Dossier 1339 voorblad.pdf

Besluitvorming (raad) Dossiernummer Extern Zaak ID Vertrouwelijk Vergaderdatum Agendapunt Omschrijving Eigenaar Portefeuillehouder

1339 2021-003678 Nee 13 september 2021 5.1 Vaststellen Notitie Bouwstenen voor het ontwerp omgevingsplan Leeuwarden - Buitengebied Zuid Swart, Marianne Bert Wassink;Hein de Haan

Bijlagen Raadsvoorstel Conceptraadsbesluit: Besluitpunten Notitie Bouwstenen voor gemeenteraad Notitie Bouwstenen Verslag dialoogsessies Schriftelijke ronde_ wensen en bedenkingen Pre-Omgevingsplan verzameldocument Vragen CU Wensen en bedenkingen CDA Wensen en Bedenkingen PvdD Antwoorden op vragen w&b bij het pré-omgevingsplan Geagendeerd

Vergaderdatum

Collegevergadering

15 juni 2021

Politieke Dialoog Raadzaal

25 augustus 2021

Besluitvorming (raad)

13 september 2021

Toelichting De bestemmingsplannen voor het Buitengebied en Lytse Doarpen (beide plannen van de voormalige gemeente Boarnsterhim) moesten worden herzien in verband met actuele ontwikkelingen en verandering in wetgeving. In 2017 is ervoor gekozen deze werkzaamheden aan te grijpen om ervaring op te doen met de nieuwe Omgevingswet in de vorm van een pilot: het maken van een omgevingsplan voor het Buitengebied Zuid. Een plan waarin alle regels voor de fysieke leefomgeving worden opgenomen. Daarnaast ook de kans om nieuwe onderwerpen toe te voegen zoals gezondheid en duurzaamheid. Een omgevingsplan is voor gemeente Leeuwarden nog niet eerder gemaakt. Het is een nieuwe manier van werken en denken. We moeten als gemeente dan ook oefenen en ervaring opdoen. Het betreft dus een pilot, maar wel één die leidt tot een volwaardig plan. In dit Pre-omgevingsplan staan de belangrijkste keuzes voor wat we in het plangebied willen regelen en ook wat we juist niet meer willen regelen. Dit plan is dan ook nadrukkelijk niet te vergelijken met het ‘oude’ voorontwerp bestemmingsplan, zoals we dat nu nog kennen. Het Pre-omgevingsplan is een nieuw instrument waarmee de discussie/dialoog kan worden aangegaan. Een instrument om alle (nieuwe) onderwerpen en keuzes gericht op een bepaald gebiedstype goed te kunnen doorgronden.

Het Pre-omgevingsplan heeft vanaf 14 januari 2021 gedurende zes weken ter inzage gelegen. Tijdens deze periode kon eenieder een inspraakreactie indienen. Er zijn 52 inspraakreacties ontvangen. Daarnaast zijn er ook 10 reacties van overlegpartners ontvangen. Aan de raad zijn wensen en bedenkingen gevraagd over de 22 besluitpunten zoals opgenomen in

bijlage 2 van de Uitleg van het Pre-omgevingsplan en ten aanzien van de in bijlage 4 opgenomen Tabellen gebiedstypen (bouwen, gebruik en functieverandering). De opgehaalde informatie (inspraak, overleg en dialoogsessies) en de door de raad gedeelde wensen en bedenkingen zijn door het college verwerkt. Dit heeft geleid tot de "Notitie Bouwstenen ontwerp omgevingsplan Leeuwarden - Buitengebied Zuid". In onderdeel A wordt hierbij ingegaan op de ontvangen inspraak- en overlegreacties. In onderdeel B wordt ingegaan op de wensen en bedenkingen zoals ontvangen van de raad. De raad wordt voorgesteld de Notitie bouwstenen vast te stellen. Hierna zal het ontwerp omgevingsplan worden opgesteld. Dit plan zal ter inzage worden gelegd als de Omgevingswet in werking is getreden. Voorgesteld besluit (amendementen kunnen worden ingediend op de besluitpunten zoals opgenomen in de bijlage conceptraadsbesluit.

Bij de besluitvorming worden eerst de amendementen in stemming gebracht en vervolgens wordt het voorstel in zijn geheel in stemming gebracht) Onderdeel A: Besluitpunt 1 uit het Pre-Omgevingsplan Ambities van het omgevingsplan Leeuwarden - Buitengebied Zuid zijn: • Eenvoudige en flexibele regels, maar ook minder regels; • Kernwaarden Ruimte, Water en Mienskip (waaronder vitaliteit en leefbaarheid) staan centraal; • Ruimte voor grootschalige en nieuwe ontwikkelingen verdienen extra aandacht; • Maatwerk; • Bestaand beleid en ontwikkelingskaders zijn de basis; • Participatie en draagvlak krijgen een volwaardige plaats in het afwegingsproces. Besluit

1. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) om de ambities van het omgevingsplan Leeuwarden – Buitengebied als volgt vast te stellen: a) eenvoudige en flexibele regels, maar ook minder regels, altijd onder voorwaarden (ja mits) zodat er sprake is van de benodigde rechtszekerheid b) kernwaarden Ruimte, Water en Mienskip (waaronder vitaliteit en leefbaarheid) staan centraal c) ruimte voor grootschalige en nieuwe ontwikkelingen verdienen extra aandacht d) maatwerk e) bestaand beleid en ontwikkelingskaders zijn de basis f) participatie en draagvlak krijgen een volwaardige plaats in het afwegingsproces Besluitpunt 2 uit het Pre-Omgevingsplan Hanteren van de volgende gebiedstypen: • Dorp • Agrarisch • Veenweide • Natuur ________________________________ Besluit 2. De gemeenteraad besluit om (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) om de volgende gebiedstypen te hanteren:

a. Dorp b. Agrarisch c. Veenweide d. Natura 2000 (de naam van het gebiedstype Natuur wordt aangepast in verband met verwarring over de status van dit gebiedstype. In het ontwerp omgevingsplan zal de overige natuur worden voorzien van een zogenaamd werkingsgebied (aanduiding). ______________________________________ Besluitpunt 3 uit het Pre-Omgevingsplan Gebiedstype Dorp De gemeente wil ruimte geven aan de leefbaarheid in de dorpen en aan plannen van inwoners en ondernemers. Er bestaat een behoefte om verschillende functies te combineren, zoals wonen in combinatie met een bedrijf aan huis of wonen in combinatie met bêd en brochje of wonen en zorg. Besluit 3.

De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 3 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij: a) voor de historische dorpskernen aanvullend zal worden gewerkt met werkingsgebieden/aanduidingen zodat de ruimtelijke kwaliteit in deze gebieden extra geborgd kan blijven (inclusief een volledige “welstandstoetsing”) b) het voorstel om de regel dat maximaal 50% van de bebouwing plat mag worden afgedekt te laten vervallen nader zal worden onderzocht (of daar in het kader van welstand vorm aan kan worden gegeven of dat hiervoor toch een dergelijke regeling gewenst is (ruimtelijke kwaliteit)) ____________________________________ Besluitpunt 4 uit het Pre-Omgevingsplan Gebiedstype Agrarisch De gemeente biedt in dit gebied agrariërs de ruimte om te ondernemen. Andere functies als woningbouw, recreatie en natuur zijn hieraan ondergeschikt. Het bestaande gebruik van de grond en gebouwen is het uitgangspunt. Dit mag in het nieuwe plan worden voortgezet. Dit geldt ook voor uitbreidingsmogelijkheden die al in het bestaande bestemmingsplan zijn opgenomen. Aanvullende en ondergeschikte activiteiten krijgen de ruimte. Dit betekent meer dan alleen bestaande voedselproductie. Het is te overwegen om ook andere gewassen toe te staan, zoals houtgewassen voor energieopwekking en gemengde teelten, zoals boslandbouw.

Ook installaties voor de opwekking van energie, windmolens en zonnepanelen krijgen meer ruimte. Besluit 4. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 4 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij: a) houtteelt niet “bij recht” zal worden opgenomen, maar dat dit alleen onder voorwaarden mogelijk wordt gemaakt na een afwijking (procedure) b) in weidevogelkansgebieden houtteelt niet is toegestaan c) nieuwe geitenhouderijen en intensieve veehouderijen worden uitgesloten d) voor zonneparken / zonnepanelen aansluiting zal worden gezocht bij het geldende bestemmingsplan Plan voor de Zon en de provinciale zonneladder e) windmolens kunnen onder voorwaarden worden toegestaan (voor de eigen energiebehoefte) conform de hiervoor gedane voorstellen in het pre-omgevingsplan f) er geen tweede bedrijfswoningen worden opgenomen. Mocht hiervoor een aanvraag komen dan zal daarvoor een aparte procedure worden doorlopen met alle waarborgen g) de suggestie on ondergeschikte functies anders te formuleren nader zal worden bekeken h) er geen regeling wordt opgenomen omtrent aantallen vee i) bouwvlakken worden toegevoegd en de situering van de bouwvlakken wordt afgestemd met de agrariërs j) zal worden onderzocht wat in de praktijk de bouwhoogte is van mest- en sleufsilo’s. Indien nodig

wordt deze maatvoering aangepast in het ontwerp omgevingsplan _________________________________ Besluitpunt 5 uit het Pre-Omgevingsplan Gebiedstype Veenweide De gemeente zet in op een koersverandering in de veenweide en klei-veengebieden. Dit betekent dat de gemeente in dit gebied niet meewerkt aan nieuwe ontwikkelingen gericht op uitbreiding van stallen en veestapels. Wel willen we meewerken aan ontwikkelingen die leiden tot een verandering richting extensieve vormen van landbouw, zoals natuurinclusieve landbouw en streekgerichte voedselproductie, die geen schade toebrengen aan het naastgelegen Natura 2000gebied De Alde Feanen. Ook stimuleren we andere functies dan landbouw, zoals kleinschalige recreatie, fiets- en wandelroutes, natuurontwikkeling, niet-agrarische bedrijvigheid en de productie van duurzame energie. Besluit 5. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 5 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij: a) voor het gebiedstype Veenweide agrarische bedrijven uitbreidingmogelijkheden krijgen tot 2 hectare (met een afwijking) wanneer dit niet strijdig is met de achterliggende doelstellingen voor het veenweideprogramma (o.a. reduceren van de bodemdaling, CO2-uitstoot, landbouw met hogere waterpeilen, natuurinclusieve landbouw en alternatieve verdienmodellen).

