Jaarstukken 2025 Gemeente Leeuwarden
Tekst van het document
organisatie R2PGM0501 - Bestuur | 5.924 | 17 | -5.907 | 7.840 | 1.497 | -6.343 | 9.287 | 2.027 | -7.260 | -917 R2PGM0502 – Ondersteuning* | 37.304 | 31.372 | -5.932 | 34.940 | 26.053 | -8.887 | 32.601 | 29.079 | -3.521 | 5.366 Subtotaal | 668.552 | 244.584 | -423.971 | 761.457 | 297.433 | -464.022 | 741.855 | 310.456 | -431.398 | 32.624 220 Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 Tabel Overzicht van baten en lasten gespecificeerd naar algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoor | zien (4) | Bedragen x € 1.000 Begroting 2025 primitief | Begroting 2025 na wijziging | Rekening 2025 | Rekening t.o.v. begroting 2025 Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Saldo 1. | Algemene dekkingsmiddelen | 1.481 | 478.7621 | 477.280 | 1.482 | 497.848 | 496.366 | -53 | 517.210 | 517.263 | 20.897 Lokale heffingen waarvan besteding | - | 42.475 | 42.475 | - | 43.567 | 43.567 | - | 43.806 | 43.806 | 239 niet gebonden is Algemene Uitkeringen | - | 434.332 | 434.332 | - | 452.327 | 452.327 | - | 471.133 | 471.133 | 18.806 Dividend | - | 966 | 966 | - | 966 | 966 | - | 899 | 899 | -67 Saldo van de financieringsfunctie | 451 | 988 | 537 | 451 | 988 | 537 | -1.157 | 1.349 | 2.506 | 1.968 Overige algemene dekkingsmiddelen | 1.030 | - | -1.030 | 1.031 | - | -1.031 | 1.103 | 23 | -1.080 | -49 2.
| Overhead | 56.606 | 763 | -55.843 | 61.107 | 799 | -60.307 | 55.026 | 2.044 | -52.982 | 7.326 3. | Vennootschapsbelasting | 300 | - | -300 | 300 | - | -300 | 364 | - | -364 | -64 4. | Onvoorzien | 152 | - | -152 | 152 | - | -152 | - | - | - | 152 Subtotaal | 58.539 | 479.524 | 420.986 | 63.041 | 498.648 | 435.607 | 55.336 | 519.254 | 463.917 | 28.310 A. | Totaal van baten en lasten | 727.091 | 724.107 | -2.984 | 824.497 | 796.082 | -28.415 | 797.192 | 829.711 | 32.518 | 60.934 B. | Toevoegingen en onttrekkingen aan | 16.128 | 19.112 | 2.984 | 1.568 | 29.983 | 28.415 | 26.830 | 29.561 | 2.731 | -25.684 reserves Resultaat | 743.219 | 743.219 | 0 | 826.065 | 826.065 | 0 | 824.022 | 859.271 | 35.249 | 35.249 De algemene dekkingsmiddelen betreffen de lasten en baten uit de taakvelden 0.5 Treasury (dividend en saldo financieringsfunc | tie), de taakvelden 0.61 OZB woningen, 0.62 OZB niet | -woningen en 0.7 Uitkeringen | Gemeentefonds. De precariobelasting is onderdeel v | an taakvelden 0.64 Belastingen overig en 0.83 Wonen en bouwen. Overhead betreft het taakveld 0.4 Overhead. Heffing Vpb betreft taakveld 0.9 Vennootschapsbelasting. | Het bedrag voor 'onvoorzien' is onderdeel van het taakveld 0.8 Overige baten en lasten.
221 Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 Als gevolg van een onjuiste optelling van de begrotingswijzigingen in het 3 | e verzamelvoorstel 2025, is de eindstand van de begroting na wijziging in het 3 | e verzamelvoorstel (pagina 2) te hoog (totaal € 826,4 mln). In onderstaand overzicht is de juiste eindstand opgenomen (totaal € 825,2 mln) inclusief een toelichting van de verschillen: Tabel Overzicht verschillen 3e verzamelvoorstel 2025 | Bedragen x € 1.000 Programma's | Eindstand begroting 2025 in 3e | Eindstand begroting 2025 in 3e | Verschil eindstand 3e verzamelvoorstel pagina 2 | verzamelvoorstel moest zijn | verzamelvoorstel Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten R2HOG01 - Sterke samenl., kansen voor iedereen R2PGM0101 – Bestaanszekerheid* | 193.745 | 106.988 | 193.645 | 106.988 | 100 | 0 R2PGM0102 – Meedoen* | 231.934 | 30.872 | 232.034 | 30.872 | -100 | 0 R2PGM0103 - Volksgezondheid en sport | 28.167 | 6.183 | 28.167 | 6.183 | 0 | 0 R2PGM0104 – Onderwijs** | 30.014 | 13.614 | 30.209 | 13.614 | -195 | 0 R2HOG02 - Bet.baar wonen in gez/veilig leefomg R2PGM0201 - Milieu, Volkshuis., LO en | 120.669 | 89.237 | 120.469 | 89.237 | 200 | 0 Sted.vern.** R2PGM0202 - Veiligheid | 31.473 | 13.101 | 31.473 | 13.101 | 0 | 0 R2HOG03 - Toonaangevend in cultuur/evenementen R2PGM0301 - Cultuur | 18.823 | 2.587 | 18.823 | 2.587 | 0 | 0 R2HOG04 - Circulaire en concurrerende
economie R2PGM0401 – Economie** | 14.928 | 2.922 | 14.809 | 2.922 | 119 | 0 R2PGM0402 - Verkeer, vervoer en | 49.334 | 4.594 | 48.234 | 4.594 | 1.100 | 0 waterstaat** R2HOG05 - Samenwerking en organisatie R2PGM0501 - Bestuur | 7.840 | 1.497 | 7.840 | 1.497 | 0 | 0 R2PGM0502 – Ondersteuning** | 99.484 | 554.816 | 99.484 | 553.592 | 0 | 1.224 Resultaat | 826.411 | 826.411 | 825.187 | 825.187 | 1.224 | 1.224 222 Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 223 * De verschuiving van € 100.000 budget tussen programma Bestaanszekerheid en programma Meedoen ziet toe op een verschuiving tus sen taakvelden van het budget voor de Friese samenwerkingsagenda. In de primitieve begroting 2025 was dit budget gekoppeld aan taa kveld 623 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen integraal, programma Bestaanszekerheid. Halverwege 2025 is dit budget gekoppeld aan taakveld 6713 Da gbesteding (Wmo), programma Meedoen. Later in 2025 is het begrote bedrag van € 100.000 overgeheveld van de F riese Samenwerkingsagenda naar het investeringsbudget voor Wmo. Op dat moment was dit een terechte interne wijzing binnen programma Meedoen. Voor herstel van de aansluiting met de primitieve begroting 2025 op taakveldniveau is het budget voor de Friese samenwerkingsagenda eind 2025 weer gekoppeld aan taakveld 623 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen integraal, programma Bestaanszekerheid.
De overheveling van het begrote bedrag van € 100.000 is per abuis toen niet alsnog opgevoerd als externe begrotingswijziging. ** De verschillen hebben betrekking op onderdeel fasering onttrekking fondsen en reserves, pagina 11 van het 3 e verzamelvoorstel. De begrote onttrekking aan reserves is in 2025 verlaagd met € 3,5 mln en verhoogd in 2026 met € 3,5 mln. In de tabel op pagina 2 van het 3 e verzamelvoorstel is dit voor een bedrag van € 2,3 mln verwerkt. Dit verklaart het verschil van € 1,2 mln. Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 224 3.2.2 Begrotingsrechtmatigheid Bij de rechtmatigheidscontrole is de begrotingsrechtmatigheid een toetsingscriterium. De toetsing vindt plaats op programmaniveau en beoordeeld wordt of budgetrecht van de gemeenteraad is gerespecteerd. De grondslag voor deze beoordeling is de Kadernota Rechtmatigheid 2025 van de Commissie BBV van september 2025 en de beoordelingscriteria die zijn opgenomen in de fina nciële verordening Leeuwarden 2023 (laatste wijziging 17 december 2025). De begrotingsrechtmatigheid heeft betrekking op de door de raad geautoriseerde begroting van exploitatie en investeringskredieten. In onderstaande analyse zijn alle begrotingsafwijkingen opgenomen.
