Informerende raadsbrief Stand van zaken herijking Wmo

Aan de gemeenteraad

Stand van zaken transformatie Wmo 2021/2022 2023-074028 Sociaal Domein, Beleid en Strategie Ondersteuning Cristien Bajema 1 11 april 2023

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief willen we u graag informeren over de stand van zaken uitvoering herijking Wmo. Vooruitlopend op de bijeenkomst van uw raad over de ontwikkelingen in het Sociaal Domein, ontvangt u deze brief waarin informatie wordt gegeven over hoe de situatie binnen de Wmo eruit ziet. Twee jaar geleden zijn we gestart met de nieuwe werkwijze. De voorbereiding voor de herijking Wmo kende een onstuimige periode. Daarom willen we u nu halverwege de eerste contractperiode informeren over de voortgang hiervan. In deze brief geven we achtergrondinformatie over de Wmo en gaan we in op de doelen en aanleiding voor de transformatie van de Wmo, de financiën en het aantal cliënten per aanbieder. Vervolgens beschrijven wij de stand van zaken na 2 jaar.

1

Inleiding en achtergrond

Achtergrondinformatie Wmo Vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) leveren we als gemeente maatschappelijke ondersteuning aan mensen met een beperking. Dit doen we zodat onze inwoners mee kunnen doen aan de samenleving en zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen.

1

Blad 2

We hebben een breed palet van ondersteuning zoals Hulp bij huishouden, Basisondersteuning, Aanvullende ondersteuning, Woningaanpassingen, Rolstoelen of Vervoersvoorzieningen (zoals een scootmobiel), Wmo taxivervoer en Mantelzorgondersteuning. Deze ondersteuning kopen we lokaal in1. Totaal besteden we ruim € 45 miljoen aan de lokale Wmo ondersteuning en maakt rond 8% van onze inwoners gebruik van de lokale Wmo.

Voor een deel van de Wmo ondersteuning heeft u als raad in juli 2019 het “Uitvoeringsplan herijking ondersteuning Wmo” vastgesteld. Het gaat hier om een nieuwe werkwijze voor Hulp bij huishouden, Basisondersteuning en Aanvullende ondersteuning. Deze werkwijze is gestart op 1 januari 20212. Op basis van het uitvoeringsplan zijn vier partijen voor eerst vier jaar gecontracteerd, met verlengingsopties tot maximaal 8 jaar. Voor Hulp bij huishouden zijn dit Thuiszorg Het Friese land (THFL) en Miep Huishoudservice (Miep). Voor Basisondersteuning is dit Amaryllis/Incluzio en voor Aanvullende ondersteuning is dit Windkracht058. Doelen en aanleiding transformatie Wmo De aanleiding voor de herijking was de noodzaak en wens om te transformeren. Het gaat bij de transformatie onder andere om meer flexibiliteit in de ondersteuning van onze inwoners en minder bureaucratie. Ook was er een meerjarig financieel tekort. De kaders en uitgangspunten van het Koersdocument Sociaal Domein uit 2018 waren: • Zoveel mogelijk beschikkingsvrij werken; • Sociale basis is de kern; • Integrale aanpak: één huishouden, één plan en één regievoerder; • Ondersteuning op maat per wijk, dorp en gebied; • Lumpsum financiering; • Het behalen van een taakstelling van 3,6 miljoen per 2020. In 2019 maakten de gemeente en partners uit het veld een plan om dit te realiseren. Eén van de uitkomsten was de volgende werkwijze.

1 Daarnaast wordt Beschermd wonen en Opvang regionaal, op Friese schaal, ingekocht.

Het Sociaal Domein Fryslân (SDF) voert dit uit. 2 De werkwijze is een doorontwikkeling van het Koersdocument Herijking Sociaal Domein uit 2014 en het Koersdocument Sociaal Domein 2018. Zie voor stukken over de aanbesteding en de voorbereidingen voor de implementatie: httDps://ris2.ibabs.eu/Reports/ViewListEntry/Leeuwarden/0b0dacvier3-6196-vieref0afaa-b8d02cded730

