Jaarverslag SO Fryslan 2024
Tekst van het document
Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân April 2025 Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 2 Inhoud Voorwoord ................................................................................................................................... 4 A. Bestuursverslag ........................................................................................................................ 5 1. Het schoolbestuur .................................................................................................................... 5 1.1 Organisatie ............................................................................................................................. 5 1.2 Profiel .................................................................................................................................... 8 Missie en Visie ...................................................................................................................... 8 Kernactiviteiten .................................................................................................................... 8 Toegankelijkheid & toelating ................................................................................................. 9 Het Strategisch beleidsplan 2023-2027 ..................................................................................
9 Strategische Beleidsplandoelen 2023-2027 ............................................................................ 9 1.3 Dialoog ................................................................................................................................. 10 Omgeving ........................................................................................................................... 10 2. Verantwoording beleid ........................................................................................................... 15 2.1 Onderwijskwaliteit ............................................................................................................... 15 Bestuurlijk toezicht ............................................................................................................. 15 Werkwijze .......................................................................................................................... 15 Onderwijskwaliteit .............................................................................................................. 16 Cyclus Onderwijskwaliteit ................................................................................................... 16 Inspectiebezoek ..................................................................................................................
21 Bestuurlijke visitatie ........................................................................................................... 21 2.2 Integraal personeelsbeleid .................................................................................................... 21 Strategische personeelsplanning ......................................................................................... 21 Professionalisering .............................................................................................................. 21 Vitaliteit ............................................................................................................................. 22 Werkwijze .......................................................................................................................... 22 De gevolgen van het personeelsbeleid ................................................................................. 28 Verklaring Omtrent het Gedrag ........................................................................................... 28 Uitkeringen na ontslag ........................................................................................................ 28 Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 3 Werkdrukmiddelen .............................................................................................................
28 Privacy, veiligheidsbeleid en oriëntatie op het Normenkader 2027 ....................................... 29 Sociale Veiligheidsbeleving .................................................................................................. 29 Banenafspraak .................................................................................................................... 29 2.3 Huisvesting & facilitaire zaken ............................................................................................... 29 Huisvesting ......................................................................................................................... 29 2.4 Financieel beleid ................................................................................................................... 31 Analyse financieel resultaat................................................................................................. 31 Resultaat ............................................................................................................................ 32 Baten .................................................................................................................................. 32 Lasten .................................................................................................................................
32 Investeringen ...................................................................................................................... 33 Verwachting op de lange termijn (continuïteitsparagraaf) .................................................... 34 Risicoprofiel ........................................................................................................................ 36 Financiële ontwikkelingen in kengetallen ............................................................................ 36 Signaleringswaarde vermogen ............................................................................................. 37 Reserves ............................................................................................................................. 38 3. Raad van Toezicht ................................................................................................................... 39 4. Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad ......................................................................... 42 B. Bijlage - overzicht ................................................................................................................... 47 C. Jaarrekening ...........................................................................................................................
48 Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 4 Voorwoord Voor u ligt het jaarverslag 2024 van Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân (SO Fryslân). We kijken terug op een jaar waarin we ons 10-jarig bestaan op 26 juni groots gevierd hebben. Met het ‘Jij bent een 10’-festival hebben we onze leerlingen, hun ouders en onze medewerkers in het zonnetje gezet. Maar we hebben dit jaar ook hard gewerkt om het onderwijs voor onze leerlingen optimaal vorm te geven. Met alle medewerkers, de Raad van Toezicht (RvT) en de (Gemeenschappelijke) Medezeggenschapsraden ((G)MR-en) hebben we ervoor gezorgd dat de leerlingen optimaal konden leren en genieten op school. Daarnaast hebben we samengewerkt met ouders, zorginstellingen, gemeenten, samenwerkingsverbanden van het primair en voortgezet onderwijs, jeugdhulpverlening, bedrijven en instellingen. Fantastisch hoe iedereen zich inzet voor kwetsbare leerlingen. Horizontale verantwoording Het jaarverslag van het schoolbestuur bestaat uit het bestuursverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag is voor SO Fryslân een belangrijk middel om zich horizontaal te verantwoorden. Leidend voor de beleidskeuzes van SO Fryslân en haar scholen is sinds augustus 2023 het Strategisch Beleidsplan (SBP) 2023-2027. Belanghebbenden kunnen een gedrukte samenvatting van het jaarverslag opvragen via info@so- fryslan.nl.
Het volledige jaarverslag is te vinden op de website so-fryslan.nl. Via de website en het intranet worden personeel, ouders en andere belanghebbenden steeds geïnformeerd over alle beleidsontwikkelingen. De organisatie legt op die manier zowel intern als extern verantwoording af over de ontwikkelingen binnen SO Fryslân op alle beleidsterreinen. Richtinggevend voor de inhoud van dit verslag zijn: - informatie zoals verspreid via de website; - informatie verspreid via SharePoint op het intranet; - aan de GMR verstrekte beleidsdocumenten; - het Strategisch Beleidsplan 2023-2027; - managementrapportages over 2024. Het jaarverslag voldoet aan de eisen die door de overheid aan de jaarrapportage van een onderwijsinstelling worden gesteld. Drs. Mirjam Pruiksma Voorzitter College van Bestuur SO Fryslân Morra 2-3, 9204 KH Drachten Tel. 0512- 584594 Website: so-fryslan.nl E-mail: info@so-fryslan.nl Kamer van Koophandel: 59619295 Bestuursnummer: 42665 Organisatiecode 6042665 Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 5 A. Bestuursverslag 1. Het schoolbestuur 1.1 Organisatie Stichting SO Fryslân is een overkoepelende organisatie waar zeven scholen op twaalf locaties deel van uitmaken. Het stafbureau is gevestigd aan de Morra 2-3 te Drachten.
Damwâld 02XF Sneek 08ST Drachten 03PB Drachten en De Tike 00RS Heerenveen en Oosterwolde 19TX Leeuwarden en Franeker 26LD Beetsterzwaag 00LD De stichting kent een Raad van Toezicht (RvT), die bestaat uit vijf leden. Het bevoegd gezag is belegd bij de voorzitter van het College van Bestuur (CvB). Elke school binnen SO Fryslân heeft een eigen directeur, die samen met één of meer teamleider(s) het Managementteam (MT) vormt. Het team van een school bestaat uit het MT en alle andere medewerkers. De tegenspraak is georganiseerd door middel van medezeggenschap. Binnen SO Fryslân is de medezeggenschap als volgt geregeld: elke school heeft een eigen medezeggenschapsraad (MR). Op stichtingsniveau is er een gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR), die wordt gevormd door een afvaardiging vanuit de MR-en van de scholen. Ter ondersteuning van het primaire proces kent het stafbureau adviserende functies op het gebied van: Personeel en Organisatie (P&O), Financiën en Onderwijs en Kwaliteit. Uitvoerende werkzaamheden die niet binnen de kerntaak van SO Fryslân passen, zijn uitbesteed aan instellingen
Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 6 en bedrijven die de expertise door ontwikkelen en de continuïteit borgen. Het gaat dan met name om Financiële Administratie, Personeels- en Salarisadministratie, Juridische Zaken en Huisvesting. Op het stafbureau zijn werkzaam: een controller, drie medewerkers P&O (waaronder een hoofd P&O), een bestuurssecretaris, een adviseur Onderwijs en Kwaliteit en een voorzitter CvB. Onderstaand organogram laat zien hoe de organisatie is opgebouwd. Code Goed Bestuur Bij de inrichting van de organisatie van SO Fryslân is de Code Goed Bestuur van de PO-Raad als richtlijn gehanteerd. Om goed vorm te geven aan de wettelijk voorgeschreven scheiding van bestuur en toezicht is gekozen voor bestuursorganen in de vorm van een Raad van Toezicht en een College van Bestuur; het dualistisch bestuursmodel. Het CvB hanteert de code Goed Bestuur. College van Bestuur Het dagelijks bestuur van de stichting SO Fryslân is in handen van het CvB. De taken en bevoegdheden van het CvB zijn vastgelegd in het Managementstatuut. In het verslagjaar 2024 bestaat het CvB uit: Mevrouw drs. Mirjam Pruiksma, voorzitter.