Het is van belang op te merken dat: Baten over- en onderschrijdingen evenals lastenonderschrijdingen vormen op zichzelf geen begrotingsonrechtmatigheden, tenzij ze niet tijdig aan de raad zijn gemeld. 'Tijdig melden' wordt conform artikel 11 lid 4 van de financiële verordening gedefinieerd als melding bij de tussentijdse rapportage (TURAP) of bij de jaarstukken. Een overschrijding van lasten (en investeringskredieten) ten opzichte van de vastgestelde begroting wordt altijd als een begrotingsonrechtmatigheid beschouwd, ook als deze tijdig is gemeld. Afwijkingen worden conform artikel 11 lid 4 van de financiële verordening als acceptabel beschouwd in de volgende situaties: a. Er is sprake van een overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren; b. Er is sprake van een overschrijding op een open einde regeling; of c. De overschrijding kon niet meer middels de laatste begrotingswijziging van het jaar worden geautoriseerd door de raad. d. Er is sprake van een overschrijding in een reserve die, op basis van artikel 15 lid 9 van de financiële verordening, binnen de bevoegdheid van het college valt. Het betreft hier reserves zoals de reserve budgetoverhevelingen, de reserve grondexploitatie, reserve parkeren en reserve vastgoed.
Indien overschrijdingen op de lasten niet voldoen aan de voorwaarde uit de verordening zijn deze als niet acceptabel geclassificeerd. In de paragraaf bedrijfsvoering worden de geconstateerde afwijkingen (fouten of onduidelijkheden) toegelicht inden deze groter zijn dan de rapportagegrens van € 750.000 en de belangrijkste afwijkingen onder de rapportagegrens, als deze naar het oordeel van het college van bestuurlijk belang zijn. Dit is opgenomen in artikel 9 van de financiële verordening van de gemeente. De conclusie is dat: • Van de totale lastenoverschrijding van € 5,6 mln is een bedrag van 0,5 mln als niet acceptabel aangemerkt. Deze afwijking blijft onder de rapportagegrens van € 750.000 en behoeft daarom formeel geen nadere toelichting. Het college kiest er echter voor om deze afwijking toch toe te lichten in de paragraaf bedrijfsvoering om volledige transparantie richting de raad te bieden. Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 Begrotingsrechtmatigheid programma's Onderstaande tabel bevat een overzicht van de | lasten en baten op programmaniveau in 202 | 5. Deze tabel is exclusief reservemutaties (programma Ondersteuning). | Na deze tabel volgt een toelichting per programma. Tabel | Bedragen x € 1.000 Programma's | Begroting na | Rekening | Rekening t.o.v.
wijziging | begroting Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten R2HOG01 - Sterke samenl., kansen voor iedereen R2PGM0101 - Bestaanszekerheid | 193.645 | 106.988 | 192.321 | 108.516 | 1.324 | 1.528 R2PGM0102 - Meedoen | 232.034 | 30.872 | 226.346 | 29.004 | 5.688 | -1.868 R2PGM0103 - Volksgezondheid en sport | 28.167 | 6.183 | 26.236 | 6.698 | 1.931 | 515 R2PGM0104 - Onderwijs | 30.209 | 13.614 | 28.439 | 12.579 | 1.770 | -1.035 R2HOG01 | - Sterke samenl., kansen voor iedereen | 484.055 | 157.658 | 473.342 | 156.797 | 10.713 | -861 R2HOG02 - Bet.baar wonen in gez/veilig leefomg R2PGM0201 - Milieu, Volkshuis., LO en Sted.vern.
| 120.499 | 89.237 | 124.671 | 100.052 | -4.172 | 10.816 R2PGM0202 - Veiligheid | 31.473 | 13.101 | 27.889 | 11.012 | 3.584 | -2.090 R2HOG02 | - Bet.baar wonen in gez/veilig leefomg | 151.972 | 102.338 | 152.560 | 111.064 | -588 | 8.726 R2HOG03 - Toonaangevend in cultuur/evenementen R2PGM0301 - Cultuur | 18.923 | 2.587 | 18.430 | 2.657 | 493 | 70 R2HOG03 | - Toonaangevend in cultuur/evenementen | 18.923 | 2.587 | 18.430 | 2.657 | 493 | 70 R2HOG04 - Circulaire en concurrerende economie R2PGM0401 - Economie | 15.493 | 2.922 | 11.180 | 4.149 | 4.312 | 1.227 R2PGM0402 - Verkeer, vervoer en waterstaat | 48.234 | 4.594 | 44.455 | 4.886 | 3.780 | 292 R2HOG04 | - Circulaire en concurrerende economie | 63.727 | 7.516 | 55.635 | 9.036 | 8.092 | 1.519 R2HOG05 - Samenwerking en organisatie R2PGM0501 - Bestuur | 7.840 | 1.497 | 9.287 | 2.027 | -1.447 | 530 R2PGM0502 - Ondersteuning | 97.980 | 524.485 | 87.938 | 548.130 | 10.043 | 23.644 R2HOG05 | - Samenwerking en organisatie | 105.820 | 525.982 | 97.225 | 550.157 | 8.596 | 24.174 Totalen 2025 | 824.497 | 796.082 | 797.192 | 829.711 | 27.305 | 33.629 Programma Bestaanszekerheid Lastenonderschrijding: € 1.324.000 Batenoverschrijding: € 1.528.000 In dit programma is er sprake van onderschrijding op de lasten van € 1,3 mln en een overschrijding op de baten van € 1,5 mln.
Deze afwijkingen zien met name toe op de volgende taakvelden: Taakveld 621/22/23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen De lastenonderschrijding van € 0,4 mln betreft een aantal voordelen zoals toegelicht in het jaarverslag bij het programma bestaanszekerheid. Het hiervan melden in de jaarstukken wordt als tijdig beschouwd. 225 Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 Taakveld 630 Inkomensregelingen De lastenoverschrijding van € 1,6 mln en batenoverschrijding van € 2,8 mln wordt verklaar | d door: • | Van de specifieke uitkeringen met betrekking tot de BUIG van gemeente Leeuwarden zijn de lasten € 2,3 mln hoger dan begroot. Daarnaast zijn de baten uit verhaal en terugvordering € 0,5 mln lager dan begroot. Wel is sprake van een voordelige vangnetuitkering voor de "BUIG" van € 2,3 mln. Per saldo resulteert dit in een nadeel op de BUIG van € 0,5 mln. Het melden hiervan in de jaarstukken wordt als tijdig beschouwd. • | Via de reservemutaties is € 431.000 toegevoegd aan de reserve budgetoverheveling | voor de implementatie van de Participatiewet in Balans | (lasten € 0,4 mln lager). Deze komt in het programma Ondersteuning onder het taakveld Mutaties reserve tot uitdrukking. De over te hevelen middelen zijn bij de septembercirculaire beschikbaar gekomen en daarom niet gemeld in de turap. Het melden in de jaar | stukken is daarom tijdig.
• | Daarnaast is via de reservemutaties is € 449.000 toegevoegd aan de reserve budgetoverheveling voor de Meedoen-regeling (baten € 0,5 mln hoger). Ook deze komt in het programma Ondersteuning onder het taakveld Mutaties reserve tot uitdrukking. Dit voordeel is bij de turap gemeld. Voorgaande resulteert in onderschrijding op de lasten van € 0,3 mln en een overschrijding van € | 0,5 mln op de baten en zijn nader toegelicht in het jaarverslag: • | Lasten: € 0,6 nadeel op minimaregelingen (gemeld bij turap), € 0,5 voordeel op invorderings- en handhavingskosten, € 0,3 voordeel op uitvoeringskosten (gemeld bij turap). • | Baten: € 0,3 vrijval op de debiteurenvoorzieningen per jaareinde en overige diverse voordelen. Zover niet gemeld bij de turap, wordt het melden in de jaarstukken als tijdig beschouwd. Taakveld 650 Arbeidsparticipatie De lastenonderschrijding van € 1,3 mln en batenonderschrijding van € 2,6 mln wordt verklaard door: • | Van de specifieke uitkering “Kansrijke wijk – re-integratie” zijn de lasten in 2025 € 0,4 mln lager dan begroot en daarmee ook de baten. Vanwege het meerjarig karakter zijn de uitgaven niet altijd exact in een jaar te begroten of uit te voeren. Het melden | hiervan in de jaarstukken wordt als tijdig beschouwd. • | Via de reservemutaties is € 1,1 mln toegevoegd aan de reserve budgetoverheveling (lasten € 2 mln lager, baten € 0,9 mln hoger).
Deze komt in het programma Ondersteuning onder het taakveld Mutaties reserve tot uitdrukking. De twee budgetoverhevelingen zijn | beiden gemeld bij de turap voor € 0,6 mln. Programma Meedoen Lastenonderschrijding: € 5.688.000 Batenonderschrijding: -/- € 1.868.000 Binnen Taakveld 610 Samenkracht en burgerparticipatie is een lastenonderschrijding van € 4,6 mln en een batenonderschrijding van € 1,5 mln. De afwijkingen zien met name toe op: • | Van het Rijk zijn meerdere specifieke uitkeringen (SU) ontvangen die een meerjarig karakter kennen. Uitgaven zijn niet altijd exact in een jaar te begroten of uit te voeren. In 2025 zijn er € 3,5 mln lagere lasten (waaronder € 2,2 mln voor opvang Oekraïne en € 1 mln voor Wet inburgering) en € 1 mln lagere baten (waaronder -/- € 0,2 mln voor opvang Oekraïne en € 1 mln voor Wet inburgering) ten opzichte van de begroting. In de turap is melding gemaakt van de lagere bestedingen op de opvang van Oekraïne en is daarmee tijdig gemeld. • | In 2025 is € 0,6 mln minder besteed voor de regeling voor "Programmabureau Leeuwarden Oost". Dit betekent eveneens een lagere bate in 2024 van € 0,6 mln. • | Via de reservemutaties is € 0,2 mln toegevoegd aan de reserve budgetoverheveling (lasten lager). Deze komt in het programma Ondersteuning onder het taakveld Mutaties reserve tot uitdrukking.
