Informerende brief aan raad inzake Regionale Opvang Locatie (ROL)

Aan de gemeenteraad

Regionale Opvang Locatie (ROL) 2024-234487 Fysiek Domein Projectbureau 14 058, 2 7 november 2024 Geachte leden van de raad, Vooraf Op 16 oktober jl. en 23 oktober jl. hebben wij met uw raad gesproken over de beoogde Regionale Opvang Locatie (ROL) aan de Mr. P.J. Troelstraweg 165a. Graag hadden wij het debat respectievelijk de extra raadsvergadering op genoemde data willen benutten om uw raad meer informatie te geven en een reactie te geven op uw vragen, maar daar was op dat moment onvoldoende tijd voor beschikbaar. Om die reden hebben wij u op 23 oktober jl. toegezegd u een tijdlijn te sturen waaruit duidelijk wordt wanneer en met welke partijen de gemeente over dit onderwerp contact heeft gehad. Deze brief bevat een korte toelichting bij de bijgevoegde tijdlijn. Op 6 november jl. hebben wij een brief ontvangen van het ministerie van Defensie en van het ministerie van Asiel en Migratie. Met de voorliggende brief geven wij een nadere toelichting en reactie op die brief. In de voorliggende brief geven wij tevens in hoofdlijn een reactie op enkele door u op 16 en 23 oktober jl. gestelde vragen. Dit tegen de achtergrond van de lopende en met uw raad gestarte procedure betreffende de Verklaring van geen bedenkingen (Vvgb) rond de aangevraagde vergunning voor de ROL.

Als gemeente zijn wij gebonden om die aanvraag te behandelen en tot een besluit te komen, met als opties: vergunnen of weigeren. In beide gevallen een appellabel besluit voor omwonenden, maar ook voor de ontwikkelaar. Het is ook belangrijk de aanvraag te behandelen vanwege de in het coalitieakkoord opgenomen ambitie om een goede, duurzame en humane opvang te realiseren en ter voorkoming van noodmaatregelen. Tijdlijn De tijdlijn (bijlage 1) biedt een overzicht van de (schriftelijke en mondelinge, ambtelijke en bestuurlijke) contacten die wij afgelopen jaar hebben gehad rond dit dossier met de volgende betrokken partijen: Ministerie van Defensie, Rijksvastgoedbedrijf (RVB), projectontwikkelaar Zwanenburg, Ministerie van

Blad 2

Justitie en Veiligheid (J en V), Ministerie van Asiel en Migratie (A en M; n.b. dit ministerie is per 2 juli 2024 ingesteld) en het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Wij hebben getracht om zo volledig mogelijk te zijn in de weergave van de contacten die er zijn geweest en in de toelichting daarop. De tijdlijn loopt vanaf oktober 2023, het moment waarop onze gesprekken met Defensie en het RVB en de procedure rond de Vvgb zijn gestart. De tijdlijn eindigt op 6 november 2024, de datum waarop wij een formele en ondertekende brief hebben ontvangen van het ministerie van Defensie en het ministerie van A en M. Deze brief van 6 november jl. (zie bijlage 2) beschouwen wij als zijnde de reactie op ons verzoek van 18 juli jl. Ons verzoek aan de beide betrokken bewindspersonen van Defensie en A en M om een eenduidig standpunt in te nemen over de ROL en over de plannen voor de locatie Nijenhuis. Brief van 6 november jl. Het heeft lang geduurd voordat de ministeries van Defensie en van A en M een gezamenlijke positie hebben bepaald. De lange periode van onduidelijkheid heeft het proces om te komen tot realisering van een ROL gecompliceerd. Voor de omwonenden van de locatie was de hierdoor voortdurende onzekerheid belastend. Voor het college staat evenwel voorop dat de impasse die was ontstaan nu is doorbroken.