b) de begrenzing voor het gebiedstype ‘Veenweide’ wordt aangepast aan de begrenzing die Provincie Fryslân en Wetterskip Fryslân hanteren bij het ‘Veenweideprogramma 2021 – 2030’. Hierbij wordt gekeken naar de begrenzing van de kansrijke gebieden en het gebiedsproces voor de korte en langere termijn na 2022. De gemeente Leeuwarden zal zich actief gaan inzetten (zowel ambtelijk als bestuurlijk) samen met de provincie Fryslân en het Wetterskip voor het gebiedsproces in het Grouster Leechlân c) er geen regeling wordt opgenomen omtrent aantallen vee d) bouwvlakken worden toegevoegd en de situering van de bouwvlakken wordt afgestemd met de agrariërs e) zal worden onderzocht wat in de praktijk de bouwhoogte is van mest- en sleufsilo’s. Indien nodig wordt deze maatvoering aangepast in het ontwerp omgevingsplan _____________________________________ Besluitpunt 6 uit het Pre-Omgevingsplan Gebiedstype Natuur De gemeente zorgt dat ontwikkelingen geen onomkeerbare negatieve gevolgen hebben voor de aangewezen natuurwaarden. Deze moeten juist de natuurwaarden versterken of bevorderen. De regeling is streng en laat enkel ondergeschikte ontwikkelingen toe die een relatie hebben met de natuurwaarden. De overige functies die aanwezig zijn, zijn ondergeschikt. Besluit 6.

De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 6, waarbij: a) de naam van het gebiedstype Natuur wordt aangepast naar Natura 2000 in verband met verwarring over de status van dit gebiedstype b) in het ontwerp omgevingsplan de overige natuur zal worden voorzien van een zogenaamd werkingsgebied (aanduiding) c) de mogelijkheden van extensieve vormen van recreatie nader zullen worden onderzocht en indien mogelijk een plaats zullen krijgen in het ontwerp omgevingsplan d) de opmerking ten aanzien van het woord ‘onomkeerbare’ nader zal worden bestudeerd in het kader van het opstellen van de regels van het ontwerp omgevingsplan ___________________________________

Besluitpunt 7 uit het Pre-Omgevingsplan Gezondheid Bij het opstellen van de regels stellen we voor zo goed mogelijk rekening te houden met positieve gezondheid en dit onderdeel te laten zijn van het omgevingsplan. Besluit 7. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 7 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij: a) in de uitwerking rekening zal worden gehouden met de ingebrachte opmerking ten aanzien van “achter de voordeur” b) de mogelijkheden ten aanzien van het VN Verdrag Handicap nader zullen worden onderzocht c) (voor zover een omgevingsplan voorziet in nieuwe ontwikkelingen met gevolgen voor de inrichting van de openbare buitenruimte), rekening zal worden gehouden met het bevorderen van de toegankelijkheid van die openbare buitenruimte voor personen met een functiebeperking (dit volgt ook uit het Besluit kwaliteit leefomgeving) d) inzichten uit de wetenschap betrokken kunnen worden ________________________________ Besluitpunt 8 uit het Pre-Omgevingsplan Participatie Ten aanzien van bepaalde vergunningen of procedures kan een nadere invulling worden gegeven aan hoe wij willen omgaan met participatie of hoe dit vorm te geven. De gemeente Leeuwarden heeft ervaring opgedaan met het vormgeven van participatieprocessen naar aanleiding van het bestemmingsplan Plan voor de zon.

Het voorstel is een ’proceswijzer’ op te nemen in het omgevingsplan die initiatiefnemers helpt bij het doorlopen van deze vereiste. Besluit 8. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 8 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij voor participatie een apart traject wordt doorlopen met de raad waarover eind dit jaar een besluit wordt genomen. Voor zover dit van invloed is op het op te stellen ontwerp omgevingsplan zullen die uitkomsten hierin worden meegenomen ______________________________________ Besluitpunt 9 uit het Pre-Omgevingsplan Duurzaamheid stimuleren Om duurzaamheid te stimuleren, kan worden gedacht aan extra uitbreidingsmogelijkheden wanneer duurzamer wordt gebouwd dan wettelijk is voorgeschreven. De nadere uitwerking hiervan volgt in het ontwerp omgevingsplan. Besluit 9.

De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen conform besluitpunt 9 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij: a) met grote zorg aandacht zal worden besteed besteden aan dit nieuwe onderwerp b) de mogelijkheden hiervoor nader zullen worden verkend c) duidelijke regels worden opgenomen die handhaafbaar zijn _________________________________ Besluitpunt 10 uit het Pre-Omgevingsplan Duurzaamheidsmaatregelen We stellen voor om in het omgevingsplan duurzaamheidsmaatregelen op te nemen die tegemoetkomen aan de doelen van de Leeuwarder Energie-agenda, Klimaatadaptatie en Circulaire economie.

10. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 10 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij: a) met grote zorg aandacht zal worden besteed besteden aan dit nieuwe onderwerp b) de mogelijkheden hiervoor nader zullen worden verkend c) zal worden onderzocht wat de mogelijkheden zijn ten aanzien van bijv. subsidies _________________________________ Besluitpunt 11 uit het Pre-Omgevingsplan Milieuzonering De landelijke staalkaart bedrijfsmatige activiteiten nemen we als uitgangspunt voor milieuzonering in het omgevingsplan. Besluit 11. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 11 __________________________________ Besluitpunt 12 uit het Pre-Omgevingsplan Luchtkwaliteit Luchtkwaliteit is geen beperkende factor voor dit omgevingsplan, want in de gemeente Leeuwarden wordt ruimschoots voldaan aan de landelijke normering voor stikstofoxide en fijnstof. Doen er zich ontwikkelingen voor die een negatieve invloed hebben op de luchtkwaliteit? Dan wordt onderzocht of de luchtkwaliteit niet in betekenende mate verslechtert. Besluit 12.