Binnen de taakvelden van Jeugdhulp is een lastenoverschrijding van € 0,8 mln (inclusief € 0,4 mln budgetoverheveling) en een batenonderschrijding van € 0,9 mln. Op basis van artikel 11 lid 4 van de 226 Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 227 financiële verordening is een overschrijding op een open einde regeling acceptabel. In de jaarstukken is een nadere toelichting opgenomen en gedurende 2025 zijn er periodiek informatiesessies geweest met de raad. Derhalve worden de afwijkingen als tijdig b eschouwd. Binnen de taakvelden van Wmo is een lastenonderschrijding van € 0,1 mln en een batenoverschrijding van € 0,6 mln. Via de reservemutaties is € 1,3 mln toegevoegd aan de reserve budgetoverheveling (€ 1,3 mln lasten lager dan begroot) voor de Brede aanpak dakloosheid. Deze komt in het programma Ondersteuning onder het taakveld Mutaties reserve tot uitdrukking. Voor een uitgebreidere toelichting verwijzen we naar het jaarverslag, reserve budgetoverheveling. Programma Volksgezondheid en sport Lastenonderschrijding: € 1.931.000 Batenoverschrijding: € 515.000 In dit programma is er sprake van onderschrijding op de lasten van € 1,9 mln en een € 0,5 mln baten overschrijding.
Deze afwijkingen komen op diverse taakvelden tot stand: Taakveld 520 Sportaccommodaties Lastenonderschrijding € 1.463.000 – Batenoverschrijding € 145.000 Dit betreft met name de budgetoverheveling van € 1 mln inzake subsidie WTC/stadion gebied. Deze € 1 mln staat in depot bij de notaris. Na verrekening van bovenstaande is er sprake van een lastenonderschrijding van € 0,5 mln. Dit ziet hoofdzakelijk toe op onderuitputting van kapitaallasten van diverse sportaccommodaties en sportvelden. De batenoverschrijding ziet met name toe op hogere huuropbrengsten. Het melden hiervan in de jaarstukken wordt als tijdig beschouwd. Taakveld 710 Volksgezondheid Lastenonderschrijding € 544.0000 – Batenoverschrijding € 276.000 • Van de specifieke uitkering “GALA” zijn de lasten in 2025 € € 82.000 lager dan begroot en daarmee ook de baten. Vanwege het meerjarig karakter zijn de uitgaven niet altijd exact in een jaar te begroten of uit te voeren. Het melden hiervan in de jaarstukken wordt als tijdig beschouwd. • Via de reservemutaties is € 100.000 toegevoegd aan de reserve budgetoverheveling (lasten lager). Deze komt in het programma Ondersteuning onder het taakveld Mutaties reserve tot uitdrukking. De budgetoverheveling is gemeld bij de turap. • Daarnaast is sprake van een lastenonderschrijding (lagere onttrekking aan reserve) van € 250.000 binnen het meerjarenprogramma Leeuwarden Oost.
En de verstrekte subsidie met een bijdrage van derden is € 100.000 (baat en last). Dit wordt toegelicht in parag raaf 2.7 Leeuwarden Oost en wordt daarmee als tijdig beschouwd. • Tot slot is er nog een nagekomen baat van € 232.000 de Veiligheidsregio Fryslân met betrekking 2024 en eerder. Dit was pas in 2026 bekend. Het melden hiervan in de jaarstukken wordt als tijdig beschouwd. Programma Onderwijs Lastenonderschrijding: € 1.770.000 Batenonderschrijding: -/- € 1.035.000 In dit programma is er sprake van onderschrijding op de lasten van € 1,7 mln en € 1 mln op de baten. Deze afwijkingen zien met name toe op: • Van het Rijk zijn meerdere specifieke uitkeringen (SU) ontvangen die een meerjarig karakter kennen. Uitgaven zijn niet altijd exact in een jaar te begroten of uit te voeren. In 2025 is er € 1,7 mln minder besteed. Hiertegenover staan eveneens € 1,7 mln lag ere lasten. De specifieke uitkeringen "Kansrijke wijk – School en omgeving" en “Onderwijsachterstandenbeleid” hebben daar een aandeel in van gezamenlijk € 1 mln. • Via de reservemutaties is € 0,3 mln toegevoegd aan de reserve budgetoverheveling (hogere baat). Deze komt in het programma Ondersteuning onder het taakveld Mutaties reserve tot uitdrukking. Deze is gemeld in de turap. Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 228 Voorgaande resulteert in een batenoverschrijding van € 0,4 mln.
In het jaarverslag zijn de diverse voor- en nadelen gemeld binnen programma onderwijs. Zover niet gemeld bij de turap, wordt het melden in de jaarstukken als tijdig beschouwd. Programma Milieu, Volkshuis., LO en Sted.vern. Lastenoverschrijding: € -/- 4.172.000 Batenoverschrijding: € 10.816.000 In dit programma zijn op diverse taakvelden de begrote lasten en baten overschreden: • Zo zijn de lasten (€ 9,3 mln) en baten (€ 9,4 mln) hoger ten gevolge van de ontwikkelingen binnen taakveld grondexploitaties (zie hiervoor paragraaf 2.18 Grondbeleid). Dat effect is pas aan het eind van het jaar bekend en daarom is deze mutatie niet begroo t. De overschrijding is als acceptabel aangemerkt op basis van artikel 11 lid 4c. • Voor taakvelden Afval en Begraafplaatsen en crematoria staan tegenover de hogere lasten (€ 481.000) direct gerelateerde inkomsten (€ 752.000). Deze zijn daarmee volgens de financiële verordening artikel 11 lid 4a acceptabel. Daarnaast is pas aan het einde van het jaar bekend welke verrekeningen er zijn met de voorziening egalisatie heffingen en voorziening onderhoud graven. Ook op basis van artikel 11 lid 4c zijn deze lastenoverschrijdingen acceptabel.
• Tegenover de hogere lasten (€ 1.223.000) op taakveld riolering staan direct gerelateerde inkomsten: € 710.000 hogere baten binnen taakveld riolering, en buiten taakveld riolering € 490.000 voordeel op indirecte lasten (lagere overhead en btw dan begroot door minder investeringen en groot onderhoudswerkzaamheden) en € 23.000 voordeel op taakveld Inkomensregelingen (lagere kwijtscheldingen dan begroot). Deze zijn daarmee volgens de financiële verordening artikel 11 lid 4a acceptabel. Daarnaast is pas aan het einde van het jaar bekend welke verrekeningen er zijn met de voorziening egalisatie heffingen. Ook op basis van artikel 11 lid 4c zijn deze lastenoverschrijdingen acceptabel. • Tegenover de lastenoverschrijding taakveld Ruimte en leefomgeving (€ 656.000) staan deels direct gerelateerde inkomsten (€ 107.000). Voor de resterende lastenoverschrijding van € 549.000 is er sprake van een niet-acceptabele begrotingsonrechtmatigheid. Voor de batenoverschrijdingen wordt het melden hiervan in de jaarstukken als tijdig beschouwd. De overschrijding van € 2,7 mln binnen taakveld wonen en bouwen ziet met name toe op de baat uit de specifieke uitkering Realisatiestimulans van € 2,5 mln. Op basis van beantwoording door commissie BBV van gestelde vragen (23-3-26) dient deze baat genomen te worden in 2025.
Verder ziet dit toe op hogere opbrengsten riolering en een lagere opbrengst afvalstoffenheffing (voor een nadere toelichting verwijzen we naar paragraaf 2.11 lokale heffingen) en een hogere opbrengst voor de Friese Energie Tafel. Programma Veiligheid Lastenonderschrijding: € 3.584.000 Batenonderschrijding: -/- € 2.090.000 In dit programma is sprake van onderschrijding op de lasten van € 3,6 mln en € 2,1 mln op de baten. Deze afwijkingen zien met name toe op taakveld Openbare orde en veiligheid: • Van het Rijk zijn meerdere specifieke uitkeringen (SU) ontvangen die een meerjarig karakter kennen. Uitgaven zijn niet altijd exact in een jaar te begroten of uit te voeren. In 2025 is er € 2,6 mln minder besteed. Hiertegenover staan eveneens € 2,6 mln lag ere lasten. De specifieke uitkering "Preventie met gezag” heeft daar een aandeel in van € 2,2 mln. Een deel heeft betrekking op 2026 (€ 0,8 mln) en een deel bestaat uit nog niet gelabelde interventies. De Preventie met Gezag partners kunnen alsnog een beroep doen op deze middelen. • Via de reservemutaties is € 0,5 mln toegevoegd aan de reserve budgetoverheveling (lasten lager). Deze komt in het programma Ondersteuning onder het taakveld Mutaties reserve tot uitdrukking. Hiervan is € 348.000 gemeld in de turap.