Nevenfuncties allen onbezoldigd: Lid Raad van Toezicht Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Friesland te Leeuwarden; Bestuurslid Stichting Samenwerkingsverband VO Zuid-Oost Friesland te Drachten; Bestuurslid Samenwerkingsverband VO Fultura te Sneek; Lid Toezichthoudend Bestuur Samenwerkingsverband VO Fryslân-Noard te Leeuwarden; Voorzitter Raad van Toezicht poppodium Neushoorn te Leeuwarden; Voorzitter Wijk- en Speeltuinvereniging Oranjewijk en lid Wijkpanel Oranjewijk te Leeuwarden. Voor de vergoeding van het CvB verwijzen wij naar de jaarrekening en naar de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen (WNT). Raad van Toezicht De taken en bevoegdheden van de RvT zijn vastgelegd in het bijgevoegde toezichts- en bestuursreglement. Zie voor het jaarverslag van de RvT hoofdstuk 3.
Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 7 De Raad van Toezicht bestaat uit: Mevrouw drs. S. de Graaf Nevenfuncties onbezoldigd: Penningmeester van bestuur Stichting Noorderlicht/Huis van de Fotografie; Secretaris van bestuur Stichting Topvolleybal Groningen/Amysoft Lycurgus tot 30-06-2024; Lid stuurgroep festival Jazz te Gast te Zuidhorn. Nevenfunctie bezoldigd: Lid Raad van Toezicht ROS Friesland. Mevrouw J.E. de Poorte Functie: opleidingsmanager Instituut voor Engineering, Hanzehogeschool Groningen. Mevrouw mr. M.J.J. Stam-Boots Functie: bestuurssecretaris Scholengroep Katholiek Onderwijs Flevoland en Veluwe. De heer drs. H. Drenth RA MGA Functie: directeur/openbaar accountant vestiging Assen Verstegen accountants en adviseurs. Nevenfuncties onbezoldigd: Lid Raad van Toezicht Stichting ‘Theater over de Noord’ te Winschoten (tot 1-10-2024); Penningmeester bestuur Veenkoloniaal Museum in Veendam (tot 11-11-2024); Lid Werkveld Advies Commissie Hanzehogeschool.
Nevenfuncties bezoldigd: Lid raad van commissarissen Zorg Innovatie Forum te Groningen; Lid Raad van Commissarissen Woonborg te Vries; Voorzitter Raad van Toezicht Opron te Veendam (tot 1-2-2024); Lid Raad van Toezicht Het Oversticht te Zwolle; Toezichthouder praktijkopleidingen NBA en examinator accountancyvakken RU Groningen; Lid Raad van Commissarissen Braam Kliniek te Assen (sinds 14-11-2024); Lid Raad van Commissarissen Kiwi kinderopvang te Winschoten. Dhr. S. Dijkstra Functie: Hoofd Informatiemanagement & ICT en beleidsadviseur Innovatie bij Ambion. Nevenfunctie onbezoldigd: Lid van de ledenraad van SIVON. Nevenfunctie bezoldigd: Coördinator kennisnetwerk SD-Fryslân. Gemeenschappelijke medezeggenschap Bij SO Fryslân vallen zeven scholen onder het bevoegd gezag. Hierdoor is er een wettelijke verplichting om een Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad (GMR) in te stellen. De GMR vertegenwoordigt de belangen van de Medezeggenschapsraden van de scholen en komt regelmatig bijeen om te vergaderen en te overleggen met het bevoegd gezag. De GMR is bevoegd om voorstellen te doen, standpunten kenbaar te maken, adviezen te geven en instemming te verlenen volgens het GMR-reglement. Er komen zaken aan de orde die voor alle scholen binnen SO Fryslân van belang zijn. Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 8 De GMR bestaat uit een personeels- en een oudergeleding.
De leden hebben zitting namens de MR van één van de scholen. Een overzicht van de GMR-leden is opgenomen in het jaarverslag van de GMR: zie hoofdstuk 4. 1.2 Profiel Missie en Visie Wij zien het als onze missie om leerlingen met een extra ondersteuningsvraag voor te bereiden op een passende en zo zelfstandig mogelijke plek in de samenleving. Door leerlingen en hun ouders te begeleiden op het gebied van wonen, werk, vrije tijd, vervolgonderwijs en burgerschap willen wij bijdragen aan een waardevol en gelukkig leven. Toekomstperspectief, welbevinden en zelfvertrouwen zijn hierin de drie steunpilaren. Daarbij vinden wij het belangrijk dat ouders zich binnen onze organisatie net zo welkom voelen als hun kinderen. Wij zien hen als een belangrijke partner in het ontwikkelingsproces van onze leerlingen. SO Fryslân wil iedere leerling benaderen vanuit zijn of haar mogelijkheden. Met onderwijs op maat in een passende, veilige en uitnodigende omgeving. In onze visie lukt effectief leren namelijk alleen in een veilige omgeving waarin iedereen zichzelf kan zijn. Een veilige en vertrouwde omgeving begint bij onszelf. Het is daarom van belang dat onze medewerkers zich gewaardeerd, vitaal en veilig voelen. Wij verliezen hen dan ook niet uit het oog. Elke collega toont leiderschap en professionaliteit binnen zijn/haar taken en verantwoordelijkheden op onderwijskundig vlak.
Wij bundelen onze kennis en vakmanschap en versterken daardoor elkaar. Onze missie en visie leiden tot de ambitie om op een aantal punten nog beter te worden. Dit doen we door samen te werken en ons te blijven ontwikkelen binnen onze expertise. Dit betekent: • Wij willen kwalitatief goed onderwijs geven. • Wij zijn op de hoogte van de toekomstdromen van onze leerlingen en kunnen hier doelgericht op sturen. • Wij staan voor professionaliteit, die wij dagelijks door ontwikkelen. De visie van SO Fryslân op speciaal onderwijs is niet alleen waardevol binnen de eigen organisatie, maar ook voor externe partijen binnen en buiten Friesland. Wij willen samenwerken met onderwijsorganisaties, en een logische gesprekspartner zijn voor het onderwijs- en zorgveld, overheden, het bedrijfsleven en de politiek. Zo leveren wij een structurele bijdrage aan de inrichting van inclusief onderwijs en een inclusieve maatschappij. Dit maakt ons tot een expertisecentrum op provinciaal niveau op het gebied van speciaal onderwijs: Spil in Speciaal Onderwijs. Kernactiviteiten De eerste kerntaak van SO Fryslân is het faciliteren van de aangesloten scholen bij het verzorgen van speciaal onderwijs voor hun leerlingen. Daarnaast fungeert SO Fryslân als centraal aanspreekpunt voor externe partijen.
Het CvB van SO Fryslân bewaakt de doelstellingen van het door de stichting verzorgde onderwijs en de voortgaande ontwikkeling van dit onderwijs, zoals staat vermeld in het managementstatuut. Verder draagt het CvB zorg voor de synergie tussen de scholen. De grote doelen in het Strategisch Beleidsplan hebben een sturende werking op het beleid (bijlage 1). Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 9 Toegankelijkheid & toelating Leerlingen hebben alleen toegang tot onze scholen als zij een Toelaatbaarheidsverklaring (TLV) hebben, afgegeven door de Commissie van Advies van een Samenwerkingsverband Passend Onderwijs. Elke school binnen SO Fryslân heeft een Schoolondersteuningsprofiel, waarin is aangegeven wat de expertise van de school is. Ouders melden hun kind met een TLV aan bij een school met een passende expertise. Het bestuur streeft ernaar om alle leerlingen die aan de criteria voldoen, binnen de wettelijke termijn op de school van voorkeur te plaatsen. Het Strategisch beleidsplan 2023-2027 In het Strategisch Beleidsplan (SBP) 2023-2027 van SO Fryslân wordt het strategisch beleid van de stichting voor deze periode beschreven. De hoofdlijnen van de koers en de speerpunten zijn hierin vastgesteld. De inhoud is tot stand gekomen met organisatie brede inbreng. Vanaf september 2022 zijn de teams op de scholen gestart met de vorming van hun schoolplan.
