III FSP 1

Factsheet MEI 2021

REGIONALE MONITOR BREDE WELVAART NOORDWEST FRYSLÂN

BREDE WELVAART BETREFT DE KWALITEIT VAN LEVEN IN HET HIER EN NU EN DE MATE WAARIN DEZE TEN KOSTE GAAT VAN DIE VAN LATERE GENERATIES OF VAN DIE VAN MENSEN ELDERS IN DE WERELD.

NOORDWEST FRYSLÂN VERGELEKEN MET NEDERLAND Hoe een land of regio zich ontwikkelt is niet alleen uit te drukken in materiële welvaart zoals het inkomen of economische groei. Dat is het achterliggende idee van brede welvaart. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft een methode ontwikkeld om de brede welvaart in beeld te brengen. Daarbij worden acht thema’s meegewogen die belangrijk zijn voor de kwaliteit van leven: welzijn, materiële welvaart, gezondheid, arbeid en vrije tijd, wonen, samenleving, veiligheid en milieu. Met de regionale Monitor Brede Welvaart bracht het CBS eind 2020 voor het eerst regionale cijfers over de brede welvaart uit. Het Fries Sociaal Planbureau heeft de cijfers uit deze CBS-monitor voor de regio Noordwest Fryslân (gemeenten Waadhoeke en Harlingen) op een rij gezet met een eerste duiding. De regio Noordwest Fryslân wordt hierbij steeds vergeleken met Nederland.

Brede welvaart Noordwest Fryslân vergeleken met Nederland

Milieu

Welzijn

Veiligheid

Materiële welvaart

Samenleving

Gezondheid

SOCIAAL HOGER, ECONOMISCH LAGER Het algemeen beeld van brede welvaart in Noordwest Fryslân is dat het relatief goed gaat op sociale aspecten, zoals welzijn, tevredenheid met het leven, woontevredenheid, sociale samenhang en veiligheid. Op deze aspecten scoort de regio gunstiger dan het landelijk gemiddelde. Op de meer economische aspecten zoals inkomen, opleidingsniveau en het bruto binnenlands product (bbp) per inwoner zijn de uitkomsten voor de regio Noordwest Fryslân lager dan landelijk. In eerder FSP-onderzoek is hetzelfde geconcludeerd voor de provincie Fryslân. Dit is bekend geworden als de ‘Friese paradox’.

Wonen

Arbeid en vrije tijd

Gunstig Ongunstig Gelijk

GUNSTIG IN NOORDWEST

ONGUNSTIG IN NOORDWEST

FRYSLÂN IN VERGELIJKING MET NEDERLAND

FRYSLÂN IN VERGELIJKING MET NEDERLAND

Welzijn: Inwoners in Noordwest Fryslân zijn in verhouding (zeer) tevreden met het leven en de vrije tijd. De gemeente Waadhoeke stond in 2019 landelijk zelfs op de derde plaats. Samenleving: Noordwest Fryslân scoort hierop bovengemiddeld. Vergeleken met landelijk en Fryslân hebben inwoners relatief veel sociaal contact, is het onderling vertrouwen groot en doen relatief veel inwoners vrijwilligerswerk.

VRIJWILLIGERSWERK 15 jaar en ouder (2019) Noord-Fryslân Waadhoeke Nederland

bijna

52% 57% 47%

Veiligheid: Relatief veel inwoners van Noordwest Fryslân voelen zich veilig. Het aantal delicten en misdrijven is relatief laag. Dit geldt ook voor de provincie Fryslân.

Fries Sociaal Planbureau Doelestraat 8a 8911 DX Leeuwarden (058) 234 85 00 info@fsp.nl www.fsp.nl Het Fries Sociaal Planbureau wordt gesubsidieerd door de provincie Fryslân.

Materiële welvaart: Met 23.850 euro per huishouden in 2018 ligt het besteedbaar inkomen in Noordwest Fryslân onder het landelijk gemiddelde. Van het bruto binnenlands product (bbp) zijn alleen cijfers beschikbaar over NoordFryslân. Dat ligt met 29.400 euro per inwoner in 2019 onder het provinciaal en landelijk gemiddelde. Gezondheid: Relatief veel inwoners van Noordwest Fryslân geven aan een goede gezondheid te ervaren. Daar tegenover staat dat de levensverwachting van mannen en vrouwen onder het gemiddelde ligt en het aandeel inwoners met overgewicht hoger is. Arbeid en vrije tijd: In Noordwest Fryslân ligt de arbeidsparticipatie onder het landelijk en provinciaal gemiddelde. In 2019 was iets minder dan een kwart hoogopgeleid, tegenover bijna een derde van de Nederlandse bevolking. De vacaturegraad is alleen voor Fryslân bekend: vergeleken met andere provincies ligt het aandeel openstaande vacatures relatief laag. Inwoners van Noordwest Fryslân zijn wel relatief tevreden over de reistijd naar het werk.

HOE VERDER? De cijfers laten zien dat Noordwest Fryslân bij de thema's ’materiële welvaart’ en ‘arbeid en vrije tijd’ onder het landelijk en provinciaal gemiddelde scoort. Tegelijkertijd staan de sociale aspecten er goed voor, ondanks het gemiddeld lager opleidingsniveau. Het FSP gaat verder onderzoeken hoe de regionale leercultuur en het informeel leren door praktisch geschoolden kan bijdragen aan de economische én sociale potenties van deze regio. Dit moet aanknopingspunten opleveren voor regionale planvorming, zoals de ambitie om tot een nieuwe manier van continu leren en ontwikkelen te komen (Sociaaleconomisch uitvoeringsprogramma Harlingen en Waadhoeke, 2021).

MEER WETEN OVER DIT ONDERZOEK? Meer weten over brede welvaart in Noordwest Fryslân? Lees hier het uitgebreide rapport. Contactpersoon: Keimpe Anema, onderzoeker FSP, kanema@fsp.nl