Het overleg tussen de ministeries heeft geleid tot een enigszins aangepast voorstel voor de invulling van de te sluiten overeenkomst voor de ROL. Na de negatieve zienswijze van Defensie op het oorspronkelijke voorstel was een aanpassing ook te verwachten. Het college vindt de voorgestelde veranderingen niet van zodanige aard dat daarmee de beoogde vestiging van een ROL op deze locatie niet zou kunnen worden doorgezet. Het belang om te komen tot een duurzame vluchtelingenopvang in onze gemeente staat voor het college voorop. Op deze locatie en onder deze voorwaarden kan die gerealiseerd worden. Een alternatief is bovendien niet voorhanden. De aanpassingen die nu worden voorgesteld, zoals de verlenging van de termijn tot 15 jaar en het afzien van permanente bewoning, zijn niet buitensporig. Het afzien van permanente bewoning laat nog voldoende mogelijkheden voor vormen van tijdelijke bewoning, waar in onze gemeente ook behoefte aan is. Bij de afspraken tussen Rijk en de projectontwikkelaar en grondeigenaar over aankoop van de terreinen door het Rijk, is de gemeente geen partij. Inmiddels heeft de projectontwikkelaar richting gemeente aangegeven bereid te zijn om te zoeken naar een oplossing. De aanpassingen die het Rijk nu voorstelt maken de planologische afweging over het al dan niet afgeven van een Vvgb voor de vestiging van een ROL niet anders.

Vestiging van een ROL in lijn met de voorstellen van het Rijk in de bovengenoemde brief, vergt op een later moment (na besluitvorming over de Vvgb) separate besluitvorming over een Bestuursovereenkomst die in lijn wordt gebracht met deze brief. Graag gaan wij met uw raad in gesprek over deze brief en de voorstellen die daarin zijn opgenomen.

Blad 3

Reactie op hoofdlijn Tijdens de eerder aangegeven bijeenkomsten van uw raad in oktober jl., is door u een groot aantal vragen gesteld. Omdat een mondelinge reactie toen niet mogelijk bleek geven wij met deze brief op hoofdlijn een reactie, toegespitst op twee onderwerpen: - De brief van Defensie van 2 september jl. en de status van die brief; - De brief van het COA van 25 september jl. en de status van die brief; Met de bijgevoegde tijdlijn kan onze reactie in een bredere context geplaatst worden. Brief Defensie Het betreft een concept-brief van het Ministerie van Defensie ontvangen op 2 september jl. Dit concept is ambtelijk toegestuurd en door de gemeente van een reactie voorzien. Dat heeft tot 6 november jl. niet geleid tot ontvangst van een formele, bestuurlijke brief en daarmee beschikten wij tot dat moment alleen over de brief van 2 september jl., door ons beschouwd als een ‘werkdocument’. Het is in het bestuurlijk verkeer niet ongebruikelijk eerst een concept te delen. Het is echter niet aan ons om een dergelijk document, dat nog door de verzender moet kunnen worden aangepast, te openbaren. Wij hadden tot 30 oktober jl. niet de beschikking over andere correspondentie zoals mails of brieven. Wel is er divers contact geweest met Defensie en het ministerie van A en M om een definitieve reactie te verkrijgen op onze brief van 18 juli jl.

Graag verwijzen wij hiervoor ook naar de bijlage met de tijdlijn. Brief COA Het gaat om de brief van het COA d.d. 25 september 2024, ambtelijk ontvangen op 27 september jl. Dit is de enige definitieve én getekende brief die tot dan toe in dit dossier van een rijksinstantie is ontvangen. In de brief wordt aangegeven mee te willen denken over een oplossingsrichting die aansluit op de behoefte van Defensie. Het daarin voorgestelde sluiten van een bestuursovereenkomst van 15 jaar is ook opgenomen in de brief van 6 november jl. Deze brief van het COA bood ons de gevraagde duidelijkheid en daarom hebben wij deze brief benut om uw raad en ook de betrokken ministeries te informeren om daarmee te pogen alsnog een formele reactie van het Rijk te ontvangen. Het is niet zo dat de brief op verzoek van ons college en uw raad is verzonden. De inhoud van de brief noch het daadwerkelijk (moment van) verzenden, is met de gemeente afgestemd.

Blad 4

Afsluitend Wij zien geen beletselen om het raadsvoorstel voor de Vvgb in behandeling te nemen. Na de lange periode van onzekerheid is voortgang in dit dossier van belang. Wij hopen daarom dat u wilt overwegen dit voorstel nu met voorrang te behandelen. Graag geven wij bij de bespreking van deze Vvgb antwoord op bij u mogelijk nog levende vragen. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Leeuwarden,

burgemeester. {{Signer1}}

secretaris. {{Signer2}}

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.