Blad 3

Nieuw in de werkwijze is de buurt- of dorpskamer. Iedereen is welkom in de buurt- of dorpskamer; met of zonder ondersteuningsvraag. De buurt- en dorpskamer biedt de mogelijkheid om elkaar te ontmoeten en activiteiten voor en met elkaar te ontplooien. Ook inwoners met een ondersteuningsvraag kunnen hier terecht3. Daarnaast is er de basisondersteuning. Het gaat hier om lichtere dagbesteding en thuisbegeleiding. De inwoners met een specialistische ondersteuningsvraag kunnen ondersteuning ontvangen vanuit de aanvullende ondersteuning. Ten slotte kunnen inwoners Hulp bij huishouden krijgen. Ook nieuw is dat alle partijen via aanbesteding zijn geselecteerd. Dit gold daarvoor al voor hulp bij huishouden en de specialistische ondersteuning, maar was nieuw voor de basisondersteuning. Dit leverde in de raad discussie op: wat als een organisatie uit bijvoorbeeld het zuiden van het land inschrijft. Kan deze ook de juiste ondersteuning aan onze inwoners bieden? Zoals al eerder genoemd zijn Amaryllis/Incluzio, Windkracht058, Thuiszorg het Friese land en Miep als de uitvoerende partijen uit de aanbesteding gekomen. De hierboven genoemde vier partijen werken met een lumpsum. Lumpsumfinanciering houdt in dat voor een gedefinieerde opdracht een vast bedrag beschikbaar wordt gesteld waarvoor die opdracht uitgevoerd moet worden. Per jaar wordt de lumpsum geïndexeerd.

3 Er wordt op dit moment een evaluatieonderzoek uitgevoerd naar de buurt- en

dorpskamers. De resultaten hiervan worden na de zomer van 2023 verwacht.

Blad 4

Aantal cliënten In onderstaande tabel staan de inwoners die in 2022 gebruik hebben gemaakt van de beschreven vormen van Wmo ondersteuning.

In totaal hebben 6.584 inwoners van onze gemeente in 2022 gebruik gemaakt van één of meerdere ondersteuningsvormen van hulp bij huishouden, basis- of aanvullende ondersteuning. De grootste groep had hulp bij huishouden (57%), gevolgd door basisondersteuning (25%) en aanvullende ondersteuning (13%). Ten slotte is er een categorie Persoonsgebonden budget. Mensen die hulp bij huishouden of aanvullende ondersteuning ontvangen, kunnen kiezen tussen Zorg in Natura (ZIN) en een Persoonsgebonden budget (PGB). Bij ZIN krijgt een inwoner ondersteuning van een aanbieder waarmee de gemeente afspraken heeft gemaakt. Een inwoner hoeft bij ZIN zelf niets te regelen. Bij een Persoonsgebonden budget (PGB) kan de inwoner zelf de ondersteuning inkopen. De inwoner kiest wie de ondersteuning gaat doen, maakt afspraken over wanneer en hoe de ondersteuning geboden wordt. En legt deze afspraken vast in een zorgovereenkomst. De inwoner wordt zelf de werkgever van een zorgaanbieder. Een inwoner moet hiervoor wel Pgb vaardig zijn. Van de mensen met Wmo ondersteuning koopt 5% zelf de ondersteuning in met een PGB.

Blad 5

Financiën In de volgende tabel staan de lumpsumbedragen per aanbieder voor 2022. Deze bedragen waren als volgt:

Basisondersteuning Amaryllis Aanvullende ondersteuning Windkracht058 Hulp bij huishouden THFL/Miep Totaal

Lumpsum 2022 € 18.533.410,6.535.358,11.111.255,36.180.023,-

De lumpsum bedragen van de vier aanbieders worden jaarlijks geïndexeerd aan de hand van vooraf contractueel vastgestelde indicatoren: de groei van het aantal inwoners, cao-stijging en inflatie. Ook kan er een aanpassing gedaan worden vanwege extra taken of bijzondere omstandigheden. Eigen bijdrage Wmo ondersteuning De gemeente betaalt een groot deel van de kosten voor de Wmo ondersteuning. Een klein deel van de kosten betaalt een inwoner zelf: de ‘eigen bijdrage’. De eigen bijdrage is voor de meeste Wmo-voorzieningen €19,00 per maand. Deze bijdrage wordt betaald aan het ‘Centraal Administratiekantoor (CAK)‘. Bij een aantal ondersteuningsvormen van Amaryllis hoeft er geen eigen bijdrage betaald te worden. Het gaat hier om korte incidentele hulp, schuldhulpverlening en lichte opvoedondersteuning. De opbrengst van de eigen bijdragen voor de lokale Wmo als geheel bedroeg ruim een € 1.000.000,- in 2022.

2

Stand van zaken tot nu toe

Als we terugkijken op de eerste twee jaar dan zijn we positief. Er is een goed samenspel tussen de aanbieders en de gemeente om de werkwijze tot een succes te maken. Dit geldt ook voor de aanbieders die van buiten kwamen. Incluzio heeft samen met Amaryllis meegedaan aan de aanbesteding. Zij zijn onderling een sterk team geworden, dat dicht staat bij de Leeuwarder samenleving en goede ondersteuning geeft. Ook Miep levert kwalitatief goede ondersteuning. De hulpen komen uit Leeuwarden en omstreken. Er is zoveel mogelijk beschikkingsvrij gewerkt. De basisondersteuning is een algemene voorziening die toegankelijk is zonder beschikking. De aanvullende ondersteuning is een individuele maatwerkvoorziening die toegankelijk is met een verwijzing vanuit de basisondersteuning. Deze verwijzing met een welkombrief en een ondersteuningsplan, wordt zo laagdrempelig mogelijk gehouden.