• Tot slot is er een nagekomen baat van € 407.000 voor de Veiligheidsregio Fryslân met betrekking 2024 en eerder en een lagere last 2025 van € 561.000. Dit was pas in 2026 bekend. Het melden hiervan in de jaarstukken wordt als tijdig beschouwd. Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 229 Na verrekening van bovenstaande is er sprake van een overschrijding op de baten en lasten van € 145.000. Dit betreffen diverse voor- en nadelen en zijn daarom niet afzonderlijk toegelicht in het jaarverslag. Het hiervan melden in de jaarstukken wordt als tijdig beschouwd. Programma Cultuur Lastenonderschrijding: € 493.000 Batenoverschrijding: € 70.000 Na budgetoverheveling (€ 78.000 en € 250.000) ontstaat er een lastenonderschrijding van € 165.000 op programma Cultuur. Dit betreffen voor- en nadelen op diverse posten en zijn gezien de omvang niet afzonderlijk toegelicht in het jaarverslag. Het hiervan melden in de jaarstukken wordt als tijdig beschouwd. Programma Economie Lastenonderschrijding: € 4.312.000 Batenoverschrijding: € 1.227.000 Het melden van de lastenonderschrijding op dit programma in de jaarstukken wordt als tijdig beschouwd. De lastenonderschrijding binnen het programma Economie zien met name toe op: • Taakveld Economische ontwikkeling met een lastenonderschrijding van € 4,8 mln.
Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de reservemutaties op de reserve budgetoverheveling (€ 4,5 mln). Deze zijn nader toegelicht in het jaarverslag. • Taakveld Fysieke bedrijfsinfrastructuur: Dit betreft met name “Werkzaamheden t.b.v. kabel en leidingwerk”. Tegenover de lastenoverschrijding van € 752.000 staan direct gerelateerde baten van € 772.000 tegenover. Deze werkzaamheden fluctueren jaarlijks. Het melden hiervan in de jaarstukken wordt als tijdig beschouwd. De resterende lastenonderschrijding bedraagt € 381.000 en de resterende batenoverschrijding op dit programma bedraagt € 455.000. Het betreft diverse posten en deze zijn afzonderlijk toegelicht in het jaarverslag. Het hiervan melden in de jaarstukken wordt als tijdig beschouwd. Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Lastenonderschrijding: € 3.780.000 Batenoverschrijding: € 292.000 In dit programma is er sprake van onderschrijding op de lasten van € 3,8 mln en een overschrijding op de baten van € 0,3 mln. Deze afwijkingen zien toe op: • Op taakveld Parkeren is na budgetoverheveling sprake van een lastenoverschrijding van € 528.000 waar € 590.000 direct gerelateerde inkomsten tegenover staan. Dit is acceptabel volgens de financiële verordening artikel 11 lid 4a. Ook op taakveld Openbaar ve rvoer staat tegenover de hogere lasten (€ 37.000) direct gerelateerde inkomsten (€ 58.000).
Deze is daarmee volgens de financiële verordening artikel 11 lid 4a acceptabel. • Voor de batenoverschrijding wordt het melden hiervan in de jaarstukken als tijdig beschouwd. Deze ziet met name toe op een opbrengst vanuit de CV Parkeergarages (€ 513.000). Met ingang van 2023 wordt het resultaat vanuit de CV niet meer verrekend met de deelneming maar uitgekeerd. De overschrijding ziet toe op bestaand beleid en is daarmee passend. • Op taakveld Verkeer en vervoer is na budgetoverheveling sprake van een lastenonderschrijding van € 2,8 mln en een batenoverschrijding van € 96.000. Dit ziet met name toe op onderuitputting van kapitaallasten (€ 1.646.000) en lagere energielasten (€ 903.000). Deze zijn nader toegelicht in het jaarverslag. In de turap is reeds melding gemaakt van het voordeel op energielasten. Het melden hiervan in de jaarstukken wordt als tijdig beschouwd. • Op taakveld Economische havens en waterwegen is sprake van onderschrijding op de lasten van € 449.000 en op de baten van € 453.000. Het betreft hier projectbijdragen. Uitgaven zijn niet altijd exact in een jaar te begroten of uit te voeren. Daardoor zijn zowel baten als lasten lager. Voor de volledigheid melden we de onderschrijdingen op taakveld Recreatieve havens van respectievelijk € 85.000 (minder lasten) en € 0 (minder baten).
Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 230 Programma Bestuur Lastenoverschrijding: -/- € 1.447.000 De lastenoverschrijding is het gevolg van een dotatie aan de voorziening voor wethouderspensioenen van € 1,4 mln. Dit is gebaseerd op het onderzoek naar de omvang van de overdrachtswaarde van Appa naar ABP op 1 januari 2028. Als gemeenten hebben wij meegedaan naar dit gezamenlijk onderzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijk srelaties, IPO, VNG en Unie van Waterschappen. Op basis van de stellige uitspraak van commissie BBV moet de voorziening voor wethouderspensioenen gelijkgesteld zijn aan de prognose van het onderzoek. Deze uitspraak was pas aan het eind van het jaar bekend en daarom is deze mutatie niet begroot. De overschrijding is als acceptabel aangemerkt op basis van artikel 11 lid 4c. Batenoverschrijding: € 530.000 Het melden hiervan in de jaarstukken wordt als tijdig beschouwd. Het betreft vrijval van de voorziening voor wethouderspensioenen als gevolg van overlijden en overige baten zoals een schade-uitkering en regiodeal bijdragen. Programma Ondersteuning De toetsing is uitgevoerd op basis van de bruto afwijkingen (Vraag & Antwoord Commissie BBV). Dit betekent dat toetsing plaats vindt op baten en lasten exclusief reservemutaties (taakveld Mutaties reserves). De toetsing op begrotingsrechtmatigheid van reserves volgt verderop in dit hoofdstuk.
Exclusief taakveld Mutaties reserves is binnen programma Ondersteuning sprake van een lastenonderschrijding en batenoverschrijding. Dit ziet toe op diverse taakvelden. De grootste afwijkingen worden hierna gemeld. Lastenonderschrijding: € 10.043.000 De lastenonderschrijding ziet met name toe op taakveld Overhead (€ 6 mln, waarvan € 3,2 mln mee in de reserve budgetoverheveling en restant toegelicht in jaarverslag), taakveld Treasury (€ 1,6 mln, toegelicht in jaarverslag) en taakveld Overige baten en lasten (€ 2,4 mln, waarvan € 1,5 mln mee in de reservebudgetoverheveling). Het melden van deze onderschrijdingen in de jaarstukken wordt als tijdig beschouwd. Batenoverschrijding: € 23.644.000 • Op het taakveld Uitkeringen gemeentefonds heeft een batenoverschrijding plaatsgevonden van € 18.806.000. Deze is het gevolg van een aantal factoren welke pas laat in 2025 bekend zijn geworden, zoals de decembercirculaire en de ontwikkeling van aantallen en hoeveelheden, waarvan een deel ook al gemeld was in een brief aan de raad in oktober jl. Voor de overige mutaties is melding in de jaarstukken als tijdig beschouwd. • Op het taakveld Overhead heeft een batenoverschrijding plaatsgevonden van € 1.2 44.000. Deze is toegelicht in het jaarverslag en wordt als tijdig beschouwd. • Op taakveld Overige baten en lasten is een overschrijding van € 1 mln.
De schade-uitkering van de brandverzekering naar aanleiding van het afbranden van de noodlokalen van IKC De Pionier is op dit taakveld geboekt. Deze afhandeling was na december 2025 bekend en daarom wordt het melden in de jaarstukken als tijdig beschouwd. • Op taakveld Burgerzaken is een overschrijding van € 1 mln. Hier staan ook extra lasten tegenover van € 0,6 mln door meer vraag naar reisdocumenten. • Voor taakveld Belastingen overig is sprake van een batenoverschrijding van € 541.000. De batenoverschrijding is tweeledig. De kosten van de belastingsoftware en gerelateerde ondersteuning zijn € 130.000 hoger dan begroot. De hogere kosten zijn doorbelast a an de partners van de gemeente. Daarnaast worden de opbrengsten van de invordering gemeentelijke heffingen conservatief begroot, de opbrengst is € 333.000 hoger dan verwacht. • De resterende over- en onderschrijdingen betreffen afwijkingen op diverse taakvelden. Het melden van deze afwijkingen in de jaarstukken wordt als tijdig beschouwd. Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 Begrotingsrechtmatigheid investeringskredieten Conform de financiële verordening artikel 5 lid 4 worden investeringskredieten getoetst op het niveau van bij de begroting per groep samenhangende investeringskredieten opgenomen in de begrotingsbijlage "Meerjaren investeringsprogramma".