De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen conform besluitpunt 12 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij: a) nieuwe (grootschalige) initiatieven op dit aspect zullen worden getoetst (dit wordt opgenomen in de regels) b) er dieper ingegaan wordt op dit aspect in de Uitleg bij het ontwerp omgevingsplan ______________________________________ Besluitpunt 13 uit het Pre-Omgevingsplan Milieueffectrapportage (MER)/ Omgevingseffectrapportage (OER) Omdat er meer onderwerpen in een omgevingsplan kunnen worden opgenomen, stellen we voor ook de MER breder te trekken. We stellen voor ook de onderwerpen participatie, duurzaamheid en positieve gezondheid hierbij te betrekken. Besluit 13. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen conform besluitpunt 13 uit het Pre-Omgevingsplan. ____________________________________ Besluitpunt 14 uit het Pre-Omgevingsplan Archeologie Wij stellen voor het bestemmingsplan Archeologie als basis te nemen voor het omgevingsplan. Besluit 14. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 14 uit het Pre-Omgevingsplan. __________________________________ Besluitpunt 15 uit het Pre-Omgevingsplan Cultuurhistorie

Belangrijke cultuurhistorische waarden willen we beschermen. Het voorstel is om de regeling voor de bescherming van cultuurlandschappelijke elementen meer flexibiliteit te geven. Flexibiliteit in die zin dat de waarde (aandacht voor het bijzondere) van een cultuurlandschappelijk element wordt erkend, maar de manier van hoe we er vervolgens mee omgaan, wordt verruimd. In bijlage 3 is daarom een voorstel opgenomen hoe hiermee kan worden omgegaan. Hierbij dient te worden gekozen uit 3 scenario’s ten aanzien van opname van landschapselementen in het omgevingsplan: 1. Landschapselementen met rapportcijfer 8 en hoger worden opgenomen; 2. Landschapselementen met rapportcijfer 6 en hoger worden opgenomen; 3. Landschapselementen met rapportcijfer 5 en hoger worden opgenomen. Besluit 15. De gemeenteraad besluit te kiezen voor scenario 3 (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen): ___________________________________ Besluitpunt 16 uit het Pre-Omgevingsplan Bestaande bebouwing Voor het omgevingsplan stellen we voor geen karakteristieke panden aan te wijzen. Bij verbouwen en terugbouwen kan immers ook worden teruggevallen op de welstandsregels (mits de gemeenteraad ook hiervoor kiest in het kader van het omgevingsplan).

Wanneer een pand vanuit cultuurhistorie bescherming zou moeten krijgen, zetten we erop in het betreffende pand aan te wijzen als gemeentelijk monument. Zowel gemeentelijke- als rijksmonumenten vallen onder een strenger beschermingsregime. Ook stellen we voor naast de verplichte gemeentelijke monumenten de rijksmonumenten op te gaan nemen, zodat we een goede afweging kunnen maken en deze belangrijke monumenten niet over het hoofd zien. Besluit 16. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 16 uit het Pre-Omgevingsplan ____________________________________ Besluitpunt 17 uit het Pre-Omgevingsplan Ecologie In het kader van het ontwerp-omgevingsplan wordt een ecologisch onderzoek uitgevoerd. Dit is verplicht. Het doel van het ecologisch onderzoek is om na te gaan of aanvullend onderzoek in het kader van de landelijke wetgeving of het provinciaal ruimtelijk natuurbeleid noodzakelijk is. Hierbij wordt in ieder geval ingegaan op gebiedsbescherming, soortenbescherming en stikstof. Besluit 17.

De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 17 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij er qua regelgeving zal worden aangesloten bij die van het Rijk en de provincie __________________________________ Besluitpunt 18 uit het Pre-Omgevingsplan Water Het voorstel is om met Wetterskip Fryslân nader in gesprek te gaan om te komen tot een verbeelding en regels. Hierbij is het met name belangrijk dat de gebiedstypen met bijbehorende functies waar objecten en belangen van het Wetterskip spelen, deze belangen niet uitsluiten. Deze uitwerking vindt plaats in het kader van het ontwerp omgevingsplan. Besluit 18. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de

Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 18 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij: a) in overleg wordt getreden met het Wetterskip b) de wens regels op te nemen voor klimaatbestendig / water robuust bouwen nader zal worden onderzocht __________________________________ Besluitpunt 19 uit het Pre-Omgevingsplan Lichthinder In het gemeentelijke omgevingsplan kan lichthinder een aspect zijn dat breder meeweegt dan alleen kunstlicht bij tuinbouw en lichthinder bij sportvelden. Wij stellen voor om bij het opstellen van het ontwerp-omgevingsplan waar nodig en mogelijk regels op te nemen om lichthinder en verstoring te voorkomen. Besluit 19. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 19 uit het Pre-Omgevingsplan __________________________________ Besluitpunt 20 uit het Pre-Omgevingsplan Leidingen en zones Voor de (overige) leidingen en zones stellen we voor deze op te nemen op de verbeelding (plankaart) en in de regels. Besluit 20.