Blad 6

Ook bij Hulp bij huishouden wordt gewerkt met een brief waarin het resultaat van de ondersteuning en het aantal uren per week staat omschreven. Door deze werkwijze kan de ondersteuning sneller en flexibeler worden ingezet4. Als de inwoner dit wenst, kan deze altijd een beschikking ontvangen. Hier wordt erg weinig gebruik van gemaakt. Daarnaast zijn de resultaten van het cliëntervaringsonderzoek dat in 2022 uitgevoerd werd, positief. De gemiddelde tevredenheid van de inwoners over de ondersteuning in 2021 was een 8. De kwaliteit van de basis- en aanvullende ondersteuning wordt door 87% van de inwoners als goed beoordeeld. De inwoners zitten met hun waardering ruim boven het minimum dat we als gemeente hebben gesteld. Op dit moment laten we het cliëntervaringsonderzoek over de ervaringen in 2022 uitvoeren. In mei/juni horen we de resultaten hiervan. In de contracten met aanbieders zijn kwaliteitsindicatoren opgenomen. Het gaat hier onder andere om de effectiviteit en kwaliteit van de geboden ondersteuning. Uit onderzoek van de gemeente bij de aanbieders blijkt dat er gewerkt wordt volgens het ondersteuningsplan en dat de vastgestelde resultaten zijn behaald of op schema liggen om behaald te worden. Ook zijn in de contracten transformatie-indicatoren opgenomen.

Het gaat bijvoorbeeld om begeleiding samen met vrijwilligers of ervaringsdeskundigen of om een meer groepsgerichte begeleiding. Per aanbieder zijn hier verschillende afspraken over gemaakt. Uit de resultaten blijkt dat een groot deel van de transformatie-indicatoren gehaald zijn en een klein deel niet. Deze worden in bijlage 1 verder toegelicht. Het is gelukt om binnen het budget te blijven. De lumpsum bedragen zijn overwegend toereikend geweest voor de aanbieders voor de uitvoering van de opdracht. Met de hulp bij huishouden aanbieders zijn wel meerdere gesprekken gevoerd over de hoogte van de lumpsum. Dit kwam doordat de cliëntenaantallen sterker waren gestegen in 2021 dan de stijging van het aantal inwoners dat gecompenseerd werd in de lumpsum. Deze stijging komt zeer waarschijnlijk door de invoering van het abonnementstarief (waardoor ook mensen met een hoog inkomen gebruik gingen maken van Wmo Hulp bij huishouden. Daarvoor huurden zij zelf een hulp in). Er is na gesprekken besloten om de lumpsum een klein deel te verhogen. Hierbij is de gemiddelde landelijke stijging betrokken. Dit past binnen het contract onder de clausule bijzondere omstandigheden. In bijlage 1 kunt u uitgebreider per ondersteuningsvorm lezen over transformatie, beschikkingsvrij werken, Kern prestatie indicatoren (Kpi’s) en samenwerking/contract.

4 De beschikkingen worden door Publieke Dienstverlening van de gemeente afgegeven.

Dit betekent een extra schakel en langere wachttijd voor de ondersteuning kan starten.

Blad 7

Tot slot We willen u met deze brief en bijlage informeren over de voortgang in de al in 2019 ingezette transformatie in de Wmo. We zijn positief over de eerste twee jaren van de herijking van de uitvoering Wmo. In 2023 nemen wij een besluit over de verlenging van de contracten met twee jaar.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Leeuwarden,

burgemeester. {{Signer1}}

secretaris. {{Signer2}}

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.

Blad 8

Bijlage 1 De ondersteuningsvormen nader bekeken Hieronder gaan we apart in op de drie ondersteuningssoorten. We starten met de basisondersteuning.

1.