Zij hebben de sterke en zwakke aspecten van de school benoemd, met elkaar bepaald welke punten prioriteit hebben om deze periode aan te werken en hun ambitie vastgesteld. Van alle sterkte-zwakte analyses van de scholen, hun speerpunten en ambities heeft het bestuur van SO Fryslân samen met de directeuren van de scholen en het stafbureau een analyse gemaakt. De uitkomst daarvan is met de MT’s en Schoolontwikkelaars van de scholen besproken. Gezamenlijk zijn op basis hiervan de prioriteiten voor het SBP 2023-2027 vastgesteld. Vervolgens is geformuleerd hoe de prioriteiten terugkomen in de Schoolplannen van de scholen. Daarna is het SBP 2023-2027 besproken met de RvT en de GMR. Met het resultaat kan het bestuur van SO Fryslân de scholen ondersteunen om het gezamenlijke doel te bereiken, namelijk dat ‘… leerlingen hun eigen kracht ontwikkelen en straks een zo groot mogelijke kans krijgen om daar te komen waar ze het liefste willen zijn.' Strategische Beleidsplandoelen 2023-2027 Een aantal ontwikkelingen uit het SBP 2019-2023 worden voortgezet en/of geborgd in de SBP-doelen van 2023-2027. Niet alle ontwikkelingen zijn even dringend, aan sommige onderwerpen wordt al langer gewerkt en niet alles kan tegelijk.
De belangrijkste strategische doelstellingen voor de komende jaren zijn: Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 10 1.3 Dialoog Omgeving Alle scholen van SO Fryslân bevinden zich binnen de provincie Friesland. Dit betekent dat de Friese cultuur, tweetaligheid, het verschil tussen stad en platteland, en toenemende vergrijzing onderwerpen zijn die - in meerdere of mindere mate - binnen de omgeving een rol spelen. Wat de contacten met de omgeving betreft zijn de ouders/verzorgers van een leerling het eerste aanspreekpunt buiten de school. Samenwerkingsverbanden SO Fryslân is op bestuurlijk niveau vertegenwoordigd in alle samenwerkingsverbanden in de provincie Fryslân die zijn gevormd sinds 1 augustus 2014, toen het Passend Onderwijs is ingevoerd. Deze organisaties geven de Toelaatbaarheidsverklaringen (TLV-en) af, waarmee een leerling het onderwijs op één van de scholen voor Speciaal Onderwijs kan volgen. Voor het primair onderwijs is er één provinciaal samenwerkingsverband in Fryslân. Voor het voortgezet onderwijs zijn er drie Grote doelen 2023-2027 1. De leerlingen krijgen goed onderwijs aangeboden met goede resultaten. 2. De medewerkers hebben zicht op, en sturen op de kwaliteit van goed onderwijs aan de leerlingen. 3. De medewerkers zijn professionals. 4. We doen wat we hebben afgesproken. 5. We werken intern en extern goed samen. 6.
De onderscheidende expertise van SO Fryslân wordt effectief ingezet op weg naar inclusiever onderwijs. Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 11 samenwerkingsverbanden in respectievelijk de regio’s Noord-Friesland, Zuidwest-Friesland en Zuidoost-Friesland. De deelname van SO Fryslân aan de samenwerkingsverbanden heeft onder andere tot doel om een dekkend onderwijsaanbod in de provincie te borgen, de toelating van leerlingen naar het (V)SO, SBO en PrO te regelen en thuiszitters te voorkomen. Aan deze opdracht wordt gewerkt in bestuursvergaderingen, werkgroepen en andere vormen van overleg. Contacten in het werkveld Iedere school heeft in de eigen regio contacten met de RENN4-scholen en het regulier onderwijs, waaronder het Speciaal Basisonderwijs (SBO) en het Praktijkonderwijs (PrO). De samenwerking met het middelbaar beroepsonderwijs (MBO) en het praktijkonderwijs wordt gestimuleerd door de gelden van het Europese Subsidie Fonds (ESF). Deze subsidie vormt een goede stimulans voor een bredere samenwerkingsstructuur tussen de scholen onderling, de leerlingen en de arbeidsmarkt. Deze samenwerking staat onder regie van de Arbeidsmarktregio ‘Fryslân Werkt!’. SO Fryslân heeft zitting in het Algemeen Bestuur van Fryslân Werkt! en het overleg PrO-VSO.
Met zorginstellingen als Alliade, waarvan een aantal kinderdagcentra (KDC's) een plek hebben binnen de school, zijn nauwe contacten. Ook Wille! Speciale Kinderopvang is op bijna alle scholen na schooltijd te vinden. Overige zorginstellingen in de regio zoals MEE en de GGD zijn vaste overlegpartners, waarmee we in gesprek zijn om structureel Onderwijs-Zorgarrangementen in het kader van ‘Eén kind, één plan’ vorm te geven in de regio. Overige partners Gemeenten spelen een belangrijke rol in het leven van de leerlingen, zowel tijdens de schoolloopbaan (vervoer, extra zorg vanuit gebieds- en wijkteams en ondersteuning) als bij de uitstroom richting dagbesteding en (beschut) werk. Ze zijn daarmee een belangrijke partner voor de scholen. Het UWV en het CIZ zijn bepalend bij het afgeven van indicaties en voor het bieden van stageplaatsen. Bij de uitstroom naar werk is het bedrijfsleven onmisbaar. De professionals van SO Fryslân kunnen voor scholing en ontwikkeling terecht bij het Noordelijk Onderwijs Gilde (NOG), dat in overleg met de stichting modules, masterclasses en vaardigheidscolleges aanbiedt gericht op werken in het speciaal onderwijs. Medewerkers kunnen ook andere scholingstrajecten volgen bij het NOG en andere aanbieders. Voor het implementeren van het waarderend onderzoeken en de waarderende gespreksvoering, wordt intensief samengewerkt met Drives@School.
Op kwaliteitsgebied wordt samengewerkt met de adviseurs van Effectief Onderwijs. De diensten van MedPrevent en diverse organisaties die individuele coachingstrajecten verzorgen worden ingezet bij (dreigend) verzuim van medewerkers en de ondersteuning daarbij. Daarnaast zijn er nog veel bestuurlijke en schoolspecifieke organisaties waarmee wordt samengewerkt om aan de ambitie van SO Fryslân te kunnen voldoen. SO Fryslân is lid van de sectorraad voor Gespecialiseerd Onderwijs (Sectorraad GO). Zo kunnen innovaties en kennisdeling op het gebied van onder andere Onderwijs en Zorg en Professionaliteit worden gestimuleerd en belangenbehartiging gerealiseerd. Tot slot heeft SO Fryslân zitting in de stuurgroep Cultuureducatie onder leiding van expertise- en adviesorganisatie Keunstwurk. Hier vindt de provinciale en gemeentelijke afstemming met het onderwijsveld plaats rond de besteding van de cultuurgelden volgens de landelijke regeling Cultuureducatie met Kwaliteit.
Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 12 Verantwoording doelen Samenwerking In het Strategisch Beleidsplan 2023-2027 van SO Fryslân staat op het gebied van dialoog het volgende geformuleerd: Voor het verslagjaar 2024 zijn daaruit de volgende jaardoelen afgeleid: • Waar dat mogelijk is in de regio, gesprekken voeren met alle belanghebbenden om te komen tot een breder aanbod van gespecialiseerd onderwijs, onderwijs en zorg. • Proactief in de gesprekken op weg naar inclusiever onderwijs. • Borgen van de samenwerking tussen VSO, PrO en MBO in relatie tot de Arbeidsmarktregio Fryslân Werkt! • Borgen van de samenwerking met ketenpartners zoals gemeenten, instanties, instellingen en belanghebbenden om te innoveren en innovaties beschikbaar te maken voor het onderwijs. • Oriëntatie en Visie vorming op communicatie. SBP 5: We werken intern en extern goed samen SO Fryslân werkt samen om expertise kennisdeling en innovatie te bevorderen – Doorontwikkelen en communiceren! Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 13 De focus in 2024: In het verslagjaar heeft het bestuur zich actief opgesteld in verschillende regio’s binnen de reguliere overleggen met de genoemde stakeholders, maar ook daarbuiten. Met als doel om zo passend mogelijk onderwijs en de mogelijkheid naar werk aan te bieden voor de leerlingen van onze scholen.
We zijn gestart met de evaluatie van interne en externe communicatieplannen en keuzes maken voor de noodzakelijke (nieuwe)ontwikkelingen op het gebied van communicatie. Het bestuur is tevreden over de voortgang van deze jaardoelen, het blijft niet alleen bij overleg, maar concrete samenwerking vindt plaats en dat wordt steeds meer! Samen Kansrijk Een voorbeeld van samenwerking is het project Samen Kansrijk in Drachten, waar de SO Fryslân- school Kleurryk deel van uitmaakt. Dit is een voorbeeld van de mogelijkheid om Passend Onderwijs in de praktijk vorm te geven. SBO It Heechhôf, SBO Sjalom, SO de Saffier en SO de Skelp in Drachten gaan samen geïntegreerd onderwijs aanbieden. In 2023 is de bouw feestelijk van start gegaan, in 2024 is het gebouw opgeleverd en in januari 2025 zal de nieuwe school Noorderkracht starten. SO Fryslân is met haar expertise een belangrijke speler bij de ontwikkeling van dit project. Talryk-locatie Unyk In het schooljaar 2023-2024 heeft Unyk een herstart gemaakt. Deze locatie is onderdeel van het onderwijsaanbod van Talryk. Dit is voor leerlingen die moeilijk in een schoolse setting kunnen leren en veelal thuis zijn komen te zitten. Het gaat hier om een tijdelijke leer-werkplek voor leerlingen, waarbij samengewerkt wordt met diverse bedrijven. Bij Unyk is men gericht op de uitstroom en de training hiervoor.
In het verslag jaar zijn ook leerlingen afkomstig van RENN4- en PrO-scholen uit de regio die gebruik hebben gemaakt van het aanbod, door trajecten in te kopen. Grutsk In Franeker werken SO Fryslân, Elan Onderwijsgroep, gemeente Waadhoeke, Samenwerkingsverband PO Friesland en kinderopvang Wille! samen aan de uitvoering van projectplan ‘Grutsk’. In dit plan, waarvoor een stuurgroep is ingesteld, krijgen onderwijs en zorg vorm in een ‘huiskamer’, worden peuters opgevangen en is er aandacht voor de buitenschoolse opvang. Bij de start van het project werd meteen duidelijk hoeveel behoefte er is aan een dergelijke voorziening: de aanmeldingen namen toe. Omdat leerlingen van It Twalûk in het gebouw al les kregen met leerlingen van SBO de Bolder in Franeker, zagen we dat beide onderwijsvormen elkaar kunnen aanvullen en versterken. Onder de naam ‘Grutsk’ is daarom een plan opgesteld om ontschotting in de toekomst meer mogelijk te maken. In het verslagjaar heeft er een evaluatie plaatsgevonden met de teams van beide scholen en de kinderopvang; hierbij werd opnieuw duidelijk wat dit traject voor kinderen met een extra zorgbehoefte kan betekenen. We gaan verder met dit prachtige project! Maatjesproject lezen Duisterhoutschool en OBS Boekhorst De Duisterhoutschool en OBS Boekhorst zijn gehuisvest in hetzelfde schoolgebouw, MFS-Zuid te Oosterwolde.
Doel is: leerlingen meer met elkaar in contact brengen en van elkaar kunnen leren. Vanuit een project over anders zijn is in het verslagjaar een structurele samenwerking ontstaan. Leerlingen van het Basisonderwijs zijn leesmaatje voor de leerlingen van de Duisterhoutschool. Ideeën om deze samenwerking ook bij andere vakken in de toekomst uit te breiden liggen klaar. School Lyndensteyn School Lyndensteyn, die een grote regio bedient, werkt nauw samen met Revalidatie Friesland en heeft naast een praktijkgerichte afdeling, ook een afdeling voor vmbo onderwijs. Om deze leerlingen Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 14 naar een diploma te kunnen begeleiden, is er een nauwe samenwerking met de Burgemeester Harmsmaskoalle in Gorredijk (BHS Gorredijk). Inclusief Leeuwarden In het verslagjaar hebben bestuurders van het Primair Onderwijs in Leeuwarden en de bestuurder van het SWV PO structureel overleg gehad. Met als doel te onderzoeken hoe we de toenemende verwijzing naar het speciaal onderwijs kunnen keren, en waar we elkaar kunnen versterken om samen te werken aan meer inclusief onderwijs. Dit heeft geresulteerd in een aantal praktische plannen voor 2024 en 2025. Toekomstige ontwikkelingen Voor de Piet Bakkerschool in Sneek concentreren de gesprekken zich voornamelijk op de toekomst van de SO- en VSO-groepen.
Er zijn drie schoolbesturen die deze groepen bedienen in Sneek, waarbij de versnippering substantieel is. Het voornemen is om een structurele oplossing te kiezen die de kwaliteit van het onderwijs voor deze leerlingen in de toekomst kan waarborgen. In het verslagjaar zijn gesprekken gevoerd en heeft een onderzoek plaatsgevonden naar mogelijke scenario’s; het afrondende gesprek zal plaatsvinden in 2025. Arbeidsmarkt Onder regie van de Arbeidsmarktregio Fryslân Werkt! vindt overleg plaats tussen het VSO, PrO en MBO en gemeenten om doorstroom naar arbeid te bevorderen en uitval te voorkomen. Inmiddels is er een nieuwe tranche Europese Subsidie Fonds Arbeidstoeleiding beschikbaar. Voor deze extra middelen zijn plannen geschreven in samenspraak met de uitvoerenden op de scholen. De uitvoering hiervan is gestart in september 2022 en is doorgezet in het verslagjaar. Leerstoel Peer van der Helm is benoemd tot bijzonder hoogleraar voor leerlingen met zorg, cognitieve beperkingen en gedragsproblemen in het speciaal onderwijs, aan de Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam (UvA). SO Fryslân is één van de organisaties die deze leerstoel tot augustus 2024 heeft ingesteld in samenspraak met de Sectorraad GO. Vanuit SO Fryslân is er zitting in de Ondersteuningsgroep en in de Stuurgroep.