Bij meerjarige inv | esteringen wordt de begrotingsrechtmatigheid getoetst op het niveau van het totaal door de raad vastgestelde kredietbedrag (financiële verordening artikel 11 lid 3). Onderstaande tabel bevat een overzicht van de groep samenhangende | investeringskredieten in 2025. Tabel Begrotingsrechtmatigheid | groep samenhangende investeringskredieten | Bedragen x € 1.000 Begroot | Realisatie | Restant Investeringen | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Krediet Begraafplaatsen | 318 | - | 144 | - | 174 Civiele kunstwerken | 36.140 | - | 6.336 | - | 29.804 ICT/IM infrastructuur | 5.662 | - | 3.077 | - | 2.585 Investeringen Vastgoed | 51.321 | -12.220 | 8.617 | -1.432 | 31.916 Onderwijshuisvesting | 33.299 | - | 11.714 | - | 21.585 Ontwikkelkosten gronden | 4.734 | -4.734 | 4.634 | -2.599 | -2.035 Openbare verlichting | 7.860 | - | 2.537 | - | 5.323 Reconstructie verhardingen | 6.776 | - | 4.444 | - | 2.332 Rioleringswerken | 7.000 | - | 1.035 | - | 5.965 Ruimtelijke ordening | 8.375 | -2.479 | 1.820 | -187 | 4.263 Speelvoorzieningen | 1.812 | - | 2.298 | -928 | 442 Sportvoorzieningen | 18.151 | -3.584 | 5.967 | -13 | 8.613 Tractiemiddelen | 3.746 | -95 | 1.405 | - | 2.246 Verkeersborden | 270 | - | 52 | - | 218 Verkeersregelinstallaties (VRI) | 2.412 | - | 2.421 | -65 | 56 Vervanging openbaar groen | 2.450 | - | 257 | - | 2.193 Wegen, straten en pleinen | 34.918 | -2.500 |
11.034 | -191 | 21.575 Totaal | 225.244 | -25.612 | 67.792 | -5.415 | 137.255 Voor ontwikkelkosten gronden komt het restant krediet uit op -/- € 2.035.000. Dit is het gevolg van een onderschrijding op de baten per 31-12-2025. Gezien het meerjarig karakter van deze post worden deze baten nog verwacht. Er is geen sprake van overschrijding op het verleende krediet. Conclusie begrotingsrechtmatigheid investeringskredieten Er zijn geen overschrijdingen op verleende kredieten gebleken. Begrotingsrechtmatigheid reservemutaties Conform het wettelijke kader, zoals opgenomen in de nota reserves & voorzieningen 2023, is de aanwending van reserves een bevoegdheid van de raad. Op basis van artikel 15 lid 9 van de financiële verordening is het college bevoegd in de jaarrekening reservemutaties op te voeren zonder dat daar door de raad een toereikend bedrag in de begroting is goedgekeurd. In onderstaande tabel zijn de begrotingsafwijkingen van deze reserves blauw gearceerd.
De volgende afwijkingen zijn derhalve als rechtmatig beschouwd: • | Reserve budgetoverheveling: € 21.404.000 hogere storting dan begroot; • | Reserve grondexploitatie: € 1.563.000 hogere storting dan begroot en € 1.260.000 hogere onttrekking dan begroot; • | Reserve parkeren: € 448.000 hogere storting dan begroot en € 223.000 lagere onttrekking dan begroot; • | Reserve voorwaardelijke budgetoverheveling: € 1.917.000 hogere storting dan begroot. 231 Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 Daarnaast is € 19.000 meer gestort in de reserve stadion SC Cambuur dan begroot. Op basis het raadsvoorstel dd. 7 juli 2021 (LUG192) & dd. 11 maart 2024 (LUG194) is het college bevoegd het rentesurplus op de leningen aan Van Wijnen (LUG192) en Cambuur (LUG194) af te storten aan deze reserve. Daarom wordt deze storting als rechtmatig beschouwd. Tabel Begrotingsrechtmatigheid reserves | Bedragen x € 1.000 Reserves | Begroting na | Rekening | Rekening t.o.v.
wijziging | begroting Vermeer- | Vermin- | Vermeer- | Vermin- | Vermeer- | Vermin- deringen | deringen | deringen | deringen | deringen | deringen R2RES100 - Algemene reserve RES001 Algemene reserve | - | 2.352 | 18.325 | 2.439 | 18.325 | 86 Totaal R2RES100 | - Algemene reserve | - | 2.352 | 18.325 | 2.439 | 18.325 | 86 R2RES300 - Overige bestemmingsreserves RES005 Budgetoverheveling | - | 19.653 | 21.404 | 19.653 | 21.404 | - RES015 Grondexploitatie | - | 97 | 1.563 | 1.358 | 1.563 | 1.260 RES016 Parkeren | - | 223 | 448 | - | 448 | -223 RES019 Stimulering werkgelegenheid | - | - | - | - | - | - RES027 Reserve ISV III | - | 764 | - | 365 | - | -399 RES031 Reserve afschrijvingen | 20 | 482 | - | 288 | -20 | -194 RES034 Reserve Egalisatie | 413 | 211 | 413 | 211 | - | - Verkiezingen RES045 Reserve Revolving Fund | - | 55 | - | - | - | -55 Monumenten RES048 Reserve kunst in de | 150 | 15 | 150 | - | - | -15 openbare ruimte RES049 Reserve stedelijke | - | - | - | - | - | - vernieuwing RES058 Reserve Vastgoed | - | 200 | - | - | - | -200 RES059 Reserve Bodemsanering | 110 | 110 | 110 | 110 | - | - RES060 Reserve Wijkbudgetten | 60 | 60 | - | - | -60 | -60 RES061 Reserve Toeristenbelasting | 300 | 300 | 205 | - | -95 | -300 RES063 Voorwaardelijke | - | 1.646 | 1.917 | 1.646 | 1.917 | - budgetoverheveling RES065 Compensatie groen | 150 | 150 | 150 | 150 | - | - RES068 Reserve
stadion SC | 365 | - | 384 | - | 19 | - Cambuur RES069 Reserve klimaat, energie, | - | 225 | - | 225 | - | - biodiv. RES070 Reserve maatschappelijke | - | 2.169 | - | 1.918 | - | -251 vernieuwing RES071 Reserve strategische | - | 1.270 | - | 1.198 | - | -72 ontwikkeling Totalen R2RES300 - Overige bestemmingsreserves | 1.568 | 27.630 | 26.744 | 27.122 | 25.176 | -509 Totalen 2025 | 1.568 | 29.982 | 45.069 | 29.561 | 43.501 | -423 Conclusie begrotingsrechtmatigheid reservemutaties Er zijn geen begrotingsonrechtmatigheden op de reservemutaties gebleken. 232 Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 3.2.3 Informatie in het kader van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) De WNT is van toepassing op gemeente Leeuwarden. Het voor gemeente Leeuwarden toepasselijke bezoldigingsmaximum is in 2025 € 246.000 (algemeen bezoldigingsmaximum). Topfunctionarissen zijn personen die leidinggeven aan de gehele organisatie en in de WNT als zodanig zijn aangemerkt. In het geval van gemeenten zijn de gemeentesecretaris en de gemeentegriffier aangemerkt als topfunctionaris. Tabel Bezoldiging topfunctionarissen | Bedragen x € 1 Gegevens 2025 E. de Jong | F. van der Heide | N.
de Waard Functiegegevens | Gemeentesecretaris | Griffier | Griffier Aanvang en einde functievervulling in 2025 | 01/01 - 31-12 | 01/01 - 31-10 | 29/09 - 31-12 Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in | 1 | 1 | 1 fte) Dienstbetrekking? | ja | ja | ja Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen | 176.087 | 130.277 | 33.416 Beloningen betaalbaar op termijn | 23.328 | 19.295 | 5.445 Subtotaal | 199.415 | 149.572 | 38.861 Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum | 246.000 | 204.888 | 63.353 -/- Onverschuldigd betaald en nog niet | N.v.t. | N.v.t. | N.v.t. terugontvangen bedrag Bezoldiging | 199.415 | 149.572 | 38.861 Het bedrag van de overschrijding, en | N.v.t. | N.v.t. | N.v.t. de reden waarom de overschrijding al dan niet | N.v.t. | N.v.t. | N.v.t. is toegestaan Toelichting op de vordering wegens | N.v.t. | N.v.t. | N.v.t. onverschuldigde betaling Gegevens 2024 E. de Jong | F.
van der Heide Functiegegevens | Gemeentesecretaris | Griffier Aanvang en einde functievervulling in 2024 | 01/01 - 31-12 | 01/01 - 31-12 Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in | 1 | 1 fte) Dienstbetrekking? | ja | ja Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen | 163.530 | 135.481 Beloningen betaalbaar op termijn | 23.407 | 22.736 Subtotaal | 186.937 | 158.217 Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum | 233.000 | 233.000 Bezoldiging | 186.937 | 158.217 233 Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 234 Overige rapportageverplichtingen op grond van de WNT Naast de hierboven vermelde topfunctionarissen zijn er geen overige functionarissen met een dienstbetrekking die in 2025 een bezoldiging boven het individueel toepasselijke drempelbedrag hebben ontvangen. Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 3.2.4 Overzicht incidentele lasten en baten In deze paragraaf wordt een overzicht van de incidentele laten en baten gegeven. Hieronder volgt op programmabasis een overzicht van de incidentele lasten en baten, gerangschikt naar aard (SiSa uitkeringen met een einddatum, overige incidentele subsidies, investeringen, overig, afrekeningen voorgaand jaar en op basis van BBV de grondexploitaties en re | servemutaties). Aangegeven in de achterste kolom is de aard van de post.