Basisondersteuning

De basisondersteuning wordt uitgevoerd door Amaryllis/Incluzio (Amaryllis). Vanaf januari 2021 biedt Amaryllis basisondersteuning aan de inwoners van de gemeente Leeuwarden. Zes sociale wijkteams in de stad Leeuwarden en twee dorpenteams ondersteunen, in samenwerking met de teams Ontmoeten en Meedoen en het team Begeleiding, de inwoners van Leeuwarden. Ontmoeten en Meedoen is een laagdrempelige vorm van dagbesteding. De medewerkers van het team Begeleiding bieden ondersteuning bij inwoners thuis. Daarnaast zijn er gemeente brede teams voor jongerenwerk, vrijwilligerswerk, mantelzorg en statushouders. Nieuw is vanaf 2021 ook het team opbouwwerk. De medewerkers van dit team ondersteunen samenwerking in de wijk/het dorp en inwonersinitiatieven. In het jaarverslag van Amaryllis staan al hun taken en werkzaamheden uitgebreid beschreven. Transformatie De aanbestedingsopdracht voor Amaryllis per 2021 heeft gezorgd voor een transformatie op inhoud en organisatie. Hoofdthema’s in deze transformatie waren: - zo veel mogelijk beschikkingsvrij werken, - de implementatie van een nieuwe werkwijze met onder andere het collectief werken met inwoners, samenwerking met de sociale basis in de wijk of het dorp (buurt- en dorpskamers) en actief ontwikkelen van een sterk netwerk rond inwoners. Ook kwamen er door de aanbesteding van de andere percelen nieuwe externe samenwerkingspartners.

Dit alles vroeg om een omslag in werken, organiseren en communiceren van Amaryllis en gemeente. Daarbij kwam dat de start van de nieuwe werkwijze lastig was doordat door corona alle buurt- en dorpskamers gesloten waren en collectieve activiteiten niet konden worden opgestart. Via telefoon, video bellen en indien nodig fysieke afspraken op kantoor of bij mensen thuis hebben inwoners wel zo veel mogelijk de ondersteuning gekregen die ze nodig hadden. Over de ontwikkeling van de buurt- en dorpskamers bent u recent in een aparte brief geïnformeerd. Beschikkingsvrij werken De ondersteuning die Amaryllis zelf biedt is beschikkingsvrij. Ze zijn ook de toegang tot de aanvullende ondersteuning5. Ook deze ondersteuning wordt zo veel mogelijk beschikkingsvrij ingezet, waardoor de ondersteuning sneller en flexibeler beschikbaar is voor de inwoner. Ook heeft de aanbieder meer ruimte om tijdelijk meer of minder ondersteuning te bieden als dat nodig is voor de inwoner, zonder dat daarvoor eerst een nieuwe beschikking nodig is. De inwoner ontvangt een welkom brief en een ondersteuningsplan. Wanneer een inwoner een officiële beschikking voor de aanvullende ondersteuning wil, dan is dat altijd mogelijk. 5 Amaryllis is ook de toegang tot Beschermd Wonen (BW). Amaryllis bereidt samen met

het Expertiseteam Beschermd wonen van Sociaal Domein Fryslân (SDF) de indicaties voor. Het team Wmo Publieke Dienstverlening geeft hier de indicaties voor af.

Blad 9

Samenwerking De samenwerking tussen Amaryllis en Windkracht058 had in het begintijd nodig om goed vorm te krijgen, maar loopt inmiddels goed. In het eerste jaar is er door Amaryllis en Windkracht058 veel tijd gestoken in het maken van samenwerkingsafspraken en het elkaar leren kennen. Amaryllis blijft de regiehouder voor cliënten die naar Windkracht058 worden verwezen voor aanvullende ondersteuning. Periodiek wordt gekeken of de cliënt nog aanvullende ondersteuning nodig heeft en of er nog andere hulp moet worden ingezet. De samenwerking van Amaryllis met de Hulp bij huishouden aanbieders is minder intensief. Maar waar nodig kan men elkaar goed vinden. De samenwerking tussen gemeente als beleidsmaker op het brede sociaal domein en Amaryllis als beleidsuitvoerder was, zeker in coronatijd, even zoeken: Hoe kunnen we alles op een eenduidige manier met elkaar afstemmen? Veel beleid dat wordt gemaakt door het sociaal domein raakt Amaryllis. Hierover is veelvuldig overleg met elkaar geweest om dit beter te stroomlijnen. Dit loopt nu veel beter. Ook de samenwerking met de uitvoerende afdelingen van de gemeente krijgt inmiddels structureel vorm. Er is periodiek overleg tussen Amaryllis en gemeente, op zowel operationeel als bestuurlijk niveau. Kern prestatie indicatoren (Kpi’s) Er zijn drie Kpi’s met Amaryllis afgesproken: • Kpi 1 gaat over cliënttevredenheid.

