informerende brief Riool- en waterzorgheffing

Aan de gemeenteraad

Riool- en Waterzorgheffing 2023-112332 Fysiek Domein Inrichting en Beheer Buitenruimte Adriana Groen 1 30 mei 2023 Geachte leden van de gemeenteraad, Op 21 december 2022 heeft u met het vaststellen van het Programma Water en Riolering 2023-2027 besloten om de rioolheffing om te vormen naar een bredere riool- en waterzorgheffing. Hiermee komt er een nieuwe basis voor de bekostiging van de rioolvervanging en de klimaatopgave. Met het toen aangenomen amendement heeft u besloten dat er hiervoor verschillende scenario’s worden uitgewerkt en aan u voorgelegd. Huidige heffing Met de opbrengsten uit de rioolheffing worden niet alleen de kosten voor het onderhoud en beheer van de riolering bekostigd, maar ook de kosten voor de steeds bredere waterzorgtaken die wij als gemeente hebben. Naast de instandhouding en vervanging van riolering (zorgplicht afvalwater) betreft het daarmee ook de afvoer van het hemelwater en de regulering van de grondwaterstand. Tot nu toe worden alleen percelen aangeslagen voor de rioolheffing die een directe of indirecte rioolaansluiting hebben. Klimaatmaatregelen De klimaatverandering zorgt er voor dat er maatregelen moeten worden genomen in de publieke ruimte om schade en overlast te voorkomen. De gemeentelijke ambitie is om in 2035 klimaatadaptief te zijn.

In de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie is uitgewerkt hoe we aan deze ambitie invulling willen geven en hoe we werken volgens het landelijke DeltaPlan Ruimtelijke Adaptatie. De uit te voeren maatregelen zijn gericht op de realisatie van waterberging- en afvoer, het voorkomen van hittestress en het voorkomen van droogte. Aanpassing heffing Waar vroeger de rioolheffing enkel werd benut voor aanleg en onderhoud aan het riool, is de rioolheffing nu eveneens bedoeld voor de financiering van maatregelen voor klimaatadaptatie (specifiek gaat het dan om de bekostiging van projecten om wateroverlast te voorkomen), hemelwater en grondwater. De

Blad 2

VNG heeft daarom haar modelverordening ook aangepast naar een Verordening riool- en waterzorgheffing. Bij de rioolheffing in de nieuwe opzet is sprake van twee verschillende heffingsdelen: een deel voor de rioolheffing en een deel voor de waterzorgheffing. Rioolheffing: - alle kosten voor het beheer en onderhoud van de riolering; - de uitvoering van de zorgtaken voor hemelwater en grondwater. Waterzorgheffing: - de maatregelen voor klimaataanpassing ten behoeve van de bereikbaarheid van publieke ruimten en om schade te voorkomen. Scenario’s Wij onderscheiden twee scenario’s, waarvan de financiële effecten onderstaand worden toegelicht: Scenario 1: Alleen alle percelen met een rioolaansluiting worden aangeslagen met een riool – én waterzorgtarief. Scenario 2: alleen percelen met een rioolaansluiting worden aangeslagen voor een riooltarief en alle bebouwde percelen met een WOZ-waarde worden aangeslagen voor een waterzorgtarief. Goed om te weten: - Landbouwpercelen worden niet aangeslagen; - Bebouwde percelen met een WOZ-waarde zónder rioolaansluiting worden niet aangeslagen voor het riooltarief. Financiën Bij de berekeningen van de beide scenario’s en tarieven is uitgegaan van de informatie die ook is gebruikt bij de berekening van de tarieven 2023 en de benodigde opbrengst uit het Programma Water en Riolering 2023-2027. Bij beide scenario’s is de totale opbrengst gelijk.

Door de data van 2023 te hanteren kan een goed vergelijk worden gemaakt van de tarieven bij de huidige heffingsmethodiek en de nieuwe heffingsmethodiek. De scenario’s laten zien hoe het tarief 2023 zich ontwikkelt als de waterzorgheffing in 2023 van toepassing was geweest. Op dit moment is het nog niet bekend wat de tarieven van 2024 zullen worden, omdat de benodigde data daarvoor nog niet compleet is. De onderstaande bedragen moeten daarom worden beschouwd als indicatieve bedragen. De definitieve tarieven zullen eind 2023 worden voorgelegd. Bij de nieuwe tariefberekening is het uitgangspunt om het totaal van de tarieven de komende jaren ongeveer gelijk te houden aan de huidige tarieven (met uitzondering van indexering). Dit is mogelijk omdat de stijging in de kosten voor de waterzorg vrijwel geheel worden opgevangen door een daling van de kosten voor de riolering de komende jaren.