In het verslagjaar is het boek ‘Omgaan met trauma in het gespecialiseerd onderwijs’ van Peer van der Helm uitgekomen en de leerstoel opgeheven. Het CvB is tevreden over de kansen die binnen alle hierboven genoemde samenwerkingen tot stand komen en over de bijdrage die ze leveren aan de visie van SO Fryslân. Samenwerken is nooit klaar en zal ook de komende jaren volop aan de orde zijn. Klachtenbehandeling SO Fryslân hanteert een eigen Klachtenregeling (bijlage 2). In 2024 is één klacht bij het bestuur ingediend. Bij de landelijke klachtencommissie zijn twee klachten ingediend, beide zijn ook behandeld door de commissie Onderwijsgeschillen in Utrecht. In beide gevallen is geconcludeerd dat SO Fryslân naar behoren heeft gehandeld. Bij de externe vertrouwenspersoon is geen klacht ingediend. Meldcode De scholen van SO Fryslân hanteren de meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling. In 42 gevallen is in het verslagjaar de meldcode doorlopen, dat heeft geresulteerd in zeven meldingen bij Veilig Thuis. Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 15 2. Verantwoording beleid In dit hoofdstuk verantwoordt het bestuur het gevoerde beleid op de volgende beleidsterreinen: Onderwijskwaliteit, Integraal personeelsbeleid, Huisvesting & facilitaire zaken en het Financieel beleid.
Het hart van deze paragrafen wordt gevormd door een beschrijving van de werkwijze, waarna een verantwoording van de gestelde doelen vanuit het SBP en, indien van toepassing, een onderbouwing van wetmatigheden volgen. De laatste paragraaf van dit hoofdstuk gaat in op de risico’s en risicobeheersing. 2.1 Onderwijskwaliteit SO Fryslân wil het beste voor haar leerlingen. Dat betekent dat de landelijke standaard weliswaar als voldoende wordt beschouwd, maar dat onze ambitie is om de lat hoger te leggen. Het bestuur streeft niet naar ‘voldoende’ maar naar ‘goed’ onderwijs en naar tevreden leerlingen, ouders en personeelsleden. De kernvraag daarbij is: Wanneer zijn we tevreden? Het antwoord is: het bestuur is pas tevreden als alle leerlingen op school leren wat ze kunnen leren (tussentijdse leeropbrengsten), en daarna uitstromen naar vervolgonderwijs of naar een passende plek in de maatschappij (uitstroom). Daarnaast willen we tevreden leerlingen, ouders en personeelsleden. Bestuurlijk toezicht Het bestuur van SO Fryslân heeft als taak om toezicht te houden op de kwaliteit van het onderwijs op de scholen en zo nodig te stimuleren tot verbetering. Dat betekent toezicht houden op onvergelijkbare grootheden, want wat voor de ene school goed is, hoeft dat voor de andere school niet te zijn.
Het bestuur kan en wil dan ook niet centraal vaststellen wat er in de praktijk moet gebeuren om het gewenste kwaliteitsniveau te bereiken of te behouden. De scholen hebben zelf de verantwoordelijkheid om hun leerlingen te bieden wat ze nodig hebben. De inhoud van het onderwijskundig handelen mag dan per school verschillen, SO Fryslân breed wordt wel een hoog kwaliteitsniveau nagestreefd. De eisen die de Inspectie aan scholen stelt voor een ‘voldoende’ beoordeling, gelden binnen SO Fryslân als het minimum. Er wordt meer verwacht van alle scholen binnen de stichting. Werkwijze Om dat te bereiken vraagt SO Fryslân van de scholen om op vergelijkbare wijze hun eigen handelen tegen het licht te houden, zo nodig verbeteringen na te streven en hiervan verslag te doen aan het bestuur. En dat niet één keer per jaar, maar continu. Waarbij telkens de vragen worden gesteld: wat willen we bereiken (thema ambitie), hoe staan we er nu voor (thema inzicht in de huidige kwaliteit) en wat moet er gebeuren om naar ons doel toe te groeien (thema ontwikkeling). Deze drie vragen komen op elk niveau in een andere vorm terug, van de individuele leerling tot het groepsniveau, binnen het team medewerkers en op schoolniveau. Uiteindelijk berust de kwaliteit van SO Fryslân op de gezamenlijke kwaliteitsniveaus van de scholen, elk in hun eigen situatie.
Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 16 Onderwijskwaliteit Waar is de kwaliteit van onderwijs aan af te meten? Aan de leerresultaten van leerlingen, aan de plek waar ze uiteindelijk terecht komen, aan een soepel lopende of lerende schoolorganisatie en aan de vraag of leerlingen, ouders en medewerkers tevreden zijn over hun school. Al deze aspecten bepalen voor een deel of het onderwijs van goede kwaliteit is. Sommige aspecten zijn te vatten in cijfers en percentages (denk aan tussentijdse leeropbrengsten of uitstroomcijfers); op andere gebieden is de stand van zaken (de ‘opbrengst’) alleen in woorden te beschrijven en niet te meten. Het vergelijken van resultaten van scholen onderling is niet rechtstreeks mogelijk, want de uitgangspositie is voor elke school anders. Om het kwaliteitsbeeld van SO Fryslân als geheel te bepalen zijn cijfers dus niet afdoende. Daarom is de belangrijkste vraag van het bestuur aan de scholen niet wat ze precies hebben bereikt, maar of ze voldoende bezig zijn met het behouden en verbeteren van de kwaliteit van hun specifieke onderwijs, en hoe ze dat doen.
Ofwel: wat is de ambitie (ambitie), is het duidelijk hoe het er nu voor staat (zicht op kwaliteit) en op welke manier wordt naar de ambitie toegewerkt (ontwikkeling)? Met als belangrijke toevoeging: wordt dit streven gedragen in alle geledingen van de school, wordt er op alle niveaus over meegedacht? Dit laatste wordt samengevat in de term ‘professionele dialoog’: het zijn de betrokken professionals die met elkaar de antwoorden op de drie basisvragen moeten vormgeven, en daarmee ‘eigenaar’ zijn van het streven naar behoud en verbetering van de kwaliteit. Cyclus Onderwijskwaliteit Door steeds dezelfde thema’s in de basisvragen centraal te stellen, waarbij elke school zijn eigen invulling kan geven, worden de onvergelijkbare grootheden toch samengesmeed tot een overkoepelend beeld van het onderwijs binnen SO Fryslân. De werkwijze die hiervoor is gekozen staat bekend als de ‘Cyclus Onderwijskwaliteit’. Het begrip Cyclus geeft daarin het belangrijkste kenmerk van deze manier van werken weer: vanuit de ambitie die is geformuleerd en inzicht in de stand van zaken wordt een plan gemaakt om de kwaliteit te behouden (borgen) en te verbeteren. Dat plan wordt uitgevoerd en naar aanleiding van de resultaten bijgesteld, waarna de cyclus opnieuw start: het Plan-Do-Check-Act-principe van Deming.
Opbrengstgericht Werken Om te kunnen beoordelen wat er nodig is, wordt op elke school de Cyclus Opbrengstgericht Werken (OGW) toegepast. Dat is: het systematisch vaststellen van de doelen en standaarden en daarna het verzamelen van de benodigde informatie over allerlei deelgebieden, zoals de tussentijdse leeropbrengsten, de leerlingenuitstroom van de afgelopen jaren, de interne werkwijze en de mate waarin leerlingen, ouders en medewerkers tevreden zijn over de school. Deze gegevens moeten systematisch en inzichtelijk worden vastgelegd en geanalyseerd. De uitkomst hiervan leidt tot de vragen: - Is de school tevreden over de gerealiseerde resultaten, vergeleken met de schoolstandaard? - Wat gaat goed? - Wat moet beter, op korte en lange termijn? Op basis van de antwoorden worden beslissingen genomen over de te volgen koers: wat moet er dit jaar gebeuren, wat moet er in het volgende jaarplan komen, en wat is het doel voor de lange termijn dat wordt opgenomen in het volgende schoolplan? Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 17 Samen ontwikkelen De manier van werken met deze cyclus is door SO Fryslân samen met de scholen in de loop van de jaren ontwikkeld en wordt steeds verder verfijnd. Het beleidsstuk ’Cyclus Onderwijskwaliteit’ geeft een overzicht van de gebieden waarop de scholen verslag uitbrengen aan het bestuur: de ‘Opbrengstschalen’.