De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 20 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij de zogenaamde hoofdleidingen, dus niet de kleinere (ondergeschikte) leidingen en huisaansluitingen, worden opgenomen ______________________________________ Besluitpunt 21 uit het Pre-Omgevingsplan Ruimtelijke kwaliteit De gemeenteraad gaat over de kwaliteit van de leefomgeving in de gemeente en dus ook over de kwaliteit van de gebouwde omgeving. Daarom moet de gemeenteraad een afweging maken of en hoe ze die ruimtelijke kwaliteit wil veiligstellen. Dit kan ook zijn weerslag hebben op de regels in dit omgevingsplan. De nadere uitwerking hiervan vindt plaats in het ontwerp omgevingsplan. Besluit 21. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen conform besluitpunt 21 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij voor ruimtelijke kwaliteit / welstand een apart traject wordt doorlopen met de raad waarover eind dit jaar een besluit wordt genomen.

Voor zover dit van invloed is op het op te stellen ontwerp omgevingsplan zullen die uitkomsten hierin worden meegenomen _______________________________________ Besluitpunt 22 uit het Pre-Omgevingsplan Verordeningen/beleidsregels Regels voor de fysieke leefomgeving uit 23 verordeningen en beleidsregels worden in het ontwerp omgevingsplan opgenomen. Mocht blijken dat dit leidt tot wezenlijke keuzes, dan wordt dit opnieuw voorgelegd. Besluit 22. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 22 uit het Pre-Omgevingsplan

Onderdeel B: Gebiedstype Dorp, Agrarisch, Veenweide en Natura 2000 Voorstel regels: gebruik, functieverandering en bouwen. Besluit 23. De gemeenteraad besluit conform de voorstellen voor de regels in gebiedstype Dorp, Agrarisch, Veenweide en Natura 2000 met in acht name van de genomen besluiten bij onderdeel A (besluitpunten 1 t/m 22) Onderdeel C: Reactie van het college op de ontvangen inspraak- en overlegreacties (opgenomen als onderdeel A in de Notitie Bouwstenen) Besluit 24. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in onderdeel A van de Notitie Bouwstenen) conform de reactie van het college op de ontvangen inspraak- en overlegreacties. Besluit De gemeenteraad besluit met 21 stemmen voor en 15 stemmen tegen. Voor stemden de fracties van PvdA, GLL, D66, CU en PvdD Tegen stemden de fracties van GBL, CDA, FNP, Lijst058 en VVD. Onderdeel A: Besluitpunt 1 uit het Pre-Omgevingsplan Ambities van het omgevingsplan Leeuwarden - Buitengebied Zuid zijn: • Eenvoudige en flexibele regels, maar ook minder regels; • Kernwaarden Ruimte, Water en Mienskip (waaronder vitaliteit en leefbaarheid) staan centraal; • Ruimte voor grootschalige en nieuwe ontwikkelingen verdienen extra aandacht; • Maatwerk; • Bestaand beleid en ontwikkelingskaders zijn de basis; • Participatie en draagvlak krijgen een volwaardige plaats in het afwegingsproces. Besluit

1. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) om de ambities van het omgevingsplan Leeuwarden – Buitengebied als volgt vast te stellen: a) eenvoudige en flexibele regels, maar ook minder regels, altijd onder voorwaarden (ja mits) zodat er sprake is van de benodigde rechtszekerheid b) kernwaarden Ruimte, Water en Mienskip (waaronder vitaliteit en leefbaarheid) staan centraal c) ruimte voor grootschalige en nieuwe ontwikkelingen verdienen extra aandacht d) maatwerk e) bestaand beleid en ontwikkelingskaders zijn de basis f) participatie en draagvlak krijgen een volwaardige plaats in het afwegingsproces Besluitpunt 2 uit het Pre-Omgevingsplan Hanteren van de volgende gebiedstypen: • Dorp • Agrarisch

• Veenweide • Natuur ________________________________ Besluit 2. De gemeenteraad besluit om (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) om de volgende gebiedstypen te hanteren: a. Dorp b. Agrarisch c. Veenweide d. Natura 2000 (de naam van het gebiedstype Natuur wordt aangepast in verband met verwarring over de status van dit gebiedstype. In het ontwerp omgevingsplan zal de overige natuur worden voorzien van een zogenaamd werkingsgebied (aanduiding). ______________________________________ Besluitpunt 3 uit het Pre-Omgevingsplan Gebiedstype Dorp De gemeente wil ruimte geven aan de leefbaarheid in de dorpen en aan plannen van inwoners en ondernemers. Er bestaat een behoefte om verschillende functies te combineren, zoals wonen in combinatie met een bedrijf aan huis of wonen in combinatie met bêd en brochje of wonen en zorg. Besluit 3.

De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 3 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij: a) voor de historische dorpskernen aanvullend zal worden gewerkt met werkingsgebieden/aanduidingen zodat de ruimtelijke kwaliteit in deze gebieden extra geborgd kan blijven (inclusief een volledige “welstandstoetsing”) b) het voorstel om de regel dat maximaal 50% van de bebouwing plat mag worden afgedekt te laten vervallen nader zal worden onderzocht (of daar in het kader van welstand vorm aan kan worden gegeven of dat hiervoor toch een dergelijke regeling gewenst is (ruimtelijke kwaliteit)) ____________________________________ Besluitpunt 4 uit het Pre-Omgevingsplan Gebiedstype Agrarisch De gemeente biedt in dit gebied agrariërs de ruimte om te ondernemen. Andere functies als woningbouw, recreatie en natuur zijn hieraan ondergeschikt. Het bestaande gebruik van de grond en gebouwen is het uitgangspunt. Dit mag in het nieuwe plan worden voortgezet. Dit geldt ook voor uitbreidingsmogelijkheden die al in het bestaande bestemmingsplan zijn opgenomen. Aanvullende en ondergeschikte activiteiten krijgen de ruimte. Dit betekent meer dan alleen bestaande voedselproductie. Het is te overwegen om ook andere gewassen toe te staan, zoals houtgewassen voor energieopwekking en gemengde teelten, zoals boslandbouw.

