memo beslissingsbevoegdheid crisisopvang def (002)

MEMO Aan:

Sybrand Buma, Nathalie Kramers

Van:

Mark Schellingerhout, afdeling Juridische en Veiligheidszaken

Datum:

3 oktober 2023

Onderwerp:

Duiding beslissingsbevoegdheid Raad ter zake opvang van vluchtelingen

Afschrift:

Willem Jan Borghardt, Roelof Offringa

In dit memo wordt kort ingegaan op de vraag: heeft de Raad beslissingsbevoegdheid ter zake crisisopvang van vluchtelingen. Dit naar aanleiding van een eerder aangekondigde motie. Aanleiding Het college heeft bij besluit van 2 oktober 2023 besloten om medewerking te verlenen aan het realiseren van een overlooplocatie van het Aanmeldcentrum van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) in Ter Apel in het WTC complex te Leeuwarden. De agendacommissie van de gemeenteraad heeft besloten dat de raad op dinsdag 3 oktober twee bijeenkomsten over dit onderwerp heeft. Tijdens de eerste informatieve bijeenkomst krijgt de raad de gelegenheid om informatie op te halen. Tijdens de tweede bijeenkomst heeft de raad de mogelijkheid om in debat te gaan over het besluit van het college om medewerking te verlenen. De VVD heeft te kennen gegeven, naar aanleiding van een blog op de website gemeente.nu1, discussie te willen voeren over de vraag: “wie beslist lokaal over de opvang van asielzoekers.” Blog In het blog wordt – samengevat – aangegeven dat dat de Raad beslissingsbevoegd is ter zake de opvang van asielzoekers. Reden hiertoe, aldus de schrijver van het blog, is de omstandigheid er thans géén sprake is van medebewind (toekenning bevoegdheden van rijk aan gemeente) en dit dat zou betekenen het gaat om een sprake is van een autonome bevoegdheid.

De regeling van de autonome bevoegdheid – inclusief de uitvoerende bevoegdheden - wordt overgelaten aan het gemeentebestuur, aldus art. 124 Grondwet. Het dagelijks bestuur van de gemeente is aan het college, maar de schrijver van het blog meent dat dit niet zover reikt dat daaronder ook autonome bevoegdheden van de raad kunnen worden verstaan. *******

1

Wie beslist lokaal over de opvang van asielzoekers? - Gemeente.nu

Blad 2

Crisis Blijkens de brief die naar de Raad is verzonden, wordt in het WTC een “crisis locatie” gerealiseerd ten behoeve van vluchtelingen die wegens omstandigheden (lees: drukte) op een later moment de asielaanvraag formaliseren. Voor deze mensen is geen plaats in Ter Apel, waardoor zij buiten zouden moeten slapen. Het gaat hierbij expliciet dus niet om reguliere opvang. Door het COA is een beroep gedaan op de gemeente Leeuwarden. In de verschillende wetten is nadrukkelijk een rol aan burgemeester toebedeeld als het gaat de handhaving van crisissituaties. Voor wat betreft de crisisopvang kan de juridische basis kan worden gevonden in artikel 5 Wet Veiligheidsregio’s maar ook artikel 172 Gemeentewet2. Ter voorkoming van rampen, wat in casu breed wordt uitgelegd, heeft de burgemeester de bevoegdheid, om te regelen wat noodzakelijk is om mensen een humane vorm van onderdak te bieden. De burgemeester heeft het college nodig om bepaalde (ruimtelijke) aangelegenheden te realiseren ten behoeve van de opvanglocatie (brandveiligheid, eventuele gedoogbeschikking, enz). Het antwoord op de vraag “heeft de Raad beslissingsbevoegdheid ter zake crisisopvang van vluchtelingen”, luidt dan ook: Nee, de raad is niet beslissingsbevoegd.

Eerdere noodopvang Bij eerdere (tijdelijke) opvangvoorzieningen is de bestuurspraktijk binnen de gemeente Leeuwarden altijd geweest dat geredeneerd is vanuit de ruimtelijke kaders. Voor tijdelijke voorzieningen ligt bevoegdheid bij B&W (omgevingsvergunning) en voor permanente voorzieningen bij de raad (bestemmingsplan).

2

VNG - handreiking-crisisnoodopvang, 2 december 2020