Al werkend met het systeem wordt steeds duidelijker welke inhoud de cyclus krijgt binnen de scholen. Het kwaliteitssysteem is in ontwikkeling en de werkwijze verandert mee. ‘Samen werken aan en voor SO Fryslân’ Het Mission Statement ‘Samen werken aan en voor SO Fryslân’ is geformuleerd door de directeuren samen met de bestuurder, om te komen tot een verstandige en verantwoorde gedeelde verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het onderwijs binnen de scholen van SO Fryslân. Het mission statement is gericht op het meer verbinden van de zeven SO Fryslân scholen in het onderwijskundig leiderschap. Posters Om de Cyclus Onderwijskwaliteit overzichtelijk te maken is het proces samengevat in de vorm van een illustratie. De scholen kunnen aan de hand van deze ‘posters’, die letterlijk een beeld geven van de toegepaste werkwijze, aan belangstellenden hun werkwijze uitleggen en verantwoorden. Per school is soms ook een eigen illustratie uitgewerkt om de werkwijze nog beter op de specifieke situatie toegesneden te laten zien. Onderstaand een schematische samenvatting van de in 2024 door de scholen aangegeven tevredenheid.
Duisterhout It Twalûk Kleurryk Piet Bakkerschool School Lyndensteyn Talryk De Wingerd Leerling Ouder Medewerker Tussentijdse leeropbrengsten Uitstroom SO nvt Uitstroom VSO nvt Legenda: Blauw: uitstekend/heel tevreden Geel: kan beter/ontevreden Groen: goed/tevreden Rood: slecht/ontevreden Figuur 1 Poster Bestuurstoezicht Onderwijskwaliteit
Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 18 Het bestuur is overall tevreden over de uitkomst van de kwaliteitsindicatoren van de scholen. In de schoolspecifieke rapportages geven ze aan hoe de kwaliteit te behouden van hun specifieke onderwijs. Daar waar de scholen ontevreden zijn of vinden dat het beter kan, zijn interventies opgesteld om dit op te pakken en door te ontwikkelen in het volgende jaarplan van de school. Dit is besproken met het bestuur. Werkwijze gezamenlijke onderwijsontwikkeling Het CvB wil niet alleen zicht hebben op de onderwijskwaliteit op de scholen, maar wil de gezamenlijke onderwijsontwikkeling ook stimuleren en faciliteren. Hiervoor zijn diverse werk-, expert- en projectgroepen ingericht die de gezamenlijke onderwijsontwikkeling vormgeven. In 2023 is de werkwijze rond de gezamenlijke onderwijsontwikkeling in het kader van het nieuwe SBP geëvalueerd. Vanuit de directeuren en het CvB is het verzoek gekomen om te onderzoeken of het Directeurenoverleg op Stichting niveau (DOST) niet de regiefunctie zou moeten overnemen van een apart ingestelde Regiegroep. Daarbij is bekeken hoe het leiderschap op de onderwerpen gedeeld zou kunnen worden tussen de directeuren en het CvB. In het verslagjaar is de nieuwe werkwijze ontwikkeld, waarbij zes onderwerpen gezamenlijk opgepakt worden en een duo directeuren portefeuillehouders zijn.
Zij laten zich bijstaan/adviseren door interne en externe deskundigen op terreinen als: P&O, onderwijsinhoud en bedrijfsvoering. De uiteindelijke besluiten worden door het DOST genomen. Tijdens het besluitvormingsproces worden doorlopend de afgesproken uitgangspunten getoetst. Verantwoording doelen Onderwijskwaliteit In het Strategisch Beleidsplan 2023-2027 van SO Fryslân staat op het gebied van de onderwijskwaliteit het volgende hoofddoel geformuleerd: DOST + CvB Onderwijskwaliteit Veiligheids- en privacybeleid Arbeidstoeleiding Personeel & Organisatie Leerstofaanbod Communicatie Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 19 In het verslagjaar 2024 zijn uit het hoofddoel de volgende jaardoelen afgeleid: 1. De streefdoelen per leerroutes zijn uniform bij de scholen van SO Fryslân. 2. De streefdoelen zijn opgenomen in het document ontwikkelingsperspectief. 3. Het basisaanbod per leerroute is duidelijk beschreven, zodat het document ontwikkelingsperspectief aansluitend bij de landelijke ontwikkelingen vorm krijgt. 4. Benchmark SO Fryslân ontwikkelen op leerresultaten. Focus in 2024: Het proces om te komen tot gezamenlijke streefdoelen is besproken en opgestart. Dit project wordt geleid door een duo directeuren en adviseurs van Effectief Onderwijs, de laatste hebben ervaring met het opzetten van een Benchmark.
Tijdens de eerste bijeenkomsten van de werkgroep is naar voren gekomen dat niet alle streefdoelen op de scholen gelijk zijn en het opzetten van een Benchmark dus niet eenvoudig is. Afstemming tussen de scholen is van belang en vraagt meer tijd dan verwacht. Het bestuur is tevreden over de inzet en de afstemming die is opgestart tussen de scholen. Het bestuur is matig tevreden over de voortgang; het blijkt een ingewikkelder traject dan was ingeschat. Er is vertrouwen in het tot stand komen van eenduidige streefdoelen en een Benchmark SO Fryslân. Het volgende hoofddoel in het Strategisch Beleidsplan 2023-2027 van SO Fryslân op het gebied van de onderwijskwaliteit is: SBP 1: het Aanbod De leerlingen krijgen goed onderwijs aangeboden met goede resultaten. Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 20 Alle medewerkers hebben zicht op kwaliteit op basis van de vijf indicatoren Voor het verslagjaar 2024 zijn uit het hoofddoel de volgende jaardoelen afgeleid: 1. Cyclus implementeren op Stichting-, School-, Team- en Klasniveau. 2. Per indicator een gezamenlijk kader formuleren en een vastgesteld format, in 2024-2025 gaan we verder met medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) en Uitstroom & Bestendiging. 3. In 2024-2025 gebruiken we allemaal het kader voor de Uitstroom & Bestendiging en Sociale Veiligheid en gebruiken we allemaal hetzelfde format voor de rapportages. 4.
Afronden van een handboek Onderwijskwaliteit. De Focus in 2024: Twee van de vijf kwaliteitsindicatoren van SO Fryslân zijn gezamenlijk uitgewerkt in een kadernotitie en een gezamenlijke rapportage. Het gaat om de Uitstroom & Bestendiging en het MTO. De eerste versie van het handboek Onderwijskwaliteit is al opgeleverd en de verwachting is dat de eindversie halverwege 2025 klaar is. De afspraken rond de kwaliteitsindicatoren worden hierin opgenomen. Het bestuur is tevreden over de uitkomsten van de gezamenlijkheid waarin deze twee indicatoren zijn besproken en uitgewerkt in een kadernotitie en een format rapportage. Het bestuur is gematigd SPB 2: Het Bestuurstoezicht De cyclus onderwijskwaliteit is geïmplementeerd. Alle medewerkers hebben zicht op de huidige basiskwaliteit van de school, de ambities en hoe hieraan gewerkt wordt. Dit kan de school onderbouwen op basis van de cyclus onderwijskwaliteit, die is aangevuld met interne consultatie en visitatie tussen de scholen van de stichting en met verificatie door het bestuur. Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 21 tevreden over de verspreiding van de uitkomsten op team- en klasniveau, aangezien dit nog niet op alle scholen heeft plaatsgevonden. Inspectiebezoek In 2024 zijn er geen scholen van SO Fryslân door de inspectie bezocht.