Ook installaties voor de opwekking van energie, windmolens en zonnepanelen krijgen meer ruimte. Besluit 4. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 4 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij: a) houtteelt niet “bij recht” zal worden opgenomen, maar dat dit alleen onder voorwaarden mogelijk wordt gemaakt na een afwijking (procedure) b) in weidevogelkansgebieden houtteelt niet is toegestaan c) nieuwe geitenhouderijen en intensieve veehouderijen worden uitgesloten d) voor zonneparken / zonnepanelen aansluiting zal worden gezocht bij het geldende bestemmingsplan Plan voor de Zon en de provinciale zonneladder e) windmolens kunnen onder voorwaarden worden toegestaan (voor de eigen energiebehoefte) conform de hiervoor gedane voorstellen in het pre-omgevingsplan

f) er geen tweede bedrijfswoningen worden opgenomen. Mocht hiervoor een aanvraag komen dan zal daarvoor een aparte procedure worden doorlopen met alle waarborgen g) de suggestie on ondergeschikte functies anders te formuleren nader zal worden bekeken h) er geen regeling wordt opgenomen omtrent aantallen vee i) bouwvlakken worden toegevoegd en de situering van de bouwvlakken wordt afgestemd met de agrariërs j) zal worden onderzocht wat in de praktijk de bouwhoogte is van mest- en sleufsilo’s. Indien nodig wordt deze maatvoering aangepast in het ontwerp omgevingsplan _________________________________ Besluitpunt 5 uit het Pre-Omgevingsplan Gebiedstype Veenweide De gemeente zet in op een koersverandering in de veenweide en klei-veengebieden. Dit betekent dat de gemeente in dit gebied niet meewerkt aan nieuwe ontwikkelingen gericht op uitbreiding van stallen en veestapels. Wel willen we meewerken aan ontwikkelingen die leiden tot een verandering richting extensieve vormen van landbouw, zoals natuurinclusieve landbouw en streekgerichte voedselproductie, die geen schade toebrengen aan het naastgelegen Natura 2000gebied De Alde Feanen. Ook stimuleren we andere functies dan landbouw, zoals kleinschalige recreatie, fiets- en wandelroutes, natuurontwikkeling, niet-agrarische bedrijvigheid en de productie van duurzame energie. Besluit 5.

De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 5 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij: a) voor het gebiedstype Veenweide agrarische bedrijven uitbreidingmogelijkheden krijgen tot 2 hectare (met een afwijking) wanneer dit niet strijdig is met de achterliggende doelstellingen voor het veenweideprogramma (o.a. reduceren van de bodemdaling, CO2-uitstoot, landbouw met hogere waterpeilen, natuurinclusieve landbouw en alternatieve verdienmodellen). b) de begrenzing voor het gebiedstype ‘Veenweide’ wordt aangepast aan de begrenzing die Provincie Fryslân en Wetterskip Fryslân hanteren bij het ‘Veenweideprogramma 2021 – 2030’. Hierbij wordt gekeken naar de begrenzing van de kansrijke gebieden en het gebiedsproces voor de korte en langere termijn na 2022. De gemeente Leeuwarden zal zich actief gaan inzetten (zowel ambtelijk als bestuurlijk) samen met de provincie Fryslân en het Wetterskip voor het gebiedsproces in het Grouster Leechlân c) er geen regeling wordt opgenomen omtrent aantallen vee d) bouwvlakken worden toegevoegd en de situering van de bouwvlakken wordt afgestemd met de agrariërs e) zal worden onderzocht wat in de praktijk de bouwhoogte is van mest- en sleufsilo’s.

Indien nodig wordt deze maatvoering aangepast in het ontwerp omgevingsplan _____________________________________ Besluitpunt 6 uit het Pre-Omgevingsplan Gebiedstype Natuur De gemeente zorgt dat ontwikkelingen geen onomkeerbare negatieve gevolgen hebben voor de aangewezen natuurwaarden. Deze moeten juist de natuurwaarden versterken of bevorderen. De regeling is streng en laat enkel ondergeschikte ontwikkelingen toe die een relatie hebben met de natuurwaarden. De overige functies die aanwezig zijn, zijn ondergeschikt. Besluit 6. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 6, waarbij: a) de naam van het gebiedstype Natuur wordt aangepast naar Natura 2000 in verband met verwarring over de status van dit gebiedstype b) in het ontwerp omgevingsplan de overige natuur zal worden voorzien van een zogenaamd

werkingsgebied (aanduiding) c) de mogelijkheden van extensieve vormen van recreatie nader zullen worden onderzocht en indien mogelijk een plaats zullen krijgen in het ontwerp omgevingsplan d) de opmerking ten aanzien van het woord ‘onomkeerbare’ nader zal worden bestudeerd in het kader van het opstellen van de regels van het ontwerp omgevingsplan ___________________________________ Besluitpunt 7 uit het Pre-Omgevingsplan Gezondheid Bij het opstellen van de regels stellen we voor zo goed mogelijk rekening te houden met positieve gezondheid en dit onderdeel te laten zijn van het omgevingsplan. Besluit 7.

