Een plan voor onze jeugd

Hoe gaat het met de jeugdhulp? Aan: Van: Datum: Gaat over:

de gemeenteraad de griffie 7 september 2023 een brief van burgemeester en wethouders van 4 juli 2023 met nummer 2023-143467

Waarom dit voorstel? De gemeenteraad heeft een brief van burgemeester en wethouders gekregen over de jeugdhulp. De wethouder voor de jeugdhulp maakt nieuwe plannen. Tegen het eind van het jaar neemt de gemeenteraad daar een besluit over. Daarom gaat de gemeenteraad alvast praten over de informatie uit de brief over de jeugdhulp. Wat gaat de gemeenteraad bespreken? In de nieuwe plannen gaat het om drie vragen: 1. Hoe zorg je dat de jeugd niet in de problemen komt? 2. Wat kunnen scholen doen om te zorgen dat het goed gaat met jeugdigen? 3. Wie bepaalt welke hulp een jeugdige nodig heeft? En hoe kan die hulp er zo snel mogelijk zijn? De gemeenteraad gaat meedenken over de antwoorden op deze vragen. Hoe gaat de gemeenteraad dat doen? Eerst is er een inleiding. Daarna gaan de raadsleden in gesprek aan drie verschillende tafels. Aan elke tafel bespreken ze één van de drie vragen hierboven (zo’n 25 minuten). Bij elke tafel zit een ambtenaar die er veel van afweet. Die ambtenaar vraagt de raadsleden hoe zij de vragen beantwoorden. Er zijn drie rondes. Aan het eind vertelt de ambtenaar wat er aan tafel is gezegd. Al met al duurt het ongeveer anderhalf uur. Wanneer vergadert de raad over deze informatie? ➢ De vergadering is op woensdag 13 september om 19.45 uur en duurt tot 21.15 uur. ➢ De vergadering is in het stadhuis aan het Hofplein 38 in Leeuwarden.

Iedereen mag naar de vergadering komen. Dan kun je horen wat er gezegd wordt. Ik wil meepraten. Mag dat ook? ➢ Je mag ook wat zeggen tegen de gemeenteraad. Stuur dan eerst een mail naar griffie@leeuwarden.nl. Dan krijg je een mail van de griffie hoe het werkt. Je mag ook bellen naar 058 233 23 72. Dan vertelt iemand van de griffie je hoe het werkt. Wat staat er in de brief? Dit is een samenvatting van de brief: Inleiding Er gebeurt veel als het gaat over de hulp aan jeugdigen. In de brief staat informatie over veranderingen voor het hele land. En over verbeteringen speciaal voor Leeuwarden. Al die ideeën komen samen in één plan te staan: de jeugd-agenda voor de hele gemeente. Over wie gaat het? In deze brief gaat het over jeugdigen. Bij jeugdigen kan het gaan over kinderen vanaf het moment in de buik tot en met jonge volwassenen van 27 jaar. De jeugd-agenda gaat niet alleen over jeugdigen die hulp nodig hebben. Het gaat ook over jeugdigen met wie het goed gaat.

Bedoeling van de gemeente De gemeente heeft een doel. Namelijk dat alle jeugdigen gezond opgroeien. In een veilige omgeving, zonder armoede, waarin iedereen zichzelf kan zijn. En dat alle jeugdigen aan de slag kunnen met hun talenten. Het gaat dus over heel veel kanten van het leven. Gezond zijn én je goed voelen, ook geestelijk. Leren én spelen, school én vrije tijd. Een veilig thuis én een veilige omgeving. Meedoen als inwoner in de wijk én als burger in de hele Nederlandse samenleving. Wie doet wat? Kinderen en jongeren horen veilig, gezond en met goede kansen op te groeien. Dingen die daar invloed op hebben zijn bijvoorbeeld: onderwijs, leren, spelen, vrije tijd en veiligheid. In de eerste plaats zijn ouders verantwoordelijk dat hun kinderen gezond opgroeien. Wat een gezin zelf kan blijft het belangrijkst. De gemeente kan zorgen dat ouders de kans hebben om goed voor hun kinderen te zorgen. En als het nodig is kan de gemeente een handje helpen. De gemeente doet dat dan altijd samen met de ouders. En met anderen die willen helpen. Hoe dan? Hoe kan de gemeente ervoor zorgen dat er de juiste mensen zijn om te helpen? Het is belangrijk dat de mensen om het gezin heen allemaal samenwerken aan hetzelfde doel. Die samenwerking kan soms beter. De gemeente gaat daarom de regie nemen. Dat moet voor iedereen duidelijk en zichtbaar zijn.