Blad 3

Door de wijziging in de heffingsmethodiek zijn er kleine verschillen tussen de huidige tarieven en de nieuwe tarieven. Dit komt doordat gebruikers bij de waterzorgheffing allemaal hetzelfde vaste tarief betalen, terwijl de rioolheffing verschillende gebruikerstarieven kent. Tarieven Riooltarief Eigenaren % van de WOZ-waarde Gebruikers woningen EPHH Gebruikers woningen MPHH Gebruikers niet-woningen (> 10 m3) Gebruikers niet-woningen (<= 10 m3) Recreatiewoningen

Tarief 2023 0,02560% € 67,84 € 101,76 € 218,31 € 72,69 € 50,88

Scenario 1 0,01022% € 60,20 € 90,30 € 204,56 € 68,11 € 44,78

Scenario 2 0,01022% € 60,20 € 90,30 € 204,56 € 68,11 € 44,78

Waterzorgtarief Eigenaren % van de WOZ-waarde Gebruikers vast tarief

Tarief 2023

Scenario 1 0,01642% € 11,75

Scenario 2 0,01561% € 11,55

Effect tarieven In de onderstaande tabel zijn een aantal rekenvoorbeelden opgenomen van het bestaande tarief (2023), scenario 1 en scenario 2. In beide scenario’s is sprake van een lichte verschuivingen tussen verschillende categorieën. Rekenvoorbeeld: eigenaar (bij WOZ-waarde van € 250.000) + gebruiker aangeslagen voor zowel het riool- als het waterzorgtarief:

Blad 4

Als voorbeeld: een eigenaar met een eenpersoonshuishouden betaalt bij het eerste scenario € 6,69 meer dan 2023 en onder het tweede scenario € 4,49 meer. Een bedrijf (niet-woning) met een waterverbruik van 2.500 m3 betaalt in het eerste scenario een bedrag van €123,17 minder dan in 2023 en onder het tweede scenario €125,17 minder. Rekenvoorbeeld: eigenaar + gebruiker enkel aangeslagen voor het waterzorgtarief: Voor eigenaren met een perceel zonder rioolaansluiting, zijn alleen de tarieven van de waterzorgheffing van toepassing. Hieronder zijn drie voorbeelden opgenomen, met een verschillende WOZ-waarde:

Als voorbeeld: een bedrijf (niet-woning) met een WOZ-waarde van €250.000 betaalt dus een bedrag van €50,58. Voorkeursscenario Het college is van mening dat de maatregelen als gevolg van de klimaatverandering van algemeen belang zijn en er bij dit onderdeel van de nieuwe rioolheffing geen relatie meer is te leggen met het al dan niet hebben van een aansluiting op het riool. Iedereen heeft profijt van een goed functionerende en klimaatbestendige openbare ruimte. Daarom is het redelijk en in lijn met het gelijkheidsbeginsel om alle percelen met een WOZ-waarde aan te slaan voor het waterzorgtarief. De financiële effecten van deze keuze zijn bovendien beperkt. Scenario 2 is daarmee ons voorkeursscenario. Tenslotte Om geen onnodige juridische risico’s te lopen, houden we zoveel mogelijk vast aan de bestaande methodiek voor rioolheffing. De systematiek van waterzorgheffing is nieuw. Bij een eventueel gegrond beroep kan de verordening onverbindend verklaard worden. In de bijlage treft u nog het overzicht van de tarieven in de andere Friese gemeenten aan ter vergelijking. Zoals u kunt zien kennen buurgemeenten Waadhoeke en Tytsjerksteradiel ook een tarief voor niet aangesloten percelen. Het opstellen en vaststellen van de verordening rioolheffing willen wij graag tijdig voorbereiden en voorleggen aan uw raad.

Daarom nodigen wij u graag uit op korte termijn met ons in gesprek te gaan over ons voorkeursscenario. Hoogachtend,

Blad 5

burgemeester en wethouders van Leeuwarden,

burgemeester. {{Signer1}}

secretaris. {{Signer2}}

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.