De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 7 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij: a) in de uitwerking rekening zal worden gehouden met de ingebrachte opmerking ten aanzien van “achter de voordeur” b) de mogelijkheden ten aanzien van het VN Verdrag Handicap nader zullen worden onderzocht c) (voor zover een omgevingsplan voorziet in nieuwe ontwikkelingen met gevolgen voor de inrichting van de openbare buitenruimte), rekening zal worden gehouden met het bevorderen van de toegankelijkheid van die openbare buitenruimte voor personen met een functiebeperking (dit volgt ook uit het Besluit kwaliteit leefomgeving) d) inzichten uit de wetenschap betrokken kunnen worden ________________________________ Besluitpunt 8 uit het Pre-Omgevingsplan Participatie Ten aanzien van bepaalde vergunningen of procedures kan een nadere invulling worden gegeven aan hoe wij willen omgaan met participatie of hoe dit vorm te geven. De gemeente Leeuwarden heeft ervaring opgedaan met het vormgeven van participatieprocessen naar aanleiding van het bestemmingsplan Plan voor de zon. Het voorstel is een ’proceswijzer’ op te nemen in het omgevingsplan die initiatiefnemers helpt bij het doorlopen van deze vereiste. Besluit 8.

De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 8 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij voor participatie een apart traject wordt doorlopen met de raad waarover eind dit jaar een besluit wordt genomen. Voor zover dit van invloed is op het op te stellen ontwerp omgevingsplan zullen die uitkomsten hierin worden meegenomen ______________________________________ Besluitpunt 9 uit het Pre-Omgevingsplan Duurzaamheid stimuleren Om duurzaamheid te stimuleren, kan worden gedacht aan extra uitbreidingsmogelijkheden wanneer duurzamer wordt gebouwd dan wettelijk is voorgeschreven. De nadere uitwerking hiervan volgt in het ontwerp omgevingsplan. Besluit 9. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen conform besluitpunt 9 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij: a) met grote zorg aandacht zal worden besteed besteden aan dit nieuwe onderwerp b) de mogelijkheden hiervoor nader zullen worden verkend c) duidelijke regels worden opgenomen die handhaafbaar zijn

_________________________________ Besluitpunt 10 uit het Pre-Omgevingsplan Duurzaamheidsmaatregelen We stellen voor om in het omgevingsplan duurzaamheidsmaatregelen op te nemen die tegemoetkomen aan de doelen van de Leeuwarder Energie-agenda, Klimaatadaptatie en Circulaire economie.

10. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 10 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij: a) met grote zorg aandacht zal worden besteed besteden aan dit nieuwe onderwerp b) de mogelijkheden hiervoor nader zullen worden verkend c) zal worden onderzocht wat de mogelijkheden zijn ten aanzien van bijv. subsidies _________________________________ Besluitpunt 11 uit het Pre-Omgevingsplan Milieuzonering De landelijke staalkaart bedrijfsmatige activiteiten nemen we als uitgangspunt voor milieuzonering in het omgevingsplan. Besluit 11. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 11 __________________________________ Besluitpunt 12 uit het Pre-Omgevingsplan Luchtkwaliteit Luchtkwaliteit is geen beperkende factor voor dit omgevingsplan, want in de gemeente Leeuwarden wordt ruimschoots voldaan aan de landelijke normering voor stikstofoxide en fijnstof. Doen er zich ontwikkelingen voor die een negatieve invloed hebben op de luchtkwaliteit? Dan wordt onderzocht of de luchtkwaliteit niet in betekenende mate verslechtert. Besluit 12.

De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen conform besluitpunt 12 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij: a) nieuwe (grootschalige) initiatieven op dit aspect zullen worden getoetst (dit wordt opgenomen in de regels) b) er dieper ingegaan wordt op dit aspect in de Uitleg bij het ontwerp omgevingsplan ______________________________________ Besluitpunt 13 uit het Pre-Omgevingsplan Milieueffectrapportage (MER)/ Omgevingseffectrapportage (OER) Omdat er meer onderwerpen in een omgevingsplan kunnen worden opgenomen, stellen we voor ook de MER breder te trekken. We stellen voor ook de onderwerpen participatie, duurzaamheid en positieve gezondheid hierbij te betrekken. Besluit 13. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen conform besluitpunt 13 uit het Pre-Omgevingsplan. ____________________________________ Besluitpunt 14 uit het Pre-Omgevingsplan Archeologie Wij stellen voor het bestemmingsplan Archeologie als basis te nemen voor het omgevingsplan.

Besluit 14. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 14 uit het Pre-Omgevingsplan. __________________________________ Besluitpunt 15 uit het Pre-Omgevingsplan Cultuurhistorie Belangrijke cultuurhistorische waarden willen we beschermen. Het voorstel is om de regeling voor de bescherming van cultuurlandschappelijke elementen meer flexibiliteit te geven. Flexibiliteit in die zin dat de waarde (aandacht voor het bijzondere) van een cultuurlandschappelijk element wordt erkend, maar de manier van hoe we er vervolgens mee omgaan, wordt verruimd. In bijlage 3 is daarom een voorstel opgenomen hoe hiermee kan worden omgegaan. Hierbij dient te worden gekozen uit 3 scenario’s ten aanzien van opname van landschapselementen in het omgevingsplan: 1. Landschapselementen met rapportcijfer 8 en hoger worden opgenomen; 2. Landschapselementen met rapportcijfer 6 en hoger worden opgenomen; 3. Landschapselementen met rapportcijfer 5 en hoger worden opgenomen. Besluit 15. De gemeenteraad besluit te kiezen voor scenario 3 (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen): ___________________________________ Besluitpunt 16 uit het Pre-Omgevingsplan Bestaande bebouwing Voor het omgevingsplan stellen we voor geen karakteristieke panden aan te wijzen.