De gemeente gaat actief in de gaten houden of de hulp voor het gezin werkt. De gemeente zorgt dat er hulp is en verdeelt de taken. Als het niet goed gaat, grijpt iemand van de gemeente in. Om dat goed te doen, moet de gemeente wel weten wat er speelt. Daarvoor is nodig dat er veel persoonlijke contacten zijn. Maar ook veel informatie. Om aan die informatie te komen is onderzoek nodig. De gemeente moet zich actief bemoeien met iedereen die met jeugdigen te maken heeft. Dat wil de wethouder van jeugdhulp en zó moeten de ambtenaren van de gemeente het doen. Verbeteringen uit Den Haag Om zo actief te zijn, moet de gemeente wel genoeg geld hebben. En moeten veel organisaties samenwerken. Daarover heeft de regering afspraken gemaakt. Afspraken over snellere en betere hulp voor kinderen en gezinnen die het nodig hebben. Hulp op de juiste plek en wanneer dat nodig is. Maar het moet ook betaalbaar zijn. Over deze punten zijn alle organisaties het eens: 1. De meest kwetsbare jeugdigen en gezinnen moeten in elk geval hulp krijgen. 2. Ook in het onderwijs en de volwassen-ggz moet aandacht zijn voor hulp rond gezinnen. En mensen moeten voldoende geld hebben. 3. In elke gemeente moeten speciale teams voor jeugdigen zijn. En gemeenten beslissen wie de hulp het hardste nodig heeft. 4. Jeugdigen wonen zo veel mogelijk thuis. Ze gaan alleen naar een instelling als het niet anders kan. 5.

Het moet steeds een beetje beter: alle ambtenaren en hulpverleners moet blijven leren. 6. De specialistische jeugdhulp moet beter. 7. Het moet allemaal eenvoudiger, zonder veel administratie. En mensen moeten meer met elkaar samenwerken dan concurreren. 8. Door steeds bij te houden hoe het gaat, kan de jeugdhulp steeds beter worden.

Alle gemeenten in ons land vinden dit een goed plan. En ze willen dat het allemaal lukt. Maar ze hebben wel belangrijke voorwaarden gesteld. Dat zijn vooral deze voorwaarden: • De gemeenten moeten voldoende geld krijgen om alles uit te voeren. Niet alleen de komende drie jaar, maar ook voor alle jaren daarna. • De regering moet helpen om het uit te voeren. En wetten maken om te zorgen dat alles ook echt gebeurt. • Het moet zeker zijn dat de plannen ook in de praktijk werken. De gemeenten zijn bang dat sommige afspraken problemen geven. Bijvoorbeeld of er wel geld komt voor speciale hulpverleners bij de huisartsen. En of de hulpverleners wel goed samenwerken met de scholen. Ook in Friesland is er trouwens een plan voor verbetering. Dat plan is van vorig jaar. Al die plannen hebben gevolgen voor Leeuwarden. Verbeteringen in Leeuwarden Terug naar Leeuwarden dus. Daar heeft de gemeenteraad vorig jaar al nagedacht over de jeugdhulp. Die ideeën komen natuurlijk ook in het nieuwe plan te staan. Want, zoals gezegd: er komt één groot, nieuw plan voor de hele gemeente. Dat heet de jeugdagenda voor 2023 tot en met 2027. In dat plan komt te staan hoe de gemeente Leeuwarden de jeugdhulp voortaan aanpakt. Met dit plan moeten de doelen worden gehaald. Namelijk dat alle jeugdigen gezond opgroeien. In een veilige omgeving, zonder armoede, waarin iedereen zichzelf kan zijn.

