Informerende brief aan de raad startnotitie Beleidskader Water

Aan de gemeenteraad

Startnotitie beleidskader Water 2023-146797 Fysiek domein Duurzame Omgevingskwaliteit 14 058, Startnotitie beleidskader Water 18 juli 2023 Geachte leden van de gemeenteraad, Water zit in het DNA van Friesland en daarmee ook in het DNA van de gemeente Leeuwarden. Leeuwarden is ontstaan op terpen langs de Middelsee. De Ee, Vliet en Potmarge zijn lange tijd de levensaders van de stad. Alle vervoer ging lange tijd over het water. De vele opvaarten naar de dorpen herinneren daar nog aan. En ook nu zijn we graag op of nabij het water. Onze grachten, de Friese meren en watersportplaats Grou zijn populair bij eigen inwoners, de Friezen en toeristen. Om ons water nu en in de toekomst te kunnen blijven benutten zullen wij er zuinig op moeten zijn. Een voorzieningenniveau aansluitend op de behoefte aanleggen en willen investeren in schoon water (basis op orde). Met het vaststellen van de Omgevingsvisie ‘vergroenen, verbinden, verwaarden’ heeft de gemeente Leeuwarden de ambitie uitgesproken om het hart te zijn van een groen-blauwe regio. Voor het thema water vraagt deze ambitie om een nadere concretisering naar een beleidskader om die ambitie waar te maken. Het beleidskader water is een stuk waarin integraal afwegingen worden gemaakt, rekening houdend met uiteenlopende belangen en diverse huidige en toekomstige gebruiksvormen.

De voorliggende startnotitie beleidskader water formuleert de reikwijdte van de (gemeentelijke) watervraagstukken. Bovendien is het bedoeld als basis voor een gesprek over de gemeentelijke taken en ambities op het gebied van water. Niet eerder heeft de gemeente één samenhangend stuk gemaakt ten aanzien van waterbeleid. De noodzaak daartoe wordt nu wel gevoeld. Dat doen we in de wetenschap dat ook Provincie Fryslân en Wetterskip Fryslân op het gebied van watervraagstukken verantwoordelijkheden hebben. Zij zijn meer dan de gemeente ‘systeemverantwoordelijk’ op het gebied van waterkwaliteit, waterveiligheid, voldoende water (overlast en tekort), grondwater, zwemwater en varen (vaarwegen). Daarbij draagt ook Vitens een verantwoordelijkheid voor voldoende en schoon drinkwater, wat een toenemende urgentie krijgt. Dit betekent dat keuzes die zij maken in het waterbeheer in sterke mate bepalend zijn voor wat wij als gemeente aanvullend kunnen doen. Dit ontslaat ons

Blad 2

uiteraard niet van onze eigen gemeentelijke verantwoordelijkheden, die al met al ook omvangrijk zijn. Bij de vraagstukken van vandaag en in de toekomst is er meer noodzaak voor een integrale afweging. Niet alles kan meer overal en het schuurt tussen verschillende belangen of gebruik. Op verschillende vlakken, zowel fysiek (de ruimtelijke afweging) als op het gebied van rollen/verantwoordelijkheden en financiering/ betaalbaarheid in de toekomst. Bij het maken van afwegingen hoort ook het stellen van prioriteiten. Met de Kamerbrief Water en Bodem Sturend heeft het rijk zich nadrukkelijk uitgesproken en is dit inmiddels een uitgangspunt dat doorwerkt in de Nationale Omgevingsvisie Extra (NOVEX) en in het bijzonder het Nationaal Programma Landelijk Gebied. Gedurende het opstellen van het beleidskader water zal er aandacht moeten zijn voor de gemeentelijke rol op het gebied van water. Voorbeelden van opgaven waar de gemeente mee te maken heeft zijn de volgende: • De gemeente heeft via de zorgplichten uit de Waterwet verantwoordelijkheid voor inzamelen en transporteren van water (riolering). Deze zorgplichten en de maatregelen die daaruit volgen, worden beschreven in het Programma Water en Riolering. • In het Programma Volhoudbaar 2.0 onderdeel Klimaatadaptatie is de ambitie opgenomen om in 2035 een klimaatbestendige gemeente te zijn.

• De gemeente is eigenaar van een groot aantal kilometers oppervlaktewater, zowel sloten als plassen en vijvers, walkeringen en oevers. Een deel hiervan beheren we zelf en een deel van het beheer wordt door Wetterskip Fryslân verzorgd. Denk aan het hekkelen, het maaien van oevers en het op orde houden (en aanleggen) van voorzieningen in, op en langs het water. • Leeuwarden is een stad van allure met een historische binnenstad en haar grachten. De stadshaven van de Prinsentuin, Grou als watersportplaats en de waterrijke gebieden zoals de Alde Feanen en het Pikmeer maken van onze gemeente een aantrekkelijke toeristische gemeente. Zowel toeristisch maar ook zeker recreatief voor onze eigen inwoners. De Provincie Fryslân heeft onlangs de Gebruiksvisie Waterrecreatie Fryslân 2050 gepresenteerd; als gemeente kunnen we dit als vertrekpunt benutten als we zelf afwegingen maken. Deze startnotitie heeft als bedoeling (1) om af te bakenen welke reikwijdte het uit deze startnotitie voortvloeiende beleidskader krijgt, (2) te schetsen welke inhoudelijke positie het college gaat innemen bij de totstandkoming van het beleidskader en dus de participatie- en inspraaktraject(en) ingaat, en (3) te schetsen hoe het een participatie- en inspraaktraject vormgeeft, en meer in het bijzonder welke rol de raad daarbinnen krijgt.

Door u deze startnotitie toe te sturen willen we u aangeven hoe het college de voorbereiding van dit beleidskader zal oppakken en om u in een vroegtijdig stadium (dus voor het aanreiken van het definitieve beleidskader) het vertrouwen te geven dat dit binnen de wensen van de raad zal plaatsvinden.

Blad 3

Voor de raad worden over de startnotitie twee sessies georganiseerd, namelijk een informerende en een verdiepende. Doel van deze sessies is om de raad te informeren over de breedte van het thema water en vervolgens de diepte in te gaan op de opgaves waar we voor staan. We vertrouwen erop u zo voldoende te hebben geïnformeerd en kijken uit naar het gesprek. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Leeuwarden, burgemeester. Signed By: Buma, Sybrand <sybrand.buma@leeuwarden.nl> {{Signer1}} 19/07/2023 16:05:02 CEST ID: 8e44b449-cc79-412e-87dd-c93b93ee1c32 Auth: Scribble

secretaris. Signed By: de Jong de, Eelke <eelke.dejong@leeuwarden.nl> {{Signer2}} 19/07/2023 09:56:27 CEST ID: 8e44b449-cc79-412e-87dd-c93b93ee1c32 Auth: Scribble

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.