Bestuurlijke visitatie Schoolbesturen kunnen veel leren van een frisse blik van buiten. Bestuurlijke visitatie is een krachtig instrument voor schoolbesturen om stappen te zetten in hun professionalisering. Leden van de PO- Raad hebben in de Strategische Agenda afgesproken dat alle schoolbesturen meedoen aan een bestuurlijke visitatie en dat de PO-Raad deze faciliteert. In 2024 was SO Fryslân geen deelnemer aan dit traject. 2.2 Integraal personeelsbeleid Onder integraal personeelsbeleid verstaat SO Fryslân: het regelmatig en systematisch afstemmen van inzet, kennis en bekwaamheden van de individuele werknemer op de ambities van de school. Uitgangspunt is de samenhang tussen de ambitie, de huidige onderwijskwaliteit (zoals vastgesteld in de cyclus onderwijskwaliteit) en het personeelsbeleid, zodat de scholen in staat worden gesteld om het doel '... onze leerlingen zo goed mogelijk voorbereiden op een zo zelfstandig mogelijke plek in onze maatschappij' te bereiken. Het integraal personeelsbeleid van waaruit SO Fryslân werkt, wordt vertaald in een continue werkwijze, waardoor er blijvend aandacht is voor het onderhouden van de bekwaamheden en het welzijn van het personeel. Zo wordt er gewerkt met scholing die specifiek is ontwikkeld voor de leerlingpopulatie van SO Fryslân, worden starters structureel begeleid, hebben we oog voor participatiebanen en is er grip op verzuim.
Binnen het integraal personeelsbeleid van SO Fryslân worden de volgende deelgebieden onderscheiden, met elk hun eigen beleidskader: Strategische personeelsplanning, Professionalisering en Vitaliteit. Strategische personeelsplanning De strategische personeelsplanning staat in dienst van het realiseren of continueren van de ambities van de school. Hierbij gaat het zowel om de kwantiteit als om de kwaliteit van personeel: het continu afstemmen van vraag en aanbod. Professionalisering De professionalisering staat op individueel-, team- en SO Fryslânniveau in dienst van de gestelde doelen die overeenkomen met de cyclus onderwijskwaliteit. Alle medewerkers hebben inzicht in hun eigen functioneren en de gewenste ontwikkeling. SO Fryslân geeft uitvoering aan de professionele dialoog in alle lagen en functies van de organisatie en legt dit vast in een digitaal portfolio (genaamd SOFie dat staat voor SO Fryslân Inzicht & Expertise). Het onderwijskundig en waarderend leiderschap is de basishouding in alle communicatie. Medewerkers en leidinggevenden weten wat de talenten zijn van collega’s en benutten deze. Er wordt gewerkt met scholingsbeleid (meerjaren Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 22 professionaliseringsbeleid) waarop instemming is verleend door de PGMR. Dit beleid geeft aandacht aan de gewenste inhoud van scholing en de bekostiging ervan.
Extra aandacht is er voor startende leraren; voor hen is scholing op maat ontworpen die wordt aangeboden door het Noordelijk OnderwijsGilde (NOG). Ook startende leidinggevenden krijgen extra begeleiding. Zij ontvangen een ontwikkel-assessment en met hen worden gesprekken gevoerd over de gewenste scholing en eventuele coaching (on the job). Ook wordt ervoor gezorgd dat schoolleiders blijvend geregistreerd staan in het schoolleidersregister en daarnaast wordt er ingezet op het volgen van de scholing waarderend leiderschap in het onderwijs door alle leidinggevenden. Vitaliteit De kwaliteit van onderwijs wordt voor een belangrijk deel bepaald door de vitaliteit van het personeel. Vitaliteit is een breed begrip, dat draait om het goed kunnen functioneren in de combinatie van werk en privé, de balans tussen uitdaging en overbelasting, tussen perspectief en verbondenheid met de eigen werksituatie, op elk moment van de loopbaan. Onder vitaliteit verstaat SO Fryslân: een grote van mate van inzetbaarheid van medewerkers die gemotiveerd, energiek en veerkrachtig aan het werk zijn. In het hier-en-nu, maar ook in de toekomst. SO Fryslân streeft naar krachtige medewerkers die leiderschap en eigenaarschap tonen met betrekking tot hun eigen vitaliteit en werkplezier.
Werkwijze Bij het tot stand komen van beleid wordt de inbreng van de scholen als uitgangspunt genomen: waar is behoefte aan? Wat zijn voor de praktijk werkende oplossingen? De eigen verantwoordelijkheid van personeelsleden en de autonomie van de scholen staat hierbij voorop. Deze input wordt o.a. verzameld tijdens werkgroepbijeenkomsten waarin de MT’s van alle scholen zijn vertegenwoordigd. In de werkgroep en tijdens overleggen tussen P&O, het bestuur en de directie is er niet alleen aandacht voor het vernieuwen van beleid, maar ook voor de implementatie en borging daarvan. SO Fryslân volgt daarnaast de landelijke ontwikkelingen en voldoet aan de cao PO en overige wet- en regelgeving. Waar nodig wordt dit opgenomen in de planning & control cyclus van P&O. Het bestuur stelt zich tot taak om de verantwoordelijkheden die medewerkers hebben, optimaal te benutten in het kader van eigenaarschap volgens de vastgestelde visie op leiderschap. De toenemende personeelskrapte leidt tot verschuivingen op de arbeidsmarkt en dit maakt het voor onderwijsinstellingen en dus ook voor SO Fryslân steeds lastiger om voldoende gekwalificeerd personeel te vinden en (te) behouden. Met name het aantrekken en behouden van leraren voor vervangingen vormt een steeds grotere uitdaging. Soms leidt personeelskrapte ertoe dat klassen naar huis worden gestuurd bij ziekte van een leraar.
Om dit zoveel mogelijk te voorkomen worden de contacten met de pabo’s geïntensiveerd onder de noemer ‘Opleiden in de school’. Momenteel lopen er continu pabo-studenten stage binnen al onze scholen. De studenten worden begeleid op school en ook door onze schoolopleider, die tevens nauw contact onderhoudt met de Hogescholen. Door deze intensievere samenwerking maken meer pabo-studenten kennis met het speciaal onderwijs en worden zij geënthousiasmeerd; een ontwikkeling waar SO Fryslân trots op is. Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 23 Verantwoording doelen Integraal personeelsbeleid In het Strategische Beleidsplan 2023-2027 van SO Fryslân staat op het gebied van het personeelsbeleid het volgende hoofddoel: Vanuit de professionele medewerkers: Binnen Strategische Personeelsplanning (A), Professionalisering (B) en Vitaliteit (C) zijn diverse jaardoelen opgepakt in het verslagjaar. Hieronder volgt een toelichting: A. Strategische personeelsplanning Voor het verslagjaar 2024 is uit het hoofddoel het volgende jaardoel afgeleid: - Er is blijvend aandacht voor het opleiden in onze scholen, pabo-stagiaires worden goed begeleid en ook voor schooljaar 2025-2026 hebben we minimaal een groep (twaalf) pabo-stagiaires geworven en op alle scholen geplaatst. Focus in 2024: Twaalf pabostudenten lopen, verdeeld over alle zeven scholen, naar tevredenheid stage.
Zij worden begeleid door o.a. de schoolopleider. Er is regelmatig contact tussen SO Fryslân en de betrokken pabo’s. Ook onderling ontmoeten de pabo-studenten elkaar regelmatig om ervaringen uit te wisselen en kennis te delen. Het bestuur is zeer tevreden over de voortgang van dit doel. SBP 3: De medewerkers zijn professional Wij hebben voldoende medewerkers die leiderschap en eigenaarschap tonen binnen hun eigen functie met bijbehorende taken en verantwoordelijkheden. Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 24 B. Professionalisering Voor het verslagjaar 2024 zijn uit het hoofddoel de volgende jaardoelen afgeleid: - Alle medewerkers voeren de professionele dialoog. - Alle medewerkers monitoren hun professionele ontwikkeling en verwerken dit in het digitale bekwaamheidsdossier SOFie. - Elke school heeft zicht op haar team aangaande de minimale bekwaamheidseisen zoals beschreven in het basispakket scholing. Hierop wordt gestuurd door de MT’s. - Schoolspecifiek wordt de implementatie van de methodiek Waarderend Onderzoeken/Leiderschap vormgegeven en de voortgang op vaste momenten besproken. Focus in 2024: Op alle scholen wordt gewerkt aan deze jaardoelen. De voortgang verschilt per school. Om deze doelen op de agenda’s te houden en om van elkaar te kunnen leren, voeren we gesprekken op verschillende niveaus.
