit inburgering 2021 Besluit regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten Besluit specifieke uitkeringen gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid Besluit uitvoering sociale werkvoorziening en begeleid werken Meerjarige regeling specifieke uitkeringen voor huisvesting aandachtsgroepen (RHA 2024) Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidie toekomstbestendige lokale bibliotheekvoorzieningen Regeling heroïnebehandeling Regeling regionale aanpak voortijdig schoolverlaten 2020-2024 Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021 Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19-gerelateerde onderwijsvertragingen Regeling specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026

Domein IAF-proces

Extern/

Bestuurs- Wet- en regelgeving

Intern

orgaan Regeling specifieke uitkering kwijtschelding schulden SZW in verband met de hersteloperatie toeslagen Regeling Specifieke uitkering noodfonds energie amateursport-verenigingen Regeling specifieke uitkering onderwijsroute Regeling specifieke uitkering randvoorwaardelijke functies jeugdhulp Regeling specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023–2026 Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024–2025 Regeling specifieke uitkering tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden Regeling specifieke uitkering vastgoedtransitie residentiële jeugdhulp 2021 Regeling specifieke uitkering voor de voorschoolse educatie aan ontheemde peuters Regeling vaststelling regels verstrekken eenmalige specifieke uitkering aan gemeenten huisvesting kwetsbare doelgroepen

SSC

Wet educatie en beroepsonderwijs Wet sociale werkvoorziening Verordening leerlingenvervoer gemeente Leeuwarden 2018 Verordening Sociaal Medische Indicatie Kinderopvang 2023 gemeente Leeuwarden Verordening vestigen uitsluitend recht collectieve zorgverzekering minima Leeuwarden 2024 en 2025 Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Leeuwarden 2018

Intern

Raad

Aanbestedingen

Extern

nvt (extern) Aanbestedingswet 2012 Europese aanbestedingsrichtlijnen

Belastingen

Extern

nvt (extern) Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen Wet waardering onroerende zaken Raad Verordening afvalstoffenheffing Leeuwarden 2025 Verordening Riool- en Waterzorgheffing Leeuwarden 2025 Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen en heffingen Leeuwarden 2025 Verordening eenmalig aansluitrecht riolering Leeuwarden 2025 Verordening onroerendezaakbelastingen Leeuwarden 2025 nvt (extern) Ambtenarenwet 2017

Intern

Personeel

Extern

Burgerlijk Wetboek boek 7 arbeidsovereenkomsten

Domein IAF-proces

Extern/

Bestuurs- Wet- en regelgeving

Intern

orgaan CAO Gemeenten CAO WSW Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers Regeling Controleprotocol WNT 2021 Regeling rechtspositie decentrale politieke ambtsdragers Sociale verzekeringswetten Uitvoeringsbesluit Ambtenarenwet 2017 Wet normering bezoldiging topfunctionaris Algemene pensioen- en uitkeringswet politieke ambtsdragers Beleidsregels WNT 2023 Wet op de ondernemingsraden Beleidsregels WNT 2025 Verordening rechtspositie raadsleden 2020 Verordening vergoeding commissieleden gemeente Leeuwarden 2024 Verordening voor het toekennen van presentiegeld aan de leden van de stembureaus voor verkiezing van vertegenwoordigende lichamen

Intern

Raad

Rijksbelastingen

Extern

<geen IAF-proces>

Extern

nvt (extern) Wet modernisering Vpb-plicht overheidsondernemingen Wet op de omzetbelasting Wet op het BTW-compensatiefonds nvt (extern) Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid Regeling specifieke uitkering tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving

Intern

Raad

Reglement rijbewijzen Tijdelijk besluit specifieke uitkering verbetering digitale dienstverlening Wet rechten burgerlijke stand Wet open overheid (WOO) Verordening begraafrechten Leeuwarden 2025 Verordening havengelden pleziervaart en beroepsvaart Leeuwarden 2025 Verordening hondenbelasting Leeuwarden 2025 Verordening precariobelasting Leeuwarden 2025

Domein IAF-proces

Extern/

Bestuurs- Wet- en regelgeving

Intern

orgaan Verordening Presentiegelden Verkiezingen Verordening toeristenbelasting 2025 Verordening veergelden pont de Burd Leeuwarden 2024 Verordening watertoeristenbelasting Leeuwarden 2025

Financieel beheer onderdeel van verschillende IAF-processen.

Extern

Intern

Veiligheid <geen IAF-proces>

Extern

nvt (extern) Besluit begroting en verantwoording Europese staatssteunregels Wet terugvordering staatssteun Raad Financiële verordening gemeente Leeuwarden 2023 Nota reserves en voorzieningen gemeente Leeuwarden 2023 Regeling specifieke uitkering voorkomen georganiseerde en ondermijnende nvt (extern) jeugdcriminaliteit