De in dit overzicht genoemde SiSa uitkeringen zijn incidenteel, omdat er sprake is van een onvoorwaardelijke einddatum. Uit onderstaand overzicht volgt dat het structurele saldo € | 22,3 mln positief is. Tabel Structureel saldo (structurele baten minus structurele lasten) | Bedragen x € 1.000 Rekening Rekeningresultaat | 35.249 Totaal mutaties reserves | -2.731 Resultaat voor reservemutaties | 32.518 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves | 288 Totaal saldo incidentele baten en lasten | -10.553 Structureel saldo (structurele baten minus structurele lasten) | 22.253 Tabel Specificatie van de incidentele LASTEN en BATEN per programma | Bedragen x € 1.000 Hoofdopgave en programma | Rekening | Rekening | Reden incidenteel lasten | baten Sterke samenleving met kansen voor iedereen Bestaanszekerheid SiSa uitkeringen met een | 2.404 | 2.340 | Toeslagenproblematiek, Kansrijke einddatum | wijk en aanpak energiearmoede Incidentele overige subsidies | - | - Investeringen | - | - Overig | 3.107 | 696 Expeditie 2030, Loketfunctie werkcentrum Fryslân en scholingstrajecten, sociale en actieve inclusie Afrekeningen voorgaand jaar | 15 | 595 | Interventiebudget en Meedoen- regeling 5.526 | 3.631 Meedoen SiSa uitkeringen met een | 19.136 | 21.637 | GALA en Opvang ontheemden einddatum | Oekraïne Incidentele overige subsidies | 84 | - Investeringen | - | - Overig | 1.116 | 629
AMIF, Jeugdagenda, European Youth Capital 2028 Afrekeningen voorgaand jaar | 458 | 1.568 | Maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en jeugdhulp 20.794 | 23.834 235 Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 Hoofdopgave en programma | Rekening | Rekening | Reden incidenteel lasten | baten Volksgezondheid en sport SiSa uitkeringen met een | 1.554 | 1.719 | GALA einddatum Incidentele overige subsidies | - | - Investeringen | - | - Overig | 1.160 | 251 | Gebiedsontwikkeling WTC en Leeuwarden Oost Afrekeningen voorgaand jaar | - | 232 | Veiligheidsregio Fryslân 2.714 | 2.202 Onderwijs SiSa uitkeringen met een | 2.447 | 2.964 | Kansrijke wijk en Nationaal einddatum | Programma Onderwijs Incidentele overige subsidies | 288 | - | MTR Studenten behouden Investeringen | - | - Overig | - | - Afrekeningen voorgaand jaar | 10 | 108 2.745 | 3.072 Betaalbaar wonen in een gezonde en veilige leefomgeving Milieu, volkshuisvesting, leefomgevingen en stedelijke vernieuwing SiSa uitkeringen met een | 10.436 | 10.436 | Nationaal programma lokale einddatum | warmtetransitie, lokale aanpak isolatie en klimaat en bodem Incidentele overige subsidies | - | - Investeringen | 1.304 | 1.304 | Faciliterend grondbeleid Spoordok Grondexploitaties | 23.388 | 37.622 | Cf tabel toelichting balans grondexploitaties Overig | 2.009 | 814 | Friese Energie Tafel, afwaardering parkeerterrein De Tocht, Boekwinst afkoop
erfpacht Afrekeningen voorgaand jaar | - | - 37.137 | 50.176 Veiligheid SiSa uitkeringen met een | 7.526 | 7.526 | Preventie met gezag en RIEC NN einddatum | (A49 en A50) Incidentele overige subsidies | - | - Investeringen | - | - Overig | 968 | 529 | Ondermijning en preventie met gezag Afrekeningen voorgaand jaar | - | 407 | Veiligheidsregio Fryslân 8.494 | 8.462 236 Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 Hoofdopgave en programma | Rekening | Rekening | Reden incidenteel lasten | baten Toonaangevend in cultuur en evenementen Cultuur SiSa uitkeringen met een | 449 | 449 | Informatiepunten digitale einddatum | overheden, impuls jongerencultuur en lokale bibliotheek voorziening Incidentele overige subsidies | 825 | - | Programma Arcadia Investeringen | - | - Overig | 294 | 9 | Programma Arcadia Afrekeningen voorgaand jaar | 1 | 1 1.569 | 459 Een circulaire en concurrerende economie Economie SiSa uitkeringen met een | - | - einddatum Incidentele overige subsidies | 533 | - | Blockbuster Investeringsagenda en Verduurzamingsfonds MKB Investeringen | - | - Overig | 2.222 | 20 | Herinrichting binnenstad, Nieuwestad en Harmoniekwartier Afrekeningen voorgaand jaar | - | 179 2.755 | 199 Verkeer, vervoer en waterstaat SiSa uitkeringen met een | 91 | 14 | Verkeersveiligheid einddatum Incidentele overige subsidies | - | - Investeringen | - | - Overig | - | - Afrekeningen voorgaand jaar | - |
90 91 | 104 Samenwerking en organisatie Bestuur SiSa uitkeringen met een | 141 | 128 | Regiodeal Noord West Friesland | – einddatum | in nije tijd Incidentele overige subsidies | - | - Investeringen | - | - Overig | - | 149 | Schadevergoeding schade stadhuis door werkzaamheden in omgeving Afrekeningen voorgaand jaar | - | 3 141 | 280 237 Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 Hoofdopgave en programma | Rekening | Rekening | Reden incidenteel lasten | baten Ondersteuning SiSa uitkeringen met een | 7 | 7 einddatum Incidentele overige subsidies | - | - Investeringen | - | - Overig | 2.440 | 2.469 | Schade-uitkering brandverzekering IKC de Pionier, Digital Twin, Fryske Flekspool, nog te verrekennen BTW Afrekeningen voorgaand jaar | 1 | 72 Mutatie reserves | 26.830 | 29.273 | Bijlage B m.u.v.
reserve afschrijvingen 29.278 | 31.821 Totaal saldo | 111.244 | 124.240 van incidentele lasten en baten Tabel Specificatie van de structurele stortingen aan de reserves per programma Bedragen x € 1.000 Hoofdopgave en Programma | Omschrijving | Begroting stortingen Samenwerking en organisatie Ondersteuning | Reserve afschrijvingen | 0 Totaal saldo van de structurele stortingen | 0 Tabel Specificatie van de structurele onttrekkingen aan de reserves per programma Bedragen x € 1.000 Hoofdopgave en Programma | Omschrijving | Rekening stortingen Samenwerking en organisatie Ondersteuning | Reserve afschrijvingen | 288 Totaal saldo van de structurele onttrekkingen | 288 238 Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 239 3.2.5 EMU saldo Als gevolg van Europese regelgeving mogen EU-lidstaten een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product (BBP). Aan dit maximale tekort van 3% hebben, naast de Rijksoverheid, ook de decentrale overheden een aandeel. De EMU-systematiek werkt op een andere manier dan het (gemodificeerde) baten- en lastenstelsel dat de gemeenten hanteren. Bij een positief rekeningsaldo kan een gemeente daardoor toch een negatief EMU-saldo hebben. Het Rijk geeft per gemeente een indicatie af van hoe hoog een eventueel berekend EMU -tekort zou mogen zijn, de zogenoemde EMU-referentiewaarde.
De referentiewaarde (het toegestane EMU- tekort) voor de gemeente Leeuwarden is voor 2025 bepaald op -/- € 37,1 mln. Het EMU-Saldo komt volgens onderstaande tabel uit op een overschot van € 40,8 mln. Dit betekent dat in EMU-termen de uitgaven € 40,8 miljoen lager lagen dan de inkomsten. Daarmee blijven we boven de referentiewaarde. Tabel EMU-saldo Bedragen x € 1.000 Omschrijving 2025 1. Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c) (+) 32.518 2. Mutatie (im)materiële vaste activa (-) 11.005 3. Mutatie voorzieningen (+) 6.518 4. Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie) (-) -12.726 5.