Wat betreft het programma Waarderend Leiderschap zijn inmiddels drie trainers geselecteerd. Zij starten in januari 2025 met hun opleidingstraject, waarmee we de verdere implementatie van dit programma kunnen ondersteunen en verdiepen. Het bestuur is matig tevreden over de voortgang van deze doelen en ziet dat het inspanning vraagt om deze doelen blijvend te agenderen en de ontwikkeling in gang te houden. C. Vitaliteit Voor het verslagjaar 2024 is uit het hoofddoel het volgende jaardoel afgeleid: - Het medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) is afgenomen, de resultaten zijn geanalyseerd en (waar nodig) zijn interventies gestart om de tevredenheid te verhogen. Focus in 2024: Eind 2024 is het MTO afgenomen. Hieruit blijkt dat de medewerkers van SO Fryslân gemiddeld zeer tevreden zijn over hun werk; de gemiddelde score is 8,6. De resultaten zijn vergelijkbaar met de uitkomst van twee jaar geleden. Het meest tevreden zijn medewerkers over: de samenwerking op school, de werkinhoud (afwisselend en uitdagend) en de prettige werkplek. De aandachtspunten liggen op het gebied van: werkdruk, elkaar aanspreken, de zichtbaarheid van de opbrengsten van gezamenlijke schoolontwikkeling en besluitvormingsprocessen en de communicatie vanuit SO Fryslân. Met een laagste score per deelgebied van een 7,2 is er echter geen reden tot zorg. Het bestuur is zeer tevreden over de uitkomsten van het MTO.
Om die te borgen worden er per school en op SO Fryslân-niveau nieuwe ambities gesteld voor de meting over twee jaar en worden er interventies ontwikkeld en uitgevoerd. Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 25 Voor het verslagjaar 2024 zijn daaruit de volgende jaardoelen afgeleid: Verificatie activiteiten Jaardoelen, oriëntatie en visievorming 1. Klassenbezoeken door MT en CvB op de scholen. 2. Oriënteren op auditeren. 3. Bezoek bestuurder bij Teamvergaderingen op de scholen bij het bespreken van één van de indicatoren voor de onderwijskwaliteit. Focus in 2024: De verifiërende activiteiten nemen structureel toe op de scholen, met name door de leidinggevenden, omdat het een onderdeel van de Professionele dialoog is. Maar ook door de bestuurder zijn er bezoeken op Teamniveau geweest, met name bij de presentatie en bespreking van een kwaliteitsindicator. Het bestuur is tevreden over de verificatieactiviteiten De oriëntatie op Auditeren heeft nog niet plaatsgevonden en staat voor 2025 geagendeerd. SBP 4: De medewerkers komen afspraken na De ingezette trajecten zijn geïmplementeerd en geborgd in houding en gedrag. De ontwikkelingen zijn doorgesijpeld naar alle medewerkers. Vanuit deze bedoeling kunnen we alle werkwijzen, systemen, interne processen en actueel beleid, uitleggen en communiceren.
Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 26 Veiligheidsbeleid en Privacy Jaardoelen Implementatiefase 1. Alle scholen hebben het Veiligheidsbeleid en Privacybeleid op orde en dit is inzichtelijk voor het bestuur. 2. De cyclus planning & controle voor Privacybeleid is vastgesteld op bestuursniveau. 3. Oriëntatie op het Normenkader 2027. Focus in 2024: De stand van zaken rond het Veiligheidsbeleid op alle scholen is in kaart gebracht. De ontwikkelpunten worden opgepakt. De nulmeting rond privacy-documenten heeft ook een aantal aandachtspunten opgeleverd. Samen met de oriëntatie rond het Normenkader 2027 is duidelijk waar de interventies voor het komend jaar moeten plaatsvinden. Het bestuur is tevreden over de voortgang rond het Veiligheidsbeleid, Privacy beleid en de oriëntatie op het Normenkader 2027. Arbeidstoeleiding Jaardoelen Borgingsfase 1. Regie voeren in het DOST op de arbeidstoeleiding. 2. Zicht op wat er wel of niet op de scholen is ingevoerd van de vastgestelde zaken rond de diplomering. 3. Iedere school werkt met een portfolio voor VSO leerlingen. Focus in 2024: De regie is in het verslagjaar gevoerd door het DOST, waardoor de voortgang van de ontwikkelingen voor de MT’s meer/beter inzichtelijk is. Ook de afstemming rond de diplomering en de implementatie van het Portfolio van de leerlingen vindt in het DOST plaats.
Het bestuur is tevreden over deze ontwikkeling en ziet dat door de regievoering van het DOST, ontwikkelingen sneller worden opgepakt. Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 27 Voor het verslagjaar 2024 is daaruit het volgende jaardoel afgeleid: 1. Binnen SO Fryslân een visie formuleren hoe wij onze onderscheidende expertise gaan inzetten en welk beeld wij hebben over inclusief onderwijs. Focus in 2024: Tijdens het inhoudelijke directieoverleg met de teamleiders is een eerste oriënterende bijeenkomst geweest over dit onderwerp. Een externe expert op dit gebied heeft een lezing gehouden over wat Inclusief Onderwijs betekent. Op basis daarvan heeft een discussie plaatsgevonden over wat we al doen aan inclusieve activiteiten. Het bestuur is tevreden over deze bijeenkomsten, waarin waardevolle discussies zijn gevoerd over onze huidige aanpak en toekomstige wensen. Een mooie stap richting een visie op inclusief onderwijs. SBP 6: De onderscheidende expertise van SO Fryslân wordt effectief ingezet op weg naar inclusiever onderwijs. SO Fryslân heeft een visie op inclusief onderwijs en handelt daarnaar.
Jaarverslag 2024 Stichting Speciaal Onderwijs Fryslân 28 De gevolgen van het personeelsbeleid Verklaring Omtrent het Gedrag SO Fryslân heeft de inspanningsverplichting om voor de aanvang van het dienstverband een Verklaring omtrent het Gedrag (VOG) te kunnen aanleveren in het personeelsdossier. Niet alleen vanwege het onderwijsaccountantsprotocol, maar ook omdat wij dit vanuit onze eigen professionele organisatie belangrijk vinden. Wij hebben onze accountant niet de opdracht gegeven om de werkzaamheden zoals opgenomen in de bijlage IV bij het onderwijsaccountantsprotocol inzake de tijdige aanwezigheid van de VOG in 2024 uit te voeren. Inzake het personeel niet in loondienst (PNIL) heeft er geen actieve controle plaatsgevonden. Dit zal vanaf 2025 administratief worden bijgehouden. Uitkeringen na ontslag In verslagjaar 2024 is € 42.392 uitgekeerd aan transitievergoedingen. De transitievergoeding is uitgekeerd aan personeel dat uit dienst is getreden vanwege een beëindigingsovereenkomst met wederzijds goedvinden. De aandacht die SO Fryslân heeft voor de loopbaanwensen van het personeel en aandacht voor het ontwikkelen van acties op het gebied van in-, door- en uitstroom (Boeien & Binden) hebben als doel om het uitgangspunt van SO Fryslân als aantrekkelijke werkgever vorm te geven.