Door een externe partij wordt voor alle drie de percelen (basisondersteuning, aanvullende ondersteuning en hulp bij huishouden) onderzoek gedaan naar de cliënttevredenheid. We vragen van de aanbieders dat de cliënttevredenheid ten minste een 7 is. Uit het onderzoek in 2022 bleek dat de cliënttevredenheid over 2021 goed was. De ondervraagde inwoners waardeerden de ondersteuning die zij van Amaryllis kregen met een 8. • Kpi 2 betreft de kwaliteit en effectiviteit van de ondersteuning. Hiervoor houdt de adviseur externe kwaliteit van de gemeente interviews met 10 cliënten en diens sociaal werker. Getoetst wordt of de doelen uit het ondersteuningsplan voldoende zijn bereikt en/of er voldoende voortgang in de doelen is geboekt. Dat moet in 90% van de gevallen goed zijn. Zowel in 2021 als in 2022 heeft Amaryllis goed gescoord op dit onderzoek. • Kpi 3, de transformatie kpi gaat voor Amaryllis over het effect van de groepsgerichte aanpak in plaats van alleen individuele aanpak. Hierop wordt zowel kwalitatief als kwantitatief getoetst. Door corona zijn de afgesproken aantallen (200 bewoners nemen deel aan collectieve activiteiten) niet gehaald. De manier waarop deelname aan een collectieve activiteit moest worden geregistreerd was erg omslachtig voor de sociaal werkers. Dit zorgde voor minder betrouwbare gegevens.

Met ingang van 2023 zijn daar, met instemming van de adviseur externe kwaliteit van de gemeente, andere afspraken over gemaakt. We zien nu al in een pilot van die nieuwe afspraken dat er veel beter wordt geregistreerd hoeveel bewoners deelnemen aan de collectieve activiteiten en dat er meer inzicht komt in welke collectieve activiteiten er in welke wijken/dorpen zijn. De NHL Stenden doet met Amaryllis een kwalitatief onderzoek naar de bijdrage van deelname aan collectieve activiteiten aan de doelen van het ondersteuningsplan. Daarvoor houden ze interviews met 10 deelnemers aan collectieve activiteiten. Daaruit blijkt voor zowel 2021 als voor 2022 dat

Blad 10

cliënten tevreden zijn met hun deelname aan deze activiteiten en dat het bijdraagt aan hun ontwikkeldoelen. Samenwerking en contract De samenwerking met Amaryllis verloopt goed. Ook contractueel zijn er geen discussies geweest. Doordat het strategisch partnerschap goed is ontwikkeld, is het contract vooral iets om op terug te vallen als zaken niet goed gaan. Wat mogelijk kan gaan knellen is de beperkte extra opdrachtruimte voor Amaryllis binnen het contract. In 8 jaar van het contract kan er maximaal € 750.000 aan extra opdrachten aan Amaryllis worden toegekend. Mochten we daar overheen gaan, dan moet een opdracht apart worden aanbesteed.

2

Aanvullende ondersteuning

De aanvullende ondersteuning wordt uitgevoerd door Windkracht058. Dit is een samenwerkingsverband tussen Aardema Zorggroep en Innzorg6. Windkracht058 draagt zorg voor alle aanvullende ondersteuning in de vorm van begeleiding en dagbesteding voor inwoners met complexe problematiek. Dit kunnen onder andere mensen zijn met verder gevorderde dementie, een verstandelijke beperking, verslavingsproblematiek, psychosociale of psychiatrische problematiek. De eerste periode van uitvoering van de aanvullende ondersteuning was een leerperiode waarbij corona de ondersteuning tijdens een lockdown bemoeilijkte. Windkracht058 heeft in 2020 met alle voormalige aanbieders van de gemeente Leeuwarden gesprekken gevoerd. Deze gesprekken leidden tot een groep van 27 kernpartners (onderaannemers). De samenstelling van de kernpartners is nagenoeg niet gewijzigd en telt op dit moment 26 onderaannemers. Samen hebben zij de expertise en capaciteit om aan cliënten met uiteenlopende zorgvragen passende zorg te kunnen leveren. Op de website https://windkracht058.nl/ staat het totale overzicht van de kernpartners. Als er voor een inwoner specifieke ondersteuning nodig is die een kernpartner niet kan geven, dan maakt Windkracht058 voor deze inwoner maatwerkafspraken met een andere organisatie.

Windkracht058 heeft hierbij vooral een faciliterende en coördinerende rol, waarbij zij door middel van gedegen triage de ondersteuning uitzetten bij de meest passende zorgaanbieder. Bij de start zijn er samenwerkingsafspraken gemaakt met 40 maatwerkpartners. Doordat de maatwerkpartners sterk afhangen van de cliëntvraag zijn hier meer wisselingen in te zien, wel is het aantal ongeveer gelijk, op dit moment namelijk 37. Windkracht058 heeft ook een deel van de dagbesteding in eigen beheer, waarbij samengewerkt wordt met Amaryllis.