En dat alle jeugdigen aan de slag kunnen met hun talenten. Hulp die goed heeft gewerkt, komt terug in dat plan. Hulp die niet goed heeft gewerkt, komt niet meer in het plan terug. Sommige dingen krijgen meer geld. Andere dingen minder of niet. Want problemen voorkómen is goedkoper dan ze achteraf oplossen. En samenwerken wordt een belangrijk punt in het plan. Het wordt een heel breed plan, met veel verschillende kanten: veiligheid, armoede, kinderopvang, preventie, vrijwilligerswerk, onderwijs, gezondheidszorg, geestelijk sterk zijn, sport, cultuur, langdurige zorg, wonen en misschien nog wel meer. Wat komt er in het plan te staan? Het plan is nog niet af. De gemeente werkt er nog aan. Samen met jeugdigen en hun ouders. En met organisaties en hulpverleners. De gemeenteraad hoeft het plan pas tegen het eind van het jaar goed te keuren. Een paar dingen komen zeker in het plan te staan. Die staan hier opgesomd: - Mensen die bij je horen, helpen mee om (ergere) problemen te voorkomen. - Scholen helpen leerlingen en studenten om uit de problemen te blijven of te komen. - Het is duidelijk waar je hulp kan vragen. - Alle organisaties en de gemeente werken samen aan hetzelfde doel. - Hulpverleners kijken naar en helpen het hele gezin. Dus niet alleen de jeugdige zelf. Hoe gaat het tot nu toe? Er gebeurt nu natuurlijk ook al veel.

Over drie dingen staat in de brief aan de gemeenteraad actuele informatie. Dan gaat het over dingen die we de afgelopen jaren in Leeuwarden hebben uitgeprobeerd: 1) ondersteuners voor de kinderen op de basisscholen; 2) jongerenwerkers in de wijken 3) een team van deskundigen die beslissen welke hulp een jongere nodig heeft.

1) Ondersteuners voor de kinderen op de basisscholen Op de scholen met kinderopvang zijn ondersteuners actief. Want daar zijn veel kinderen. En daar komen ook hun ouders. Werkt dat nou goed, extra ondersteuners op school? Een onderzoek laat zien van wel. De ondersteuners merken snel dat er problemen zijn. En ze voorkomen dat problemen erger worden. Dat scheelt ook geld. Want als de problemen erger worden, is het duurder om ze op te lossen. De ondersteuners mogen daarom ook volgend jaar op de scholen blijven werken. In het nieuwe plan voor de jeugd komt te staan hoe het daarna verder moet. 2) Jongerenwerkers in de wijken Voor oudere jeugdigen zijn er jongerenwerkers in buurten en wijken. Ook hier was de vraag: helpt dat nou, jongerenwerkers? Een onderzoek laat zien van wel. Maar er zijn toch nog veel problemen, zoals: jongeren zitten zonder huis, jongeren zijn verslaafd, jongeren hebben schulden en jongeren gaan slecht met elkaar om. Deze problemen worden steeds erger. Ook zorgen sommige van deze problemen ervoor dat jongeren in de criminaliteit gaan. Als jongeren veel problemen hebben, zoeken ze hulp. Maar het is beter om ervoor te zorgen dat er geen hulp nodig is. Daarom vragen we jongeren hoe we dat kunnen bereiken. Zij weten zelf het beste wat er speelt. Dat geldt trouwens voor veel meer dingen dan de hulp voor jongeren met problemen.

Daarom wil de gemeente vaker aan jongeren zelf vragen wat de gemeente moet doen. 3) Een team van deskundigen die beslissen welke hulp een jongere nodig heeft Veel jongeren zoeken hulp. Maar er is niet genoeg hulp. Daarom beslissen deskundigen welke hulp een jongere nodig heeft. De deskundigen bekijken wat er aan de hand is met de jeugdige en met het gezin. Welke zorg nodig is. En of de jeugdige veilig opgroeit. Vorig jaar zochten extra veel jongeren hulp. Daarom moesten 130 jongeren wachten tot ze aan de beurt waren. Dat zijn er nu nog maar 40. Gemiddeld moesten ze vorig jaar 8 maanden wachten. Nu nog maar 7 weken. Het gaat dus al beter. Maar het kan nog beter. In het nieuwe plan voor de jeugd komt te staan hoe dat moet. Uitnodiging De wethouder van jeugdhulp heeft veel plannen. Zij is benieuwd wat de gemeenteraad van de plannen vindt. En raadsleden hebben hopelijk ook goede ideeën. Daarom houden we na de zomervakantie een bijeenkomst. Dan kunnen raadsleden vertellen hoe het plan moet worden.