Gerealiseerde boekwinst/verlies bij de verkoop van financiële vaste activa en (im)materiële vaste activa, alsmede de afwaardering van financiële vaste activa (-) 7 Berekend EMU-saldo 40.750 De referentiewaarde voor de gemeente Leeuwarden -37.047 Bron (septembercirculaire 2025) Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 3.3 Balans 3.3.1 Balans Tabel Balans | Bedragen x € 1.000 Stand | Stand 31-12-2024 | 31-12-2025 Activa Vaste activa Immateriële vaste activa Kosten van sluiten van geldleningen en saldo van agio en disagio | 0 | 0 Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief | 616 | 676 Bijdragen aan activa in eigendom van derden | 11.125 | 10.836 Totaal | Immateriële vaste activa | 11.742 | 11.512 Materiële vaste activa Investeringen met een economisch nut | 295.334 | 302.639 Investeringen met economisch nut met mogelijke heffing ter | bestrijding van | 38.078 | 36.388 kosten Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut | 124.064 | 129.684 Totaal | Materiële vaste activa | 457.477 | 468.712 Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan: – deelnemingen | 4.144 | 4.336 – gemeenschappelijke regelingen | 190 | 190 – overige verbonden partijen | 0 | 0 Leningen aan: – openbare lichamen | 0 | 0 – woningbouwcorporaties | 99 | 90 – deelnemingen | 497 | 0 – overige verbonden partijen | 4.352 | 4.152 Overige langlopende leningen | 93 | 78 Uitzettingen in
’s Rijks schatkist met rentetypische looptijd van 1 jaar of | 0 | 0 langer Uitzettingen. Nederlands schuldpapier met rentetypische looptijd van 1 jaar | 0 | 0 of langer Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer | 36.195 | 37.962 Totaal | Financiële vaste activa | 45.570 | 46.807 Totaal | Vaste activa | 514.788 | 527.031 240 Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 Stand | Stand 31-12-2024 | 31-12-2025 Vlottende activa Voorraden Grond- en hulpstoffen | 0 | 0 Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie | 185.039 | 172.313 Gereed product en handelsgoederen | 0 | 0 Vooruitbetalingen | 0 | 0 Totaal | Voorraden | 185.039 | 172.313 Uitzettingen met rentetypische looptijd korter dan 1 jaar Vorderingen op openbare lichamen | 30.966 | 39.790 Verstrekte kasgeldleningen aan openbare lichamen | 0 | 0 Overige verstrekte kasgeldleningen | 0 | 0 Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met rentetypische looptijd korter dan 1 jaar | 0 | 0 Rekening-courantverhouding met het Rijk | 0 | 0 Rekening-courantverhoudingen met niet-financiële instellingen | -7 | -40 Uitzettingen Nederlands schuldpapier met rentetypische looptijd korter dan 1 | 0 | 0 jaar Overige vorderingen | 13.684 | 13.569 Overige uitzettingen | 0 | 0 Totaal | Uitzettingen met rentetypische looptijd korter dan 1 jaar | 44.643 | 53.319 Liquide middelen Kassaldi | 19 | 17 Banksaldi | 0 | 0 Totaal |
Liquide middelen | 19 | 17 Overlopende activa Voorschotbedragen ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met specifiek bestedingsdoel, nog te ontvangen van: - Europese overheidslichamen | 352 | 479 - het Rijk | 1.036 | 634 - overige Nederlandse overheidslichamen | 0 | 0 - overige nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde bedragen | 36.144 | 55.660 Totaal | Overlopende activa | 37.532 | 56.773 Totaal | Vlottende activa | 267.233 | 282.422 Totaal | Activa | 782.021 | 809.453 Bedrag waarvan het recht op verliescompensatie krachtens de Wet op de | 0 | 0 Vennootschapsbelasting 1969 bestaat. 241 Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 Stand | Stand 31-12-2024 | 31-12-2025 Passiva Vaste passiva Eigen vermogen Reserves: – algemene reserve | 32.030 | 47.916 – bestemmingsreserves | 97.502 | 97.125 Gerealiseerd resultaat volgens het overzicht van baten en lasten jaarrekening | 18.239 | 35.249 Totaal | Eigen vermogen | 147.771 | 180.290 Voorzieningen Voorzieningen | 68.294 | 74.813 Totaal | Voorzieningen | 68.294 | 74.813 Vaste schulden, met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer Obligatieleningen | 0 | 0 Onderhandse leningen van: – binnenlandse pensioenfondsen en verzekeringsinstellingen | 0 | 0 – binnenlandse banken en overige financiële instellingen | 297.052 | 282.932 – binnenlandse bedrijven | 0 | 0 – openbare lichamen | 33.000 | 32.000 – overige binnenlandse sectoren |
2.548 | 1.978 – buitenlandse instellingen, fondsen, banken, bedrijven en overige sectoren | 0 | 0 Door derden belegde gelden | 0 | 0 Waarborgsommen | 18 | 18 Totaal | Vaste schulden, met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer | 332.618 | 316.928 Totaal | Vaste passiva | 548.683 | 572.030 Vlottende passiva Netto-vlottende schulden, met rentetypische | looptijd korter dan 1 jaar Kasgeldleningen aangegaan bij openbare lichamen | 0 | 0 Overige kasgeldleningen | 0 | 0 Banksaldi | 37.313 | 19.874 Overige schulden | 15.233 | 27.271 Totaal | Netto-vlottende schulden, met rentetypische | looptijd korter dan 1 | 52.546 | 47.145 jaar 242 Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 Stand | Stand 31-12-2024 | 31-12-2025 Overlopende passiva Nog te betalen bedragen | 64.150 | 60.064 Voorschotbedragen voor uitkeringen met specifiek bestedingsdoel ter dekking van lasten volgende begrotingsjaren, ontvangen van: - Europese overheidslichamen | 910 | 0 - het Rijk | 106.539 | 112.870 - overige Nederlandse overheidslichamen | 3.476 | 11.101 Overige vooruitontvangen bedragen | 5.717 | 6.242 Totaal | Overlopende passiva | 180.792 | 190.278 Totaal | Vlottende passiva | 233.338 | 237.423 Totaal | Passiva | 782.021 | 809.453 Totaalbedrag waartoe aan natuurlijke en rechtspersonen borgstellingen | 968.968 | 935.556 of garantstellingen zijn verstrekt 243 Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 3.3.2
Toelichting op de balans Vaste activa De vaste activa worden onderscheiden in: Tabel Specificatie vaste activa | Bedragen x € 1.000 Omschrijving | Stand | Stand 31-12-2024 | 31-12-2025 Immateriële vaste activa | 11.742 | 11.512 Materiële vaste activa | 457.477 | 468.712 Financiële vaste activa | 45.570 | 46.807 Totaal | Vaste activa | 514.788 | 527.031 Immateriële vaste activa De post immateriële vaste activa wordt onderscheiden in: Tabel Immateriële vaste activa | Bedragen x € 1.000 Omschrijving | Stand | Stand 31-12-2024 | 31-12-2025 Kosten van sluiten van geldleningen en saldo van agio en disagio | 0 | 0 Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief | 616 | 676 Bijdragen aan activa in eigendom van derden | 11.125 | 10.836 Totaal | Immateriële vaste activa | 11.742 | 11.512 Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de immateriële vaste activa gedurende dit jaar.