6 Jij Centraal was bij de start van het contract ook onderdeel van het

samenwerkingsverband. Zij zijn er uitgestapt omdat zij liever alle tijd aan de cliënten wilden besteden en zij minder energie uit het besturen haalden. Jij Centraal is nu één van de kernpartners.

Blad 11

Transformatie Ook bij de aanvullende ondersteuning is er sprake van transformatie zowel op inhoud als op organisatie: - Net als bij basisondersteuning wordt er zoveel mogelijk beschikkingsvrij gewerkt. Inwoners ontvangen van Amaryllis, bij verwijzing naar Windkracht058, een welkombrief en een ondersteuningsplan. Wanneer iemand een officiële beschikking wil ontvangen, dan kan dit altijd. - Daarnaast werkt Windkracht058 vanuit een herstelgerichte benadering. Er wordt aangesloten bij eigen kracht op elk moment van het proces van een cliënt. Herstelgericht werken is het faciliteren van het herstelproces van een inwoner met als doel dat iemand binnen zijn mogelijkheden zo goed mogelijk kan functioneren en meedoen met zo min mogelijk professionele hulp. Door het werken met de herstelgerichte benadering worden naasten, vrijwilligers en ervaringsdeskundigen (sociale basis) betrokken bij de ondersteuning. - Tenslotte wordt er waar het mogelijk is, toegewerkt naar uitstroom naar basisondersteuning, vrijwilligerswerk, scholing, betaald werk of reintegratie. Windkracht058 werkt met 2 teams: triage en cliëntregie. Elke aanmelding wordt beoordeeld door team triage en er wordt zorgvuldig een match met een zorgaanbieder georganiseerd. Windkracht058 heeft hierbij geen wachtlijsten, wel zijn er een aantal specifieke onderaannemers met een wachtlijst.

Er kan hierbij altijd gebruik gemaakt worden van alternatief aanbod. Vorig jaar heeft Windkracht058 zes cliëntregisseurs aangesteld en een transitiecoördinator. Op basis van expertise is elke cliëntregisseur het aanspreekpunt voor een aantal kernpartners en maatwerkpartners. De cliëntregisseur is regelmatig met haar/zijn kernpartners in overleg en kijkt ook mee in casussen. De transitiecoördinator heeft als taak om het herstelgerichte werken bij alle kernpartners onderdeel van hun werkwijze te laten worden. De samenwerking met partners verloopt open en plezierig. In de zomer van 2022 heeft Windkracht058 een netwerkbijeenkomst georganiseerd voor alle partners waar zij mee samenwerken. Het ging er om elkaar te leren kennen en om iedereen mee te nemen in de uitgangspunten van het herstelgericht werken: Waar ben je goed in? Wanneer ben je trots? Als je alleen zaken overneemt of als je mensen weer op eigen benen laat staan? Er was een goede opkomst met ongeveer 80 mensen. Veel van hen hebben zich opgegeven voor de workshops rond herstelgerichte zorg die Windkracht058 daarna verzorgde. Kern prestatie indicatoren (Kpi’s) Met Windkracht058 zijn drie kern prestatie indicatoren afgesproken: • Kpi 1: Cliënttevredenheid. De eerste kpi heeft betrekking op de cliënttevredenheid. Door een externe partij is onderzoek gedaan naar de cliënttevredenheid.

Uit het onderzoek uit 2022 bleek dat de cliënttevredenheid over 2021 goed was. De ondervraagde inwoners waardeerden de ondersteuning die zij van Windkracht058 kregen

Blad 12

gemiddeld met een 8.0. Dit ligt ruim boven het door ons gevraagde minimum van een 7. • Kpi 2: Effectiviteit en kwaliteit De tweede kpi gaat over effectiviteit en kwaliteit. Voor kpi 2 trekt de adviseur externe kwaliteit van de gemeente 10 zo representatief mogelijk dossiers van cliënten van Windkracht058 en gaat zij met de cliënt, de begeleider van de cliënt en de betrokken sociaal werker het dossier van de cliënt na (uiteraard na toestemming van de cliënt). Getoetst wordt of de doelen uit het ondersteuningsplan voldoende zijn bereikt en/of er voldoende voortgang is geboekt. In 2022 heeft Windkracht058 deze kpi gehaald. De adviseur externe kwaliteit concludeert voor 2022 het volgende: “Bij alle dossiers zijn de doelen passend bij de hulpvraag. Dit blijkt ook uit de gesprekken die met bewoners zijn gevoerd. Daarnaast zijn er mooie stappen gezet door de bewoners. Twee bewoners zijn al uitgestroomd en één bewoner werkt toe naar een overgang van de aanvullende ondersteuning naar basisondersteuning. De andere bewoners hebben bijna allemaal stappen gemaakt richting het behalen van de doelen. Daarnaast wordt erin bijna alle dossiers geëvalueerd en is er sprake van procesregie door Amaryllis.” • Kpi 3: Transformatie De derde kpi gaat over de transformatie. In 2021 zijn niet alle onderstaande Kpi’s gehaald.

Dit kwam onder andere doordat de samenwerking met Amaryllis nog verder vorm moest krijgen en door corona waardoor er minder vrijwilligers/sociale basis berokken konden worden bij een inwoner. In 2022 zijn alle kpi’s wel behaald: - A. Samenwerking met de basisondersteuning. Dit is getoetst onder 25 cliënten. De kpi is gehaald als bij 80% van de 25 cliënten sprake is van samenwerking met de basisondersteuning. Deze kpi is gehaald. - B. Betrokkenheid vrijwilligers/sociale basis. Voor deze kpi zijn 25 cliënten geselecteerd. De kpi is gehaald als in 80% van de dossiers vrijwilligers of sociale basis betrokken zijn. Bij 84% van de geselecteerde cliënten zijn de sociale basis of vrijwilligers betrokken bij de ondersteuning. Deze kpi is gehaald. C. Uitstroom naar sociale basis, basisondersteuning, re-integratie en/of vrijwilligerswerk. De kpi is gehaald als 20% van de uitgestroomde cliënten is uitgestroomd naar sociale basis, basisondersteuning, re-integratie en/of vrijwilligerswerk. Van de uitgestroomde mensen valt 27% in de bovenstaande categorie. Ook deze kpi is gehaald. Samenwerking en contract De samenwerking tussen de gemeente en Windkracht058 verloopt goed. We zijn strategische partners van elkaar, die elkaar serieus nemen, vertrouwen, en transparant zijn. Als er zaken zijn, bespreken we deze open met elkaar en komen we daar tot nu toe op een constructieve manier uit.

Het gaat hier onder andere om: - Onderlinge informatieuitwisseling in relatie tot verschuiving PGB-Zin; - Ontwikkelen dashboard met kerninformatie; - Inhoudelijke dialoog over opzet Kpi’s; - Focus op kwaliteit: gesprekken over wat doet er toe voor de doelgroep; - Toelichten verbindingen in het veld, zowel met onderaannemers als in het sociaal domein.

Blad 13

3

Hulp bij huishouden

Hulp bij huishouden (HbH) wordt uitgevoerd door twee partijen; Thuiszorg het Friese Land (THFL) en Miep. Miep was een nieuwe aanbieder binnen onze gemeente. Zij hebben bij de start van het contract de medewerkers van de vorige grote hulp bij huishouden aanbieder overgenomen. THFL en Miep verdelen samen 50/50 alle cliënten. De indicatiestelling hebben we aan hen gemandateerd. Zij doen de indicatiestelling op basis van de door de Raad vastgestelde beleidsregels Wmo. Cliënten ontvangen een brief over hun indicatie. In die brief staat benoemd wat de hulp doet (welk resultaat moet behaald worden), hoeveel uren/minuten de hulp komt en per wanneer de indicatie in gaat. Wanneer een inwoner wel een officiële beschikking wil, dan is dat altijd mogelijk. Team Wmo van Publieke dienstverlening stelt deze beschikking op, op basis van informatie van Miep of THFL. Transformatie De transformatie bij HbH bestond uit verschillende onderdelen. De indicatiestelling wordt in de nieuwe situatie door de aanbieders gedaan in plaats van door de gemeente. Dit levert minder bureaucratie op, waardoor de hulp sneller kan worden ingezet en er kortere lijnen zijn. De richtlijn is dat na een melding voor hulp bij huishouden er binnen 3 dagen contact wordt opgenomen. Dan wordt of het toegangsonderzoek uitgevoerd of er wordt een afspraak gemaakt voor het toegangsonderzoek.

Binnen 5 werkdagen na het toegangsonderzoek wordt een besluit genomen. In een tv-uitzending van Kassa (28 januari 2023) bleek ook dat de gemeente Leeuwarden bij de 25% van de gemeenten hoort waar geen lange wachtlijsten zijn voor hulp bij huishouden en de hulp snel ingezet kan worden. Overigens hoeft dit niet alleen met de toegangsprocedure te maken hebben, maar kan het kan ook zo zijn dat er grote personeelstekorten in andere gemeenten zijn. Ook voor ons is dit een aandachtspunt. Om een besparing te halen bij hulp bij huishouden is de gemeente in 2020 overgegaan op het landelijk normenkader voor de Hulp bij huishouden. Dit normenkader is gebaseerd op onderzoek naar de tijd die het schoonmaken daadwerkelijk kost. In vergelijking met ons oude kader levert dit gemiddeld lagere indicaties op. Daarnaast vindt er, in overleg met de inwoner, minder vervanging tijdens de vakantie plaats. Miep en THFL hebben in 2022 samen met de gemeente een brief gemaakt voor inwoners om iedereen vóór de vakantie te informeren over het mogelijk minder hulp krijgen tijdens de zomervakantie. Er kwamen hier in 2021 namelijk veel vragen over en dat is in 2022 dankzij de brief flink afgenomen. In 2022 heeft ook de samenwerking met andere WMO-aanbieders van de gemeente meer aandacht gekregen.

