Informerende brief aan de raad inzake Rioolwateronderzoek 2025

Aan de gemeenteraad

PAPIER1

Rioolwateronderzoek 2025 2025-300875 Veiligheid Juridische & Veiligheidszaken 14 058, 1. Rioolwateronderzoek 2025 2 december 2025 Geachte leden van de gemeenteraad,

PAPIER2

In navolging op het rioolwateronderzoek van 2023 en uw wens om dergelijke onderzoeken periodiek uit te voeren, heeft gemeente Leeuwarden Wetterskip Fryslân eerder dit jaar opdracht gegeven om onderzoek te doen naar de aanwezigheid van drugsresten in het rioolwater. Dit hebben we in gezamenlijkheid gedaan met bijna alle gemeenten in Friesland. Het rioolwateronderzoek wordt gebruikt om een beeld te krijgen van de mate van drugsgebruik in onze gemeente en kan bijdragen bij de onderbouwing om bepaalde interventies in te zetten of te ontwikkelen. Het Wetterskip heeft gedurende 7 aaneengesloten dagen (van 15 februari 2025 tot en met 21 februari 2025) rioolwater geanalyseerd en onderzocht op (resten van) drugs. De resultaten hiervan hebben zij opgeleverd in een onderzoeksrapport. Via deze brief informeren we u over de resultaten van het rioolwateronderzoek.

Blad 2

Onderzoeksopzet Gedurende de eerdergenoemde periode zijn 24-uurs verzamelmonsters genomen van het ongezuiverde afvalwater dat in de rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) binnenkwam. Deze monsters zijn geanalyseerd op de aanwezigheid van de volgende drugs of bestandsdelen: • • • • • •

Amfetamine (speed); Cocaïne/ Benzoylecgonine (omzettingsproduct van cocaïne); MDMA (3,4-methyleendioxymethamfetamine (ecstasy/ XTC)) Methamfetamine (crystal Meth); Carboxy-THC (omzettingsvorm van THC, belangrijkste bestanddeel van cannabis (wiet/ hasj)); 2-MMC / 3-MMC / 4-MMC; Ketamine (zowel drug als geneesmiddel).

79% van de inwoners van de gemeente Leeuwarden is aangesloten op dit RWZI. De overige bewoners zijn aangesloten op de RWZI’s van Grou, Birdaard of Franeker. De resultaten zijn berekend per 1000 inwoners en vergeleken met zowel verschillende steden in het land als met de resultaten van het rapport uit 2023 dat is uitgevoerd door de KWR. In de meetperiode waren er geen bijzondere evenementen (zoals grootschalige feesten) en waren er geen signalen van drugsdumpingen of andere bijzonderheden. Het is dus aannemelijk dat het gemeten drugsgebruik overeenstemt met het standaardgebruik in onze gemeente. Resultaten Het onderzoek wijst uit dat de concentraties van: • • • • •

amfetamine ten opzichte van de gemeten resultaten in 2023 zijn gestegen; cocaïne ten opzichte van de gemeten resultaten in 2023 gestegen zijn; methamfetamine ten opzichte van de gemeten resultaten 2023 gedaald zijn; cannabis ten opzichte van 2023 gedaald zijn; ketamine ten opzichte van 2023 zijn gestegen.

Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat het geschatte jaarlijkse drugsgebruik in Leeuwarden qua (geschatte) marktwaarde ongeveer €30,5 miljoen bedraagt. Cocaïne (ongeveer €17 miljoen) en cannabis (circa €12 miljoen) vormen samen het grootste deel van deze markt.

Blad 3

Conclusie Gezien het feit dat er geen evenementen of andere incidenten geregistreerd zijn in de periode van meten, is het aannemelijk dat de concentraties van middelen in het rioolwater voortkomen uit regulier drugsgebruik. Daarbij is vast te stellen dat het gemeten drugsgebruik is gestegen ten opzichte van de meting in 2023. De hoeveelheid aangetroffen middelen is substantieel en vinden we zorgelijk. Zoals bekend veroorzaken de handel en het gebruik van drugs problemen op scala aan thema's. Van gezondheid van individuen tot geweldsincidenten en veiligheid. Voor een veilige samenleving blijft het essentieel dat wij intensief blijven inzetten op de bestrijding hiervan. De resultaten uit het rioolwateronderzoek zullen we gebruiken in de vervolgaanpak. Denk hierbij aan de aanpak van straathandel en drugsproductie in panden, als ook voor de preventieve aanpak en gezondheidszorg. Vervolg Repressief doen we met de huidige inzet en capaciteit- veel aan drugsproblematiek door het inzetten van onze bevoegdheden waar mogelijk. Daarnaast wordt erop ingezet met het recent vastgestelde Gezondheidsbeleid en het Preventie- en handhavingsplan drugs, alcohol en tabak 2024-2028. Vanuit die plannen zijn er al acties opgezet zoals de start van de OKO-aanpak (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving). Dit betreft een aanpak voor de lange termijn.

Dit onderzoek wordt elke twee jaar herhaald om inzicht te krijgen in trends en patronen en helpt ons bij het ontwikkelen van beleid, zowel op gebied van preventie als repressie. Hopende u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd,

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Leeuwarden,

burgemeester. {{Signer2}}

secretaris. {{Signer1}}

Blad 4

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.