Bij verbouwen en terugbouwen kan immers ook worden teruggevallen op de welstandsregels (mits de gemeenteraad ook hiervoor kiest in het kader van het omgevingsplan). Wanneer een pand vanuit cultuurhistorie bescherming zou moeten krijgen, zetten we erop in het betreffende pand aan te wijzen als gemeentelijk monument. Zowel gemeentelijke- als rijksmonumenten vallen onder een strenger beschermingsregime. Ook stellen we voor naast de verplichte gemeentelijke monumenten de rijksmonumenten op te gaan nemen, zodat we een goede afweging kunnen maken en deze belangrijke monumenten niet over het hoofd zien. Besluit 16. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 16 uit het Pre-Omgevingsplan ____________________________________ Besluitpunt 17 uit het Pre-Omgevingsplan Ecologie In het kader van het ontwerp-omgevingsplan wordt een ecologisch onderzoek uitgevoerd. Dit is verplicht. Het doel van het ecologisch onderzoek is om na te gaan of aanvullend onderzoek in het kader van de landelijke wetgeving of het provinciaal ruimtelijk natuurbeleid noodzakelijk is. Hierbij wordt in ieder geval ingegaan op gebiedsbescherming, soortenbescherming en stikstof. Besluit 17.

De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 17 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij er qua regelgeving zal worden aangesloten bij die van het Rijk en de provincie __________________________________ Besluitpunt 18 uit het Pre-Omgevingsplan

Water Het voorstel is om met Wetterskip Fryslân nader in gesprek te gaan om te komen tot een verbeelding en regels. Hierbij is het met name belangrijk dat de gebiedstypen met bijbehorende functies waar objecten en belangen van het Wetterskip spelen, deze belangen niet uitsluiten. Deze uitwerking vindt plaats in het kader van het ontwerp omgevingsplan. Besluit 18. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 18 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij: a) in overleg wordt getreden met het Wetterskip b) de wens regels op te nemen voor klimaatbestendig / water robuust bouwen nader zal worden onderzocht __________________________________ Besluitpunt 19 uit het Pre-Omgevingsplan Lichthinder In het gemeentelijke omgevingsplan kan lichthinder een aspect zijn dat breder meeweegt dan alleen kunstlicht bij tuinbouw en lichthinder bij sportvelden. Wij stellen voor om bij het opstellen van het ontwerp-omgevingsplan waar nodig en mogelijk regels op te nemen om lichthinder en verstoring te voorkomen. Besluit 19.

De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 19 uit het Pre-Omgevingsplan __________________________________ Besluitpunt 20 uit het Pre-Omgevingsplan Leidingen en zones Voor de (overige) leidingen en zones stellen we voor deze op te nemen op de verbeelding (plankaart) en in de regels. Besluit 20. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 20 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij de zogenaamde hoofdleidingen, dus niet de kleinere (ondergeschikte) leidingen en huisaansluitingen, worden opgenomen ______________________________________ Besluitpunt 21 uit het Pre-Omgevingsplan Ruimtelijke kwaliteit De gemeenteraad gaat over de kwaliteit van de leefomgeving in de gemeente en dus ook over de kwaliteit van de gebouwde omgeving. Daarom moet de gemeenteraad een afweging maken of en hoe ze die ruimtelijke kwaliteit wil veiligstellen. Dit kan ook zijn weerslag hebben op de regels in dit omgevingsplan. De nadere uitwerking hiervan vindt plaats in het ontwerp omgevingsplan. Besluit 21.

De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen conform besluitpunt 21 uit het Pre-Omgevingsplan, waarbij voor ruimtelijke kwaliteit / welstand een apart traject wordt doorlopen met de raad waarover eind dit jaar een besluit wordt genomen. Voor zover dit van invloed is op het op te stellen ontwerp omgevingsplan zullen die uitkomsten hierin worden meegenomen _______________________________________ Besluitpunt 22 uit het Pre-Omgevingsplan

Verordeningen/beleidsregels Regels voor de fysieke leefomgeving uit 23 verordeningen en beleidsregels worden in het ontwerp omgevingsplan opgenomen. Mocht blijken dat dit leidt tot wezenlijke keuzes, dan wordt dit opnieuw voorgelegd. Besluit 22. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in de Notitie Bouwstenen) conform besluitpunt 22 uit het Pre-Omgevingsplan Onderdeel B: Gebiedstype Dorp, Agrarisch, Veenweide en Natura 2000 Voorstel regels: gebruik, functieverandering en bouwen. Besluit 23. De gemeenteraad besluit conform de voorstellen voor de regels in gebiedstype Dorp, Agrarisch, Veenweide en Natura 2000 met in acht name van de genomen besluiten bij onderdeel A (besluitpunten 1 t/m 22) Onderdeel C: Reactie van het college op de ontvangen inspraak- en overlegreacties (opgenomen als onderdeel A in de Notitie Bouwstenen) Besluit 24. De gemeenteraad besluit (met in acht name van de door het college verwoorde reactie in onderdeel A van de Notitie Bouwstenen) conform de reactie van het college op de ontvangen inspraak- en overlegreacties. Toelichting Raadslid Antolovic is om 19:48 uur de vergadering binnengekomen en heeft meegestemd bij dit besluit. Zij heeft voor gestemd.