De HbH medewerkers zien veel omdat ze makkelijk bij een cliënt binnen komen waardoor er in overleg met de cliënt of de mantelzorgers ook signalen doorgeven kunnen worden aan andere Wmo partners.

Blad 14

Kern prestatie indicatoren (Kpi’s) Ook voor HbH zijn er drie kernprestatie indicatoren (Kpi’s) afgesproken. • Kpi 1 gaat over cliënttevredenheid. Dat is getoetst door een extern bureau. De scores uit het onderzoek uit 2022 waren over 2021 goed. Beide organisaties scoorden goed met een 8, terwijl het minimum een 7 is. • Kpi 2 gaat over de effectiviteit en kwaliteit. Een extern bureau heeft getoetst of het resultaat een schoon en leefbaar huis is behaald en hoe de tevredenheid van de cliënt is over de hulp, de zorgaanbieder en het resultaat. In 2021 waren er van het onderzoeksbureau bij beide aanbieders opmerkingen over de schoonmaak van de vloeren (net niet voldoende). Op alle andere aspecten scoorden de aanbieders goed. In 2022 waren ook de vloeren goed en scoorden THFL en Miep op de aspecten als tevredenheid over de hulp, de zorgaanbieder en het resultaat boven het landelijk gemiddelde. Iets om trots op te zijn. •

Kpi 3 -de transformatie kpi was voor beide partijen verschillend. Beide aanbieders hadden ambities om andere vormen van hulp in te zetten. THFL wilde meer vrijwilligers inzetten en Miep had ideeën over korte tijdelijke hulp met de zogenaamde Miep expres. Bij beiden had dat niet het resultaat waarop gehoopt was. Er is wel verantwoording afgelegd over de inspanningen en aangegeven waarom deze transformatie te ambitieus was: het sluit niet aan bij de vraag en de beleving van de cliënten. Daarnaast was een onderdeel van de kpi 3 bij beiden het invoeren van e-learning vroegsignalering voor de hulpen. Bij Miep was het volgen van elearning voor de hulpen nog erg wennen, maar is dit wel uitgevoerd. Bij THFL kostte het veel tijd om een e-learning module te ontwikkelen. Uiteindelijk heeft THFL ervoor gekozen om de training fysiek te geven omdat dat beter aansloot bij de wensen van de hulpen. Voor 2023 is een nieuwe kpi 3 geformuleerd die inspeelt op de maatschappelijke ontwikkeling van personeelsschaarste. In Leeuwarden lukt het nog om genoeg medewerkers te vinden, al kost het wel meer moeite. In de vakanties is het inmiddels wel heel lastig om voldoende vakantiekrachten te vinden. Om ook in de toekomst hulp bij huishouden te kunnen blijven leveren, hebben Miep, THFL en de gemeente hebben afgesproken om samen onderzoek te doen naar innovatie.

Zo staat er voor 2023 een pilot met robotstofzuigers op de planning. We willen onderzoeken of cliënten meer zelfstandigheid ervaren en of het voor de medewerkers de zwaardere huishoudelijke taken minder belastend maakt. Daarnaast gaan we kijken of we in 2024 een wasservice kunnen opzetten. Als de was buiten de deur gedaan wordt, is er minder tijd per cliënt en dus minder HbH-inzet nodig, of kunnen meer cliënten worden geholpen.

Blad 15

Samenwerking en contract De samenwerking met THFL en Miep loopt over het algemeen goed. In 2022 is er door de HbH zorgpartijen en de gemeente veel geïnvesteerd in het vorm geven van strategisch partnerschap. De aanleiding was dat de cliëntenaantallen in 2021 sterker waren gestegen dan de stijging van het aantal inwoners dat wordt gecompenseerd in de lumpsum. We zijn na gesprekken met beide zorgpartijen overeengekomen dat de lumpsum extra wordt verhoogd. Hierbij is de gemiddelde landelijke stijging betrokken. Binnen het contract was dat mogelijk op basis van een clausule bijzondere omstandigheden.