Tabel Verloop immateriële vaste activa | Bedragen x € 1.000 Omschrijving | Boek- | Her- | In- | Desin- | Afschrij- | Bij- Mutatie | Af- | Boek- waarde | classi- | veste- | veste- | vingen | dragen | GREX | waarde- | waarde 1-1-25 | ficatie | ringen | ringen | van | ringen | 31-12-25 derden Kosten van sluiten van geldleningen en saldo van agio en disagio | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief | 616 | 0 | 161 | 101 | 0 | 0 | 0 | 0 | 676 Bijdragen aan activa in eigendom van derden 11.125 | 0 | 0 | 0 | 289 | 0 | 0 | 0 | 10.836 Totaal immateriële vaste activa | 11.742 | 0 | 161 | 101 | 289 | 0 | 0 | 0 | 11.512 244 Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 De belangrijkste investeringen in immateriële vaste activa zijn: Tabel | Bedragen x € 1.000 Omschrijving Investeringen Ontwikkelkosten Zwette VI | 161 Desinvesteringen Verkoop perceel S.
van Galemawei te Easterlittens | 101 Materiële vaste activa De post materiële vaste activa wordt onderscheiden in: Tabel Specificatie materiële vaste activa | Bedragen x € 1.000 Omschrijving | Stand | Stand 31-12-2024 | 31-12-2025 Investeringen met een economisch nut | 295.334 | 302.639 Investeringen met economisch nut met mogelijke heffing ter bestrijding van | 38.078 | 36.388 kosten Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut | 124.064 | 129.684 Totaal | Materiële vaste activa | 457.477 | 468.712 Het onderstaande overzicht heeft het verloop van de | materiële vaste activa met een economisch nut gedurende dit jaar: Tabel Verloop materiële vaste activa met een economisch nut | Bedragen x € 1.000 Omschrijving | Boek- | Her- | In- | Desin- | Afschrij- | Bij- | Mutatie | Afwaar- | Boek- waarde | classi- | veste- | veste- | vingen | dragen | GREX | deringen | waarde 1-1-25 | ficatie | ringen | ringen | van | 31-12-25 derden Investeringen met een economisch nut Gronden, terreinen * | 39.681 | 80 | 9 | 98 | 6 | -3 | 0 | 27 | 39.641 Woonruimten | 14.697 | 0 | 421 | 0 | 729 | 0 | 0 | 21 | 14.368 Bedrijfsgebouwen | 213.541 | -80 | 15.528 | 0 | 9.642 | 546 | 0 | 0 | 218.801 Grond-, weg- en waterbouwk.werken | 2.655 | 0 | 8 | 0 | 200 | 0 | 0 | 0 | 2.463 Vervoermiddelen | 3.016 | 0 | 823 | 0 | 569 | 0 | 0 | 0 | 3.271 Machines, apparaten en installaties | 20.198 | 0 |
6.528 | 0 | 3.813 | 671 | 0 | 0 | 22.241 Overige materiële vaste activa | 1.546 | 0 | 621 | 0 | 268 | 45 | 0 | 0 | 1.853 Totaal invest. m/economisch nut | 295.334 | 0 23.938 | 98 | 15.227 | 1.260 | 0 | 48 | 302.639 * waarvan in erfpacht uitgegeven | 10.786 | 0 | 0 | 7 | 0 | 0 | 0 | 0 | 10.779 245 Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 Omschrijving | Boek- | Her- | In- | Desin- | Afschrij- | Bij- | Mutatie | Afwaar- | Boek- waarde | classi- | veste- | veste- | vingen | dragen | GREX | deringen | waarde 1-1-25 | ficatie | ringen | ringen | van | 31-12-25 derden Invest. met economisch nut met mogelijke heffing ter bestrijding van kosten Grond-, weg- en waterbouwk.werken | 38.077 | 0 | 0 | 0 | 1.689 | 0 | 0 | 0 | 36.388 Overige materiële vaste activa | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal invest. m/ec.nut bestrijd.
kn | 38.078 | 0 | 0 | 0 | 1.690 | 0 | 0 | 0 | 36.388 De belangrijkste investeringen met economisch nut zijn: Omschrijving Investeringen met een economisch nut Woonruimten Investeringen Pand Weaze 38-38a | 421 Bedrijfsgebouwen Investeringen Onderbouwvoorziening It Twalûk | 3.024 Aanpassen en uitbreiden IKC Pionier | 2.725 Kinderopvang IKC Pionier | 1.364 Verduurzaming gemeentelijk vastgoed | 1.168 Uitbreiding kinderopvang IKC De Wielen | 1.093 Verbouwing Ruiterskwartier 6 | 845 Aanpassingen gebouw IKC de Vosseburcht | 500 Infocentrum Middelsee | 410 Verbouwing Jacob Catsplein 3 | 380 Nieuwbouw Prof.
Wassenberghskoalle | 300 OBE Heer Ivostraatje 1 | 290 Noodlokalen IKC Teresa | 264 Verbouw entree Harmonie | 119 Huisvesting grondbank | 110 Bijdragen derden Verduurzaming gemeentelijk vastgoed | -400 Verbouwing Jacob Catsplein 3 | -380 Verbouwing Ruiterskwartier 6 | -10 Sportvoorzieningen Investeringen Kunstgras hoofdveld VV Friesland | 751 Kunstgras voetbalveld Pallas Nijlân | 352 Vervanging korfbalveld Meinga Grou | 167 Sport in de Zuidlanden | 135 Instandhouding zwembad It Gryn | 122 Instandhouding infrastructuur sportpark | 114 Instandhouding bouwkundig Tjallinga | 108 Bijdragen derden Vervanging korfbalveld Meinga Grou | -8 246 Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 Omschrijving Vervoermiddelen Investeringen Vervoermiddelen Buitendienst | 103 Machines, apparaten en installaties Investeringen Vervanging speelvoorzieningen | 1.237 Vervanging openbare verlichting (o.a.
armaturen) | 894 Herstel WKO bron MFC Mozaïek | 391 Randapparatuur | 329 Laadpalen buitendienst diverse locaties | 209 Smartphones/headsets | 197 Schell SG120 maaimachine | 125 Installaties mobiliteitshub De Fellingen | 109 Bijdragen derden Vervanging speelvoorzieningen | -546 Herstel WKO bron MFC Mozaïek | -120 Computers en software Investeringen Infra servers en storage | 1.034 Werkplekdevices | 1.010 Infra netwerk | 475 Overige materiële vaste activa Investeringen Bouwurk Arcadia | 545 Bijdragen derden Bouwurk Arcadia | -45 Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de materiële vaste activa met maatschappelijk nut gedurende dit jaar: Tabel Verloop investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut | Bedragen x € 1.000 Omschrijving | Boek- | Her- | In- | Desin- | Afschrij- | Bij- | Mutatie | Afwaar- | Boek- waarde | classi- | veste- | veste- | vingen | dragen | GREX | deringen | waarde 1-1-25 | ficatie | ringen | ringen | van | 31-12-25 derden Grond-, weg- en waterbouwk.werken | 117.577 | 0 | 10.816 | 0 | 4.240 | 448 | 0 | 383 | 123.322 Machines, apparaten en installaties | 5.092 | 0 | 301 | 0 | 217 | 0 | 0 | 0 | 5.175 Overige materiële vaste activa | 1.396 | 0 | 4 | 0 | 212 | 0 | 0 | 0 | 1.188 Totaal invest. met maatsch.
nut | 124.064 | 0 11.121 | 0 | 4.670 | 448 | 0 | 383 | 129.684 Totaal materiële vaste activa | 457.477 | 0 35.059 | 98 | 21.587 | 1.708 | 0 | 431 | 468.712 247 Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 248 Als gevolg van gewijzigde BBV-voorschriften moeten met ingang van 1 januari 2017 naast de investeringen met economisch nut ook alle investeringen met maatschappelijk nut in de openbare ruimte geactiveerd worden. In de jaarrekening betekent dit dat de materiële vaste activa met maatschappelijk nut welke volgens de nieuwe systematiek zijn verantwoord apart moeten worden vermeld. Hieronder zijn deze investeringen weergegeven: Tabel Investeringen in openbare ruimte met maatschappelijk nut vanaf 2017 die onder het nieuwe regime vallen Bedragen x € 1.000 Omschrijving Gronden en terreinen 0 Grond-, weg- en waterbouwk.werken 66.310 Machines, apparaten en installaties 4.671 Overige materiële vaste activa 1.733 Totaal invest. met maatsch.
nut vanaf 2017 72.714 De belangrijkste investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut dit jaar zijn: Tabel Belangrijkste mutaties investeringen in openbare ruimte met maatschappelijk nut Bedragen x € 1.000 Omschrijving Grond-, weg en waterbouwk.werken Investeringen Fietspaden/fietsstraten/doorfietsroutes 2.392 Vervanging Hermesbrug 1.104 Vervangingsopgave walkeringen 1.094 Vervanging Oxena Brids 806 Verharding/reconstructie diverse locaties 731 Vervanging Sint Jozefbrug 567 Aanpassing veiligheid 30 km en 60 km wegen 529 Vervanging kademuur Westersingel 384 Autoluw maken Eewal Gouverneursplein 358 Renovatie 1e Kanaalsbrug 328 Renovatie Greunsbrug 233 Enkelstrooksrotondes Oostelijke Stadsring 227 Openbare ruimte Minne Finne Grou 183 Addendum GVVP 176 Vervanging bomen Beursplein 172 Herstructurering Nijdjip Grou 142 Bijdragen derden Openbare ruimte Minne Finne Grou -183 Afwaarderingen Parkeerterrein De Tocht -383 Verkeersregelinstallaties Investeringen Verkeersregelinstallaties 215 Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025 Financiële vaste activa De post financiële vaste activa wordt onderscheiden in: Tabel Specificatie financiële vaste activa | Bedragen x € 1.000 Omschrijving | Stand | Stand 31-12-2024 | 31-12-2025 Kapitaalverstrekkingen aan: – deelnemingen | 4.144 | 4.336 – gemeenschappelijke regelingen | 190 | 190 – overige verbonden partijen | 0 | 0 Leningen aan: